ArticlePDF Available

Emergent Use of Social Media: A New Age of Opportunity for Disaster Resilience

Authors:
  • DisasterDoc LLC

Abstract

Social media are forms of information and communication technology disseminated through social interaction. Social media rely on peer-to-peer (P2P) networks that are collaborative, decentralized, and community driven. They transform people from content consumers into content producers. Popular networking sites such as MySpace, Facebook, Twitter, and Google are versions of social media that are most commonly used for connecting with friends, relatives, and employees. The role of social media in disaster management became galvanized during the world response to the 2010 Haiti earthquake. During the immediate aftermath, much of what people around the world were learning about the earthquake originated from social media sources. Social media became the new forum for collective intelligence, social convergence, and community activism. During the first 2 days following the earthquake, "texting" mobile phone users donated more than $5 million to the American Red Cross. Both public and private response agencies used Google Maps. Millions joined MySpace and Facebook discussion groups to share information, donate money, and offer comfort and support. Social media has also been described as "remarkably well organized, self correcting, accurate, and concentrated," calling into question the ingrained view of unidirectional, official-to-public information broadcasts. Social media may also offer potential psychological benefit for vulnerable populations gained through participation as stakeholders in the response. Disaster victims report a psychological need to contribute, and by doing so, they are better able to cope with their situation. Affected populations may gain resilience by replacing their helplessness with dignity, control, as well as personal and collective responsibility. However, widespread use of social media also involves several important challenges for disaster management. Although social media is growing rapidly, it remains less widespread and accessible than traditional media. Also, public officials often view P2P communications as "backchannels" with potential to spread misinformation and rumor. In addition, in absence of the normal checks and balances that regulate traditional media, privacy rights violations can occur as people use social media to describe personal events and circumstances.
... The benefits of using SMCS to support DMP are a relatively new discovery. Keim and Noji (2011) argue that the potential of SMCS for disaster governance became evident during the world response to the 2010 Haiti earthquake. Non-governmental actors have a longer and more profound experience with SMCS in terms of their development and application (see for example (Keim & Noji, 2011;. ...
... Keim and Noji (2011) argue that the potential of SMCS for disaster governance became evident during the world response to the 2010 Haiti earthquake. Non-governmental actors have a longer and more profound experience with SMCS in terms of their development and application (see for example (Keim & Noji, 2011;. D2.1, for example, shows how platforms such as MySpace were used by civil society actors during Hurricane Katrina in 2005, and Bonazzo (2016) notes how 9/11 inspired one of the first social media platforms, Meetup. ...
... Graham et al. (2015) note how social media creates awareness among vulnerable populations and better involve them in decisionmaking practices. It creates a space for them to engage in dialogue and to express local concerns, which is particularly critical in remote areas, isolated communities and communities that are underserved (Keim & Noji, 2011). Gintova (2017) shows how the Canadian federal agency "Immigration, Citizenship, and Refugees" connects with refugees and immigrants via Twitter. ...
Technical Report
Full-text available
This report aims to provide a state-of-the-art of the existing academic literature linking social media and crowd sourcing (SMCS) with disaster management processes (DMP). This is to improve institutional resilience; and map existing European formal governance processes in relation to SMCS and disasters across three levels of government: Global, European and national.
... The IRR value less than 1 shows a negative relationship between predictor and dependent variable; higher than 1 means positive relationship (Hilbe, 2011;Chen et al., 2020) ILS disasters, individuals' social media usage increases (Jin et al., 2014). In such conditions, social media can also contribute to the dissemination of rumors and misinformation (Celik et al., 2021;Keim and Noji, 2011). Thus, people generally attempt to access information from accurate and original sources to verify the information. ...
Article
Full-text available
Purpose This study aims to explore Twitter posts of Turkish government agencies and the public under a specific hashtag, #NotHolidayButDistanceEducation, specifically related to online distance education during the Covid-19 pandemic. Design/methodology/approach This study used a thematic analysis on 22,547 original tweets posted by 6,970 users during the first month of online distance education in Turkish K-12 schools. Based on like and retweet counts, the study further explored the extent of stakeholders’ engagement with the observed themes. Findings The findings showed that government agencies and citizens used Twitter to provide technical and psychological support, appreciate and motivate stakeholders, demonstrate sample distance education activities, share information and offer suggestions about the ongoing online distance education. It was also observed that the hashtag has been used for expressing negative views about online distance education and for political purposes. A positive relationship was found between social media engagement and providing technical support or sharing information for online distance education. Practical implications This study highlights the role of social media in providing practical and emotional support to education stakeholders in times of crisis. Thus, governments can use social media to provide evidence-based psychological and physical health support to their citizens during a pandemic. Social media can serve to improve education practices in schools through the interactions between the public and policymakers. Originality/value To the best of the authors’ knowledge, this study can be considered unique because it demonstrates the civic use of social media for educational crisis management. This study highlights the influence of social media in educational policy and practice development in the contemporary era.
... An hypothesis to explore could be that the most marginalized places may have less efficient infrastructures and services (as already addressed in accessibility), with a higher risk to see them dirupted (disconnected) during a disaster and consequently less opportunities to receive assistance. In particular, specific attention should be paid to those communities in remote or isolated areas, that are potentially underserved (Keim & Noji, 2011); ...
Technical Report
Full-text available
This research report presents the conceptual model of analysis of how social media and crowdsourcing in disasters shape social vulnerability. It is based on an in-depth work of literature review and systematization of the results.
... И свакако, друштвене мреже могу има ти велики значај у процесима помоћи, рехабилитације и опо ра вка од катастрофа. У том периоду спроводе се разноврсне аса на ционе активности које се умногоме могу олакшати орга ни за ци јом људи и дељењем свих информација преко друштвених мрежа (Cve tković, Filipović, 2017a; Keim, Noji, 2011;Landwehr, Carley, 2014;Lindsay, 2011). Друштвене мреже се могу користити као при марно средство комуникације или као алтернативни или дода т ни методи комуникације. ...
Article
Full-text available
New scientific and technological developments have provided a clearer insight into the functioning of the human body. Research into human genetic predispositions, genome mapping, and brain function research have all contributed to explaining human behavior. The results of studies in recent years have unequivocally shown that genetic and social factors of crime act individually but also in interaction. Biosocial criminology is considered to be a more recent paradigm in the explanation of criminal behavior, which underlines the mechanism of the cooperation of biological and social factors in the explanation of crime. The aim of the paper is to review the conceptualization and key aspects of biosocial criminology, key factors in the explanation of crime, and the most important biosocial interventions that are applied. Genetic, neuropsychological, neurophysiological and endocrinological factors are crucial in explaining criminal behavior within the biosocial approach. The results show that programs resulting from the biosocial paradigm are more effective in preventing criminal behavior than interventions implemented within traditional criminology and neglecting the influence of biological factors.
... Social networks such as Twitter, Weibo, and YouTube have greatly facilitated our life, in which people post what they see and hear with friends [1]. Government institutions are using platforms to communicate with their communities [2]. ...
Preprint
Full-text available
Cascade prediction aims at modeling information diffusion in the network. Most previous methods concentrate on mining either structural or sequential features from the network and the propagation path. Recent efforts devoted to combining network structure and sequence features by graph neural networks and recurrent neural networks. Nevertheless, the limitation of spectral or spatial methods restricts the improvement of prediction performance. Moreover, recurrent neural networks are time-consuming and computation-expensive, which causes the inefficiency of prediction. Here, we propose a novel method CCasGNN considering the individual profile, structural features, and sequence information. The method benefits from using a collaborative framework of GAT and GCN and stacking positional encoding into the layers of graph neural networks, which is different from all existing ones and demonstrates good performance. The experiments conducted on two real-world datasets confirm that our method significantly improves the prediction accuracy compared to state-of-the-art approaches. What's more, the ablation study investigates the contribution of each component in our method.
