Conference PaperPDF Available

Yazılı Soru Önergelerinin Muhatabı Olarak Yüksek Seçim Kurulu

Authors:
513
YAZILI SORU ÖNERGELERİNİN MUHATABI OLARAK YÜKSEK SEÇİM
KURULU
Fatih GÜLER1
ÖZET
Seçimlerin başlangıç tarihinden itibaren, seçimin düzen içinde yönetimi ve denetimi
ile ilgili bütün işlemleri yapma, seçimle ilgili bütün uyuşmazlıkları kesin karara bağlama ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçim
tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur. Yüksek Seçim Kurulu’nun
anayasal pozisyonu (yargı organı/idari makam/sui generis) doktrinde tartışmalı olan
konulardan biridir. Yüksek yargı organlarının Yüksek Seçim Kurulu’nun anayasal pozisyonu
ile ilgili verdikleri farklı kararlar da bu belirsizliğe katkı sağlamaktadır. Buna Yüksek Seçim
Kurulu’nun farklı zamanlarda kendi niteliği ile ilgili farklı kararları da eklemek mümkündür.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin idareyi denetleme yollarından biri “soru”
mekanizmasıdır. Daha önceden “yazılı” ve “sözlü” olmak üzere iki farklı çeşidi olan bu
denetleme aracı 2017 anayasa değişikliklerinin ardından sadece yazılı olarak yöneltilmektedir.
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin,
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri zaman zaman Yüksek Seçim Kurulu’nun görev
ve yetki alanı ile ilgili konularda bakanlara yazılı soru önergelerini yöneltmektedir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyelerinin yazılı soru önergeleri, Yüksek Seçim Kurulu’nun soru
önergeleri konuyla ilgili aldığı kararlar, ve Adalet Bakanı’nın konuyla ilgili soru önergelerine
verdiği cevaplar Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ilgili farklı bir perspektiften
değerlendirme imkanı vermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yüksek Seçim Kurulu, Yazılı Soru, Türkiye Büyük Millet Meclisi.
1 Dr., Öğr. Gör., Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Çan Meslek Yüksekokulu, fatih.guler@comu.edu.tr, ORCID
NO: 0000- 0002-5365-5700.
514
SUPREME BOARD OF ELECTİON AS THE RESPONSIBLE OF WRITTEN
QUESTIONS
ABSTRACT
The Supreme Board of Election shall execute all the functions to ensure the fair and
orderly conduct of elections from the beginning, take final decisions concerning the electoral
matters, and receive the electoral records of the members of the Grand National Assembly of
Turkey and presidential election. The constitutional position of the Supreme Board of
Election (judicial body/administrative authority/sui generis) is one of the controversial issues
in the doctrine. Different decisions of the Supreme Judiciary regarding the constitutional
position of the Supreme Board of Election also contribute to this uncertainty. It is possible to
add different decisions of the Supreme Board of Election regarding its own qualifications at
different times.
One of the ways in which the Turkish Grand National Assembly supervises the
administration is the "question" mechanism. This inspection tool, which had two different
types, formerly "written" and "oral", is directed only in written form after the 2017
constitutional amendments. A written question is a question asked by deputies to the deputies
of the President of the Republic or ministers in a written form, which is to be answered no
later than fifteen days.
From time to time, members of the Turkish Grand National Assembly submit written
questions to ministers on matters related to the duties and jurisdiction of the Supreme Board
of Election. The written parliamentary questions of the members of the Turkish Grand
National Assembly, the decisions taken on the written parliamentary questions of the
Supreme Election Board, and the answers given by the Minister of Justice, give the
opportunity to evaluate the quality of the Supreme Election Council from a different
perspective.
Keywords: Supreme Board of Election, Written Question,GNAT.
515
1. GİRİŞ
Seçimler günümüz dünyasında demokratik sistemlerin olmazsa olmaz unsurların
başında gelmektedir. Seçimler gerek yasama gerekse yürütme erklerinin uzun vadeli
belirlenmesinde en etkili araç olup seçimlerin adil ve dürüst bir şekilde gerçekleşmesi tüm
demokrasilerde yaşamsal öneme sahiptir (Gençkaya, 2019: 1329).
