ArticlePDF Available

The Components and Indicators of Managerial Competencies in Relation with Islamic Civilization-Making University (View Point of Management and Islamic Civilization Professors)

Authors:

Abstract

Objectives:The present study aims to identify the effective dimensions, components, and indicators of Islamic civilization-making university and present a model of competency of the managers in this type of university. Method: In terms of purpose, the study is an applied research with exploratory mixed-methods design based on instrument development in both qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, the study took advantage of grounded theory, along with studying theoretical foundations, reviewing the related literature and relevant documents, and conducting in-depth interviews with sixteen experts in the field of management and Islamic civilization, and utilized purposive sampling and snowball sampling techniques. Results: Primarily, 94 items were identified through open coding, and then, the initial codes were classified based on the difference and similarity aspects, and through axial and selective coding, in the form of three main components (personal competencies, interpersonal competencies, and organizational competencies) the conceptualization and structure of factors that affect the competence of the managers of Islamic civilization-making university were explained. In the quantitative phase, the principal factors, the identified sub-factors and the model, developed through examining the viewpoints of the 270 managers of Islamic Azad University, were validated through confirmatory factor analysis and exploratory factor analysis methods. Conclusion: Based on the findings, the final model was designed and confirmed with three components as follows: personal competencies (personality, ability, attitude/insight, ethical, perceptual) and interpersonal competencies (entrepreneurship, communication, leadership), and organizational competencies (managerial, ideological/political, operational, technical). Furthermore, given the significant role of universities of the today’s world in Islamic civilization and the role of the managers’ competencies to run such a university, this model has implications for decision makers in selecting university managers.
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد20/ لﺎﺳﻢﻬﻧهرﺎﻤﺷ ، 2/ نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ1399 /374 -349
Management in The Islamic University, 2021(Fall&Winter)20,Vol. 9, No.2, 349-374
ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ زﺎﺳ
ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ ﺪﯿﺗﺎﺳا و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﺪﯿﺗﺎﺳا هﺎﮔﺪﯾد زا ﯽﻣﻼﺳا
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ
1
ﯿ ﻞﻀﻓ ﻪﻟا ﯽﺸﻤﻗ ﯽﻬﻟا
2
ﯽﻤﺳﺎﻘﻟاﻮﺑا دﻮﻤﺤﻣ
3
هﺪﯿﮑﭼ
فﺪﻫ
: فﺪﻫﺎﻨﺷ ،ﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﯾﺎﺳ ﺮﺛﺆﻣ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ يﻮﮕﻟا ﮥﺋارا و هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ
نﺪﻤﺗ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ .دﻮﺑ
شور
: ﻦﯾازا ﻖﯿﻘﺤﺗ فﺪﻫ ﺮﻈﻧ، يدﺮﺑرﺎﮐ يﺎﻨﺒﻣ ﺮﺑ ،ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا عﻮﻧ زا ﯽﺒﯿﮐﺮﺗ شور زا و ﺖﺳا
ﯽﻤﮐ و ﯽﻔﯿﮐ ﺶﺨﺑ ود رد راﺰﺑا ﻦﯾوﺪﺗ حﺮﻃهدﺎﻔﺘﺳا هﺪﺷ هداد ﮥﯾﺮﻈﻧ زا ،ﯽﻔﯿﮐ ﺶﺨﺑ رد .ﺖﺳا ﮥﻌﻟﺎﻄﻣ ﻖﯾﺮﻃ زا و دﺎﯿﻨﺑ
ﺎﺑ ﻖﯿﻤﻋ ﮥﺒﺣﺎﺼﻣ و يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ16 زﻮﺣ نﺎﮔﺮﺒﺧ زا ﺮﻔﻧة ،ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ شور زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑﻪﻧﻮﻤﻧ يﺮﯿ
.ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ هﺮﻬﺑ ﯽﻓﺮﺑ ﻪﻟﻮﻠﮔ ةﻮﯿﺷ ﻪﺑ و ﺪﻨﻤﻓﺪﻫ
ﻪﺘﻓﺎﯾ
:ﺎﻫ
94 ﻪﻔﻟﺆﻣ سﺎﺳا ﺮﺑ و ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ،زﺎﺑ يراﺬﮔﺪﮐ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ﻖﯾﺮﻃ زا
زا و ﻪﺑﺎﺸﺗ و ﺰﯾﺎﻤﺗ هﻮﺟو ﻪﺳ ﺐﻟﺎﻗ رد ،ﯽﺑﺎﺨﺘﻧا و يرﻮﺤﻣ يراﺬﮔﺪﮐ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ﻖﯾﺮﻃﻔﻟﺆﻣﻠﺻاﺎﺷ)ﯽﮕﺘﺴﯾ ،يدﺮﻓ يﺎﻫ
نﺎﯿﻣ (ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ و يدﺮﻓمﻮﻬﻔﻣ زﺎﺳ يﻮﮕﻟا و يﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ يﺮﺛﺆﻣ ﺮﺑنﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ ﺒﺗ .ﺪﺷ ﻦﯿﯿ
،ﯽﻤﮐ ﺶﺨﺑ ردﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫﺮﯾز ،ﯽﻠﺻا يﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ يﻮﮕﻟا ووﺪﺗﻦﯾ ﺪﯾد ﯽﺳرﺮﺑ ﺎﺑ ،هﺪﺷ هﺎﮔ270 دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ زا ﺮﻔﻧ
و ﯽﻣﻼﺳاهﺮﻬﺑ زا يﺮﯿﺎﻬﺷور ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻞﯿﻠﺤﺗ يﺄﺗ ،ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا و يﺪﯿﯾرﺎﺒﺘﻋا و ﯽﺑﺎﯾﺪﯿﯾﺄﺗ .ﺪﺷ
ﺘﻧﻪﺠﯿ
:يﺮﯿﮔ
رد ﯽﯾﺎﻬﻧ لﺪ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺪﻌﺑ ﻪﺳ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ)يدﺮﻓ يﺎﻫ، ﯽﻗﻼﺧا، ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ، ﯽﺸﻨﯿﺑ/ﯽﺷﺮﮕﻧ، (ﯽﮐاردا، نﺎﯿﻣ ﯽﻨﯾﺮﻓآرﺎﮐ)يدﺮﻓ، ﯽﻃﺎﺒﺗرا،
ﻣزﺎﺳ و (يﺮﺒﻫرﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ)ﯽﻧﺎ، ﯽﺳﺎﯿﺳ/ﯽﺗﺪﯿﻘﻋ، ﯽﺗﺎﯿﻠﻤﻋ، ﯿﯾﺄﺗ (ﯽﻨﻓ و هﺎﮕﺸﻧاد ﺶﻘﻧ ﺖﯿﻤﻫا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .ﺪﺷ ﯽﺣاﺮﻃ
نﺪﻤﺗ رد زوﺮﻣا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ و ﯽﻣﻼﺳا يزﺎﺳ رادا ياﺮﺑ ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫة ياﺮﺑ رﻮﮐﺬﻣ لﺪﻣ ،ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯿﻨﭼ
ﻢﯿﻤﺼﺗ ،نﺎﮔﺪﻧﺮﯿﮔرﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ دراد دﺮﺑرﺎﮐ هﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯾا ناﺮﯾﺪﻣ بﺨﺘﻧا.
ﺪﯿﻠﮐ نﺎﮔژاو ﺎﺷﯽﮕﺴﯾ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ،ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ،زﺎﺳ.
:ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد02/11/98 :ﯽﯾﺎﻬﻧ ﺐﯾﻮﺼﺗ ؛21/03/99
1. ﻢﻗ ﺪﺣاو ،ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﺷزﻮﻣآ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ يﺮﺘﮐد يﻮﺠﺸﻧاد.
2 . ،كارا ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﺷزﻮﻣآ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ياﺮﺘﮐدرﺎﯾدﺎﺘﺳا ﯽﺷزﻮﻣآ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ هوﺮﮔ ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد .ﻢـﻗ ﺪﺣاو ﻢـﻗ (لﻮﺌـﺴﻣ هﺪﻨـﺴﯾﻮﻧ)ناﺮﯾا ، /
:ﯽﻧﺎﺸﻧﻢﻗ ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ،هﺎﮕﺸﻧاد راﻮﻠﺑ ،نﺎﺴﯾدﺮﭘ ،ﻢﻗ :ﺮﺑﺎﻤﻧ /32805797 -025 / Email: fazlollahigh@qom-iau.ac.ir..
3 . ،ﺎﯿﻟاﺮﺘﺳا ﯽﻧﺪﯿﺳ ﺰﻠﯾو ثوﺎﺳ ﻮﯿﻧ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽﺷزﻮﻣآ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ياﺮﺘﮐدﺸﻧادﯿرﺎ ﺪﮑﺸﻧادة ﺑﺮﺗ مﻮﻠﻋﯿ و ناور ﺳﺎﻨﺷ ﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧادﯿ ﺘﺸﻬﺑناﺮﯾا ،ناﺮﻬﺗ .ﯽ.
ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻟﺎﻘﻣ
ﻞﯿﺻا
Original
Article
350 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
(ﻒﻟا ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﻂﯿﺤﻣ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ ﺎﻬﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺮﺑ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ،ﺮﺻﺎﻌﻣ ﺮﺼﻋ رد هﺪﯿﭽﯿﭘ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ،راﺪﯾﺎﭘﺎﻧ و لﻮﺤﺘﻣ ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫ ﺮﺑﺎﻨﺑ ؛ﺖﺳا يا ،ﻦﯾا
ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﺮﺑ ﻂﻠﺴﺗ مﺰﻠﺘﺴﻣ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﻌﻗﻮﻣ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﻖﯿﺒﻄﺗ و ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ زا ياﺖﺳا صﺎﺧ ﺖﯿنوﺮﻤﮐ)،
1
1998(. ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ؛ ار ،ﻦﯿﯿﻌﺗ ار ﺎﻬﻓﺪﻫدﺮﺒﻫرد و ﻦﯾوﺪﺗ ار ﺎﻫ راﺬﮔوﺮﻓ ﯽﺸﺷﻮﮐ ﭻﯿﻫ زا ﺎﻬﻧآ ياﺮﺟا و ﯽﺑﺎﯿﺘﺳد هار
ﯽﻤﻧ ﺪﻨﮐﺖﻓد)،
2
1393 :43(ﺪﻘﺘﻌﻣ ﺮﮐارد ﺮﺘﯿﭘ . بﺎﯿﻤﮐ ﺖﺳا رد و ﻦﯾﺮﺗ ﻦﯿﻋ شزراﺎلﺎﺣ ﯾﺎﻣﺮﺳ ﻦﯾﺮﺗ ﻞﻣاﻮﻋ و ﺎﻬﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻦﯿﯿﻌﺗ ﺴﻫ ناﺮﯾﺪﻣ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ رد هﺪﻨﻨﮐهﺪﻬﻋ ﺮﺑ نآ ﯽﯾﺎﻓﻮﮑﺷ و ﺪﺷر رد يدﺎﯿﻨﺑ و ﯽﺗﺎﯿﺣ ﺶﻘﻧ ﻪﮐ ﺪﻨﺘ ،هزوﺮﻣا .ﺪﻧراد
ﺶﯾاﺰﻓا ﯽﺷزﻮﻣآ يﺮﺒﻫر و ﯽﻫﺪﻧﺎﻣزﺎﺳ تروﺮﺿ و ﺖﯿﻤﻫا ﺶﯿﺑ ،ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ زﺎﯿﻧ و ﻪﺘﻓﺎ زا رﺎﮑﺷآ ﺶﯿﭘ
ﺖﺳا هﺪﺷ.كﺮﺗ) ،هداز1394: 40(
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ دﺮﮑﻠﻤﻋ دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو بﺎﺗزﺎﺑ زﻮﻣآ مﺎﻈﻧ رد يﺰﯾرﻪﺑ ﺎﯾ ناﺮﯾا ﯽﻟﺎﻋ ش رﻮﻃ ﯽﻠﮐ ،مﻮﻠﻋ مﺎﻈﻧ ﺮﺗ
ّﻨﻓ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗﺪﻤﻋ ﻞﯾﻻد زا ﯽﮑﯾ .دراد يدﺮﮐرﺎﮐﺪﺑ ﺎﯾ يدﺮﮐرﺎﮐﺎﻧ ﯽﻋﻮﻧ زا ﺖﯾﺎﮑﺣ ،نﻼﮐ ﺢﻄﺳ رد يروﺎة ﻦﯾا
ﻢﯿﻤﺼﺗ يﺎﻫدﺎﻬﻧ رد دﻮﺟﻮﻣ ﯽﺘﺳﺎﮐ ،يدﺮﮐرﺎﮐﺎﻧ ﻢﯿﻤﺼﺗ و هﺪﻧﺮﯿﮔ ﺖﺳا زﺎﺳ ،ﯽﻧادوﺎﺟ)1392 :19(ﻪﺑ هﺎﮕﺸﻧاد . زا ﯽﮑﯾ ناﻮﻨﻋ
ﻢﻠﻋ يﺎﻬﻧﻮﻧﺎﮐ ﻪﻔﯿﻇو ﻪﮐ ﺶﻧاد و ﺖﺳا ﺶﻧاد و ﻢﻠﻋ شزﻮﻣآ شﺮﺘﺴﮔ و ﻂﺴﺑ و ﻖﯿﻤﻌﺗ شا، ﻢﻬﻣ زا ﺰﮐاﺮﻣ ﻦﯾﺮﺗ
ﻞﮑﺷ رد راﺬﺮﯿﺛﺄﺗ ﺮﺑ يراﺬﮔﺮﯿﺛﺄﺗ رد هﺎﮕﺸﻧاد ﺖﯿﻤﻫا هزوﺮﻣا .ﺖﺳا ﯽﻧﺪﻤﺗ ﺮﻫ ﻮﻤﻧ و ﺪﺷر و يﺮﯿﮔ ﺎﺗ ﺎﻬﻧﺪﻤﺗ
ﻧاﺪﺑ ﺖﺳﺎﺠﻪﺑ ﻪﮐ ﻣ ﺖﺋﺮﺟ ار ﯽﻧﺪﻤﺗ ﭻﯿﻫ ،هﺎﮕﺸﻧاد نوﺪﺑ ﻪﮐ دﺮﮐ ﺎﻋدا ناﻮﺗه ﻪﺑ اﻮﺨﻧ ﯽﯾﺎﺟدﺮﺑ ﺪ. ،دﺎﺸﻣﺮﺧ)1390: 14(
ﯽﻣﻼﺳا يرﻮﻬﻤﺟ مﺎﻈﻧ رد، ﺶﻧاد ﻪﮐ ﺖﺳا هدﻮﺑ ضﺮﻓ ًﺎﺳﺎﺳا ﯽﻣﻼﺳا بﻼﻘﻧا يزوﺮﯿﭘ نﺎﻣز زا نﺎﮕﺘﺧﻮﻣآ
