ArticlePDF Available

Paul Ponsaers, “Dit zijn de leermeesters van de jihadi's van nu” - Het adresboek van de Europese jihad; De Morgen, 04-10-17, door Bruno Struys.

Authors:

Abstract

Radicalisering is geen nieuw fenomeen, maar vooral ook geen individueel proces. De huidige generatie jihadi's zijn een voortvloeisel van de groepen die al in de jaren '90 Europa teisterden. Het gaat daarbij om meer dan het delen van dezelfde ideologie, stelt Ponsaers. De hoofdpersonages uit lang vergeten groepen zoals Groupe Islamique Armé (GIA) en Groupe Islamique Combattant Marrocain (GICM) hebben directe contacten met de IS-terroristen die in België en Frankrijk toesloegen.
Dit zijn de leermeesters van de jihadi's van nu
Het adresboek van de Europese jihad
DM 04-10-17, 06.00u - Bruno Struys
Wie een nieuw 22 maart wil voorkomen, mag zich niet laten verblinden door de jonge Syrië-
strijders, maar moet ook kijken naar de veteranen van de jihad, zegt criminoloog Paul
Ponsaers (UGent). Hij verbindt de aanslagplegers in Zaventem en Parijs met groepen uit de
jaren 90.
"De bommen die op
Zaventem luchthaven en in het
metrostation Maalbeek
ontploften zijn niet uit de lucht
komen vallen. Zij vormen het
culminatiepunt van een lange
voorgeschiedenis", schrijft
criminoloog Paul Ponsaers
(UGent) in "Jihadi's in België,
de route naar Zaventem en
Maalbeek". Het boek dat hij
vandaag voorstelt is een
reconstructie van minstens 25
jaar jihadisme in ons land.
Radicalisering is dan geen nieuw fenomeen, maar vooral ook geen individueel proces. De
huidige generatie jihadi's zijn een voortvloeisel van de groepen die al in de jaren '90 Europa
teisterden. Het gaat daarbij om meer dan het delen van dezelfde ideologie, stelt Ponsaers. De
hoofdpersonages uit lang vergeten groepen zoals Groupe Islamique Armé (GIA) en Groupe
Islamique Combattant Marrocain (GICM) hebben directe contacten met de IS-terroristen die
in België en Frankrijk toesloegen.
Die contacten lopen via de "veteranen van de
terreurscène". Namen als Djamel Beghal, Tarek
Maaroufi, de broers Dahmani, Farid Melouk en
Fabien Clain lopen als rode draden door het boek.
 

concertzaal Bataclan. "Dat kwam omdat de Joodse
eigenaar van Bataclan concerten organiseerde voor de Israëlische grenswacht", zegt Ponsaers.
Tot die groep jihadisten behoorde onder andere Fabien Clain, een Fransman die bekend stond
voor trainingskampen in de Ardennen. De Belgische Murielle Degauque bezocht die
trainingskampen en bracht zich in 2005 tot ontploffing in Irak.
Clain heeft de uiteindelijke aanslag op Bataclan in 2015 opgeëist. Uit telefoontaps in 2009
blijkt ook de betrokkenheid van de op dat moment 18-jarige Najim Laachraoui,
bommenmaker bij de aanslagen in Parijs en zichzelf opgeblazen in Zaventem.
"Mijn punt is niet dat de veiligheidsdiensten gefaald hebben," zegt Ponsaers, "maar wel dat er
een rode draad is van bepaalde referentiefiguren die veel aanzien hebben in het wereldje en
'Er zijn leermeesters die weten hoe
je aan geld geraakt, hoe je een
vluchtroute plant en hoe je een
aanslag voorbereidt'
Criminoloog Paul Ponsaers (UGent)
fungeren als leermeesters. Ze weten hoe je aan geld geraakt, hoe je een vluchtroute plant en
hoe je een aanslag voorbereidt."
Door zijn perspectief als criminoloog herleidt Ponsaers terrorisme in grote mate tot
criminaliteit. Zoals een boef leert stelen, leert een terrorist een bom maken. Direct contact is
daarbij essentieel, iets wat steeds meer onderzoek ook aantoont.
Dat hoeft geen ontkenning te zijn van de rol van de
radicale islam, maar dat is dan toch eerder een vage
ideologie. Die zuigt mededaders gemakkelijk mee, net
dankzij die referentiefiguren, de "helden" uit het
verleden. Ponsaers' theorie verklaart niet waarom
iemand schijnbaar uit het niets twee militairen op straat
aanvalt met een mes, maar biedt wel inzicht in zeg
maar de professionele jihadist.
Complottheorie
Zoals Farid Melouk, zeg maar "het adresboek van de
Europese jihad". Hij begon bij de Groupe Islamique
Armé (GIA), die meerdere aanslagen in Frankrijk
pleegde tussen juli en oktober 1995. In 1998 plande
zijn groep een aanslag op het wereldkampioenschap
voetbal in Parijs, maar het plan lekt uit.
Na een vuurgevecht van 13 uur aan een woning in
Elsene wordt Melouk aangehouden. "Ze hebben toen
een pamflet teruggevonden van de Groupe Islamique Combattant Marocain, met
duidelijke linken naar het toenmalige Al-Qaida", zegt Ponsaers.
In de gevangenis ontmoet Melouk jihadist Djamel Beghal, maar ook Amedy Coulibaly en
Chérif Kouachi. Er ontstaan vriendschappen, zo blijkt uit foto's die speurders na hun vrijlating
konden maken. Kouachi en Coulibaly zijn uiteindelijk berucht geworden door respectievelijk
de aanslag op Charlie Hebdo en de gijzeling in een joodse supermarkt twee dagen later.
Als Abdelhamid Abaaoud, een van de spilfiguren in de
terreurcel van de Bataclan, omkomt in het appartement van
zijn nicht in Saint-Denis, vinden de speurders op haar
telefoon een merkwaardige foto. Abaaoud lacht, in zijn
handen nonchalant een automatisch geweer, om zijn
schouders de kameraadschappelijke arm van Farid Melouk.
Melouk en de andere jihadveteranen zijn nog in ontelbaar
veel andere zaken betrokken, die zo allemaal met elkaar
verband blijken te houden. Daardoor leest het boek soms als
een grote complottheorie, maar dat is het niet, benadrukt
Ponsaers.
"Ik som enkel feiten op die algemeen geweten zijn, maar het is pas door ze op een rijtje te
zetten dat je inzicht krijgt", zegt hij.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.