Doktrinde niteliği ile ilgili tartışma konusu olan iki anayasal kurum bulunmaktadır.
Bunlardan biri Sayıştay diğeri ise Yüksek Seçim Kuruludur. Bilindiği üzere seçimlerin
başlangıç tarihinden itibaren, seçimin düzen içinde yönetimi ve denetimi ile ilgili bütün
işlemleri yapma, seçimle ilgili bütün uyuşmazlıkları kesin karara bağlama ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarını kabul
etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur.
Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ilgili tartışma ve belirsizliğin temelinde
Anayasa’nın yasama bölümünde düzenlenmesi yer almaktadır. Bunun yanında Yüksek Seçim
Kurulunun kendi anayasal konumu ile ilgili farklı tarihlerde verdiği farklı kararlar başta
olmak üzere, Anayasa Mahkemesi’nin Danıştay’ın, Yargıtay’ın, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin
verdiği çelişkili kararların da etkisi olduğu söylenebilir (Güler, 2021: 31- 46).
Çalışmada Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ilgili tartışmalarda bu zamana kadar
ele alınmamış yönden konuya yaklaşılmıştır. Esasen Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin
yürütmeyi denetleme araçlarından olan “soru” mekanizmasının Yüksek Seçim Kurulu’nun
görev alanı ile ilgili konularda ilgili bakanlar ısından işletilmesi hallerinde Yüksek Seçim
Kurulu’nun konuya yaklaşımı temelinde Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ortaya
koyduğu tutumun belirlenmesi hedeflenmiştir.
Yüksek Seçim Kurulu “Karar Arama” veri tabanından alınan bilgilere göre 1999-2021
yılları arasında Yüksek Seçim Kurulu 173 soru önergesi ile ilgili karar almıştır. Bu kararlarda
yer alan soru önergeleri esas numaraları Türkiye Büyük Millet Meclisi Yazılı Soru Önergeleri
Sorgu Formu ve Geçmiş Dönem Yazılı ve zlü Soru Önergeleri Sorgu Formundan
sorgulanarak ilgili bakanların cevap verip vermediği, cevap verildi ise bu cevaba dayanak
teşkil eden Yüksek Seçim Kurulu’nun verdiği kararlar araştırılmak suretiyle sonuç elde
edilmeye çalışılmıştır.
2. SORU MEKANİZMASI
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yazılı soru, genel görüşme, gensoru (mülga),
meclis araştırması ve meclis soruşturması süreçlerinin işletilmesiyle yürütme organının
denetlenmesini hedeflemektedir (Güler, 2022: 203). Anayasa’nın 98. maddesine göre Yazılı
soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin,
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir”. Daha
önceden “yazılı” ve “sözlü” olmak üzere iki farklı çeşidi olan bu denetleme aracı 2017
anayasa değişikliklerinin ardından sadece yazılı olarak yöneltilmektedir.
516
Diğer denetim mekanizmalarına göre daha basit ve etki düzeyi düşük gözükmesine
rağmen soru mekanizması, milletvekillerinin tek imza ile işletebildikleri yegâne denetim
yoludur (Neziroğlu, 2006: 151). Uluslararası akademik literatürün çoğunda, parlamenter
soruların yürütme organını sorumlu tutmak için bir mekanizma olduğu ve soruların
paydaşların ilişkileri geliştirmek için çok az uygulaması olduğu ifade edilmektedir (Martin,
2011: 262).
Soru önergesinin arkasında bir konuda bilgi almak, hükümeti veya bir bakanı zor
durumda bırakmak, seçmene/kamuoyuna mesaj vermek, kişisel reklâmını yapmak gibi birçok
neden bulunabilir ve bazı soruların cevabından ziyade sadece sorulmuş olması bile yeterli
görülmektedir (Neziroğlu, 2006: 152- 153). Ayrıca belli bir konuda soru sorularak veya belli
konuda bilgi istenerek bakanlar uyarılmış olur (Gözler, 2019 : 684).