ﺪﻨﺷﺎﺑ نﺎﻣأﻮﺗ ﺪﻬﻌﺗ و ﺺﺼﺨﺗ ياراد يداﺮﻓا ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧادﻪﺟاﻮﺧ) ،يوﺮﺳ1390: 1(ﯽﺑ . ﻪّﻠﻗ ﻪﺑ ﻞﯿﻧ ﺪﯾدﺮﺗ ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﯽﻟﺎﻌﺗ يﺎﻫ
رد ﯽﺘﻠﻣ ﺮﻫ ياﺮﺑ زا يرادرﻮﺧﺮﺑ وﺮﮔ ،ﻦﻬﮐ نﺪﻤﺗ يﺎﯿﺣا ﺎﺑ ﺎﻬﻨﺗ ﺰﯿﻧ ﯽﻣﻼﺳا ناﺮﯾا رد .ﺖﺳا ﻞﯿﺻا و گرﺰﺑ ﯽﻧﺪﻤﺗ
ﻦﯾد و ﻪﻧاﺪﻨﻣدﺮﺧ ،هﻮﮑﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻖﻘﺤﻣ ﺮﻣا ﻦﯾا ﯽﻧاﺮﯾا رﻮﺤﻣ ﺎﺘﺳار ﻦﯿﻤﻫ رد .دﻮﺷ، ﺮﯾﺰﮔﺎﻧ ﻪﺑ ﺰﯿﻧ رﻮﺸﮐ ﯽﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ
ﺋارا يﻮﺠﺘﺴﺟ رد ﺪﯾﺎﺑ ﺎﺑ ﻆﻔﺣ رﺎﻨﮐ رد ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﻪﮐ ﺪﺷﺑ ﺪﻣآﺮﺳ و لﺎﻌﻓ هﺎﮕﺸﻧاد زا ﯽﯾﻮﮕﻟا و ﯽﻨﯾد تادﺎﻘﺘﻋا و ﺎﻫرو
ﻨﯾﺮﯾد ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻌﺳﻮﺗ ،ﯽﻣﻼﺳا و ﯽﻧﺎﺘﺳﺎﺑ ﻖﻘﺤﻣ ار ﻪﻌﻣﺎﺟ ﮓﻨﻫﺮﻓ و ﺎﻫروﺎﺑ ،ﺶﻨﯿﺑ ،ﺶﻧاد ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ و ﯽﺸﻫوﮋﭘ ،ﯽﻤﻠﻋ
دزﺎﺳﯽﻣدآ) دﺎﺸﻣﺮﺧ و ،1388: 162( ﺖﯿﺑﺮﺗ ﯽﻧاﺮﯾﺪﻣ وﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻪﮐ ﺪﻨ مزﻻ يﺎﻫ اررادا ياﺮﺑة .ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯿﻨﭼ
رد يﺎﻬﻟﺎﺳ ،ﺮﯿﺧا ﯾﺎﺷﯽﮕﺘﺴ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻪﭽﻧآ ﻪﺑ نﺎﻣزﺎﺳ ﻤﮐ ﯽﻣ ﺪﻨﮐ ﺎﺗ زا ةﺪﻬﻋ ﻂﯿﺤﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ ،ﺪﯾآﺮﺑ رد ﺮﻈﻧ ﻪﺘﻓﺮﮔ
ﯽﻣ .دﻮﺷ)يﺪﻤﺤﻣﺎﻗآ و ،نارﺎﮑﻤﻫ 1398 :3(
ﻪﺑ ﺮﻈﻧ ﺪﺳر هزوﺮﻣا نﺎﻬﺟ مﻼﺳا رد يﻮﺠﺘﺴﺟ ﺖﯾﻮﻫ ﺶﯾﻮﺧ زا ﻖﯾﺮﻃ ﺖﮐﺮﺣ رد ﺮﯿﺴﻣ نﺪﻤﺗ ﻦﯾﻮﻧ ﯽﻣﻼﺳا
؛ﺖﺳا ﺎﻣا رد لﺎﺣ ،ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ةﮋﯾو ناﺮﯾﺪﻣ ﺘﻣﺐﺳﺎﻨ ﺎﺑ يﺎﻫزﺎﯿﻧ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯾوﺪﺗ هﺪﺸﻧ .ﺖﺳا اﺬﻟ رد ﻦﯾا ﻪﻟﺎﻘﻣ
نﺎﻘﻘﺤﻣ ﯽﻌﺳ ﺪﻧراد ﺎﺑ ﯽﺳرﺮﺑ تﺎﯿﺑدا دﻮﺟﻮﻣ رد صﻮﺼﺧ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ،ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا و هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ ،زﺎﺳ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ زﺎﯿﻧ درﻮﻣ ياﺮﺑ ﮏﯾ ﺮﯾﺪﻣ رد هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ﯽﻣﻼﺳا ار رد ﺐﻟﺎﻗ ﯽﯾﻮﮕﻟا ﻊﻣﺎﺟ ﻪﺋارا ؛ﺪﻨﻨﮐ ﺎﻨﺑ،ﻦﯾا ﺮﺑ
1. Cameroon
2. Daft
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 351
ﺶﺳﺮﭘ ﯽﻠﺻا ﻦﯾا ﺶﻫوﮋﭘ نآ ﺖﺳا ﻪﮐ رد ﮏﯾ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ،ﯽﻣﻼﺳا ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ ماﺪﮐ ﺪﻧا و
ﻪﭼ ﯽﯾﻮﮕﻟا ار ناﻮﺗ ياﺮﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ،ﯽﻣﻼﺳا ﻪﺋارا ؟داد فاﺪﻫا ﯽﻋﺮﻓ ﺰﯿﻧ ﻦﯿﯿﻌﺗ
ﻪﻔﻟﺆﻣ و يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤ زﺎﺳ ﯽﻣﻼﺳا و ﻦﯿﯿﻌﺗ ﺖﯾﻮﻟوا و نزو ﮏﯾ ﺮﻫ زا ﯾا ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ و
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺖﺳﺎﻫ .ﻬﯾﺪﺑ ﺳا دﻮﺟو يﻮﮕﻟا رﻮﺑﺰﻣ و ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ و ﮥﺋارا نآ ﯽﻣ ﺪﻧاﻮﺗ رد ﺖﻬ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ يﺰﯾر ﯽﺷزﻮﻣآ رد
ﺰﮐاﺮﻣ ﯽﺷزﻮﻣآ ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ياﺮﺑ ناﺮﯾﺪﻣ و ﻪﺑ دﻮﺟو نﺪﻣآ ﺎﻬﻠﻤﻌﻟارﻮﺘﺳد ياﺮﺑ بﺬﺟ ناﺮﯾﺪﻣ و ﯽﺑﺎﯾزرا زا ﮑﻠﻤﻋدﺮ
ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد صﻮﺼﺧ ﻪﺑ هﺎﮕﺸﻧاد دازآ ﯽﻣﻼﺳا ﺮﺛﺆﻣ ﺪﺷﺎﺑ.
ﺶﻫوﮋﭘ يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ
1. ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ، داﺮﻓا ﻪﺑ ار ﻒﯾﺎﻇو ﺶﺨﺑﺮﺛا ياﺮﺟا ﺖﯿﻓﺮﻇ و ناﻮﺗ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﻨﻤﺿ و ﺢﯾﺮﺻ يﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ و رﺎﺘﻓر ،ﺶﻧاد زا ﯽﺒﯿﮐﺮ
ﯽﻣ ﺪﻫدساﺰﺘﻨﻣ و ﺲﯾﺪﯿﻧﺎﮔارد)،
1
2006(ﯽﮔﮋﯾو . ﻪﮐ دﺮﻓ ﺮﻫ ﯽﺳﺎﺳا يﺎﻫرﺎﮐ و ﯽﻟﺎﻋ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺚﻋﺎﺑا رد طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ ﺮﺑ ﯽﻨﺘﺒﻣ ﺪﻣ
دﻮﺷ ﯽﺻﺎﺧ ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ ﺎﯾ ﻞﻐﺷﺮﺴﻨﭙﺳا)
2
ﺮﺴﻨﭙﺳا و ،1993(ﯽﻣ ﺪﺷرا ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ . ﺪﺷرا ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﯾﺎﺟ رد ار ﺎﻬﻧآ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺪﻧاﻮﺗ
ﻪﺑ و ﺪﻫد ﺮﯿﯿﻐﺗ نﺎﻣزﺎﺳ رد رﻮﻃ ﯽﮔﮋﯾو ﺺﯿﺨﺸﺗ رد ﯽﻠﮐ ﯽﻣ ﻞﻤﻋ ﻖﯿﻤﻋ و هﻮﻘﻟﺎﺑ يﺎﻫ ﺪﻨﮐ.ﯾ) وژﺎﯾ،
3
2015: 1058(
ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﻦﻤﺠﻧا)2018( ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻪﺑ ﯽﻟﺎﻤﺟا ﯽﻫﺎﮕﻧ دﻮﺧ ﺖﯾﺎﺳ رد ﻪﺷﻮﺧ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ .ﺖﺳا هدﺮﮐ ﺎﻫ زا يا
ﯽﮔﮋﯾو ﺖﺳا ﻂﺒﺗﺮﻣ رﺎﯿﺴﺑ يﺎﻫ؛ زا ﻪﻠﻤﺟ: ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ و ﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ ،ﺶﻧاد درﻮﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺚﻋﺎﺑ ﻪﮐ ﺎﻫ ﻪﺑ رﺎﮐ مﺎﺠﻧا ياﺮﺑ زﺎﯿﻧ
ﯽﻣ ﺮﺛﺆﻣ رﻮﻃ ﯽﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ .دﻮﺷ ﯾ ﯽﻨﻓ ﺪﻧاﻮﺗﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ .ﺪﺷﺎﺑ يرﺎﺘﻓر ﺲﮑﻌﻨﻣ ﯽﻨﻓ يﺎﻫ ﺪﻨﻨﮐة درﻮﻣ ﺶﻧاد ياﺮﺑ زﺎﯿﻧ
ﺲﮑﻌﻨﻣ ﯽﻨﻓ يﺎﻬﺘﯿﺣﻼﺻ .ﺖﺳا صﺎﺧ ﺶﻘﻧ مﺎﺠﻧا ﺪﻨﻨﮐة ﻪﻓﺮﺣ ﺶﻧاد ﻪﭽﻧآ دﻮﺧ ﻞﻐﺷ ياﺮﺑ ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ نﺎﻨﮐرﺎﮐ يا
ﯽﻣ لﺎﻤﻋا نﺎﺸﻧ يرﺎﺘﻓر يﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ و ﺪﻨﻨﮐ ﺪﻨﻫدة ﯽﻣ لﺎﻤﻋا ار ﺶﻧاد ﻦﯾا ﻪﻧﻮﮕﭼ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻦﯾا .ﺪﻨﻨﮐ
لوﺪﺟ1: ﺧﺮﺑﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻒﯾرﺎﻌﺗ زا ﯽ ﺎﻫ)ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﻦﻤﺠﻧا ،2018(
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺎﻫ ﻒﯾرﺎﻌﺗ
يﺮﺑوﺎﻧ و يﺮﺒﻫر
نﺎﻣزﺎﺳ نورد يﺎﻫﺪﻨﯾاﺮﻓ و ر ﺎﮑﺘﺑا رد ﺖﮐرﺎﺸﻣ و ﺖﯾ اﺪﻫ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ.
هﻮﯿﺷ ﯽﻗﻼﺧا يﺎﻫ
هﻮﯿﺷ مﺎﻤﺗ رد ﯽﯾﻮﮕﺨﺳ ﺎﭘ و ﯽﮕﭼرﺎﭙﮑﯾ ،ﯽﻠﺻا يﺎﻬﺷزرا مﺎﻏدا ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﺖ ﺳا يرﺎﺠﺗ و ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ يﺎﻫ.
ﻮﺸﻣق ﮐ يﺎﻫﺐﺴ رﺎﮐو
ﯽﻣ ﻪﮐ ﯽﺗﺎﻋﻼﻃا دﺮﺑرﺎﮐ و كر د ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﺪﻨﮐ ﮏﻤﮐ نﺎﻣزﺎﺳ ﮏﯾ ﮋﺗاﺮﺘﺳا ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ.
تﺎﻃﺎﺒﺗرا ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
نﺎﻣزﺎﺳ زا ﯽﻧﺎﺒﯿﺘﺸﭘ و تﺎﻣﺪﺧ ﻪ ﺋارا ياﺮﺑ تﻼﻣﺎﻌﺗ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﯽﯾ ﺎﻧ اﻮﺗ.
هروﺎﺸﻣ
يذ ﻪﺑ ﯽﯾﺎﻤﻨﻫار ﻪﺋارا ﯽﯾﺎﻧاﻮ ﺗ ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ نﺎﻌﻔﻧ.
ﯽﻧاﺮﺤﺑ ﯽﺑﺎﯾزرا
ﯽﺗﺎﻋﻼﻃا ﺮﯿﺴﻔﺗ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ
ﻪﯿﺻﻮﺗ و يرﺎﺠﺗ تﺎﻤﯿﻤﺼﺗ ﻪﮐ
ﯽﻣ ار ﺎﻫ
دﺮﯿﮔ
ﯽﻧﺎﻬﺟ ﯽﺸﺨﺑﺮﺛا و ﮕﻨﻫﺮﻓ
شزرا ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﻪﻨﯿﻣز و ﺎﻬﻫﺎﮔﺪﯾد ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ ر د و يراﺬﮔ ﻤﻫ يﺎﻫ باﺰﺣا.
تﺎﻃﺎﺒﺗرا
ﻪﺑ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ
يذ ﺎﺑ تﺎﻋﻼﻃا لدﺎﺒﺗ ﺮﺛﺆﻣ رﻮﻃ
نﺎﻌﻔﻧ
ﺺﺼﺨﺗ و ﺶﻧاد
هﻮﯿﺷ ،لﻮﺻا ﺶﻧاد ﺮﺛﺆﻣ ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ د ﺮﮑﻠﻤﻋ و ﺎﻫ.
1. Draganidis & Mentzas
2. Spencer
3. Yu & Xiao
352 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻒﯾرﺎﻌﺗ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﯽﺳرﺮﺑ ﻞﺑﺎﻗ كﺮﺘﺸﻣ تﺎﮑﻧ ﻪﮐ ﺪﻫد دﻮﺟو ﻒﯾرﺎﻌﺗ ﻦﯾا ﯽﻣﺎﻤﺗ رد ﯽﺼﯿﺨﺸﺗ
زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﮐدراد :1 .ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ، ﯽﮔﮋﯾو و ترﺎﻬﻣ ،ﺶﻧاد ﻞﻣﺎﺷ زا يدﺮﻓ يﺎﻫ ،شزرا ،ﯽﻨﻫذ يﺎﻬﻣﻮﻬﻔﻣ ،هﺰﯿﮕﻧا :ﻪﻠﻤﺟ
ﯽﮔﮋﯾو و شﺮﮕﻧ ﯽﮑﯾﺰﯿﻓ يﺎﻫ ؛2 . نﻼﻏﺎﺷ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ زا ﻪﺘﺳد نآ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﻠﻐﺷ ﻖﻓﻮﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر يﺎﻨﺑﺮﯾز ﻪﮐ ﺖﺳا
ﯽﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ ار نﺎﻧآ ﯽﻣ ﻂﯾاﺮﺷ ﺎﯾ ﻪﻔﯿﻇو ،ﻞﻐﺷ نآ رد دﺮﻓ ﺮﺛﺆﻣ و ﺮﺗﺮﺑ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺐﺟﻮﻣ و ﺪﻫد دﻮﺷ ؛3 .ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺪﯾﺎﺑ ﺎﻫ
ﻞﺑﺎﻗ ﻞﺑﺎﻗ و هﺪﻫﺎﺸﻣ هزاﺪﻧا ﺎﺑ و ﺪﻨﺷﺎﺑ يﺮﯿﮔ ﺪﻧﻮﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ دﺮﻓ رﺎﺘﻓر رد راﺮﮑﺗ و تﺎﺒﺛ.ﺮﻠﺑﺮﺘﺳا و ﺶﯿﻫ)؛
1
زا ﻞﻘﻧ: ،ي رﺎﯿﻬﻠﻟا1395: 14(
ﺲﯾﺰﺗﺎﯾﻮﺑ)1982( ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ عاﻮﻧا ﻪﺑ ار ﺎﻫ ترﻮﺻذ دﺮﮐ نﺎﯿﺑﺖﺳا ه:
ﻞﮑﺷ1: ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ عاﻮﻧا ﺎﻫ ،ﺖﯾﺎﺿر)1390: 51(
:زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻢﺘﺴﯿﺳ ﺢﻄﺳ ﻪﺳ
ﻞﮑﺷ2: ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻢﺘﺴﯿﺳ ﺢﻄﺳ ﻪﺳﯽﺘﻧﺎﯾد) ﯽﻧﺎﻓﺮﻋ و ،1395: 16(
ﻦﭙﻣاﺮﮐ
2
)1998 ﺪﻌﺑ ود ( ار ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا و يدﺮﻓ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ياﺮﺑﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺖﺳا ﻞﮑﺷ).3(
ﻞﮑﺷ3: ﻦﭙﻣاﺮﮐ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺪﻌﺑ ودزا ﻞﻘﻧ): ﯽﻣﺮﻬﺟ ن ﺎﯾردﺎﻧ ،1381(
1. Hish & Sterbler
2. Krampen
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 353
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫدﺮﮑﯾور
يرﺎﺘﻓر دﺮﮑﯾور:
1
ﯽﻣ ﯽﻓﺮﻌﻣ يرﺎﺘﻓر تﺎﺣﻼﻄﺻا سﺎﺳا ﺮﺑ ار ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺎﻫرﺎﺘﻓر زا ﯽﻋﻮﻧ ﯽﻓﺮﻌﻣ ﻪﺑ ًﺎﺗﺪﻤﻋ و ﺪ
ﯽﻣ راد طﺎﺒﺗرا ﯽﻟﺎﻋ دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﻪﮐ دزادﺮﭘد دﺮﮑﯾور ﻦﯾا .ﺪ لﺎﺳ ر1973 ﻟﺎﻘﻣ رﺎﺸﺘﻧا ﺎﺑ ﮏﻣ ﺪﻨﻠﻠﮐﺎﺑ ناﻮﻨﻋ» نﻮﻣزآ
ﻪﺑ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ شﻮﻫ نﻮﻣزآ يﺎﺟ «ﺪﺷ عوﺮﺷ.اﻮﺘﺳا)رﯽﺳﺪﻨ ﯿﻟ و ت،
2
1997(
دراﺪﻧﺎﺘﺳا دﺮﮑﯾور:
3
ﻪﯾﺰﺠﺗ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺖﺴﭘ ﺎﯾ ﻞﻐﺷ يدﺮﮐرﺎﮐ ﻞﯿﻠﺤﺗو، رد دﺮﮑﻠﻤﻋ يﺎﻫدراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻞﻗاﺪﺣ ﯽﻓﺮﻌﻣ ﻪﺑ
ﻪﺑ ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻬﺘﺴﭘ ﯿﻌﻣ ﯽﺘﯿﻔﯿﮐ ﻦﯿﻤﻀﺗ رﻮﻈﻨﻣرد ﺠﯿﺘﻧ ﯽﻣ ﻞﻐﺷ دزادﺮﭘ.