... Les pouvoirs publics exploitent rarement les réseaux sociaux à leur juste valeur, depuis l'identification des réseaux sociaux numériques comme des outils incontournables pour impliquer le public dans la réponse à la crise, jusqu'à aujourd'hui (Keim & Noji, 2011;Medina & Diaz, 2016). Par exemple, peu de tweets des autorités fournissent des informations susceptibles d'aider les populations à répondre à une crise (Vos & Buckner, 2016). ...
Thesis
Full-text available
Les communications répondent à une partie des préjudices et des risques des crises majeures (Ch. 1); elles déjouent parfois les réactions négatives des parties prenantes; accompagnent la résolution des conflits; et elles attisent des réactions positives pour la réputation et l'activité du gestionnaire, quand la situation s'y prête (Ch. 2). Cependant, l'absence de bilan officiel autour des communications délivrées au public pendant les crises majeures questionne la capacité des gestionnaires à communiquer efficacement et à établir un bilan critique de leurs communications, ne serait-ce que sur Facebook (e.g., pour maintenir la réputation et l'activité politique, répondre aux risques ou résoudre les conflits, Ch. 3). En France, la Présidence de la République et les journalistes exploitent Facebook en continu, et les journalistes accentuent leurs fréquences de publication pendant les crises de réputation de la Présidence (Ch. 4). La majeure partie des préfectures exploitent Facebook, y compris pour alerter le public au sujet de quelques risques - mais elles n'y sont pas aussi visibles que la Présidence (Ch. 5). Facebook occupe une place importante dans les pratiques informatives des populations, mais le gestionnaire ne doit pas perdre de vue leurs autres pratiques; leurs attentes; et la finalité des communications, visant à déclencher des réactions utiles, du point de vue du communicant (Ch. 6). Facebook participe aux crises de réputation (e.g., diffusion d'un scandale - Chap. 4); et cet outil permet également de maintenir la réputation du gestionnaire, si ce dernier envisage de communiquer et ne commet pas de faux pas. En parallèle du maintien de sa réputation, le gestionnaire doit parfois communiquer pour accompagner la résolution d'un conflit et/ou pour déjouer les conséquences des catastrophes à titre préventif - si possible - et y répondre ensuite en continu, comme pendant les crues de 2016 (Ch. 7); entre autres enjeux de la communication de crise. Facebook est appréciable pour répondre aux crises, mais ce réseau ne solutionne pas les dilemmes de gestion, l'émergence des catastrophes naturelles ou les facteurs humains conduisant aux accidents et aux erreurs de gestion.
... Studies show a large usage of social media, especially during a crisis [2]- [10]. The earliest example of using social media in disaster time was on the 5th of July 2005, in the UK particularly in London. ...
Article
Full-text available
Article history: Received mm dd, yyyy Revised mm dd, yyyy Accepted mm dd, yyyy For timely and efficient reactions to disasters, collecting vital and right information is essential. In recent decades, social media platforms such as Twitter, Facebook, Linkedin, Instagram have become valuable sources of information in disaster times. However, the reliability, volume, and velocity of information remain a major concern; this is particular about information issued from disaster locations. This paper proposes an approach for tracking the location of people in danger during times of disaster. The procedure is based on the Twitter application programming interface (API) by using natural language processing (NLP) and big data tools. A number of tweets were analyzed and an accuracy of 86.11% was actualized. Keywords: Big data Disaster response NLP Social media analysis Twitter This is an open access article under the CC BY-SA license.
... U uslovima katastrofe društveni mediji su se pokazali kao brže sredstvo i pouzdaniji izvor komunikacije od tradicionalih (Bunce, Partridge & Davis, 2012). Kaim i Noji (Keim & Noji, 2011) navode prednosti društvenih medija u poređenju sa tradicionalnim medijima (štampa, radio, televizija), što se naročito ogleda u protoku informacija, pristupačnosti, vremenske isporuke, prilagodljivosti, relevantnosti i ekonomičnosti. Upotreba društvenih mreža putem mobilnih uređaja može biti izuzetno korisna tokom nenajavljenih, tj. ...
Chapter
Full-text available
Disaster risk communication is one of the foundations of successful disaster management, which is reflected in reducing the devastating effects of disaster hazards on human lives and property by providing timely critical information to vulnerable communities. Insufficiently developed system of identification, analysis, and sharing information on disaster risks leads to poor management in all phases of disasters (mitigation, preparedness, response, and recovery). In each of the mentioned management phases, precise requirements for specific information enable the efficient making of crucial and timely decisions. The exchange of information on disaster risks is influenced by many factors such as the degree of scientific and technological development, demographic, sociological, and psychological environment, and the characteristics of natural and anthropogenic hazards. Starting from the undoubted importance of information on disaster risks, the authors in a review paper identify, analyze and systematize the relevant aspects of the phenomenological dimensions of disaster risk communication. Special attention is paid to a comprehensive overview of sources, subjects, and means of communication, with a review of innovative solutions and communication strategies in response to the natural and anthropogenic disaster risk. Komunikacija rizika od katastrofa predstavlja jedan od temelјa uspešnog upravlјanja u katastrofama koji se ogleda u smanjenju razarajućih uticaja opasnosti od katastrofa na lјudske živote i imovinu, obezbeđenjem pravovremenih kritičnih informacija ugroženim zajednicama. Nedovoljno razvijen sistem indetifikacije, analize i deljenja informacija o rizicima od katastrofa dovodi do lošeg upravljanja u svim fazama katastrofa (ublažavanje, pripremljenost, odgovor i oporavak). U svakoj od spomenutih faza upravljanja postoje jasni zahtevi za specifičnim informacijama koje omogućavaju efikasno donošenje ključnih i blagovremenih odluka. Razmena informacija o rizicima od katastrofa je pod uticajem velikog broja faktora kao što su stepen naučno-tehnološke razvijenosti, demografskog, sociološkog i psihološkog ambijenta, kao i samih karakteristika prirodnih i antropogenih opasnosti. Polazeći od nesumnjivog značaja informacija o rizicima od katastrofa, autori u preglednom radu identifikuju, analiziraju i sistematizuju relevantne aspekte fenomenoloških dimenzija komunikacije o rizicima od katastrofa. Posebna pažnja posvećena je sveobuhvatnom sagledavanju izvora, subjekata i sredstava komunikacije, sa osvrtom na inovativna rešenja i strategije komunikacije u odgovoru na rizike od prirodnih i antropogenih katastrofa.
Article
The paediatric population is disproportionately affected during mass casualty incidents (MCIs). Several unique characteristics of children merit special attention during natural and man-made disasters because of their age, physiology, and vulnerability. Paediatric anaesthesiologists play a critical part of MCI care for this population, yet there is a deficit of publications within the anaesthesia literature addressing paediatric-specific MCI concerns. This narrative review article analyses paediatric MCI considerations and compares differing aspects between care provision in Australia, the UK, and the USA. We integrate some of the potential roles for anaesthesiologists with paediatric experience, which include preparation, command consultation, in-field care, pre-hospital transport duties, and emergency department, operating theatre, and ICU opportunities. Finally, we propose several methods by which anaesthesiologists can improve their contribution to paediatric MCI care through personal education, training, and institutional involvement.