Bunların yanında soru mekanizmasına başvurma sıklığı kamu otoritesi ile vatandaşlar
arasındaki iletişim eksikliğine karine teşkil edeceği gibi siyasi rekabet, muhalefetteki
parlamenterlerin kendi siyasi çekiciliklerini geliştirmek gibi sebeplerden de kaynaklanabilir
(Gençkaya vd. ,2006: 553-554). Fakat bunlar soru mekanizmasının zayıf, hazırlayıcı ya da
dolaylı bir denetim aracı olması gerçekleri ile beraber önemsiz bir araç olduğu anlamına
gelmez (Bakırcı ve Yalova, 2021 : 356).
3. YÜKSEK SEÇİM KURULU’NUN GÖREV ALANINA GİREN KONULAR İLE
İLGİLİ SORU ÖNERGELERİ
Yüksek Seçim Kurulu’nun görev alanına giren konular ile ilgili soru önergelerinin
%46’sı Adalet Bakanına, %50’si Başbakan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Başbakan
Yardımcısına, %4’ü ise diğer bakanlara yöneltilmiştir. Yüksek Seçim Kurulu’nun görev
alanına giren konular ile ilgili soru önergelerinden Başbakan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve
Başbakan Yardımcısına yöneltilen soru önergelerinin birçoğunun Adalet Bakanlığınca
cevaplandırılmasının tensip olduğu görülmüştür.
Yüksek Seçim Kurulu 1999-2010 yılları arasında soru önergeleri ile ilgili verdiği
kararlarda “ilgili soru önergesine cevap verilmesinin Anayasa’nın yasama bölümünde yer
alan Yüksek Seçim Kurulunun yargısal niteliği ve konumu ile bağdaşır görülmediğinden, soru
önergesinde sorulan hususlara cevap verilmesine ilişkin istemin uygun görülmediğinden
reddine” yönünde hüküm kurmuştur. Bu tarihten sonra verdiği kararlarda ise tutum
değişikliğine giderek aynı gerekçelerle soru önergesinde sorulan hususlara cevap verilmesine
ilişkin istemin uygun görülmediğinden reddine karar vermekle birlikte (Yüksek Seçim
Kurulu) Başkanlık Makamına konu hakkında cevap verilmesi hususunda yetki verilmesine”
yönünde karar vermiştir. Yüksek Seçim Kurulu’nun bu tutum değişikliği soru önergelerine
dolaylı yoldan cevap verilmesi benzeri bir sonuç doğurduğu söylenebilir.
Yüksek Seçim Kurulu’nun tutum değişikliğine gittiği tarihten itibaren verdiği 153
soru önergesi ile ilgili kararlardan;
Soru önergelerinin %53’üne soru önergesine konu olayla ilgili ayrıntılı bir şekilde
cevap verdiği,
517
Soru önergelerinin %13’üne Yüksek Seçim Kurulunda konuyla ilgili bilgi
bulunmadığı yönünde cevap verdiği,
Soru önergelerinin %34’üne ise cevap vermediği görülmüştür.
1996-2015 yılları arasında sözlü soru önergelerinin cevaplanma oranın 1996-1999
yılları arasında %27, 1999-2002 yılları arasında %23, 2002-2007 yılları arasında %37, 2007-
2012 yılları arasında %45, 2011-2015 yılları arasında %30 (Bakırcı, F., Yalova, Y. (2021)
olduğu z önünde bulundurulduğunda Yüksek Seçim Kurulu’nun %53 soru önergesi
cevaplanma oranın yüksek olduğu kabul edilmelidir.