ﯽﯾﺎﻀﺘﻗا دﺮﮑﯾور:
4
ﯽﻣ هﻮﯿﺷ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻋﻮﻤﺠﻣﺮﯾز ناﻮﻨﻋ دﺮﯿﮔ راﺮﻗ يرﺎﺘﻓر دﺮﮑﯾور؛ ﻦﯾا ﺰﮐﺮﻤﺗ ﺎﻣا
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺮﺑ (ﯽﯾﺎﻀﺘﻗا)ﯽﺘﯿﻌﻗﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺎﯾآ ﻪﮐ ﺖﺳا عﻮﺿﻮﻣ ﻦﯾا ﯽﺳرﺮﺑ ﺖﻤﺳ ﻪﺑ ﺮﺘﺸﯿﺑ دﺮﮑﯾور ﺎﻫي درﻮﻣ يدﺮﻓ زﺎﯿﻧ
ﯽﻣ ﺮﺛا ﯽﻟﺎﻋ دﺮﮑﻠﻤﻋ راﺬﮔﺮﯿﺧ ﺎﯾ ﺪ؟
2. نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻣﻼﺳا زﺎﺳ
هﺎﮕﺸﻧاد، زﺎﺑ ﯽﻤﺘﺴﯿﺳ و رد و ﺎﯾﻮﭘ ﻦﯿﻋ ﻢﻬﻣ ﻂﺑاور ﻦﯾا .دراد طﺎﺒﺗرا دﻮﺧ ﻂﯿﺤﻣ ﺎﺑ و ﺖﺳا هﺪﯿﭽﯿﭘ لﺎﺣ ا يﺎﻫرﺎﺸﻓ .ﺪﻧ
ﻂﯿﺤﻣ ّﻨﻓ ،ﯽﻠﻤﻋ يﺎﻫﻂﺧ و ﺎﻬﺘﺳﺎﯿﺳ ﻦﯿﯿﻌﺗ رد ًﻼﻣﺎﮐ ...و ﯽﻨﯾد ،ﯽﻔﺴﻠﻓ ،ﯽﺳﺎﯿﺳ ،يدﺎﺼﺘﻗا ،يروﺎ ﯽﺸﻣ ﯽﻠﮐ يﺎﻫ
ﺪﻧراد رﻮﻀﺣ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد. ﯾﻮﭘطﺎﺒﺗرا عﻮﻨﺗ و ﺖﻌﺳو ﻪﺑ هﺎﮕﺸﻧاد ﻢﺴﯿﺳ ﯽﯾﺎ ﯽﮔﺪﯿﭽﯿﭘ .دراد ﯽﮕﺘﺴﺑ نآ ﯽﻧورد يﺎﻫ
و (...و تاﺰﯿﻬﺠﺗ ،تﺎﻋﻼﻃا ،دﺎﺘﺳا ،ﻮﺠﺸﻧاد)ﺮﺻﺎﻨﻋ دﺪﻌﺗ ﻪﺑ هﺎﮕﺸﻧاد ﻢﺘﺴﯿﺳهﻮﯿﺷ يﺎﻫ ﯽﮕﺘﺴﺑ ﺎﻬﻧآ ﻦﯿﺑ طﺎﺒﺗرا ﻒﻠﺘﺨﻣ
ﯿﭘ ﻢﻬﻓ .ﺖﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻧورد يﺎﻫدﺎﻀﺗ و عﻮﻨﺘﻣ دﺮﮐرﺎﮐ زا ﯽﺷﺎﻧ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﮔﺪﯿﭽﯿﭘ .دراد هﺎﮕﺸﻧاد نﺎﻣزﺎﺳ ﯽﮔﺪﯿﭽ
ﻞﯿﺻا هﺎﮕﺸﻧاد ﻦﺘﺧﺎﺳ ياﺮﺑ، ﺖﺳا ﯽﺳﺎﺳا يﺮﻣا ،يﺮﻤﺛ)1 394: 23(ﻪﻤﻫ رد ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد . ﻪﺑ رﻮﺒﺠﻣ ﺎﺟ ﺖﻗد رد ﺶﻘﻧ يﺮﮕﻧزﺎﺑ
هزﻮﺣ ﺎﺑ ﻂﺑاور ﯽﺑﺎﯾزرا و ﻪﻌﻣﺎﺟ رد دﻮﺧ يذ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ دﻮﺧ ﻊﻣاﻮﺟ و نﺎﻌﻔﻧﯽﻣ ﺪﻨﺷﺎﺑ و لﺎﻘﺘﻧا ﺮﺑ هوﻼﻋ هﺎﮕﺸﻧاد .
يﺎﻬﺸﻘﻧ ،ﺶﻧاد شﺮﺘﺴﮔذ ار دراد :1 . ﺎﻬﺘﺻﺮﻓ ﺮﺘﺸﯿﺑ يﺮﺑاﺮﺑ ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯿﺘﺳد ياﺮﺑ ﯽﻠﮐ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا فﺪﻫ رد ﯽﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ
ﯽﻣ ﺎﻔﯾا ﺪﻨﮐ .2 .ﺋارا شزﻮﻣآ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ شروﺮﭘو، يﺎﻬﻧﺎﻣرآ و تارﺎﻈﺘﻧا ،هﺰﯿﮕﻧا ،يدﺮﻓ يﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ زا يدﺎﯾز عﻮﻨﺗ ﺎﺑ
ﯽﻠﻐﺷ .3 .ﺮﻓ ﻞﯿﻬﺴﺗامادﺎﻣ يﺮﯿﮔدﺎﯾ ﺪﻨﯾ ﺮﻤﻌﻟا .4 ﻢﯿﻬﺳ .هﺪﻤﻋ تﻼﮑﺸﻣ ﻞﺣ رد ﻌﻣﺎﺟ ﻪﮐ يا رد ار ﻪﻌﻣﺎﺟ و ﯽﻠﺤﻣ ﺮﺑ
ﯽﻣ رد ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ ﺖﮐرﺎﺸﻣ و ﺪﻧﺮﯿﮔ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺮﯿﯿﻐﺗ ﺪﻧور.دﻮﻠﺒﮕﻧﺎﺟ)،
5
2008: 306(
ﯽﻓﺮﻃ زا، ژاوة ﻤﻠﮐ زا نﺪﻤﺗ ﺬﺧا ﺮﻬﺷ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ ﻪﻨﯾﺪﻣ ﻮﯿﺷ ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ ﻪﮐ هﺪﺷة ﯽﮔﺪﻧز رد ﻣﺎﺟ ﻦﯾا .ﺖﺳا يﺮﻬﺷ
رد و ﻞﻌﻔﺗ بﺎﺑ زا هژاو ﺮﺑ ﺪﻧرادة ﻪﺳ مﻮﻬﻔﻣ ﺖﺳا :1 .ﻪﺑ ﻋ يﻮﺳنﺪﯿﺋاﺮﮔ ﺖﯿﻧﺎﺴﻧا و ﻞﻘ ؛2 .ﯽﮔﺪﻧز رﻮﻣا ﻪﺑ نداد ﻢﻈﻧ ؛ 3 .ﺎﺼﺧ و قﻼﺧا ﻪﺑنﺪﺷ هﺪﯿﺸﮐ يﺮﻬﺷ ﺺ.
1. Behavioral Approach
2. Stuart & Lindsay
3. Standards Approach
4. Contingency Approach
5. Jongbloed
354 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
ﯽﻧﺪﻤﺗ ﺮﻫ ياراد ﻪﺼﺧﺎﺷ يﺎﻫ ﺼﺧﺎﺷ .ﺖﺳا ﯽﺻﺎﺼﺘﺧا و ﯽﻣﻮﻤﻋ ﮏﯾ ﻪﺑ ﯽﺻﺎﺼﺘﺧا يﺎﻫ نﺪﻤﺗ ﺺﺘﺨﻣ هدﻮﺑ و
ﺚﻋﺎﺑ ﺰﯾﺎﻤﺗ ﺖﺳﺎﻬﻧﺪﻤﺗ ﺮﯾﺎﺳ زا نآ؛ ﻪﺼﺧﺎﺷ ﺎﻣا ﻞﺑﺎﻗ و هدﻮﺑ كﺮﺘﺸﻣ ،ﯽﻣﻮﻤﻋ يﺎﻫ ﯿﻤﻌﺗ .ﺖﺳﺎﻬﻧﺪﻤﺗ ﺮﯾﺎﺳ ﻪﺑ ﻢ
ﻪﺼﺧﺎﺷ زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﯽﻣﻮﻤﻋ يﺎ :1 .ﯽﺷﺎﻧ تﺎﻣﺎﻈﻧ زا ﺖﯿﻌﺒﺗ و يﺮﻬﺷ مﺎﻈﻧ رد يراﺪﯾﺎﭘ و تﺎﺒﺛ و ﯽﻧﻮﻧﺎﻗ تﺎﺒﺳﺎﻨﻣ زا
؛ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا 2 . ﺖﻣﻮﮑﺣ ﯽﻋﻮﻧ زا يرادرﻮﺧﺮﺑ ياﺮﺑﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﻢﻈﻧ ﻖﻘﺤﺗ رد ؛ﻪﻌﻣﺎﺟ 3 . فﺎﻨﺻا ﺶﯾاﺪﯿﭘ ،ﺺﺼﺨﺗ دﺎﺠﯾا
؛تارﺮﻘﻣ زا ﺎﻬﻧآ ﺖﯿﻌﺒﺗ و ﻒﻠﺘﺨﻣ 4 .هﺮﻬﺑ ﻪﺑ ﺎﺗ ﯽﯾاﺮﺟا ﺰﮐاﺮﻣ زا يﺪﻨﻣ نآ ﻪﻠﯿﺳو ﺮﺑ ﻦﯿﻧاﻮﻗ ياﺮﺟا و ﺖﯾاﺪﻫ ،دﺎﺷرا
ترﺎﻈﻧ؛ﺪﻨﻨ 5 .دﺎﻬﻧ دﺎﺠﯾا و ﺖﺑﺎﺛ ﻦﯿﻧاﻮﻗ و ﺪﻋاﻮﻗ دﻮﺟو ؛تارﺮﻘﻣ دﺎﺠﯾا و ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﯽﺣاﺮﻃ ياﺮﺑ ﯽﻨﯿﻨﻘﺗ يﺎﻫ 6 .
ﯽﺳﺎﯿﺳ و يدﺎﺼﺘﻗا ﺰﮐاﺮﻣ ياراد ﺎﻬﻧﺪﻤﺗ يدﺎﺼﺘﻗا يﺎﻬﺘﯿﻟﺎﻌﻓ ﻪﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺘﺑ ﺎﺗ ﺪﻧا ﯽﺳﺎﯿﺳ و ﺪﻨﻫد ﺖﻬﺟ.