Book
Full-text available
Poštovana/poštovani, imamo izuzetnu čast i zadovoljstvo da vam predstavimo Zbornik radova, „PRAVNI I BEZBEDNOSNI ASPEKTI UPRAVLJANJA RIZICIMA OD PRIRODNIH I ANTROPOGENIH KATASTROFA“, koji zajedno izdaju Pravni fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Naučno-stručno društvo za upravljanje rizicima u vanrednim situacijama i Međunarodni institut za istraživanje katastrofa iz Beograda. Glavni i odgovorni urednik zbornika je doc. dr Vladimir M. Cvetković, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti. Poštovani čitaoci, pred vama se nalazi tematski zbornik radova pod naslovom Pravni i bezbednosni aspekti upravljanja rizicima od prirodnih i antropogenih katastrofa. Zbornik je nastao kao rezultat samostalno istraživačkih aktivnosti profesora i istraživača njime je obuhvaćeno dvadeset dva relevantna naučna rada u kojima se na vrlo vešt i interesantan način elaboriraju različiti pravni i bezbednosni aspekti upravljanja prirodnim i antropogenim katastrofama. Radove je recenzirao veći broj recenzenata, dok je naučni i programski odbor činilo više od deset profesora sa različitih Univerziteta i Fakulteta. Tematske jedinice zbornika su bile vrlo različite imajući u vidu dosadašnji trend razvoja studija katastrofa: a) Pravni aspekti upravljanja rizicima od prirodnih katastrofa - pravni aspekti upravljanja rizicima u litosferskim katastrofama (zemljotres, klizišta i odroni, vulkanske erupcije); pravni aspekti upravljanja rizicima u hidrosferskim katastrofama (poplave i bujice, lavine); pravni aspekti upravljanja rizicima u atmosferskim katastrofama (olujno gradonosne pojave, suše, ekstremno niske i visoke temperature); pravni aspekti upravljanja rizicima u biosferskim katastrofama (epidemije, epizotije i epifitonoze, šumski požari); b) Pravni aspekti upravljanja rizicima od antro-pogenih katastrofa - pravni aspekti upravljanja rizicima u nuklearnim i radio-loškim katastrofama; pravni aspekti upravljanja rizicima u industrijskim katastrofama; pravni aspekti upravljanja rizicima u transportnim i infrastruk-turnim katastrofama; pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim opasnim materijama; pravni aspekti upravljanja rizicima u katastro-fama izazvanim ratnim razaranjima; pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim požarima; pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim upotrebom oružja za masovno uništavanje (hemijski, biološki, nuklearni i radiološki terorizam); c) Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima od prirodnih katastrofa – bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u litosferskim katastrofama (zemljotres, klizišta i odroni, vulkanske erupcije) i bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u hidrosferskim katastrofama (poplave i bujice, lavine);bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u atmosfer-skim katastrofama (olujno gradonosne pojave, suše, ekstremno niske i visoke temperature); bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u biosferskim katas-trofama (epidemije, epizotije i epifitonoze, šumski požari) i d) Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima od antropogenih katastrofa – bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u nuklearnim i radiološkim katastrofama; bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u industrijskim katastrofama; bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u transportnim i infrastrukturnim katastrofama; bezbed-nosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim opasnim materi-jama; bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim ratnim razaranjima; bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim požarima; bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim upotrebom oružja za masovno uništavanje (hemijski, biološki, nuklearni i radiološki terorizam). Zbornik radova je namenjen svima onima koji imaju želju za dodatnim usavršavanjem u oblasti studija katastrofa kako bi unapredili svoju akadem-sku delatnost. Imajuću u vidu nedostatak stručne literature u oblasti upravlja-nja rizicima od prirodnih i antropogenih katastrofa, naučni i društveni značaj zbornika je nesumnjivo veliki. U okviru prvog rada ,,Normativni okvir kriznog menadžmenta i nadležnosti gradova i opština u Srbiji (1948-2021)“, čiji je autor Jasmina Tanasić, analizira se razvoj lokalne samouprave i razvoj kriznog menadžmenta u Srbiji je tekao od kraja 40-ih godina XX veka naovamo na sličan način: od rastuće decentra-lizacije, koja je dostigla vrhunac od sredine 70-ih i trajala do 1990. godine. Devedesete godine karakteriše naglo sprovedena centralizacija i gubitak nadležnosti opština u kriznom menadžmentu ali i u ostalim javnim politikama. Od 2000. naovamo, ponovo se uspostavlja decentralizacija u nadležnostima lokalne samouprave u oblasti kriznog menadžmenta. Novija zakonska rešenja upravlјanja u kriznim i vanrednim situacijama na lokalnom nivou u Srbiji slede savremene prakse razvijenih zemalja, ali je upitno koliko su sprovedena i uz postojeći nivo podrške lokalnim samoupravama, ostvariva na lokalnom nivou. U drugom radu pod nazivom ,,Pravno uređenje bezbednosti informacione kritične infrastrukture“ autori Tatjana Bugarski i Milan Pisarić zaključuju da mrežni i informacioni sistemi i usluge, kao informaciona kritična infrastruktu-ra, imaju značajnu ulogu u savremenom društvu, pa je njihova pouzdanost i bezbednost od važnosti za ključne društvene i ekonomske aktivnosti. Ipak, njihovom postojanju i pravilnom funkcionisanju prete određeni bezbednosni rizici u sajber prostoru, koji su sve većih razmera, učestalosti i uticaja. Tako ovi sistemi mogu postati meta sajber napada, odnosno nedozvoljenih radnji koje se preduzimaju sa namerom prouzrokovanja štete i/ili prekida njihovog rada. Ovakvi incidenti mogu ugroziti društvene i ekonomske aktivnosti, koji zavise od informacione kritične infrastrukture. Zbog toga je neophodno posvetiti pažnju sajber bezbednosti. Pri tome, upravljanje rizicima u sajber prostoru mora biti takvo da se ne ugrozi pravna sigurnost. U tom smislu od izuzetne važnosti je način na koji se propisuju smernice za procenu rizika po sajber bezbednost. Dobar primer regulative predstavlja Direktiva Evropske unije o bezbednosti mrežnih i informacionih sistema. Direktiva predviđa da se određene organizacije obavežu da preduzmu odgovarajuće i proporcionalne mere bezbednosti, te da uoče, procene i uzmu u obzir rizike po sajber bez-bednost sa kojima se suočavaju, kako bi se smetnje po pružanje usluga sprečile i svele na minimum. Cilj Direktive je da se propisivanjem takvih obaveza obezbedi da informaciona kritična infrastruktura bude zaštićena od prekida koji bi mogli biti od uticaja po ključne ekonomske i društvene aktivnosti. Predmet rada je analiza obaveze zaštite i informisanja koje Direk-tiva o bezbednosti mrežnih i informacionih sistema propisuje za pružaoce digitalnih usluga. Rad ,,Odluke lokalnih štabova za vanredne situacije usmerene ka suzbijanju epidemije zarazne bolesti COVID-19: kazneni aspekt“ autor Ivan Milić temelji na ispitivanju odluke da u pojedinim lokalnim samoupravama važe posebna pravila ponašanja koja su uvedena iz razloga suzbijanja epidemije zarazne bolesti COVID-19. Odlukama lokalnih štabova za vanredne situacije uvode se određene obaveze za sva ili pojedina fizička i pravna lica ali i za preduzetnike. Tim odlukama se na primer skraćuje radno vreme ugostitelјskih objekata, propisuje obavezno nošenje zaštitne maske, ograničava sloboda kretanja, i dr. Pojedinim odlukama se propisuju i prekršaji ukoliko se prekrši određeni član te iste odluke lokalnog štaba za vanredne situacije. Međutim, važno pitanje o kojem će biti