Yüksek Seçim Kurulu’nun cevapladığı ve cevaplamadığı soru önergeleri ayrı ayrı
gruplandırıldığında seçmen sayıları ve Yüksek Seçim Kurulu ile ilgili ayrıntılı bilgiler konulu
soru önergelerinin tamamını cevaplandırdığı görülmektedir. Bunun yanında SEÇSİS ile ilgili
12 soru önergesi cevaplanmışken 8 soru önergesinin cevaplanmadığı, engelli seçmenlerin
seçime yönelik talepleri ile ilgili 5 soru önergesi cevaplanmışken 4 soru önergesinin
cevaplanmadığı, seçim sonuçlarına yapılan itiraz ve şikâyetlerle ile ilgili 4 soru önergesi
cevaplanmışken 12 soru önergesinin cevaplanmadığı, seçmen kütükleri ve seçmen
kütüklerinin ncelleştirilmesi ile ilgili 5 soru önergesi cevaplanmışken 2 soru önergesinin
cevaplanmadığı, tutuklu seçmenlerle ile ilgili 2 soru önergesi cevaplanmışken 3 soru
önergesinin cevaplanmadığı görülmüştür.
Yüksek Seçim Kurulu’nun görev alanına giren konular ile ilgili soru önergelerinin
%67’si Cumhuriyet Halk Partisi, %21’i Halkların Demokratik Partisi / Barış ve Demokrasi
Partisi, %10’u Milliyetçi Hareket Partisi, %3’ü diğer siyasi parti milletvekilleri tarafından
verilmiştir. Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi milletvekilleri tarafından
Yüksek Seçim Kurulu’nun görev alanına giren konular ile ilgili soru önergelerinin
cevaplanma oranı birbirine oldukça yakın iken, Halkların Demokratik Partisi / Barış ve
Demokrasi Partisi milletvekilleri tarafından Yüksek Seçim Kurulu’nun görev alanına giren
konular ile ilgili soru önergelerinin cevaplanma oranının şük olduğu görülmüştür. Bunun
sebebinin Halkların Demokratik Partisi / Barış ve Demokrasi Partisi milletvekilleri tarafından
Yüksek Seçim Kurulu’nun rev alanına giren konular ile ilgili soru önergelerinin arasında
Yüksek Seçim Kurulu’nun cevaplamama eğiliminde olduğu seçim sonuçlarına yapılan itiraz
ve şikâyetlerle ilgili bir yoğunluğun etkisi olduğu ifade edilebilir.
Diğer siyasi partilerde Yüksek Seçim Kurulu ile ilgili soru önergelerin genel itibarıyla
belli milletvekillerinde yoğunlaşmamışken Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri tarafından
verilen soru önergelerinin yaklaşık üçte birinin tek bir milletvekili tarafından verildiği
görülmektedir.
4. SONUÇ
Türkiye’de seçimlerin yönetim ve denetiminden sorumlu olan anayasal kurum Yüksek
Seçim Kuruludur. Yüksek Seçim Kurulu’nun anayasal konumu ve niteliği ile ilgili tereddüt ve
belirsizlik uzunca bir süredir ne doktrinde ne yargı içtihatlarında ne de tali kurucu iktidar
nezdinde giderilememiştir. Bu belirsizlik zaman zaman Yüksek Seçim Kurulu ve kararları
üzerinde yersiz tartışmaların mesnedi haline gelmektedir.
518
Çalışmada Yüksek Seçim Kurulu’nun görev alanı ile ilgili konularda ilgili Türkiye
Büyük Millet Meclisi’nin yürütmeyi denetleme araçlarından olan “soru” mekanizmasının
bakanlar açısından işletilmesi hallerinde Yüksek Seçim Kurulu’nun konuya yaklaşımı
temelinde Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ortaya koyduğu tutumun belirlenmesi
hedeflenmiştir.
Yüksek Seçim Kurulu ilgili bakanlıklar tarafından kendisi yönlendirilen soru
önergeleri ile ilgili olarak 2010 yılına kadar sert bir tutum sergilediği görülmektedir. 2010
yılından sonra bu sert tutumuna devam ediyor görülmekle birlikte soru önergesine cevap
verilmesi yönünde Yüksek Seçim Kurulu Başkanı’na yetki verilmesi yönündeki tutum
değişikliğine gittiği görülmüştür.