ﻤﻫ ياراد ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ ﯽﮔﮋﯾو هزﻮﻣآ بﻮﭼرﺎﭼ رد ﯽﻬﻟا نﺪﻤﺗ يﺎ يﺎﻫ ﯽﻧآﺮﻗ ﯽﮑﺘﻣ و ّﻨﺳ ﺮﺑ مﺮﮐا ﺮﺒﻣﺎﯿﭘ
ﻪﻔﻟﺆﻣ و ﺖﺳا (ص) نآ يﺎﻫ، ﻦﯿﻧاﻮﻗ ،ﺖﻟاﺪﻋ ،ﻢﻠﻋ ،قﻼﺧا ،ﻦﯾد و ﯽﻨﯾد لﻮﺻا ،تارﺮﻘﻣ ﺳا ... و نﺎﻨﭼ ؛ ﻪﮐ
ﻨﯾﺪﻣ ﯿﻤﻫ سﺎﺳا ﺮﺑ (ص)مﺮﮐا ﺮﺒﻣﺎﯿﭘ دﺎﯿﻨﺑﻮﻧ ﺮﻬﺷ ،ﯽﺒﻨﻟاﻪﮐ دﺮﮐ دﺎﺠﯾا ار ﯽﻧﺪﻤﺗ و ﺪﺷ راﻮﺘﺳا نﺎﮐرا ﻦ ﻧﺎﺒﻣ ﯽﻧآﺮﻗ نآ
ﻨﯾﺪﻣ نآ رد .دﻮﺑ يﻮﺒﻧ و ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ،ﻪﻠﺿﺎﻓ رد هﺪﯾﺰﮔﺮﺑ يدﻮﺟﻮﻣ ناﻮﻨﻋ مﺎﻘﻣ «ﻔﯿﻠﺧ ﯽﻬﻠﻟا «، هﺪﻬﻋ ﺮﺑ ار يﺮﯿﻄﺧ ﻒﯾﺎﻇو
ﻪﺑ نﺪﯿﺳر يﻮﭘﺎﮑﺗ رد و ﺖﺷاد»ﯽﻟا بﺮﻗ ﷲا «اﺪﺧ ﺖﯾﺎﺿر و، ﻤﻫ ﻞﺣاﺮﻣ ﺴﻤﺗ ﺎﺑ ار ﯽﻟﺎﻌﺗ و ﺪﺷر و ﯽﻬﻟا ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﻪﺑ ﮏ
ّﻨﺳﯽﻣ ﯽﻃ يﻮﺒﻧ ﺖ دﺮﮐ.يزﻮﻓ) ﻢﻨﺻ و هداز ،1391: 9(
(ﮏﯾنﺎﮐرا ﺼﺧﺎﺷ و ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يﺎﻫ
ﻪﮐ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ ﻧﻮﻤﻧ نﺪﻤﺗ ﻞﻣﺎﮐ ﯽﻨﯾد ﺖﺳا ﯽﮔﮋﯾو ، نآ ﻪﮐدراد ﯽﯾﺎﻫ ﯽﻣ ﺰﯾﺎﻤﺘﻣ ﺎﻬﻧﺪﻤﺗ ﺮﯾﺎﺳ زا ار دزﺎﺳ و رد ﻊﻗاو؛
ﺐﻠﻏاﻬﻧآ ﯽﻧآﺮﻗ تﺎﻈﺣﻼﻣ ا.ﺪ ﻞﮑﺷ)4(
ﻞﮑﺷ4: ﻪﺼﺧﺎﺷ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يﺎﻫيزﻮﻓ) ﻢﻨﺻ و هداز ،1391: 9(
ﻢﻬﻣ زا ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦﯾﺮﺗ يﺎﻫ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﺑ ﻪﮐ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ و ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﺪﻧﺪﻧﺎﺳر يرﺎﯾ نآ ﻊﯾﺮﺳ ﺖﻓﺮﺸﯿﭘ و، ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ
:زا1 .نﺎﻬﺟ ،نﺪﯿﺸﯾﺪﻧا ﯽﻧﺎﻬﺟ ؛ﻦﺘﺧﺎﻨﺸﻧ زﺮﻣ و ندﻮﺑ لﻮﻤﺷ 2 .ﻫﺎﺴﺗ اراﺪﻣ و ياﺮﺑ ﯽﮔدﺎﻣآ و بﺮﺸﻣ ﯽﮔدﺎﺸﮔ ،
ﺬﭘرﺎﮑﻓا شﺮﯾ هزﺎﺗ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﺮﺻﺎﻨﻋ و ناﺮﮕﯾد ﻖﺒﻄﻨﻣ و حورﺎﺑ نآ ﻦﺘﺧﺎﺳ ؛مﻼﺳا يﺪﯿﺣﻮﺗ 3 . مﻼﺳا ندﻮﺑ زﺎﺑ و ﯽﻐﯿﻠﺒﺗ
ﻪﺘﺴﺑ يﺎﻬﻨﯿﯾآ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد ؛ﯽﺘﺸﺗرز و يدﻮﻬﯾ نﻮﭼ يا 4 .لدﺎﻌﺗ رد ﻪﺟﻮﺗ ﺰﯿﻧ و ﯽﺒﻘﻋ و ﺎﯿﻧد نﺎﯿﻣ شﺮﮕﻧ ﻪﺑ ﺖﺳﺎﯿﺳ و
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 355
عﺎﻤﺘﺟا ؛ 5 .ﺪﯿﮐﺄﺗ يﺮﺑاﺮﺑ و ﺖﻟاﺪﻋ ﺮﺑ ﺎﻫداﮋ ؛ﺮﮕﯾد ﺐﻫاﺬﻣ و ﻞﻠﻣ قﻮﻘﻪﺑ ماﺮﺘﺣا و 6.ﻨﯿﻣز دﺎﺠﯾا ياﺮﺑ يﺮﮑﻓ
ﺮﺑ ﺪﯿﮐﺄﺗ ﺎﺑ ﯽﻤﻠﻋ ﺖﻀﻬﻧ شﺮﺘﺴﮔ ﯽﺑﺮﺠﺗ نﺪﯿﺸﯾﺪﻧا ﻪﺑ نﺎﺴﻧا نداد ﻪﺟﻮﺗ و راﺮﺳا و ﯽﻌﯿﺒﻃ مﺎﻈﻧ نآ. ،يﺮﺨﺘﻔﻣ)1379: 6(
(ودﻪﻔﻟﺆﻣ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يﺎﻫ- ﯽﻧاﺮﯾا
ﻞﮑﺷ5: ﻪﻔﻟﺆﻣ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يﺎﻫ- ﯽﻧاﺮﯾادﺎﺸﻣﺮﺧ) وﯽﻧﺎ ﯿﮐ ،1391: 34(
ﻢﻠﻋ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد نآ رد يزﻮﻣآ ﻖﯿﻘﺤﺗ ،تدﺎﺒﻋ ﯿﺣور شروﺮﭘ ،ﺖﯾﻮﻟوا رد ﺶﻫوﮋﭘ و
ﺖﻟﺎﺳر و ﺪﻬﻌﺗ ﺪﻘﻣ ،ﺎﻨﺑﺮﯾز يراﺪﻣيﺎﻫدرد ﻦﺘﺷاد م ﻌﻣﺎﺟ تﻼﮑﺸﻣ و ﻪﺑ ﻖﻠﺨﺗ و ﻪﻔﯿﻇو ﷲادوﺪﺣ ﻆﻔﺣ ،ﻞﺻا نآ
قﻼﺧا ﺖﺳا مزﻻ ﺖﻨﯾز ،ﯽﻣﻼﺳا ،ﯽﺗوﺮﻣ)1376 :111(. ﯽﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا يدﺮﮑﯾور ﻪﺋارا ﻖﯾﺮﻃ زا ﯽﻨﯾد ﮓﻨﻫﺮﻓ يﺎﻘﺗرا رد ﺪﻧاﻮﺗ
ﯿﺣور نﺪﯿﻣد ،ﻦﯾد و ﻢﻠﻋ زا نﺎﻣأﻮﺗ ﯽﯾﻮﮕﻟا هﺮﻬﺑ ياﺮﺑ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ و نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد نﺎﯿﻣ رد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ماﺰﻟا و ﺪﻬﻌﺗ يﺪﻨﻣ
ﺖﯿﻟﻮﺌﺴﻣ ﺶﯾاﺰﻓا و ﺖﻓﺮﻌﻣ زا ﺖﻬﺟ ،يﺮﯾﺬﭘ ﻪﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد مﺎﻈﻧ نﺎﻬﻨﭘ يﺎﻬﺳرد ﯽﻫد ﻟﺎﻌﺘﻣ يﺎﻬﺷزرا يﻮﺳ و ﯽﻨﯾد
ﺋارا ياﺮﺑ بﻮﻠﻄﻣ ﯽﻤﻠﻋ يزﺎﺳﺎﻀﻓ ،نﺎﻧآ ﯽﻣﻮﻤﻋ ﮓﻨﻫﺮﻓ يﺎﻘﺗرا ﻪﺑ ﯽﻠﻤﻋ يﺎﻫرﺎﮑﻫار ﺮﺑ نﺪﻣآ ﻖﺋﺎﻓ رﻮﻈﻨﻣ
ﻌﺳﻮﺗ ﻮﺗﺮﭘ رد ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يزﺎﺳزﺎﺑ ،تﺎﻓﻼﺘﺧا ﻪﺘﺷاد ﺮﯿﺛﺄﺗ نﺎﯿﻫﺎﮕﺸﻧاد ﯽﮑﯾﺰﯿﻓ و يﺮﻈﻧ رﻮﻀﺣ ﺎﺑ و ﯽﻤﻠﻋ
ﺪﺷﺎﺑ.ﻞﻀﻓ) ،ﯽﻬﻠﻟا1390: 77(
(ﻪﺳيﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ هﺎﮕﺸﻧاد ﻼﺳا
ﻞﮑﺷ6: يﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا ،يﺪﻤﺤﻣازﺮﯿﻣ)1386: 15(
ﯽﻣ نﺎﯿﺑ ﻦﯿﻨﭼ ار ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ هدازرﺎﻘﻔﻟاوذ ﺪﻨ: نﺎﺴﻧا يزﺎﺳ ، ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻖﻘﺤﺗ و يﺮﮑﻓ لﻼﻘﺘﺳا
ﻦﺘﺴﻧاﻮﺗ ،ﯽﭘ هﺪﻨﯾآ ﻦﺘﺧﺎﺳ و يﺰﯾر ،ﻪﻌﻣﺎﺟ هار غاﺮﭼ و ﺎﻬﺘﻠﻣ تدﺎﻌﺳ ﻦﯿﻤﻀﺗ. ،ه دازرﺎﻘﻔﻟاوذ)1 393: 19(
وﮋﭘ هزوﺮﻣانﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد حﻼﻄﺻا ،مﻼﺳا و نﺪﻤﺗ ،هﺎﮕﺸﻧاد ﺐﯿﮐﺮﺗ ﺎﺑ ناﺮﮕﺸﻫ رﺎﮐ ﻪﺑ ار ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ ﺪﻧﺮﺑ؛
ﺖﯾﻮﻨﻌﻣ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻨﻌﯾ شزرا ،اﺮﮔ نﺎﺴﻧا و اﺮﮔ ﺖﻬﺟ و يﻮﻨﻌﻣ يﺮﺒﻫر ﯽﭘ رد ﻪﮐ زﺎﺳ رد و ﺖﺳا ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﯽﻫد
ﻪﺑ ﻢﻠﻋ ﻪﺑ ﻦﺘﺧادﺮﭘ ﻦﯿﻋ ﻟﺰﻨﻣ ﺖﻬﺟ ﻢﻠﻋ ،ﻞﺻا بﻮﭼرﺎﭼ و ﺎﻨﺒﻣ ار ﯽﻬﻟا رادﯽﻣ راﺮﻗ دﻮﺧ ﯽﻤﻠﻋ ﺖﮐﺮﺣ نﺎﻤﻫ ﻦﯾا .ﺪﻫد
نﺪﻤﺗ ﺖﺳا يزﺎﺳ؛ نﺪﻤﺗ ﻪﺑ ﻪﻧﺎﻫﺎﮔآ ﯽﻨﻌﯾ ﯽﮔﮋﯾو ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﺎﯾ ندﺮﮐ ماﺪﻗا يزﺎﺳ رد ار رﻮﺸﮐ ،ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ يﺎﻫ
356 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
هزﻮﺣ ندﺮﮐ هﺪﻨﻟﺎﺑ و ﻦﺘﺧﺎﺳ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ؛ ﺮﺑ ﺎﺗ ﺪﺷﺎﺑ ﺮﻤﺘﺴﻣ و ﺎﯾﻮﭘ ،ﯽﮔﺪﻨﻟﺎﺑ ﻦﯾا ﻪﮐ ﯽﻃﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺘﺒﻟا نﺪﻤﺗ ،نآ يﺎﻨﺒﻣ
ﻢﻫاﺮﻓ ﻤﺘﺳا ،هﺪﺷدﻮﺷ هﺪﻨﻟﺎﺑ و ﺎﯾﻮﭘ مواﺪﻣ و ﺪﺑﺎﯾ راﺮ.ﯽﻋﻮﺸﺧ) ،1394؛ ز ا ﻞﻘﻧ: ﯽﻣدآ نارﺎﮑﻤﻫ و ،1391: 180(
(رﺎﻬﭼﯽﮔﮋﯾو نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫ زﺎﺳ
لﻼﻘﺘﺳا ،دﺮﺧ و ﻞﻘﻋ و ﯽﻧﺎﻤﯾا قﻼﺧا ﻪﺑ ﻖﻠﺨﺗ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﻤﻠﻋ و يﺮﮑﻓ ﺮﻘﻓ ﺎﺑ هزرﺎﺒﻣ ،طﺎﺒﻀﻧا ،ﺑاﻮﺿ و تارﺮﻘﻣ ﻦﯾوﺪﺗ
هدﻮﺳﺮﻓ تارﺮﻘﻣ و تﻼﯿﮑﺸﺗ دﺮﻃ و ﻦﯾﻮﻧ ،يدﺎﯿﻨﺑ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ﺞﯾوﺮﺗ ،ﻪﻗﺮﻓ و ﯽﺳﺎﯿﺳ يﺎﻬﺸﮑﻤﺸﮐ زا يرود يا ، طﺎﺗرا
دﺎﻬﻧ ﺎﺑ هدﺮﺘﺴﮔ ﻦﯿﺑ ﯽﻤﻠﻋ يﺎﻫ ﯽﻠﻠﻤﻟا. ،شﻮﭙﻫﺎﯿﺳ)1389 :15(
(ﺞﻨﭘنﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ زﺎﺳ
ﺶﻧاد ﺪﯿﻟﻮﺗ، ﻢﻬﻣ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد دﺮﮐرﺎﮐ ﻦﯾﺮﺗ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد .ﺖﺳا زﺎﺳ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ- ﯽﻧاﺮﯾا، ﺖﺳا ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد
ﺖﯾﻮﻨﻌﻣ شزرا ،اﺮﮔ نﺎﺴﻧا و اﺮﮔ ﺖﻬﺟ و يﻮﻨﻌﻣ يﺮﺒﻫر ﯽﭘ رد ﻪﮐ زﺎﺳ ﻪﺑ ﻦﺘﺧادﺮﭘ ﻦﯿﻋ رد و ﺖﺳا ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﯽﻫد
ﻪﺑ ﻢﻠﻋ ﺖﻬﺟ ﻢﻠﻋ ،ﻞﺻا ﮏﯾ ناﻮﻨﻋ ﯽﻣ راﺮﻗ دﻮﺧ ﯽﻤﻠﻋ ﺖﮐﺮﺣ بﻮﭼرﺎﭼ و ﺎﻨﺒﻣ ار ﯽﻬﻟا راد يﺪﻌﺑ دﺮﮐرﺎﮐ .ﺪﻫد،
ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﯽﺘﯾﻮﻫ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﺮﮕﯾد و ﯽﻠﻣ نﺎﺑز ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ .ﺖﺳا ﺶﻧاد ﺮﺸﻧ و ﻪﻋﺎﺷاﺶﻧاد ﺪﯿﻟﻮﺗ رد ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ يﺎﻬﺷزرا، ﻦﯿﻣﻮﺳ
نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ دﺮﮐرﺎﮐ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ .ﺖﺳا زﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﺒﻧﺎﺟود و قﻼﺧ ﯽﻃﺎﺒﺗرا ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ،زﺎﺳ
هدﺮﮐ راﺮﻗﺮﺑ دﺎﺼﺘﻗا، ﯽﻣ نآ ﺖﯾﻮﻘﺗ و ﻆﻔﺣ رد يﺪﻌﺑ دﺮﮐرﺎﮐ .ﺪﺷﻮﮐ، ﺮﮕﯾد دﺮﮐرﺎﮐ .ﺖﺳا ﻪﻌﺳﻮﺗ رﺎﯿﻌﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ،
داﺪﻧوﺮﺑ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗﺪﻬﻌﺘﻣ و ﺺﺼﺨﺘﻣ يوﺮﯿﻧ ﺖﯿﺑﺮﺗ .ﺖﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯾا ﯽﺟوﺮﺧ، ﺶﯿﭘ و طﺮﺷ ﻦﯿﻟوا يروﺮﺿ زﺎﯿﻧ
ﺖﺳا ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯿﻨﭼ؛ نﺪﻤﺗ اﺮﯾز ﺖﯿﺑﺮﺗ يﺎﻫوﺮﯿﻧ ﺐﻟﺎﻃ يزﺎﺳ ﻔﯿﻇو ﻦﯾا و ﺖﺳا هﺪﺷ ﺪﻬﻋ ﺮﺑ ﻢﻬﻣة نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد زﺎﺳ
نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺳﺎﺳا دﺮﮐرﺎﮐ ﻪﺳ .ﺖﺳا ﺎﻤﺘﺟا مﺎﺠﺴﻧا :زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺪﻌﺑ رد زﺎﺳ تﺪﺣو و ﯽﻠﻣ ﺖﯾﻮﻫ ،ﯽﻋ
ﯽﻠﻣﯽﻣدآ) نارﺎﮑﻤﻫ و ،1391 :36(. ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ﻪﮐ ار ﯽﻣﻼﺳا ﻪﯾﺎﭘ يا ﺖﺳا ياﺮﺑ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ،ﯽﻣﻼﺳا رد
دراﻮﻣ ﻦﯾا ﻪﺻﻼﺧ ناﻮﺗ دﺮﮐ: ﻞﻘﻋ اﺮﮔﺖﻟاﺪﻋ ،ﯽﯾ ،ﯽﯾاﺮﮔﻢﻠﻋ اﺮﮔﻊﻣﺎﺟ ،ﯽﯾ ،ﯽﯾاﺮﮔنﺎﻬﺟ اﺮﮔ ،ﯽﯾنﺎﺳآ و يﺮﯿ
قﻼﺧا اﺮﮔ.ﯽﯾيﺪﯿﺣو) ، ﺶﻨ1376 :16(
ﻨﯿﺸﯿﭘ ﺶﻫوﮋﭘ
هاﻮﺨﺘﺳاﺮﻓ)1396( رد»ﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ زا ﯽﻠﯿﻠﺤﺗاﺮﻓ ،بﻼﻘﻧا زا ﺪﻌﺑ ناﺮﯾا رد هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﺷ ﯽﻣﻼﺳا« ﺖﺳا هﺪﯿﺳر ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ ،
رد نﺎﯿﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻪﮐ ﺎﺑ عﻮﻤﺠﻣ ّﻠﮐﻣﻼﺳا ﺖﯿ ﺪﻧراﺪﻧ ﯽﺘﻔﻟﺎﺨﻣ يزﺎﺳ؛ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و ﺎﻬﺘﺳﺎﯿﺳ ﺎﻣا ندﺮﮐ ﯽﻣﻼﺳا ياﺮﺑ ﻪﮐ ﯽﯾﺎﻫ
و ﻪﺋارا هﺎﮕﺸﻧاد نوﺮﺑ هار .ﺖﺳا ﻪﺟاﻮﻣ ﯽﯾﺎﻬﺸﻟﺎﭼ ﺎﺑ ،هﺪﺷاﺮﺟا رد كﺮﺘﺸﻣ ﯽﻤﻬﻓ ﻪﺑ نﺪﯿﺳر ،دﻮﺟﻮﻣ يﺎﻬﺸﻟﺎﭼ زا ﺖﻓر
ﻪﻄﻘﻧ ﻪﮐ ﯽﻤﻬﻓ ؛ﺖﺳا عﻮﺿﻮﻣ صﻮﺼﺧ يذ ﮥﻤﻫ تاﻈﻧ ﺮﺑ ﻢﮐﺎﺣ فﺮﻋ ﺎﺑ ،هﺪﺷ ظﺎﺤﻟ نآ رد نﺎﻌﻔﻧ ﯽﻤﻠﻋ يﺎﻫدﺎﻬﻧ
ﻦﯿﺑ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ و ﺪﺷﺎﺒﻧ ضرﺎﻌﺗ رد ﯽﻠﻠﻤﻟا ﺷﺎﺑ ناﺮﯾا ﯽﻣﻼﺳا ﮥﻌﻣﺎﺟ يﺎﻫزﺎﯿﻧ و ﺎﻬﺷزرا.