reči u radu tiče se „kaznenih posledica“ ukoliko neko lice postupi suprotno odluci lokalnog štaba za vanredne situacije. U radu ,,Upravno ograničavanje prava svojine u slučaju elementarnih nepo-goda“ autor Ratko Radošević ističe da elementarne nepogode mogu da dovedu do različitih vidova ograničavanja prava svojine građana na nepo-kretnim i pokretnim stvarima. Cilj rada je da se utvrdi pravni režim ograniča-vanja prava svojine u ovim vanrednim okolnostima i da se izdvoje one mere koje imaju upravni karakter – koje se vrše uz upotrebu upravnih ovlašćenja. U pitanju su mere koje bi, uslovno, mogle da se podvedu pod eksproprijaciju i rekviziciju, kao klasične vidove upravnog ograničavanja prava svojine. U okviru rada ,,Teorijsko i normativno-pravno određenјe civilne odbrane i civilne zaštite“, čiji je autor Vladimir Jakovljević, kao osnovni cilј i namena izdvaja se upoznavanje šire čitalačke, naučne i stručne javnosti sa pojmom i suštinom civilne odbrane i civilne zaštite, različitim teorijskim i pravnim pristupima i elaboracijama (užim i širim) koje idu u prilog jasnog definisanja ovih termina i ukazivanje na razlike jednog od drugog, kao i različitost od drugih sličnih termina kao što su, civilna bezbednost, civilno planiranje za vanredne situacije i slično. U teorijskim analizama i elaboracijama koja se tiču civilne odbrane sadržaj i obim te sintagme nije još uvek precizno i jasno razgraničen od ostalih sličnih pojmova. Mogu se uočiti težnje za korišćenje mnogobrojnih pojmova kao što su, civilna zaštita, civilna bezbednost, pri-vredna odbrana, odbrana civila, pasivna zaštita, nacionalna ili alternativna odbrana, civilno planiranje za vanredne situacije. Ovakav specifičan izbor reči i pojmova obično nije slučajan. On ne samo da govori ono što autori misle i žele da kažu, nego vrlo često govori o stanju i shvatanjima društvenih grupa koje se tim terminima služe, pa čak i o društvu unutar koga su termini u opticaju. U okviru rada ,,Prevare u kontekstu upravljanja vanrednim situacijama“ autori Snežana Knežević, Stefan Milojević, Miljan Adamović i Jovan Travica potvrđuju da je prevarna radnja (prevara) reč koja ima značajnu težinu. Da bi se sprečio nastanak prevara, neophodno je identifikovati šta su uzroci prevare i napraviti plan za njihovo sprečavanje. Različiti su mogući uzroci koji podsti-ču ljude da izvrše prevaru. Nezavisno od razlike u kulturi, tradiciji, običajima, sve kulture prevaru, mito i korupciju tretiraju kao radnje koje su zabranjene i neetičke. Vanredne situacije se dešavaju nepredvidivo i dovode do toga da pojedinci i organizacije odmah prebace svoj fokus i pažnju na rešavanje situacije. Tokom pandemije ili velikih prirodnih katastrofa, dolazi do ograni-čenja u mogućnosti upravljanja rizicima od nastanka prevarnih radni, koje mogu imati razne oblike i izazvati velike ekonomske i druge posledice. U ovom radu se diskutuje o uzrocima i problemima vezanim za pojavu prevara koje su specifične za vanredne situacije. Biće ukazano i na razne kontrolne aktivnosti koje se mogu preduzeti tokom vanredne situacije da bi se rizik od nastanka prevarnih radnji sveo na najmanji mogući nivo. U radu ,,Prevare u slučaju katastrofe: finansijski aspekti“ autori Snežana Knežević, Mrako Špiler, Aleksandra Mitrović i Marko Milašinović ukazuju da smo svi iskusili, posebno u novije vreme, kako katastrofe uništavanju ljudske živote i imovinu širom sveta. Ovaj članak opisuje specifičan problem koji se javlja uglavnom u slučaju katastrofe i oporavku od nje. Oporavak od katastrofa podrazumeva zadovoljenje finansijskih potreba, dugoročno ili kratkoročno posmatrano. Obim prevara i kriminalnih aktivnosti se povećava tokom katastrofa. Problem se odnosi na razmatranje pitanja vezanih za katastrofe, a koje mogu „otvoriti puteve“ za podršku pranju novca ili mogu da iniciraju utaju poreza. Dalje, posebno će biti istaknuta uloga koju imaju finansijski forenzičari. U radu ,,Uloga privatnog obezbeđenja u upravljanju rizicima od katastrofa“ autor Nenad Radivojević ističe da sve brojnije i destruktivnije pojave poput masovnih i učestalih elementarnih nepogoda, terorističkih napada na kritičnu infrastrukturu, havarija, tehničko-tehnoloških akcidenata i sličnih događaja često dovode do proglašenja vanrednih situacija. To je uticalo na to da države reorganizuju svoje elemente sisteme nacionalne bezbednosti, a pose-bno sisteme smanjenja rizika od katastrofa i upravljanja vanrednim situacija-ma, kako bi blagovremeno i adekvatno odgovorile na navedene oblike ugrožavanja. Okosnicu te reorganizacije čini i aktivnosti na donošenju pravnog okvira kojim se proširuje krug subjekta zaštite i spasavanja. Jedan od tih subjekta u društvu jesu i subjekta iz oblasti privatnog obezbeđenja. Predmet ovog rada jeste analiza pozitivnopravne regulative koja uređuje oblast privatnog obezbeđenja, zaštite kritične infrastrukture i oblast smanjenja rizika od katastrofa i upravljanja vanrednim situacijama u R. Srbiji, a cilj je sagledavanje aktuelne i moguće uloge privatnog obezbeđenja u upravljanju rizicima od katastrofa. U radu ,,Bezbednosni rizici od požara u ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija” autor Dejan Novaković elaborira da se obezbeđenje određenih objekata od nastanka požara u ovom slučaju kazneno-popravnih zavoda kao ustanova za izvršenje krivičnih sankcija, zasniva na bezbednosnoj proceni ugroženosti tih objekata, koja predstavlja osnov za određivanje ciljeva, zadataka i nosilaca zaštite. Da bi se mogla sagledati mogućnost unapređenja procene ugroženosti kazneno-popravnih zavoda u ovom istraživanju prikaza-će se aktuelno stanje i način procenjivanja njihove ugroženosti u odnosu na rizike od požara. U cilju izrade naučne monografije i prikupljanja podataka za planirano empirijsko istraživanje, sačinjen je upitnik kako bi se sagledalo aktuelno stanje u oblasti organizacije sistema zaštite od požara u ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija u Republici Srbiji. Anketa je bila anonimna, podaci su se isključivo koristili u istraživačke svrhe. Posebna pažnja bila je posvećena metodologiji procenjivanja rizika od požara i preduzimanju mera usmerenih na eliminisanje uzroka nastanka ili minimizaciji efekata rizičnog događaja, kao i mera za obezbeđenje minimalnih gubitaka i otklanjanja posledica ukoliko dođe do realizacije rizičnih događaja, što sve zajedno predstavlja osnov upravljanja rizikom od požara. U radu ,,Deljenje podataka u vanrednim situacijama“ autori Miljan Adamo-vić, Stefan Milojević, Marko Špiler i Jovan Travica ističu da deljenje podata-ka u vanrednim situacijama predviđa da se ono obavlja na rutinskoj osnovi, što podrazumeva mogućnost da se planira unapred. Međutim, to možda nije uvek slučaj, jer može doći do vanrednih situacija koje nisu mogle da se predvide. Tako, kriza koja je nastala usled pandemije koronavirusa, ilustruje potrebu za zajedničkim odgovorima javnih službi gde je brzo deljenje poda-taka od ogromnog uticaja na javno zdravlje i bezbednost. Prirodne katastrofe punog obima mogu opustošiti zemlje i naškoditi hiljadama ljudi. U vanrednim situacijama, aktivnosti koje spasavaju živote i ograničavaju uticaj zbog opasnosti, su ključne, i tada je važno brzo donositi odluke. U tom slučaju, posebno kompleksno pitanje za razne državne agencije i organizacije je koliko je moguće reagovati na pravi način, te doneti odluku o (ne)deljenju informa-cija. Predmet ovog rada jeste razmatranje šireg konteksta vezanog za deljenje informacija u vanrednim situacijama. U radu ,,Fenomenološke i etiološke dimenzije katastrofa izazvanih zemljo-tresom“ autori Jelena Planić i Vladimir Cvetković zaključuju da su prirodne katastrofe postale deo svakodnevnog