Esasen Yüksek Seçim Kurulu’nun soru önergelerine dolaylı yoldan cevap vermesi
Yüksek Seçim Kurulu’nun şeffaflığı ve hesap verilebilirliği açısından oldukça önemli ve
yadsınamaz önemi haiz bir gelişmedir. Gerçekten de genel soru önergesi cevaplanma oranının
belirgin düzey üstünde bir cevaplanma oranı seçimlerin dürüstlüğü açısından ancak
memnuniyet verici bir durum olarak değerlendirilmelidir.
Fakat bunun bir bakanlık üzerinden ve soru mekanizması aracılığıyla gerçekleşmesi
Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği ile ilgili yargısal alandan idari / sui generis alana bir kayma
sonucunu doğurmaktadır. Yüksek Seçim Kurulu’nun bu sakıncayı z önünde bulundurarak
milletvekillerinin bilgi almayı talep ettiği konularla ilgili olarak doğrudan Yüksek Seçim
Kurulu’na başvurması yönünde bir uygulama geliştirmesinin faydalı olacağı düşünülmelidir.
KAYNAKÇA
BAKIRCI, F., YALOVA, Y. (2021). Türkiye yük Millet Meclisi’nin Denetim Yetkisinin
Gelişimi Üzerine, Parlamenter Sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Sözlü Soru
Önergesi, ViraVerita E-Journal: Interdisciplinary Encounters, 13, s. 352-395
GENÇKAYA, Ö.F. (2019). Seçim Güvenliği Hakkında Kısa bir Not, 13. Uluslararası Kamu
Yönetimi Sempozyumu Tam Metin Bildiri Kitabı (Kaysem13 Uluslararası Siyaset ve Güvenlik
Stratejileri Kamu Yönetimi Politikaları, Ed. A.F. GÖKÇE,U. ÜLGER, S. KULU, M.AKSU,
18-19 Nisan 2019, s.1237-1333.
GENÇKAYA, Ö.F. , GENÇKAYA, S., HAZAMA, Y. (2007). Parliamentary Questions in
Turkey, The Journal of Legislative Studies, 13(4), s. 539-557.
GÖZLER, K. (2019). Türk Anayasa Hukuku, 3. Baskı, Bursa: Ekin Yayınevi.
GÜLER, F. (2021). Seçimlerin Yönetim ve Denetiminde Görev Alan Kurumların Yapısal ve
İşlevsel Sorunlarını Giderici Çözümler, Bursa: Ekin Yayınevi.
GÜLER, F. (2022). Kamu Yönetimin Siyasi Denetim Araçlarından Genel Görüşme, Ed. F.
GÜLER, Y.UYSAL, Kamu Yönetiminin Denetimi, Ankara: Orion Yayınevi.
MARTİN, S. (2011). Parliamentary Questions, the Behaviour of Legislators,and the Function
of Legislatures: An Introduction, The Journal of Legislative Studies, 17(3) s. 259-270.
519
NEZİROĞLU,İ.(2006). Türkiye Büyük Millet Meclisinde Parlamenter Denetim Aracı Olarak
Sözlü Soru Önergelerinin Etkinliği, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(2),
s.151-168.