نﺎﺑﺮﻗ داﮋﻧ ﺴﯿﻋ و ﯽﻧﺎﺧ)1395( رد»ﯽﻣﻼﺳا يﺎﻫﻮﮕﻟا سﺎﺳا ﺮﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ لﺪﻣ ﯽﺣاﺮﻃ«ﻪﯿﺻﻮﺗ ، ﺎﻫ
ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕﻟا سﺎﺳا ﺮﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻘﺗرا و بﺎﺼﺘﻧا ،بﺎﺨﺘﻧا رﻮﺤﻣ رد ار ﻞﯾذ يﺎﻫدﻮﻤﻨﻫر و
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 357
ﻪﺋارا ﯽﻣﻼﺳاهدﺮﮐ :ﺪﻧا1 . يﺎﻬﺷزرا ﺖﯾﻮﻘﺗ ﺮﺑ ﺪﯿﮐﺄﺗ و ﻪﺟﻮﺗ ،ﯽﺣاﺮﻃ رد ﯽﻣﻼﺳا ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕﻟا و ﯽﻣﻼﺳا
ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫدﺮﮑﯾور ياﺮﺟا و ﺖﯾاﺪﻫ ؛2 .ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﻠﻤﻋ و ﯽﻠﺻا ﻖﯾدﺎﺼﻣ ﺪﻤﺷور ﻦﯾوﺪﺗ و ﻒﯾﺮﻌﺗ رد يﺎﻫ
ﯽﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﺖﺤﺗ ﮥﻋﻮﻤﺠﻣ ؛3 .ﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يزﺎﺳﻮﮕﻟا و ﺞﯾوﺮﺗ يرﺘﻓر ،يراﺪﻣاﻮﻘﺗ يﺎﻫ- ،يراﺪﺘﻧﺎﻣا ،ﯽﻗﻼﺧا
ﺖﻟاﺪﻋ ﻢﯿﻤﺼﺗ ،فﺎﺼﻧا و يزرو ﯿﮔيﺮ ؛4 .ﯽﮔﮋﯾو و ﻂﺑاﻮﺿ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕﻟا سﺎﺳا ﺮﺑ ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ؛5 .
ﻪﻨﯾدﺎﻬﻧ هدﺎﺳ ﻞﺻا ﺮﺑ ﺪﯿﮐﺄﺗ و ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا و ﯽﺸﻫوﮋﭘ ،ﯽﺷزﻮﻣآ يﺎﻬﺘﯿﻟﺎﻌﻓ رد ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕا يزﺎﺳ ،يزﺎﺳ
ﺖﻣﺪﺧ ﻢﯿﻤﺼﺗ رد ﺖﮐرﺎﺸﻣ و ﯽﻧﺎﺳر يﺮﯿﮔ ؛6 .ترﻮﺸﻣ ﺐﺣﺎﺻ زا هدﺎﻔﺘﺳا و ﯽﯾﻮﺟ رد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ و ناﺮﻈﻧ
ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ ﺮﺑ ﺪﯿﮐﺄﺗ ﺎﺑ ﺺﺼﺨﺘﻣ و ﺪﻬﻌﺘﻣ ﯽﻧاﺮﯾﺪﻣ بﺎﺨﺘﻧا و ﺖﯿﺑﺮﺗ .ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ مﺎﻈﻧ ﯽﺣاﺮﻃ و حﻼﺻا و يرﻻﺎﺳ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ؛7 . و نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد ،نادﺎﺘﺳا ،ناﺮﯾﺪﻣ ﻖﯾﻮﺸﺗ و ﯽﻓﺮﻌﻣ و ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ﻖﯾﺮﻃ زا ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ يزﺎﺳﻮﮕﻟا
ﻪﺼﺧﺎﺷ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺪﻨﻣرﺎﮐ ﻟا)ﯽﻣﻼﺳا مﺎﻈﻧ رد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ(ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕ ؛8 . مواﺪﻣ حﻼﺻا و يﺮﯿﮕﯿﭘ
نﺎﻣزﺎﺳ و هدﺮﺘﺴﮔ تﺎﻃﺎﺒﺗرا دﺎﺠﯾا ﻖﯾﺮﻃ زا ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻬﺷور ﻪﻘﻠﺣ و ﻪﺘﻓﺎﯾ درﻮﺧزﺎﺑ يﺎﻫ ؛9 . ﻦﯾوﺪﺗ و ﻒﯾﺮﻌﺗ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕﻟا و ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ مﺎﻈﻧ بﻮﭼرﺎﭼ رد ﯽﺑﺎﯾزرا و ترﺎﻈﻧ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ.
نارﺎﮑﻤﻫ و ﺮﺑﺎﺻ ﯽﯾﺎﺒﯾد)1395( رد»ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦﯿﯿﺒﺗ ﺣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫﻪﻓﺮ دﺎﻨﺳا رد نآ هﺎﮕﯾﺎﺟ ﻞﯿﻠﺤﺗ و نﺎﻤﻠﻌﻣ يا
شزﻮﻣآ ﯽﺘﺳدﻻﺎﺑ ناﺮﯾا شروﺮﭘو« هﺪﯿﺳر ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻪﺪﻧا و ﺎﻬﺷزرا ،شﺮﮕﻧ ﺶﻧاد ،نﺎﻤﻠﻌﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ
ترﺎﻬﻣ و ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ، ﯽﮔﮋﯾو ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ اﺪﻧ و هدﻮﺑ نزاﻮﺘﻣﺎﻧ ﻪﮐﺎﺑ شزﻮﻣآ ﯽﺘﺳدﻻﺎﺑ دﺎﻨﺳا ياﻮﺘﺤﻣ شروﺮﭘو ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ
ﺖﺴﯿﻧ ،ا زﺎﯿﻧ ﻪﮐ ﺖﺳيﺮﮕﻧزﺎﺑ .ﺪﻧﻮﺷ
ﮓﻧﺎﯾ آﻮﻫ
1
)2017( رد»ﻌﺳﻮﺗ ﻢﺘﺴﯿﺳ رﺎﺘﺧﺎﺳ رد ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻓﺮﺣ ﺞﻟﺎﮐ رد يا ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد و ﺎﻫ« هﺪﯿﺳر ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ
ﺞﻟﺎﮐ رد ناﺮﯾﺪﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا ﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد و ﺎﻫ ﻪﺑ ﯽﻣ يزﺎﺑ ﺞﻟﺎﮐ شزﻮﻣآ ﯽﻠﺻا يوﺮﯿﻧ ناﻮﻨﻋ و ﺪﻨﻨﮐ
ﺖﮐﺮﺷ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ﺟا نﺪﻤﺗ نﺎﻌﻓاﺪﻣ و نﺎﮔﺪﻨﻨﮐﯽﻋﺎﻤﺘ ا .ﺪﻧ نﺎﻧآﻪﺑ ﯽﻣ ﯽﮔدﻮﺳﺮﻓ رﺎﭼد ﺞﯾرﺪﺗ ار ﻪﺒﻨﺟ ﺞﻨﭘ ﻪﮐ ﺪﻧﻮﺷ
ﯽﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﺖﻬﺟ ،ﯽﻠﻣ يﺎﻬﺘﺳﺎﯿﺳ :دﻮﺷ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺑﺎﯾزرا ﻢﺘﺴﯿﺳ ،ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا يراﺬﮕﺷزرا ،يﺮﯿﮔ و ﻨﯿﺸﯿﭘ ﺎﻬﻧآ ﯽﮔداﻮﻧﺎﺧ.
ﯽﮑﺳﻮﻨﮑﯾازد
2
ﺶﻫوﮋﭘ رد»ﺖﺧﺎﺳ ﺖﻌﻨﺻ ياﺮﺑ ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﻟﺪﻣ نﺎﺘﺴﻬﻟ رد زﺎﺳو« هﺪﯿﺳر ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻪﮐ ﺖﺳا راﺮﻗ ﺢﻄﺳ رﺎﻬﭼ رد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﯽﻣ دﺮﯿﮔ: 1. ﯾﺎﭘ يﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ) ﻞﻣﺎﺷ15 درﻮﻣ؛( 2.
ﯽﮔﮋﯾو ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ يﺎﻫ) ﻞﻣﺎﺷ12 درﻮﻣ؛( 3. ﯽﮔﮋﯾو ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ شﻮﻫ يﺎﻫ) ﻞﻣﺎﺷ3 درﻮﻣ؛( 4. ﺎﻬﺗرﺎﻬﻣ و شزﻮﻣآ) ﻞﻣﺎﺷ4
درﻮﻣ.( ،ﯽﮑﺳﻮﻨﮑﯾازد)20 17 :1 76(
رﻮﻠﯿﺗ و ﻦﻠﯾد
3
)2015( رد ﺶﻫوﮋﭘ»ﮐ ﻪﺑﻪﻨﯿﻣز يرﻮﺌﺗ ﻦﺘﻓﺮﮔ رﺎ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻒﺸﮐ ياﺮﺑ يا ژوﺮﭘ ناﺮﯾﺪﻣ يرﺎﺘﻓر يﺎﻫة
يروﺎﻨﻓ« هرﺎﺷا ﻪﺘﮑﻧ ﻦﯾا ﻪﺑﯽﻣ ﮐ ﺪﻨﻨﮐدرﻮﻣ يﺎﻬﺘﯿﺣﻼﺻ ﻪ ﻪﻓﺮﺣ و ﯽﻧﺎﺴﻧا يوﺮﯿﻧ ياﺮﺑ زﺎﯿ يا ﻪﺑ ﺎﻫ لﺎﺣ رد مواﺪﻣ رﻮﻃ
و ﺖﺳا ﺮﯿﯿﻐﺗﺞﻨﭘ ﺐﺴﮐ ﺶﻧاد ،ذﻮﻔﻧ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ار ناﺮﯾﺪﻣ ﺖﯿﺣﻼﺻ ﻧﺎﻣزﺎﺳ و يدﺮﮐرﺎﮐ يﺮﺒﻫر ،رﺎﮐو و فﺪﻫ ،ﯽ
1. Hua Yang
2. Dziekoński
3. Dillon & Taylor
358 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
ﯽﻣ ﯽﻨﻓ ترﺎﻬﻣ و ﻞﻤﻋ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﺪﻨﻧاد. ،ﺮﮕﯾد ﯽﻟﺪﻣ رد9 ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ نﺎﯿﺑ ﻦﯿﻨﭼ ار ﺶﻧاد و ﺖﯿﺣﻼﺻ زا هﺪﺷ
ﯽﻣ ﻮﺸﻣ ،ﺺﺼﺨﺗ ،ﯽﻗﻼﺧا ﻞﻤﻋ ،تﺎﻃﺎﺒﺗرا :ﺪﻨﻨﮐﺐﺴﮐ ق .هروﺎﺸﻣ و يﺮﺒﻫر ،ﯽﺸﺨﺑﺮﺛا ،يدﺎﻘﺘﻧا ﯽﺑﺎﯾزرا ،رﺎﮐو
لوﺮﯿﺧ
1
)2009( رد ﻖﯿﻘﺤﺗ»ﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ياﺮﺑ ﯽﻠﻐﺷ ﺖﯿﺣﻼﺻيﺰﻟﺎﻣ يﺎﻬﻫ«، ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﯿﺳر ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻪﺑ
راد ﺖﯿﻤﻫا رﺎﯿﺴﺑ ﯽﺳﺎﺴﺣا و ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ،يﺮﮑﻓ يﺎﻬﺘﯿﺣﻼﺻ ﺎﺑ ﻖﻓﻮﻣ ناﺮﯾﺪﻣ رد ناﺪﺟو و هﺰﯿﮕﻧا ،يدﺎﻘﺘﻧا ﺮﮑو
يﺮﻈﻧ ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ شزﻮﻣآ .ﺪﻨﻨﯿﺒﺑ شزﻮﻣآ ﺪﯾﺎﺑ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﻦﯾا ﻆﻔﺣ ياﺮﺑ ناﺮﯾﺪﻣ ﻪﺘﺳﻮﯿﭘ و ﺖا توﺎﻔﺘﻣ ﺮﮕد ناﺮﯾﺪﻣ،
يﺎﻬﮑﺒﺳ ﻪﺑ زﺎﯿﻧ ﻞﻣﺎﺷهژوﺮﭘ رد ﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﺒﯿﺗﺮﺗ لﻮﺤﺗ يﺮﺒﻫر ﮏﺒﺳ و هدﺎﺳ ًﺎﺘﺒﺴﻧ يﺎﻫ هژوﺮﭘ رد اﺮﮔ درﻮﻣ هﺪﯿﭽﯿﭘ يﺎﻫ زﺎﯿﻧ
ﺖﺳا.