života savremenog čoveka, i njihove pojave su sve učestalije i intenzivnije zbog klimatskih promena. Zemljotresi zbog svoje nepredvidivosti predstavljaju jednu od najstrašnijih i najskupljih prirodnih katastrofa. Autori u ovom radu, koristeći pregled literature, pred-stavljaju osnovne karakteristike zemljotresa kao prirodnih katastrofa, kao i značaj pripremljenosti u odgovoru na prirodne katastrofe. Prikazani su osnovni elementi zemljotresa, klasifikacija, skale za merenje jačine zemljotre-sa i posledice koje izazivaju zemljotresi. S obzirom na to da pripremljenost za katastrofe na nivou pojedinca, zajednice i društva predstavlja efikasno oruđe u smanjenju rizika od katastrofa i ublažavanju njihovih posledica, u radu je posebna pažnja posvećena načinima poboljšanja pripremljenosti. Korišćenjem brojnih naučnih radova, prikazana su iskustva mnogih država čije primere je potrebno pratiti kako bi se na pravilan način osmislile i implementirale strate-gije ublažavanja posledica prirodnih katastrofa, i programi edukacije građana. Rad ,,Mogućnosti upravljanja rizicima od šumskih požara pomoću geograf-skih informacionih sistema“ autor Saša Ljubojević temelji na opisivanju mogućnosti primene geografskih informacionih sistema u upravljanju rizicima od šumskih požara, sa osvrtom na prikupljanje podataka, analizom prikuplje-nih podataka, te predviđanjem bezbednosno rizičnih područja. Biće prikazano na koji način se može ostvariti sveobuhvatniji pregled ugroženih područja, objekata i stanovništva, na osnovu čega se mogu donositi adekvatne i pravo-vremene odluke. Pored navedenog, biće opisano i koliki bezbednosni aspekt prestavlja navedena baza podataka i na koji način je potrebno upravljati istom, te ko i kada može koristiti podatke. Podaci u toj bazi će jasno pokazati najrazličitija područja, te na koji način je moguće namerno izazvati štetu ogromnih razmera. Iako kreiranje jedne takve sveobuhvatne baze podataka, iz bezbednosnih razloga, predstavlja i bezbednosni rizik sam po sebi, potreba za zaštitom od požara prevazilazi takav rizik, ali zahteva strogo kontrolisano upravljanje rizicima. U radu ,,Ekonomske posledice prirodnih katastrofa“ autori Goran Milošević i Luka Čaušić ispituju prirodne katastrofe (poplave, suše, ekstremne tempera-ture, požari, zemlјotresi) koje direktno i indirektno utiču na nivo rizika i stanje bezbednosti lјudi, životinja, materijalnih i kulturnih dobara i životne sredine. Pored tragičnih gubitaka ljudskih života, svoje negativne efekte katastrofe ispolјavaju u uništavanju materijalnih dobara i životne sredine u lokalnoj, regionalnoj i nacionalno zajednici. Posledice prirodnih katastrofa - faktori uticaja na percepciju građana Srbije. Zavisno od intenziteta delovanja prirod-ne katastrofe mogu izazvati negativne ciklične oscilacije u okviru ekonom-skog sistema zemlje i to: na tržište rada, finansijsko tržište, tržište kapitala, odnosno na sve aspekte života i rada jednog društva. To može značiti eko-nomsku neravnotežu ne samo u okviru mikroekonomskog područja gde se dogodio neželјeni događaj, već i na nivou makroekonomskog prostora. U radu ,,Integrisano upravljanje otpadom u sistemu smanjenja rizika od katastrofa“ autor Jovana Martinović polazi od činjenice da u Republici Srbiji i širom sveta, nenaučno upravlјanje čvrstim otpadom i dalјe predstavlja složen i ozbilјan ekološki problem. Porast urbanizacije, industrijalizacije i eskponen-cijalnog rasta svetskog stanovništva odgovorni su za generisanje velikih količina otpadnih materijala, koji su direktno povezani sa zagađenjem zemljiš-ta, vazduha, vodnih resursa i rizicima po zdravlјe i sigurnost građana. Loše upravlјanje otpadom umnogome podriva uspeh ostvarivanja cilјeva održivog razvoja, čime se naglašava važnost i hitnost prelaska sa tradicionalnih linear-nih na integrisane pristupe upravlјanju otpadom. Polazeći od činjenice da je upravlјanje čvrstim otpadom globalno ekološko pitanje koje sadrži društveno-ekonomske, institucionalne, političke i ekološke aspekte, cilј ove studije je deskripcija i analiza različitih strategija integrisanog upravlјanja otpadom u razvijenim zemlјama i zemlјama u razvoju, sa posebnim fokusom na percepci-ju i učešće javnosti u aktivnostima upravlјanja otpadom, različite izazove i nedostatke sa kojima se suočava upravlјanje čvrstim otpadom i identifikova-nje inovativnih rešenja u ovoj oblasti. Iako je teško pronaći dobar sistem upravlјanja koji bi bio primenlјiv u svim zemlјama, nalazi su ukazali na sledeće karakteristike efikasnih i održivih sistema: prilagođenost lokalnim potrebama, minimalna upotreba toksičnih hemikalija, očuvanje resursa, smanjivanje otpada, korišćenje obnovlјivih izvora, uklјučivanje neformalnog sektora u aktivnosti upravlјanja otpadom (uključujući prikuplјanje, sortiranje i oporavak recikliranog otpada), veća tehnološka sofisticiranost i inovacije u upravlјanju otpadom, kontinuirano sprovođenje istraživanja i jasna zakonska regulativa. Imajući u vidu da nijedan sistem nije dovolјno efikasan u rešava-nju problema otpada usled prekomerne proizvodnje, trošenja i odlaganja, kao i determinisanost stavova i prakse lјudi u upravlјanju otpadom nivoom obrazovanja, starošću i prihodima, neophodno je podizanje svesti i sprovođe-nje kontinuiranih programa i kampanja obrazovanja javnosti o pravilnom upravlјanju otpadom na svim nivoima funkcionisanja društva. Rezultati preglednog rada doprinose unapređenju postojećeg fonda znanja o različitim aspektima integrisanog upravlјanja čvrstim otpadom. U radu ,,Uloga multimedijalnih sadržaja u edukaciji mladih o katastrofama“ autori Ivana Krnjić i Vladimir M. Cvetković ističu da obrazovanje o katastro-fama predstavlja jedan od najznačajnijih preduslova unapređenja pripremlje-nosti društva i građana za blagovremeno i adekvatno reagovanje u takvim situacijama. Iz tih razloga, koriste se različiti tradicionalni i inovativni načini edukacije mladih o katastrofama koji imaju za cilj unapređenje njihove otpornosti na različite prirodne i antropogene katastrofe. Koristeći pregled literature, autori u radu na jedan sistematičan način elaboriraju osnovne karakteristike obrazovanja o katastrofama, ali i karakteristike i načine primene multimedijalnih sadržaja u takvom procesu. Ne zapostavlajući značaj tradici-onalnih obrazovanih metoda, autori u radu predstavljaju osnovne modalitete sticanja znanja o katastrofama kroz školske programe sa osvrtom na njihovu bezbednostu u školskim objektima. Rezultati preglednog rada pokazuju da postoji ozbiljan dostupan društveni i naučno-pragmatični ambijent za osmiš-ljavanje i implementaciju multimedijalnih sadržaja u edukaciji mladih o katastrofama. Potrebno je nastaviti sa sprovođenjem istraživanja u ovoj oblasti u cilju unapređenja razumevanja svih prednosti i nedostataka upotrebe multimedija u obrazovne svrhe. Rad ,,Tačnost informacija i njihovo precizno i nedvosmisleno prenošenje javnosti kao načini upravlјanja rizikom u okolnostima epidemije (Republika Srbija u toku vanrednog stanja 2020. godine)“ autora Dragane Ćorić potvrđu-je da nedovolјno poznavanje materije o kojoj se izveštava javnost, i kompe-tativnost u brzini objavlјivanja informacija, više puta su uznemirili javnost. Brojne edukacije novinara u određenim oblastima o kojima izveštavaju kao i stalno upućivanje istih na striktnu primenu pravila novinarske etike kao da ne postižu svoj cilј. Potreba da neko prvi objavi neku informaciju je ustupila mesto potrebi za istinitim i činjeničnim predstavlјanjem vesti. Ova zamena je bila posebno izražena tokom vanrednog stanja u Republici Srbiji 2020. godine, gde je neprecizno i senzacionalističko prenošenje informacija više puta dovelo do uznemiravanja javnosti