EKLER
TARİH SAYI
TARİH SAYI
TARİH SAYI
TARİH SAYI
1 30.12.2003
1313
45
08.08.2014
3609
89 22.04.2015
726
133
14.11.2019
5345
2 07.06.2008
202
46
08.08.2014
3610
90 03.09.2015
1698
134
05.11.2019
5325
3 17.02.2010
116
47
28.09.2014
4038
91 13.03.2015
335
135
24.10.2019
5302
4 27.02.2010
136
48
07.08.2014
3601
92 07.01.2016
7
136
03.09.2019
5133
5 27.02.2010
138
49
05.08.2014
3553
93 07.01.2016
10
137
20.08.2019
5091
6 27.02.2010
149
50
05.08.2014
3552
94 11.02.2016
89
138
31.07.2019
5060
7 10.07.2010
450
51
05.08.2014
3551
95 19.04.2016
184
139
31.07.2019
5061
8 10.11.2010
1017
52
12.07.2014
3248
96 30.05.2016
241
140
18.07.2019
5024
9 10.11.2010
1018
53
10.07.2014
3225
97 30.05.2016
242
141
18.07.2019
5026
10
10.11.2010
1019
54
01.07.2014
3118
98 02.06.2016
251
142
18.07.2019
5033
11
10.11.2010
1020
55
28.06.2014
3087
99 21.10.2016
531
143
18.07.2019
5032
12
10.11.2010
1021
56
28.06.2014
3089
100
04.01.2017
9
144
18.07.2019
5025
13
18.12.2010
1090
57
18.06.2014
2967
101
17.01.2017
34
145
18.07.2019
5030
14
08.01.2011
25
58
18.06.2014
2968
102
07.02.2017
71
146
18.07.2019
5029
15
08.01.2011
26
59
18.06.2014
2969
103
13.02.2017
87
147
18.07.2019
5028
16
19.02.2011
112
60
10.06.2014
2933
104
28.02.2017
178
148
18.07.2019
5031
17
09.06.2012
310
61
04.06.2014
2987
105
09.03.2017
265
149
18.07.2019
5027
18
19.07.2012
407
62
23.05.2014
2799
106
09.03.2017
266
150
08.07.2019
4996
19
08.01.2013
1
63
23.05.2014
2798
107
13.03.2017
296
151
04.07.2019
4972
20
12.04.2013
125
64
23.05.2014
3800
108
14.03.2017
314
152
04.07.2019
4973
21
28.05.2013
187
65
23.05.2014
2797
109
21.03.2017
366
153
02.07.2019
4966
22
28.05.2013
188
66
17.05.2014
2728
110
22.03.2017
378
154
02.07.2019
4965
23
04.07.2013
270
67
17.05.2014
2729
111
28.03.2017
415
155
27.06.2019
4934
24
08.07.2013
272
68
09.05.2014
2638
112
28.03.2017
416
156
27.06.2019
4933
25
23.07.2013
286
69
09.05.2014
2646
113
18.04.2017
567
157
27.06.2019
4932
26
02.11.2013
456
70
21.06.2014
3011
114
17.05.2017
689
158
17.06.2019
4859
27
13.11.2013
480
71
09.05.2014
2637
115
17.05.2017
690
159
14.06.2019
4844
28
16.11.2013
487
72
09.05.2014
2636
116
17.05.2017
691
160
13.06.2019
4812
29
16.11.2013
492
73
09.05.2014
2639
117
17.05.2017
692
161
13.06.2019
4833
30
07.12.2013
574
74
21.04.2014
1843
118
01.06.2017
714
162
23.05.2019
4651
31
01.11.2014
4184
75
11.04.2014
1249
119
01.06.2017
717
163
17.05.2019
4558
32
01.10.2014
4049
76
31.03.2014
991
120
01.06.2017
718
164
17.05.2019
4559
33
01.10.2014
4052
77
13.03.2014
744
121
21.06.2017
745
165
29.04.2019
4152
34
01.10.2014
4055
78
11.03.2014
712
122
12.09.2017
793
166
26.04.2019
4055
35
24.10.2014
4119
79
12.02.2014
382
123
15.01.2018
18
167
10.04.2019
2307
520
36
01.10.2014
4053
80
07.01.2014
18
124
22.08.2018
121
168
10.04.2019
2306
37
01.10.2014
4048
81
07.01.2014
16
125
01.03.2018
137
169
08.04.2019
2184
38
24.10.2014
4118
82
21.11.2014
4243
126
01.03.2018
138
170
08.04.2019
2183
39
14.11.2014
4227
83
22.12.2015
2460
127
09.04.2018
196
171
06.10.2020
476
40
01.10.2014
4051
84
04.04.2015
507
128
26.11.2018
1071
172
22.10.2020
540
41
28.09.2014
4035
85
13.05.2015
889
129
11.02.2019
845
173
14.10.2021
328
42
11.09.2014
3969
86
30.01.2015
84
130
26.03.2019
1669
43
15.09.2014
3968
87
04.04.2015
508
131
21.11.2019
5361
44
09.09.2014
3886
88
22.04.2015
727
132
21.11.2019
5362
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.