ناﺮﭼﻮﮐ
2
رد»ﻌﻟﺎﻄﻣ ﻌﺳﻮﺗ ﻌﺳﻮﺗ :ﻮﯾﺎﻫوا ﺖﻟﺎﯾا هﺎﮕﺸﻧاد رد ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ و ﻂﺴﺑ ياﺮﺑ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﻮﮕﻟا ﮏﯾ
نﺮﻗ رد نﺎﻣزﺎﺳ شﺮﺘﺴﮔ21« ﻪﺑ ،14 ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ زا درﻮﻣ هرﺎﺷا يرﻮﺤﻣ يﺎﻫﺮﮐ و هدﺘﺳد ﻪﺳ رد ار ﺎﻬﻧآ راﺮﻗ ﯽﻠﺻا
ﯽﻣ ﺪﻫد ،ناﺮﭼﻮﮐ)2009: 207(. لوﺪﺟ رد2 ،ﻪﺑ رﻮﻃ هرﺎﺷا تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﯽﺧﺮﺑ ﻪﺑ ﻪﺻﻼﺧ .دﻮﺷ
لوﺪﺟ 2تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ زا ﺮﮕﯾد ﯽﺧﺮﺑ ﮥﺻﻼﺧ :
ﻒﯾدر عﻮﺿﻮﻣ ﺑ ﻪﮐ ﯽﺗﺎﻋﻮﺿﻮﻣﺎﻬ ﻧآ ﻪﺘﺧادﺮﭘ هﺪﺷ ﺖﺳا
1
يﻮﮕﻟا ﻦﯾوﺪﺗﺎﺷﯽﮕﺘﺴﯾ ناﺮﺒﻫر ﯽ ﻨﯾد يﺎﻫﻣﺎﻈﻧ) و يﺪﻤﺤﻣﺎﻗآ
،نارﺎﮑﻤﻫ 1398(
ﯽﺳﺎﯿﺳ ،رﺎﺘﻓر ،ﯽﺸﻨﯿﺑ ،ﺖ ﯾﻮﻨﻌﻣ
2
شز ﻮﻣآ رد ﯽﻣﻼﺳا دﺮﮑﯾور ﺎﺑ ر اﺰﮕﺘﻣﺪﺧ يﺮﺒﻫر يﻮ ﮕﻟا ﯽﺣاﺮﻃ
ﻟﺎﻋ) ،نارﺎﮑﻤ ﻫ و ﻪﺴﯾو1397(
،ﺪﻬﻌﺗ ،ﯽﻨﺗوﺮﻓ ،ﻊﺿاﻮ ﺗ ،دﺎﻤﺘﻋاع ﻮﻧ ﺘﺳود ،ﯽآهﺪﻨﯾ يﺮﮕﻧ
3
لﺪﻣﺎﺷﯽﮕﺘﺴﯾ يﺎﻫدرﻮﻣ هﺎﮕﺸ ﻧاد يﺎﻫﺪﺣاو ﺖﺳﺎﯾر ياﺮﺑ زﺎﯿ
دازآﻣﻼﺳا)رﺎﮑﻤﻫ و ﯽﻤﺠﻨﻣ ﺪﻀﺘﻌﻣ،نا 1 397(
،يرﺎﮑﻤﻫ ،ت ﺎﻃ ﺎﺒﺗرا ،ﯽﮔﺪﻨﯾﺎﻤﻧ ،ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﯾﺮ ﯾﺪﻣ ،يدﺮﺒﻫارﻪﻓﺮﺣ اي
4
نﺪﻤﺗ
ﯽﻣﻼﺳا
ﯽﻧﺎﺒﻣ
و
ﻪﻔﻟﺆﻣ
يﺎﻫ
ﯽﺳﺎﺳا
،يﺮﺨﺘﻔﻣ) نآ
1397
(
مﺎﺠﺴﻧا ،ﯽﻃﺎﺒﺗرا ، ﻪﻌﺳﻮﺗ ﻪﻏﺪﻏد ،يزرودﺮﺧ
5 زا هﺎﮕﺸﻧاد ﺎﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا )،ﯽﺗوﺮﻣ 1 397( ﯽﺷﺮﮕﻧ - ﯽﺗﺪﯿﻘ ﻋ ،ﯽﺸﺘﯿﺑ -ﯽ ﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ،ﯽﺳﺎﯿﺳ
6
ﮥﯾﺮﻈﻧ راﺬ ﯽﻧﺪﻤﺗ ﻪﺑﺎﺜﻣ ﻪﺑ يدﺮﺒﻫار ياﺮﺑ نﺪﻤﺗ ﻦﯾﻮﻧ ﯽﻣﻼﺳا ﺎﺑ
ﺪﯿﮐﺄﺗ يراﺪﯿﺑ ،يﺮﯾ ﺎﺸ ﻋ و ﯽﮑﻠﻤﻟاﺪﺒﻋ)ﯽﻣﻼﺳا 1397(
ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ،ﯽﻨﻓ ،ﯽﮐ اردا
7
ﻖﻘﺤﺗ ﺖﻬﺟ رد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾ ﺎ لﺪﻣ ﻦﯾوﺪﺗﻢﺸﭼ زاﺪﻧا
1404
)
تﺰﻋرﻮﭘ
،نارﺎﮑﻤﻫ و
1396
(
ﺎﻬﺗرﺎﻬﻣﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ و ﯽﯾاﺮﺟا ناﻮﺗ ، ﯽﻃﺎﺒﺗرا ،ﯽﻧﺎﺴﻧا ،ﯽﮐاردا ي ،ﺎﻬﺷز را ي
و يرﻮﺤﻣ
و
ﯽﮔﮋﯾ
ﯽﺼﺨﺷ يﺎﻫ
8
يﻮﮕﻟا ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا زا ﺮﻈﻨﻣ مﺎﻘﻣ ﻢﻈﻌﻣ
،يزورﻮﻧ و ر ﺎﮑﺘ ﺸﮐ)يﺮﺒﻫر
1395
(
ﺪﻬﻌﺗ ،ﻞﮐﻮﺗ ،ﯽﺗﺪﯿﻘﻋ ، ﯽﺷزرا
9 ﺶﻘﻧ و هﺎﮕﯾﺎﺟ هﺎﮕﺸﻧاد رد نﺪﻤﺗ ،يﺪﻤﺤﻣ)ﯽﻣﻼﺳا 1395( ﯽﻨﻓ ،ﯽﻃﺎﺒﺗرا ،ﯽﻗﻼﺧا
10
يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ زا ﺮﻈﻨﻣ هزﻮﻣآ ﺎﻫي و يﺮﻈﻧ)ﯽﻣﻼﺳا
،ﯽﺣﺎﺘﻓ 1395(
ﯽﺷﺮﮕﻧ - ﯽﺗﺎﯿﻠﻤﻋ ،ﯽﻃﺎﺒﺗر ا ،ﯽﮐاردا ،ﯽﺸﻨﯿﺑ
ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يور يا نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ مﺎﺠﻧا ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد و زﺎﺳ هﺪﺷ، ﺎﻣا
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ نﻮﻨﮐﺎﺗ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺖﺳا هﺪﺸﻧ ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ. ﺮﺑ ﺻا فﺪﻫ ،سﺎﺳا ﻦﯾاﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا ﯽﻠ،
1. Khairul
2. Cochran
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 359
ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ نﺪهﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ ﺑ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ ﺋارا رﻮﻈﻨﻣ ﺮﺑ ﺎﺗ ﺖﺳا ﯽﻟﺪﻣ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻦﯾا و بﺎﺨﺘﻧا ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ﻞﻏﺎﺸﻣ ياﺮﺑ ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ داﺮﻓا نآ سﺎﺳا ﺎﻧآ رد ﺎﻫن فﺪﻫ ﻦﯾا يﺎﺘﺳار رد .دﻮﺷ ﺖﯾﻮﻘﺗ
يﺎﻬﺸﺳﺮﭘذ ﯽﻣ حﺮﻄﻣ دﻮﺷ:
- ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ ؟ﺖﺳا ماﺪﮐ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ - ﻪﻔﻟﺆﻣ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ؟دراد ﺖﯿﻤﻫا هزاﺪﻧا ﻪﭼ ﺎﺗ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ - ﻟﺪﻣ ﻪﭼ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ياﺮﺑ ﯽﻣ ،ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ ؟داد ﻪﺋارا ناﻮﺗ
ﺶﻫوﮋﭘ شور
ﺎﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ ﯽﮔﺪﯿﭽﯿﭘ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ و ﺮﺨﺘﺳاجا ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ رد هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ،ﯽﻣﻼﺳا ﯽﻤﻧ ناﻮﺗ ﻂﻘﻓ ﺎﺑ
ﺎﻔﺘﮐا ﮏﯾ ﻪ شور)ﻤﮐ ﺎﯾ ﯽﻔﯿﮐ(، ﺧﺎﻨﺷ ﯽﻓﺎﮐ ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ يﺎﻬﺘﯿﻌﻗﻮﻣ ﻦﯿﻌﻣ ﺖﻓﺎﯾ ﺖﺳد .،ور ﻦﯾا زا رد ﻦﯾا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
ياﺮﺑ ﯽﭘ ندﺮﺑ ﻪﺑ ﻞﻣاﻮﻋ و ﻞﺋﺎﺴﻣ ﯾﺎﺳﺎﻨﺷ و جاﺮﺨﺘﺳا ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺎﻫ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎ ناﺮﯾﺪﻣ رد ﺸﻧادهﺎﮕ نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ،ﯽﻣﻼﺳا زا
شور ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻪﺘﺨﯿﻣآ
1
هﺮﻬﺑﻪﺘﻓﺮﮔ هﺪﺷ ﺖﺳا .يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ،ﻪﺘﺨﯿﻣآ ﯽﯾﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ﺪﻧا ﻪﮐ ﺎﺑ هدﺎﻔﺘﺳا زا ود ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ يﺎﻬﺷور
ﻖﯿﻘﺤﺗ ﯽﻤﮐ و ﯽﻔﯿﮐ ﻪﺑ مﺎﺠﻧا ﯽﻣ ﺪﻨﺳر)،نﻮﺴﻧﺎﺟ
2
2004: 15( .رد يﺎﻬﺷور ﻖﯿﻘﺤﺗ ،ﻪﺘﺨﯿﻣآ ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ياﺮﺑ ﯽﺳرﺮﺑ ﮏﯾ
ﮥﻠﺌﺴﻣ ،ﯽﺸﻫوﮋﭘ ﺎﺑ ﻪﺑ رﺎﮐ ندﺮﺑ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﯽﯾﺎﻬﺷور ﻪﮐ سﺎﺳا ﺎﻬﻧآ ﻢﯾادارﺎ يﺎﻫ نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ،ﺖﺳا ﯽﺳرﺮﺑ ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ ﻦﯿﻌﻣﺎﻧ
ار ﺮﺴﯿﻣ و ﺪﻨﯾاﺮﻓ نآ ار ﻞﯿﻬﺴﺗ ﯽﻣ ﺪﻨﮐ)،نﺎﮔرزﺎﺑ 1395: 156( .ﻦﯾا ﻫوﮋﭘ زا عﻮﻧ ﮥﺘﺨﯿﻣآ ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا ؛ﺖﺳا اﺮﯾز ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ
اﺪﺘﺑا ﻪﺑ يروآدﺮﮔ هداد يﺎﻫ ﯽﻔﯿﮐ ﯽﻣ دزادﺮﭘ .مﺎﺠﻧا ﻦﯾا ﻪﻠﺣﺮﻣ وا ار ﻪﺑ ﻒﯿﺻﻮﺗ ﻪﺒﻨﺟ يﺎﻫ ﯽﺑ يرﺎﻤﺷ زا هﺪﯾﺪﭘ ﺖﯾاﺪﻫ
ﯽﻣ ﺪﻨﮐ .ﺎﺑ هدﺎﻔﺘﺳا زا ﻦﯾا ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ،ﻪﯿﻟوا نﺎﮑﻣا ترﻮﺻ يﺪﻨﺑ ﻪﯿﺿﺮﻓ ﯾﺎﻫ ةرﺎﺑرد زوﺮﺑ ةﺪﯾﺪﭘ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ﻢﻫاﺮﻓ
ﯽﻣ و دﻮﺷ رد ﮥﻠﺣﺮﻣ ،ﺪﻌﺑ ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﯽﻣ ﺪﻧاﻮﺗ زا ﻖﯾﺮﻃ يروآدﺮﮔ هداد يﺎﻫ ،ﯽﻤﮐ ﻪﯿﺿﺮﻓ ﺎﻫ ار نﻮﻣزآ .ﺪﻨﮐ ،ﻦﯾا ﺮﺑﺎﻨﺑ رد
ﻦﯾا عﻮﻧ ﺮﻃيﺎﻬﺣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ،ﻪﺘﺨﯿﻣآ ﻪﺑ هداد يﺎﻫ ﻔﯿﮐ ﺖﯿﻤﻫا يﺮﺘﺸﯿﺑ هداد ﯽﻣ دﻮﺷ .هوﻼ ﺮﺑ ،نآ رد ﯽﻟاﻮﺗ يروآدﺮﮔ
هداد ،ﺎﻫ اﺪﺘﺑا هداد يﺎﻫ ﻔﯿﮐ و ﺲﭙﺳ هداد يﺎﻫ ﯽﻤﮐ يروآدﺮﮔ ﯽﻣ ؛ﺪﻧﻮﺷ اﺮﯾز ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ يﺎﻨﺒﻣ ﺮﺑ ﻪﺘﻓﺎﯾ يﺎﻫ ﻞﺻﺎﺣ زا
هداد يﺎﻫ ،ﯽﻔﯿﮐ ﻌﺳ ﺮﺑ نآ ﻪﮐدراد هداد يﺎﻫ ﻤﮐ ار يروآدﺮﮔ ﺪﻨ ﺎﺗ ﻢﯿﻤﻌﺗ يﺮﯾﺬﭘ ﻪﺘﻓﺎﯾ ار ﺮﺴﯿﻣ .دزﺎﺳ):نﺎﻤﻫ 159(
هﺮﻬﺑ ﺎﺑ ﯽﻔﯿﮐ ﺶﺨﺑ رد اﺪﺘﺑا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد هداد ﮥﯾﺮﻈﻧ زا يﺮﯿﮔ دﺎﯿﻨﺑ)ﻪﻨﯿﻣز (يا
3
،يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣﻌﻟﺎﻄﻣ ﻖﯾﺮﻃ زا و
ﺎﺑ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ و طﻮﺑﺮﻣ تاﺪﻨﺘﺴﻣ ،ﻦﯿﺸﯿﭘ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ16 ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد ﺰﮐاﺮﻣ نﺎﮔﺮﺒﺧ و ناﺮﯾﺪﻣ زا ﺮﻔﻧ، هﺎﮕﺸﻧاد
ناﺮﻬﺗ، هﺪﮑﺸﻫوﮋﭘ نﺎﮔﺮﺒﺧ ،ﯽﺘﺸﻬﺑ ﺪﯿﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧاد و ﯽﯾﺎﺒﻃﺎﺒﻃ ﻪﻣﻼﻋ هﺎﮕﺸﻧاد رد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ و ﯽﻧآﺮﻗ مﻮﻠﻋ يﺎﻫ
ﻢﻗ و ناﺮﻬﺗ شور زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ،ﻪﻧﻮﻤﻧ ،يﺮﻈﻧ عﺎﺒﺷا ﺪﺣ ﺎﺗ ﯽﻓﺮﺑ ﻪﻟﻮﻠﮔ ةﻮﯿﺷ ﻪﺑ و ﺪﻨﻤﻓﺪﻫ يﺮﯿ94 ﻖﯾﺮﻃ زا ﻪﯿﻟوا ﺪﮐ
اد ﮥﯾﺮﻈﻧ شور .ﺪﺷ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ،زﺎﺑ يراﺬﮔﺪﮐ ﺪﻨﯾاﺮﻓهد سﺎﺳا ﺮﺑ و اﺮﻘﺘﺳا زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ دﺎﯿﻨﺑهداد ﺎﻫ ﻪﺑ ،ﯽﻔﯿﮐ و ﯽﻌﻗاو ي
1. Mixed Method
2. Johnson
3 Grounded Theory
360 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
ﻪﯾﺮﻈﻧ دﺎﺠﯾا و ﻖﻠﺧ ﻦﺘﺴﮑﺷ ﺎﺑ شور ﻦﯾا .دزادﺮﭘﺎﻬﺒﻟﺎﻗا ﻪﮐ ﻪﺘﺷﺬﮔ دوﺪﺤﻣ يﺐﻠ نﻮﻣزآ ﻪﺑﺮﻈﻧ زا دﺎﻔﺘﺴﻣ يﺎﻫ
ﺎﻔﺘﮐا سﺎﯿﻗ ﻪﺑ دﻮﺧ ،دﺮﮐﺮﻈﻧﻪﯾ يزﺎﺳ داد ﮥﯾﺮﻈﻧ شور ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺐﺟﻮﻣ ﯽﮔﮋﯾو ﻦﯾا .دزادﺮﭘه ﺎﺑ دﺎﯿﻨﺑ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد يﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﯿﺨﻨﺳ ﯽﻣﻼﺳا تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ،نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﺑاﺮﻬﻣ)1390 :24( . ،ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﺖﻤﺴﻗ رد ﻪﮐ دﻮيداﺮﻓا ﺮﺑ ﺰﮐﺮﻤﺗ
ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ زا ﻪﻣادا رد ،ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .ﺪﻨﺘﺷاد ﺶﻫوﮋﭘ عﻮﺿﻮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﻫﺎﮔآ نﺎﮔﺪﻧﻮﺷ ﻪﺒﺨﻧ ﺎﺗ ﺪﺷ ﻪﺘﺳاﻮﺧ يﺎﻫ
ﺐﺣﺎﺻ ﯽﻓﺮﻌﻣ ار ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد ﺮﻈﻧا ﻪﮐ ﺪﻨﻨﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﺑ هرﺎﺷ بﺎﺨﺘﻧا رﺎﯿﻌﻣ .دراد ﯽﻔﯿﮐ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ رد ﯽﻓﺮﺑ ﻪﻟﻮﻠﮔ يﺮﯿﮔ
ياﺮﺑ دراﻮﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﻪﺑ دوروذ دﻮﺑ:
- زﻮﺣ رد ﯽﺗﻻﺎﻘﻣ و ﺐﺘﮐ ﻦﺘﺷادة ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ زﺎﺳ. - ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ صﻮﺼﺧ رد ﻪﮐ ﯽﻧاﺮﯾﺪﻣ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد و ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ هداد مﺎﺠﻧا ﯽﺗﺎﻘﯿﻘﺤﺗ زﺎﺳ ﺪﻧا. - ﺨﺳﺲﻧاﺮﻔﻨﮐ رد ﯽﻧاﺮ هﺮﮕﻨﮐ و ﺎﻫ ﺎﻫي زﻮﺣ رد ﯽﻤﻠﻋة ﯽﮕﺴﯾﺎﺷ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد و ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ زﺎﺳ. - زﻮﺣ رد ﻪﺑﺮﺠﺗ و ﯽﯾﺎﻨﺷآة ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد و ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ زﺎﺳ.