i čak i prekršaja od strane građana jer su informacije bile prenete nedovolјno precizno ili netačno. Nakon navođenja nekoliko primera i dobre i loše prakse, rad završavamo sa konstituisanjem jedinstvene formule za stvaranje dobrih, istinitih novinskih tekstova, posebno u situacijama potencijalno velike uznemirenosti javnosti. U radu ,,Bezbednosna zaštita Republike Srbije u uslovima prirodnih katastro-fa“ autori Željko V. Lazić i Martin I. Matijašević identifikuju prirodnu katastrofu kao specifičan bezbednosni fenomen u sebi sadrži različit dijapa-zon pretnji po bezbednost Republike Srbije. U zavisnosti od inteziteta, prostornog rasporeda i trajanja prirodne katastrofe, osim, opasnosti po ljude, materijalna dobra i životnu sredinu, sa sobom nosi pretnje po društveno-politički poredak. Kada državni organi u uslovima prirodnih katastrofa, nastoje da adekvatno organizuju i upravljaju sistemom zaštite i spasavanja, na prostoru koji je pogođen, obavezno dolazi do porasta sociopatoloških pojava, krađa, razbojništava, nasilničkog ponašanja. Predmet istraživanja u radu je zaštita bezbednosti Republike Srbije u uslovima prirodnih katastrofa, zaštite od direktnih posledica prirodnih katastrofa i indirektnih posledica, po posto-jeće društveno-političko uređenje, ekonomsku bezbednost i interese Republi-ke Srbije u regionu. U radu je izvršena tipologizacija bezbednosnih pretnji u uslovima prirodnih katastrofa. U radu ,,Rizik od nastanka litosferskih katastrofa u Braničevskom okrugu“ ,čiji su autori Marija Đurić i Irena Blagajac, predmet istraživanja je analiza rizika od nastanka litosferskih katastrofa u Braničevskom okrugu. Zadatak istraživanja je analizirati intenzitet zemljotresa, kao i zastupljenost klizišta i odrona na proučavanoj teritoriji. Cilj rada je utvrditi stepen rizika nastanka litosferskih katastrofa koje mogu ugroziti život stanovništva i njihove delat-nosti u Okrugu. U radu je kartom prikazana geografska rasprostranjenost klizišta i odrona na teritoriji Braničevskog okruga. Za posmatranu teritoriju prikazane su i karte intenziteta zemljotresa za povratni period od 95 i 975 godina. Analizom su obuhvaćene gustina naseljenosti stanovništva prema naseljima u Okrugu, kao i rasprostranjenost poljoprivrednih, šumskih, naselje-nih, vodnih i industrijskih površina. U radu su kartografski prikazane gustina naseljenosti stanovništva i namena zemljišta. Uporednom analizom navedenih podataka izrađena je sintezna karta koja obuhvata geoprostorno preklapanje istraženih litosferskih nepogoda sa gustinom naseljenosti stanovništva i namenom zemljišta kako bi se dobile zone visokog stepena rizika za stanov-ništvo. Na bazi sintezne karte izrađena je karta visokog, srednjeg i niskog rizika od nastanka litosferskih katastrofa i njihovog uticaja na život stanov-ništva i na njihove delatnosti na teritoriji Braničevskog okruga. Na osnovu istraživanja dati su predlozi mera za prevenciju, pripravnost, odgovor na udes i sanaciju katastrofalnih posledica po stanovništvo, građevinske objekte i privredne delatnosti u Braničevskom okrugu. U radu ,,Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim šumskim požarima“ autor Milica Stefanović ističe da se u prethodnom periodu javila se značajna opasnost od izbijanja i širenja šumskih požara, kako u svetu tako i kod nas. Pored ljudskog faktora, kao najčešćeg uzročnika, sve veći rizik za pojavu vanrednih situacija ove prirode javlja se usled klimatskih promena. Pod uticajem visokih temperatura, tokom prethodnih meseci došlo je do šumskih požara velikih razmera na području Turske, Grčke, SAD, Srbije. Poseban problem javlja se ukoliko požar nastane pod uticajem ljud-skog faktora, a usled nepovoljnih klimatskih uslova dođe do njegovog nekontrolisanog širenja. Ukoliko se ne saniraju pravovremeno, šumski požari mogu se značajno proširiti i dovesti do uništavanja životne sredine, kao i do ugrožavanja ljudskih života i materijalnih dobara. Prilikom pojave događaja ove prirode, od značaja su vremenski uslovi koji mogu doprineti dodatnom širenju opasnosti (vetar, visoka temperatura, sušno vreme i sl.) Različita istraživanja predviđaju povećanje globalne temperature u narednim decenija-ma. Imajući u vidu da je rešenje za klimatske promene i povećanje globalne temperature proces koji zahteva da prođe određeno vreme, potrebno je raditi na prevenciji i jačanju kapaciteta za odgovor na vanredne i hitne situacije. Takođe, značajno je organizovati obuke i edukativne programe i na taj način uticati da građani izgrade svest o posledicama koje može ostaviti njihovo neodgovorno postupanje, koje može dovesti do izbijanja požara u prirodi. U radu ,,Komunikacija o rizicima od katastrofa“ autori Marko Radovanović i Vladimir M. Cvetković zaključuju da komunikacija rizika od katastrofa predstavlja jedan od temelјa uspešnog upravlјanja u katastrofama koji se ogleda u smanjenju razarajućih uticaja opasnosti od katastrofa na lјudske živote i imovinu, obezbeđenjem pravovremenih kritičnih informacija ugrože-nim zajednicama. Nedovoljno razvijen sistem indetifikacije, analize i deljenja informacija o rizicima od katastrofa dovodi do lošeg upravljanja u svim fazama katastrofa (ublažavanje, pripremljenost, odgovor i oporavak). U svakoj od spomenutih faza upravljanja postoje jasni zahtevi za specifičnim informacijama koje omogućavaju efikasno donošenje ključnih i blagovreme-nih odluka. Razmena informacija o rizicima od katastrofa je pod uticajem velikog broja faktora kao što su stepen naučno-tehnološke razvijenosti, demografskog, sociološkog i psihološkog ambijenta, kao i samih karakteristi-ka prirodnih i antropogenih opasnosti. Polazeći od nesumnjivog značaja informacija o rizicima od katastrofa, autori u preglednom radu identifikuju, analiziraju i sistematizuju relevantne aspekte fenomenoloških dimenzija komunikacije o rizicima od katastrofa. Posebna pažnja posvećena je sveobu-hvatnom sagledavanju izvora, subjekata i sredstava komunikacije, sa osvrtom na inovativna rešenja i strategije komunikacije u odgovoru na rizike od prirodnih i antropogenih katastrofa. U radu ,,Specifični etički aspekti trijaže pružanja prve pomoći u situacijama sa velikim brojem žrtava“ autor Srđan Nikolovski ukazuje da katastrofe koje zahvataju ljudsku populaciju povećavaju rizik od preopterećenja resursa službi prve pomoći po broju žrtava i težini njihovih povreda i drugih hitnih zdravstvenih stanja. U takvim slučajevima, čak i medicinski neobrazovani pojedinci mogu biti u situaciji da pruže neophodnu medicinsku pomoć i pre dolaska ekipa hitne medicinske pomoći. Stalno balansiranje između deonto-logije i utilitarizma je svakodnevna pojava u medicinskoj praksi koja se intenzivira u hitnim medicinskim situacijama i u onim događajima kada spasavanje života dospe na prvo mesto. Iako mogu postojati određene olakšavajuće okolnosti, većina je veoma otežavajuća i one sa zadatkom da obezbede osnovne mere podrške životu stavljaju u stresnu poziciju u kojoj je pribranost od velike važnosti. Predmet ovog rada je ukazivanje na specifične etičke aspekte trijažnog procesa pri pružanju prve pomoći žrtvama katastrofa. U etici je objašnjeno nekoliko situacija koje se odnose na selekciju pacijenata kojima treba pružiti medicinsku pomoć, kao i na mere koje treba primeniti. Najbitniji cilj ovih ilustrativnih situacija jeste da se utvrdi koji od navedenih etičkih pristupa treba primeniti da bi se sačuvalo što više života, a da se nijedna od žrtava istovremeno ne zapostavi. Zbog prisustva vremena kao ograničavajućeg faktora, primena principa trijaže i otklanjanje bilo kakvog oblika konfuzije je najefikasniji način pružanja hitne pomoći svim žrtvama katastrofe kako od strane nemedicinskog tako i