ﻪﺳ ﺐﻟﺎﻗ رد ،ﯽﺑﺎﺨﺘﻧا و يرﻮﺤﻣ يراﺬﮔﺪﮐ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ﻖﯾﺮﻃ زا و ﻪﺑﺎﺸﺗ و ﺰﯾﺎﻤﺗ هﻮﺟو سﺎﺳا ﺮﺑ ،ﻪﯿﻟوا يﺎﻫﺪﮐ ﺲﭙﺳﻔﻟﺆﻣ
ﺻا ﯽﯾﺎﻬ ﺮﺑ ﻞﻤﺘﺸﻣ ،ﯽﻠﺎﺷﯽﮕﺘﺴﯾ ،ﺶﻫوﮋﭘ ﯽﻤﮐ ﺶﺨﺑ رد و ﻪﻣادا رد .ﺪﺷ ﻦﯿﯿﺒﺗ ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ و يدﺮﻓ ﻦﯿﺑ ،يدﺮﻓ يﺎﻪﻔﻟﺆ ﺎﻫ ي
ﺎﺳﺎﻨﺷﯽﯾ يﻮﮕﻟا و هﺪﺷوﺪﺗﻦﯾ ﯽﺳرﺮﺑ ﻖﯾﺮﻃ زا ،ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد هﺪد يﺎﻬﻫﺎﮔﺪ270 ناﺮﯾﺪﻣ زا ﺮﻔﻧﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ،ناﺮﻬﺗ دازآ ي
ﺎﺑهﺮﻬﺑ زا يﺮﯿﺎﻬﺷور ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻞﯿﻠﺤﺗ يﺄﺗﻠﺤﺗ و يﺪﯿﯾ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ،ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا ﻞﻣﺎﻋ ﻞﯿمﺮﻧ راﺰﻓا ،لرﺰﯿﻟرﺎﺒﺘﻋا و ﯽﺑﺎﯾﺪﯿﯾﺄﺗ .ﺪﺷ
راﺰﺑا يروآدﺮﮔ رد ﮥﻠﺣﺮ ،ﯽﻤﮐ ﮥﻣﺎﻨﺸﺳﺮ ﻖﻘﺤﻣ ﻪﺘﺧﺎﺳ ﺖﺳا هدﻮ .ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮ ﺮﺑ يﺎﻨﺒﻣ ﻞﯿﻠﺤﺗ هداد يﺎﻫ ﯽﻔﯿﮐ ﺎﺑ هدﺎﻔﺘﺳا زا
ﻞﻤﻌﻟارﻮﺘﺳد ﯽﺣاﺮﻃ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ رد يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻨﯿﻣز ﯽﺑﺎﯾ اﺮﻃﺖﺳا هﺪﺷ ﯽ .ياﺮﺑ ﻨﯿﻤﻃانﺎ زا ﯽﯾاور ،ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ زا ﻪﺳ شور
ﯽﯾاور يرﻮﺻ /،يﺮﻫﺎﻇ ﯽﯾاور اﻮﺘﺤﻣ و ﯽﯾاور هزﺎﺳ هدﺎﻔﺘﺳا هﺪﺷ ﺖﺳا ﻪﮐ رد ﻦﯾا ،ﻖﯿﻘﺤﺗ زا رﺎﺒﺘﻋا ﯽﯾاﻮﺘﺤﻣ)ﯽﯾاور ،اﻮﺘﺤﻣ
ﯽﯾاور يرﻮﺻ (و ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ود رﺎﯿﻌﻣ ﯽﯾاور اﺮﮕﻤﻫ و اﺮﮔاو هﺮﻬﺑﻪﺘﻓﺮ هﺪﺷ .ﺖﺳا
(ـﻫﻪﺘﻓﺎﯾ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ
ﻠﺣﺮﻣ رد لوا ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾاﻣ ،ﻢﺸﭼ ﺪﻨﺳ ،مﻮﻠﻋ ترازو و رﻮﺸﮐ ﺢﻄﺳ رد ﯽﺘﺳدﻻﺎﺑ دﺎﻨﺳا ﮥﻌﻟﺎﻄ زاﺪﻧا1404، ﺪﻨﺳ
يارﻮﺷ ،ناﺮﯾا ﯽﻣﻼﺳا يرﻮﻬﻤﺟ ﯽﺳﺎﺳا نﻮﻧﺎ،ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ﻣﺎﻧﺮﺑ نﻮﻧﺎﻗ ،ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ بﻼﻘﻧا ﯽﻟﺎﻋ ﻌﺳﻮﺗ مرﺎﻬﭼ
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﻣﺎﻧﺮﺑ ﻦﯿﻣﻮﺳ ،ناﺮﯾا ﯽﻣﻼﺳا يرﻮﻬﻤﺟ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺞﻨﭘ يدﺮﺒﻫار )ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻪﻟﺎﺳ1395-1399 زا هدﺎﻔﺘﺳا ،(
زﻮﺣ ﻞﻣﺎﺷ ،ﺶﻫوﮋﭘ تﺎﯿﺑدا زا ﯽﻫﺎﮔآ و ﯽﺘﻧﺮﺘﻨﯾا ﻊﺑﺎﻨﻣة ﯿﺸﯿﭘ و يﺮﻈﻧ مﺎﺠﻧا ﺶﻫوﮋﭘ هﺪﺷ ﺖﺳاﻠﺣﺮﻣ رد . ،مود
زﻮﺣ رد عﻮﺿﻮﻣ يﺮﻈﻧ ﻞﯿﻠﺤﺗ و هﺪﻫﺎﺸﻣة نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد و ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ ،ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻞﺋﺎﺴﻣ ،زﺎﺳ
زا ﯽﻌﻗاو يﺎﯿﻧد ﻠﺤﺗ يﺮﻈﻧ ظﺎﺤﻟ ﺪﺷ ﻞﯿﻨﺷ ﺎﺗ زا جرﺎﺧ و ﻞﺧاد رد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺞﯾار يﺎﻬﺑﻮﭼرﺎﭼ زا ﯽﺒﺳﺎﻨﻣ ﺖﺧﺎ
و ﯽﺟرﺎﺧ و ﯽﻠﺧاد تﺎﺴﺳﺆﻣ و ﺎﻫدﺎﻬﻧ ﺮﯾﺎﺳ رد ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻬﻟﺪﻣ ،ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد .ﺪﯾآ ﺖﺳد ﻪﺑ رﻮﺸﮐ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ
ﺎﻬﻧآ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻬﻠﻣﺎﻋ و ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽﺳرﺮﺑﺖﺳا هﻠﺣﺮﻣ رد . زﻮﺣ نﺎﮔﺮﺒﺧ ﺎﺑ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ،مﻮﺳة نﺪﻤﺗ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
ﯽﻣﻼﺳا ترﻮﺻمﺎﺠﻧا يراﺬﮔﺪﮐ ،ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﺮﻫ نﺎﯾﺎﭘ رد .ﺖﻓﺮﮔ ﺪﺷ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ و هداد ﻪﻣادا ﯽﯾﺎﺟ ﺎﺗ ﺎﻫ ﺪﺷ ﺮﮕﯾد ﻪﮐ
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 361
ﺪﻣﺎﯿﻧ ﺖﺳد ﻪﺑ يﺪﯾﺪﺟ مﻮﻬﻔﻣ ﻞﺻﺎﺣ يﺮﻈﻧ عﺎﺒﺷا و ﻠﺣﺮﻣ رد .ﺪﺷ مرﺎﻬﭼ، ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﻞﯿﻠﺤﺗ و يراﺬﮔﺪﮐ مﺎﺠﻧا ﺎﻫ هﺪﺷ
ﺖﺳا. ﯾﺮﻈﻧ شور ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ هداد دﺎﯿﻨﺑ، ﻖﯾﺮﻃ زا ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا رد ﻢﻫﺮﺑ مواﺪﻣ ﺶﻨﮐ، ﻊﻤﺟ ﻦﯿﺑ هداد يروآ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﺎﻫ
مﺎﺠﻧا يﺮﻈﻧ بﻮﭼرﺎﭼ هﺪﺷ .ﺖﺳا
ﻞﮑﺷ 7ﻪﻠﺧاﺪﻣ و ﯽّﻠﻋ ﻞﻣاﻮﻋ : ﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ و ﺎﻫدﺮﺒﻫار ،ﺮﮔ
ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ يراﺬﮔﺪﮐ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ مﺎﺠﻧا تازاﻮﻣ زﺎﺑ يﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﺎﯾ ﺎﻫﺪﮐ جاﺮﺨﺘﺳا زا ﺲﭘ .ﺖﻓﺮﮔ ترﻮﺻ ﺎﻫ، ﻖﯾﺮﻃ زا
ﺠﺗ و مﺎﻏداﮐ ﻦﯾﺪﻨﭼ ﻊﯿﻤ مﺎﺠﻧا يرﻮﺤﻣ يراﺬﮔﺪﮐ ،ﻪﻟﻮﻘﻣ ﮏﯾ ﺐﻟﺎﻗ رد زﺎﺑ ﺪﺷ نﺎﯿﻣ زا ﻪﻟﻮﻘﻣ ﺪﻨﭼ بﺎﺨﺘﻧا ﺎﺑ مﺎﺠﻧاﺮﺳ و
ﻪﻟﻮﻘﻣ ﻪﺑ يﺎﻫ ﺖﺳد ،يرﻮﺤﻣ يراﺬﮔﺪﮐ رد هﺪﻣآﺮﯿﻐﺘﻣﻪﻔﻟﺆﻣ و ﺎﻫ ﻌﺗ ﯽﻠﺻا يﺎﻫﻦﯿﯿ .ﺪﻧﺪﺷﯽﯾﺎﻧاد) ،ﯽﻣﺎﻣا و دﺮﻓ1386(
ﯽﻤﻠﻋ نﻮﺘﻣ ﺖﻤﺴﻗ رد ،نﺎﯾﺎﭘ ،تﻻﺎﻘﻣ ،ﺐﺘﮐ ﺎﻬﺷراﺰﮔ ،ﻪﻣﺎﻧ، ﻔﻨﮐﺲﻧاﺮ ﺎﻬﺸﯾﺎﻤﻫ و ﺎي ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ عﻮﺿﻮﻣ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ
ﺶﯿﻓ ،ناﺮﯾﺪﻣ يراﺬﮔﺪﮐ و يرادﺮﺑ، جاﺮﺨﺘﺳا ﺎﻬﻧآ زا ﻪﯿﻟوا ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ و ﯽﻣ هرﺎﺷا ﺎﻬﻧآ زا ﯽﺧﺮﺑ ﻪﺑ ﻪﮐ .دﻮﺷ ﻦﯾا زا ﺲﭘ
،ﻪﻠﺣﺮﻣمﺎﺠﻧا ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد نﺎﮔﺮﺒﺧ ﺎﺑ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﺪﺷ ﻣ و ﺐﻟﺎﻄﻞﺻﺎﺣ نآزا ﺎﺑﻪﺘﻓﺎﯾ يﺎﻫيﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ، ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﻢﻫو دﺪﺠﻣ
ﺪﮐ داﺪﻌﺗ .ﺪﻧﺪﺷ يراﺬﮔ120 ﻞﺻﺎﺣ ﺪﮐ هﺪﺷ ﺖﺳاﺣﺮﻣ رد . ﺪﻌﺑ، ﻪﺘﺳد ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ ﻦﯾا ﻢﻫ ﻪﺑ ﻪﮐ ﯽﯾﺎﻬﻧآ و ﺪﻧﺪﺷ يﺪﻨﺑ
ﮏﯾدﺰﻧ ﺪﻧدﻮﺑ ﺮﺗ، رد ﮏﯾ ﻪﺘﺳدﺪﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮ. رد ،يرﻮﺤﻣ و زﺎﺑ يراﺬﮔﺪﮐ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺖﯾﺎﻬﻧ111 ﻪﺑ ﺺﺧﺎﺷ ﺖﺳد
ﺪﻣآ يﺎﻬﻟوﺪﺟ رد ﻪﮐ3 ﺎﺗ6 راا هﺪﺷ اﺪﻧ .زا ﻪﺘﺳد ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ يﺪﻨﺑﺪﻣ ي ﺮﻈﻧ، 12 ﻪﺘﺳد زا و ﺪﺷ ﻞﺻﺎﺣ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦﯾا يﺪﻨﺑ
ﻪﻔﻟﺆﻣ ، ﻪﺳﻪﺑ ﺪﻌﺑ ﺖﺳد .ﺪﻣآ
:هﺪﻧرادزﺎﺑ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ
طاﺮﻓا ،ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﯾﺎﺟ زا هدﺎﻔﺘﺳاﻮﺳ ر داﺪﺒﺘﺳا ،ﯽﯾاﺮﮔأﻤﺻﺎﺨﻣ ،يﺮﮑﻓ ﺮﻘﻓ ،ي ﺳﺎﯿﺳ
ﯿﻐﺘﻣ
ﻪﻨﯿﻣز يﺎﻫﺮ
:زﺎﺳ
ﻞﮐﻮﺗ ،ﯽﻄﯿﺤﻣ ﻂﯾاﺮﺷ ﻦﻤﺷد ،يﺮﯾﺬﭘدﺎﻘﺘﻧا ،اﺪﺧ ﻪﺑ ﺎﻌﻓ ،يراﺪﻤﺘﯾﻻو ،ﯽﺳﺎﻨﺷﯽﺳﺎﯿﺳ ﺖﯿﻟ
:ﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ و ﺞﯾﺎﺘﻧ
ﻢﺸﭼ ﻖﻘﺤﺗ زاﺪﻧا1404
ﯽﻣﻼﺳا ﺪﻨﺳ ﻖﻘﺤﺗ
ﺎﻘﺗرا و ﻪﻌﺳﻮﺗي رﻮﺸﮐ
د لﻮﺤﺗﻪﻌﻣﺎﺟ و هﺎﮕﺸﻧا
هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ
نﺪﻤﺗ :ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ
،ﯽﺳﺎﯿﺳ ،ﯽﺗﺪﯿﻘﻋ ،ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ
،ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ،ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ
،ﯽﻨﻓ ،ﯽﺸﻨﯿﺑ ،ﯽﻗﻼﺧا
ﯽﺗﺎﯿﻠﻤﻋ
:ﺮﺛﻮﻣ ﻞﻣاﻮﻋ
،يدﺮﻓ ﻞﻣاﻮﻋ
نﺎﯿﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ،يدﺮﻓ
ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻣاﻮﻋ
362 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
نﺎﻨﯿﻤﻃا لﻮﺼﺣ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﻪﺘﻓﺎﯾ ندﻮﺑ ﻖﯿﻗد زا هﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﻞﻘﺘﺴﻣ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ود ﻂﺳﻮﺗ يراﺬﮔﺰﻣر ،ﺎﻫ
ﻪﻟﻮﻘﻣ و ﻞﯿﻠﺤﺗ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ،نﺎﮔﺮﺒﺧ .ﺖﺳا ﺖﺳد ﻪﺑ يﺎﻫ ار هﺪﻣآﯽﻨﯿﺑزﺎﺑ .ﺪﻧدﺮﮐ زاﺮﺑا ار دﻮﺧ ﺮﻈﻧ و زا ﺮﻔﻧ ﻪﺳ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺎﻬﻧآ ةرﺎﺑرد ﺮﻈﻧرﺎﻬﻇا و ﺎﻫ .ﺪﻧاﺣاﺮﻣ ﮐﺬر ﯽﻔﻟد شور ﺎﺑ ،ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺳ رد ﻪﺑ
ﺎﻬﻧآ ﺪﯿﯾﺄﺗ و ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد نﺎﮔﺮﺒﺧ ﺮﻈﻧ عﺎﻤﺟا.ﺖﺳا هﺪﯿﺳر ود نﻮﻣزآ زا ﻪﻠﻤﺟ هدﺎﻔﺘﺳا ﺖﻤﺴﻗ ﻦﯾا رد يا ﻪﮐ ﺖﺳا ه
زا ﻪﻧﻮﻤﻧ ﮏﯾ ﺮﮐذ ﻪﺑﻪﻟﻮﻘﻣ ﺎﻫ ﻂﺒﺗﺮﻣ ﯽﻋﺮﻓ ي ﺼﺨﺷ ﺎﻔﺘﮐا ﺖﯿ ﺎﺑ .دﻮﺷ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘ نﻮﻣزآ ﻪﻠﻤﺟ ود ،يا رد ﮥﯿﻘﺑ
ﻪﻟﻮﻘﻣ ، ﻠﮐﮥﯿ رد دراﻮﻣ ﺢﻄﺳ 05/0P هدﻮﺑ رادﺎﻨﻌﻣ ﺖﺳا.