od strane medicinskog osoblja. U radu ,,Percepcija građana o primeni inteligentnih informacionih sistema u upravljanju u vanrednim situacijama“ autori Vojkan Nikolić, Predrag Miloše-vić i Nikola Krunić zaključuju da su inteligentni sistemi bitan element ostva-renja ciljeva u različitim oblastima ljudskog rada i ponašanja, pa i u oblasti nacionalne bezbednosti. Korišćenjem računarskih sistema i njihovih aplikacija u operativnim i upravljačkim oblastima rada stvaraju se konkurentske predno-sti, obezbeđuje se razmena informacija zasnovana na znanju. U oblasti upravljanja vanrednim situacijama, brzina reagovanja i odgovora na pretnje je posebno značaja. Zahvaljujući informatičkoj obradi podataka, sistem uprav-ljanja je u mogućnosti da gotovo u svakom trenutku zna gde se pojavljuju problemi i rizici i kakav je nužni odgovor reagovanja na sve izazove i rizike. U ime autora, izražavam zahvalnost onima koji su najviše doprineli objavljivanju zbornika radova kao što su Naučno-stručno društvo za uprav-ljanje rizicima u vanrednim situacijama i Međunarodni institut za istraživanje katastrofa u ulozi izdavača, kao i recenzentima koji su vrlo strpljivo i detaljno proučili i unapredili sve naučne radove. Takođe, izražavam zahvalnost saradnicima Naučno-stručnog društva za upravljanje rizicima u vanrednim situacijama i Međunarodng instituta za istraživanje katastrofaAni Đergović, Tamari Ivković, Tamari Mančić, Martinu Matijaševiću, Stevi Miletiću, Nemanji Miljkoviću, Jeleni Planić, Zoranu Planojeviću, Sofiji Radojković i Milici Stefanović. Beograd, mart 2022. godine Prof. dr Vladimir M. Cvetković Urednici zbornika: prof. dr Branislav Ristivojević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; prof. dr Tatjana Bugarski, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; Prof. dr Goran Milošević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; Prof. dr Bojan Janković, Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu. Naučni i programski odbor: Prof. dr Branislav Ristivojević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; prof. dr Tatjana Bugarski, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; doc. dr Vladimir M. Cvetković, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Vladimir Jakovljević, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Bojan Janković, Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu; Prof. dr Srđan Milašinović, Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu; Prof. dr Slavoljub Dragićević, Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet, Beograd; Prof. dr Želimir Kešetović, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Goran Milošević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; Prof. dr Snežana Knežević, Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka, Beograd. Redakcioni odbor: Prof. dr Branislav Ristivojević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; prof. dr Tatjana Bugarski, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; doc. dr Vladimir M. Cvetković, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Vladimir Jakovljević, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Bojan Janković, Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu; Prof. dr Srđan Milašinović, Kriminalističko-policijski univerzitet u Beogradu; Prof. dr Slavoljub Dragićević, Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet, Beograd; Prof. dr Želimir Kešetović, Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti, Beograd; Prof. dr Goran Milošević, Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet, Novi Sad; Prof. dr Snežana Knežević, Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka, Beograd. Tematske jedinice su sledeće: Pravni aspekti upravljanja rizicima od prirodnih katastrofa; Pravni aspekti upravljanja rizicima u litosferskim katastrofama (zemljotres, klizišta i odroni, vulkanske erupcije); Pravni aspekti upravljanja rizicima u hidrosferskim katastrofama (poplave i bujice, lavine); Pravni aspekti upravljanja rizicima u atmosferskim katastrofama (olujno gradonosne pojave, suše, ekstremno niske i visoke temperature); Pravni aspekti upravljanja rizicima u biosferskim katastrofama (epidemije, epizootije i epifitonoze, šumski požari); Pravni aspekti upravljanja rizicima od antropogenih katastrofa; Pravni aspekti upravljanja rizicima u nuklearnim i radiološkim katastrofama; Pravni aspekti upravljanja rizicima u industrijskim katastrofama; Pravni aspekti upravljanja rizicima u transportnim i infrastrukturnim katastrofama; Pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim opasnim materijama; Pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim ratnim razaranjima; Pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim požarima Pravni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim upotrebom oružja za masovno uništavanje (hemijski, biološki, nuklearni i radiološki terorizam). Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima od prirodnih katastrofa Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u litosferskim katastrofama (zemljotres, klizišta i odroni, vulkanske erupcije); Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u hidrosferskim katastrofama (poplave i bujice, lavine); Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u atmosferskim katastrofama (olujno gradonosne pojave, suše, ekstremno niske i visoke temperature); Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u biosferskim katastrofama (epidemije, epizootije i epifitonoze, šumski požari). Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima od antropogenih katastrofa Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u nuklearnim i radiološkim katastrofama; Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u industrijskim katastrofama; Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u transportnim i infrastrukturnim katastrofama; Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim opasnim materijama; Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim ratnim razaranjima; Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim požarima Bezbednosni aspekti upravljanja rizicima u katastrofama izazvanim upotrebom oružja za masovno uništavanje (hemijski, biološki, nuklearni i radiološki terorizam). Link - https://zbornik.upravljanje-rizicima.edu.rs/index.php/d/issue/view/2
Article
Full-text available
Serious crises and disasters have micro and macro social arrangements that differ from routine situations, as the field of disaster studies has described over its 100-year history. With increasingly pervasive information and communications technology (ICT) and a changing political arena where terrorism is perceived as a major threat, the attention to crisis is high. Some of these new features of social life have created real change in the sociology of disaster that we are only beginning to understand. However, much of what might seem to be new is not; rather ICT makes some behaviors more visible, in particular first response and altruistic activities. Even so, with each new crisis event, the calls for technological solutions and policy change come fast and furious, often in absence of empirical research. Our lab is establishing an area of sociologically informed research and ICT development in the area of crisis informatics. Here, we report on some of the challenges and findings when conducting empirical study where the subject of attention is disperse, emergent and increasingly expanding through on-line arenas. We specifically consider the challenge of studying citizen- side information generation and dissemination activities during the April 16, 2007 crisis at Virginia Tech, which we have investigated both on-site and on-line.
Article
Full-text available
Opportunities for participation by members of the public are expanding the information arena of disaster. Social media supports "backchannel" communications, allowing for wide-scale interaction that can be collectively resourceful, self-policing, and generative of information that is otherwise hard to obtain. Results from our study of information practices by members of the public during the October 2007 Southern California Wildfires suggest that community information resources and other backchannel communications activity enabled by social media are gaining prominence in the disaster arena, despite concern by officials about the legitimacy of information shared through such means. We argue that these emergent uses of social media are pre-cursors of broader future changes to the institutional and organizational arrangements of disaster response.
Article
Full-text available
On-line websites and applications are increasingly playing a role in disaster response and recovery. Yet with the wide variety of on-line grassroots activities that occur in such situations, it can be difficult to make sense of them. In this paper, we describe on-line behavior as socially convergent activity, interpreting it within existing sociological understandings of behavior in disaster events. We discuss seven types of convergent behavior and give examples of on-line activities for each type. By seeing these activities as an essential part of the disaster social arena, we can begin to think about how to support socially convergent phenomena in new and creative ways.
Article
Full-text available
We report on the results of an investigation about the "informal," public-side communications that occurred in the aftermath of the April 16, 2007 Virginia Tech (VT) Shooting. Our on-going research reveals several examples of on-line social interaction organized around the goal of collective problem-solving. In this paper, we focus on specific instances of this distributed problem-solving activity, and explain, using an ethnomethodological lens, how a loosely connected group of people can work together on a grave topic to provide accurate results.
Article
Full-text available
Resilience is the magnitude of disturbance that can be tolerated before a socioecological system (SES) moves to a different region of state space controlled by a different set of processes. Resilience has multiple levels of meaning: as a metaphor related to sustainability, as a property of dynamic models, and as a measurable quantity that can be assessed in field studies of SES. The operational indicators of resilience have, however, received little attention in the literature. To assess a system's resilience, one must specify which system configuration and which disturbances are of interest. This paper compares resilience properties in two contrasting SES, lake districts and rangelands, with respect to the following three general features: (a) The ability of an SES to stay in the domain of attraction is related to slowly changing variables, or slowly changing disturbance regimes, which control the boundaries of the domain of attraction or the frequency of events that could push the system across the boundaries. Examples are soil phosphorus content in lake districts woody vegetation cover in rangelands, and property rights systems that affect land use in both lake districts and rangelands. (b) The ability of an SES to self-organize is related to the extent to which reorganization is endogenous rather than forced by external drivers. Self-organization is enhanced by coevolved ecosystem components and the presence of social networks that facilitate innovative problem solving. (c) The adaptive capacity of an SES is related to the existence of mechanisms for the evolution of novelty or learning. Examples include biodiversity at multiple scales and the existence of institutions that facilitate experimentation, discovery, and innovation.
Article
Full-text available
Ecosystems provide a wide range of services to society. Some forms of use affect the quality of the ecosystem, reducing its value for other users. This leads to a conflict of interest that is often settled through political processes, resulting in some form of regulation. We link theory on ecosystem response to theories from the socioeconomic branches of science to analyze the mechanisms behind two widespread problems associated with such political solutions. First, they often represent a compromise rather than an integrative solution. We demonstrate that, particularly in sensitive ecosystems, integrative solutions yield a higher average social utility and imply a higher ecosystem quality. Integrative solutions require insight into ecosystems responses to different forms of use and a complete overview of ecosystem services to society. Second, there is a systematic bias away from optimal shared use toward activities that are detrimental to ecosystem quality. This bias arises from the fact that utilities depending on ecosystem quality are often shared by large diffuse groups, whereas pollution and harvesting activities can usually be traced to relatively small and well-organized groups. Theory and data indicate that this type of concentrated group is systematically better at mustering political power than large groups, which find it difficult to realize collective action due to what is known in game theory as “free-rider problems.” Our analysis suggests that the following three key ingredients are needed to correct the problems of bias and compromise: (a) clear insight into ecosystem dynamic responses to human use, (b) a broad inventory of credible measurements of ecosystem utilities, (c) avoidance of bias due to differences in the organizational power of groups of stakeholders. We argue that good ecosystem models, institutionalized ecosystem valuation, and innovative tax-setting schedules are essential to achieving a socially fair and sustainable use of ecosystems by societies. In addition, we highlight the fact that many environmental problems remain unresolved for a long time and briefly identify the social mechanisms responsible for this delay.
Article
Full-text available
Emerging recognition of two fundamental errors underpinning past polices for natural resource issues heralds awareness of the need for a worldwide fundamental change in thinking and in practice of environmental management. The first error has been an implicit assumption that ecosystem responses to human use are linear, predictable and controllable. The second has been an assumption that human and natural systems can be treated independently. However, evidence that has been accumulating in diverse regions all over the world suggests that natural and social systems behave in nonlinear ways, exhibit marked thresholds in their dynamics, and that social-ecological systems act as strongly coupled, complex and evolving integrated systems. This article is a summary of a report prepared on behalf of the Environmental Advisory Council to the Swedish Government, as input to the process of the World Summit on Sustainable Development (WSSD) in Johannesburg, South Africa in 26 August 4 September 2002. We use the concept of resilience--the capacity to buffer change, learn and develop--as a framework for understanding how to sustain and enhance adaptive capacity in a complex world of rapid transformations. Two useful tools for resilience-building in social-ecological systems are structured scenarios and active adaptive management. These tools require and facilitate a social context with flexible and open institutions and multi-level governance systems that allow for learning and increase adaptive capacity without foreclosing future development options.
Article
The combination of the overwhelming nature of disasters and the massive losses they engender gives rise to a complex clinical and social picture with longterm physical, psychological, and social effects on children, families, and communities. The authors suggest that to assess the damage properly, implement interventions on a large scale, keep tabs on rising needs, and restore societal function, mental health professionals must adopt an ecologic systems approach. This approach entails working within and together with related institutions (education, health, local government) and assisting other committed professionals within these institutions to mediate care. This is of utmost importance in the area of children's care because of their particular vulnerability and their special importance for families and society. For this reason, the authors suggest that emergency mental health systems be better designed and implemented while keeping children at the center of their focus. An essential component of the ecologic systems approach is improved education for mental health professionals, providing them the appropriate tools to cope with widespread disaster and the expertise to apply these tools. This approach, however, is not enough. A good outcome cannot be achieved without preparedness on the part of the other relevant institutions and the community as a whole. Greater awareness is needed among local and national authorities of the importance of metaadaptive systems and of local, national, and international networking. In the current global village that is threatened by pervasive terrorism, no community must face it alone. The challenge of a disaster to one community is a challenge to all. By working together we can lessen the devastating impact of these events, save countless lives, prevent untold suffering, and maintain hope for a better world for children.