لوﺪﺟ 3 :ﻪﻟﻮﻘﻣ ﺎﻫي ﻋﺮﻓ ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣﯽﺘﯿﺼﺨﺷ ي
ﻪﺠﯿﺘﻧ Sig
هﺪﻫﺎﺸﻣ لﺎﻤﺘﺣا هﺪﺷ
ﻪﻟﻮﻘﻣ ناﻮﻨﻋ ﻒﯾدر
3<= 3>
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,004 2 14 لﻼﻘﺘﺳا 1
ﺪﯿﯾﺄﺗ 00,1 1 15 ﻢﻈﻧ 2
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,021 3 13 ﻪﺑدﺎﻤﺘﻋا ﺲﻔﻧ 3
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,004 2 14 يروﺎﺑدﻮﺧ 4
ﺪﯿﯾﺄﺗ
0,021
3
13
فﺎﻄﻌﻧا
ﺬﭘ
ي
5
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,001 1 15 ﻇوﯿﻪﻔ ﺳﺎﻨﺷ 6
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,021 3 13 يﺮﯾﺬﭘدﺎﻘﺘﻧا 7
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,021 3 13 رﺎﮑﺘﺸﭘ 8
ﺪﯿﯾﺄﺗ 0,004 2 14 ﮏﺴﯾر يﺮﯾﺬﭘ 9
ﯿﯾﺄﺗ 0,021 3 13 عﺎﺠﺷ 10
لوﺪﺟ4: ﻪﻔﻟﺆﻣ و ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ﺑ يﺎﻫلوا ﺪﻌ
دﺎﻌﺑا
ﻪﻔﻟﺆﻣ
ﺎﻫ
ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ
يدﺮﻓ
ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ
1 - لﻼﻘﺘﺳا 6 - ﻪﻔﯿﻇو ﯽﺳﺎﻨﺷ
2 - ﻢﻈﻧ 7 - يﺮﯾﺬﭘدﺎﻘﺘﻧا
3 - ﻪﺑدﺎﻤﺘﻋا ﺲﻔﻧ 8 - رﺎﮑﺘﺸﭘ
4 - يروﺎﺑدﻮﺧ 9 - ﮏﺴﯾر يﺮﯾﺬﭘ
5
-
فﺎﻄﻌﻧا
يﺮﯾﺬﭘ
10
-
عﺎﺠﺷ
ﯽﻗﻼﺧا
11- تﺰﻋ ﺲﻔﻧ 16- ﯽﻨﺗوﺮﻓ و ﻊﺿاﻮﺗ
12- ﺖﻗاﺪﺻ 17- ﻖﻠﺧ ﻦﺴﺣ
13- ﺖﻟاﺪﻋ هاﻮﺧ 18- ﺪﻬﻋ ﻪﺑ يﺎﻓو
14- ﻪﻌﺳ رﺪﺻ 19- رﻮﺒﺻ
15- ﻞﻫﺎﺴﺗ و ﺢﻣﺎﺴﺗ -
ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ
20- ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﯽﻔﻃﺎﻋ يﺎﻫ 24- ﺮﻨﻫ كرد
21- ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﯽﻨﻫذ يﺎﻫ 25- يدﺮﻓ رﺎﮑﺘﺑا
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 363
22- ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ يﺎﻫ 26- ﯽﮐﺮﯾز
23- ﻮﻫ هﺮﻬﺑﯽﺷ -
ﯽﺷﺮﮕﻧ -ﯽﺸﻨﯿﺑ
27- اﻮﻘﺗ 34- م دﺮﻣ راﺰﮕﺘﻣﺪﺧ
28- ﺖﻣاﺮﮐ 35- يﺮﮑﻓ ﺮﻘ ﻓ ﺎﺑ هزرﺎﺒﻣ
29- ير ﺎﮐ ناﺪﺟو 36- تﺮﯿﺼﺑ
30- ﯽﯾاﺮ ﮔ ﯽﻟﺎﻌﺗ 37- يﺰﯿﺘﺳرﺎﺒﮑﺘﺳا
31
-
ﯽﺸﯾﺪﻧا ﺖﺒﺜﻣ
38
-
ﻞﮐﻮﺗ
32- ﻦﯾد يراﺪﻣ
33
-
يﺪﯿﺣﻮﺗ شﺮﮕﻧ
-
ﯽﮐاردا
39- ﯽﻤﺘﺴﯿﺳ ﺮﮑﻔﺗ 40- ﻢﯿﻤﺼﺗ يﺮﯿﮔ
41- ﻊﻣﺎﺟ يﺮﮕﻧ
لوﺪﺟ5: ﻪﻔﻟﺆﻣ و ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ مود ﺪﻌﺑ يﺎﻫ
دﺎﻌﺑا
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ
ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ
نﺎﯿﻣ يدﺮﻓ
ﯽﻨﯾﺮﻓآرﺎﮐ
42- قﻼﺧ ﺮﮑﻔﺗ 44 - ﺲﻧاﺮﻔﻨﮐ رد ﺮﺛﺆﻣ رﻮﻀﺣ ﯽﺼﺼﺨﺗ يﺎﻫ
43- ﮑﺒﺷ يزﺎﺳ -
ﯽﻃﺎﺒﺗرا
45- ﯽﻟﺪﻤﻫ 51- هﺮﮐاﺬﻣ ترﺎﻬﻣ
46
-
هﺰﯿﮕﻧا دﺎﺠﯾا
52
-
رﺎﺒﺘﻋا
47- ﺎﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ رد ترﺎﻬﻣ ناﺮﮕﯾد 53- ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ يرﻻﺎﺳ
48- نﺎﻔ ﻌﻀﺘﺴﻣ و نﺎﻣﻮﻠﻈﻣ قﻮﻘﺣ ﺖ ﯾﺎﻋ ر 54- يرﻮﻨﺨﺳ
49- ﺶﻧ اد ﻢﯿﻬﺴﺗ 55- نﺎﯿﺑ ﺖﺣاﺮﺻ
50- ترﻮﺸﻣ 56- ﻊﯾﺮﺳ لﺎﻘﺘﻧﻻا
يﺮﺒﻫر
57-ﯽﮕﻨﻫﺎﻤﻫ دﺎﺠﯾا 61- ناﺮﮕﯾد رد يراﺬﮔﺮﯿﺛﺄﺗ و ذﻮﻔﻧ
58
-
ضرﺎﻌﺗ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
62
-
ﺖﯿﻌﺟﺮﻣ
59- دﺮﮑﻠﻤﻋ ﺮﻤﺘﺴﻣ دﻮﺒﻬﺑ 63- يروﺮﭘ ﻦ ﯿﺸ ﻧﺎﺟ
60- ﯽ ﻧﺎﻣزﺎﺳ مﺎﺠﺴﻧا -
لوﺪﺟ6: ﻪﻔﻟﺆﻣ و ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ مﻮﺳ ﺪﻌﺑ يﺎﻫ
دﺎﻌﺑا
ﻪﻔﻟﺆﻣ
ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ
ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ
64- ﻪﻠﺴﻠﺳ ﺐﺗاﺮﻣ 73- ﻢﻤﺼﻣ
65- ﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ 74- تارﺮﻘﻣ و ﺪﻋاﻮﻗ
66- لﻮﺤﺗ ﯽﯾاﺮﮔ 75- ن ﺪﯿﺸﯾﺪﻧا ﯽﻧﺎﻬﺟ
67- يروآﻮﻧ 76- هﺪﻧﺮﯿﮔدﺎﯾ نﺎﻣزﺎﺳ
68- ﯾﺮﯾﺪﻣﺮﯿﯿﻐﺗ ﺖ 7 7- ﻪﻌﺳﻮﺗ ﻪﻏﺪﻏد
69- ﻦﯿﺑ شﺮﮕﻧ ﻪﺘﺷر يا 7 8- يزرودﺮ
70- ﯽﻨﯾﺮﻓآ زﺎﯿﻧ 79- ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ مﺰﻋ
71- ﺖﯾاﺪﻫ يﺮﮔ 80- ﯽﻣﻮﺑ ﺮﮑﻔﺗ
72- هﺪﻨﯾآ يﺮﮕﻧ -
ﯽﺗﺪﯿﻘﻋ -ﯽﺳﺎﯿﺳ 81- ﺖﯿﻨﻣا 87- ﯽﻠﻣ تﺪﺣو
364 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
82- طاﺮﻓا زا ﺰﯿﻫﺮﭘ ﯽﯾاﺮﮔ 88- ﻞﮑﺷ ﯽﻠﻣ ﺖﯾﻮﻫ يﺮﯿﮔ
83- ﻪﻤﺻﺎﺨﻣ زا ﺰﯿﻫﺮﭘ ﯽﺳﺎﯿﺳ 89- ﻦﻤﺷد ﯽﺳﺎﻨﺷ
84- ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﯾﺎﺟ زا هدﺎﻔﺘﺳاءﻮﺳ م ﺪﻋ 90- يراﺪﻣ ﺖﯾﻻو
85- راﺪﺘﻗا 91- أ ر داﺪﺒﺘﺳا زا ﺰﯿﻫﺮﭘي
86- ﯽﺳﺎﯿﺳ ﺖ ﯿﻟﺎﻌﻓ -
ﯽﺗﺎﯿﻠﻤﻋ
92- ﯽﻤﻠﻋ ناﻮﺗ 97- ﺪﻣآرﺎﮐ
93
-
ﻢﻠﻇ
يﺰﯿﺘﺳ
98
-
ناﺮﺤﺑ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
94- نﻮﻧﺎﻗ ﯽﯾاﺮﮔ 99- ي دﺎﺼﺘﻗا ﺖﯿﻟﺎﻌﻓ
95
-
ﺨﺳﺎﭘ
ﯽﯾﻮﮕ
100
-
ﻞﻤﻋ
ﯽﯾاﺮﮔ
96- يراﺪﻣ يﺮﺘﺸﻣ -
ﯽﻨﻓ
101 - ﯽﻄﯿﺤﻣ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ 107 - ﺶﻧاد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
102 - ﯽﻟﺎﻣ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ 108 - يروﺎﻨﻓ
103
-
ﯽﯾاﺮﮔ ﺺﺼﺨﺗ
109
-
ﻪﻧﺎﯾار داﻮﺳ
يا
104 - ندﻮﺑ زور 1 10 - ﺶﻧاد ﯽﺳﺪﻨﻬﻣ
105
-
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
يدﺮﺒﻫار
111
-
نﺎﻣز ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
106 - ﻪﺑ ناﻮﺗ يﺮﯿﮔرﺎﮐ
هداد سﺎﺳا ﺮﺑ يﺎﻫﺶﯿﭘ ﻪﺘﻔﮔنﺎﮔﺮﺒﺧ يﺎﻫﺮﻈﻧ ﺬﺧا ﺎﺑ ﻖﻘﺤﻣ ،، ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ دﺮﮐ ﻦﯾوﺪﺗ و ﯽﺣاﺮﻃ ار يا هو ياﺮﺑ ﻦﯿﯿﻌﺗ
نآ ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ و ﯽﯾاور، لﺎﻤﻋا نﺎﺸﯾا ﯽﺣﻼﺻا تاﺮﻈﻧ هﺪﺷ و ﺪﯿـﺳر ﯽﻫﺎﮕـﺸﻧاد نﺎـﮔﺮﺒﺧ ﺪﯿﯾﺄﺗ ﻪﺑ ه اﺮـﺟا و هﺪـﺷ ﺖـﺳا ﺎـﺗ
ﺮﻫ يﺎﻬﺘﯾﻮﻟوا ﻪﻔﻟﺆﻣ زا ﮏﯾ .دﻮﺷ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﺎﻫ
رد ﺶﺨﺑ ،ﯽﻤﮐ ياﺮﺑ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﻢﺠ ،ﻪﻧﻮﻤ 17 هﺎﮕﺸﻧاد ﺪﺣاو دازآ ﯽﻣﻼﺳا رد ناﺮﻬﺗ ﺮـﻈﻧ ﺪﻣ راﺮـﻗ ﺖـﻓﺮﮔ ﻪـ ﺮـﻫ
ماﺪﮐ ﺮﯾﺪﻣ ﮏﯾ ﺪﻨﺘﺷاد .ﮏﯾ ﺮﻫ زا ﻦﯾا ،ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد هﺪﮑﺸﻧاد يﺎﻫ ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ ﺪﻧراد ﻪﮐ ﺎـﺑ بﺎـﺴﺘﺣا ناﺮﯾﺪـﻣ ،ﺎـﻬﻧآ ًﺎـﺒﯾﺮﻘﺗ 912 ﺮﯾﺪﻣ رد لﺎﺣ ﻪﻔﯿﻇو مﺎﺠﻧا ﺪﻧا .ﺎﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ ﺺﺨﺸﻣ ندﻮﺑ و رد سﺮﺘﺳد ندﻮﺑ ﻣﺎﺟ،ﻪﻌ ياﺮﺑ ﻪـﺑ ﺖـﺳد ندروآ ﻢـﺠﺣ
،ﻪﻧﻮﻤﻧ زا لﻮﻣﺮﻓ ناﺮﮐﻮﮐ ﺎﺑ ﺢﻄﺳ نﺎﻨﯿﻤﻃا 95 ﺪﺻرد هدﺎﻔﺘﺳا ﺪﺷ،ﻦﯾا ﺮﺑﺎﻨﺑ . ﺮﺑاﺮﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻢﺠﺣ 270 ﺮﻔﻧ ﻌﺗﯿﯿ هﺪﺷ ﺖﺳا.
رد ﻦﯾا ﻖﯿﻘﺤﺗ ياﺮﺑ ﯽﯾﻮﮕﺨﺳﺎﭘ ﻪﺑ تﻻاﺆﺳ زا شور ﻞﯿﻠﺤ ﯽﻠﻣﺎﻋ هدﺎﻔﺘﺳا هﺪﺷ .ﺖﺳا ،ﻦـﯾا ﺮﺑﺎﻨﺑ ﺪـﯾﺎﺑ تﺎـﻣاﺰﻟا ﻪـﺑ
ﻪﻧﻮﻤﻧ يﺮﯿﮔ طﻮﺑﺮﻣ ﻪﺑ ﯾا شور ﻪﺟﻮﺗ ﯽﻣ ﺪﺷ .ﻪﺑ ةﺪﯿﻘﻋ ﻦﻣﻮﻫ)1380 (رد ﻞﯿﻠﺤﺗ ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻪﭼﺮﻫ ﻢـﺠﺣ ﻪـﻧﻮﻤﻧ گرﺰـﺑ ﺮـﺗ
،ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺘﻬﺑ ﺖﺳا .تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ يدﺎﯾز نﺎﺸﻧ هداد ﺪﻧا ﻪﮐ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻦﯿﺑ ﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ زا ﮏﯾ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﺑ ﮥﻧﻮﻤﻧ ﺮﮕﯾد ياﺮﺑ يﺎـﻬﻫوﺮﮔ
ﮏﭼﻮﮐ ﺶﯿﺑ زا يﺎﻬﻫوﺮﮔ گرﺰﺑ رد نﺎﺳﻮﻧ ؛ﺖﺳا ،ﻦﯾا ﺮﺑﺎﻨﺑ يﺎﻬﻠﻣﺎﻋ ﻞﺻﺎﺣ زا ﻞﯿﻠﺤﺗ يﺎﻬﻫوﺮ ﮏﭼﻮﮐ ﺖﺒﺴﻧ ﻪـﺑ
ﻪﻧﻮﻤﻧ يﺎﻫ ،گرﺰﺑ ﻢﯿﻤﻌﺗ يﺮﯾﺬﭘ يﺮﺘﻤ ﺪﻧراد .ﮏﯾ ﻪﯾﺰﺠﺗ ﻞﯿﻠﺤﺗو ﻞﺑﺎﻗ ،لﻮﺒﻗ مﺰﻠﺘﺴﻣ هوﺮﮔ ﻪﻧﻮﻤﻧ يا ﺖﺳا ﻪﮐ ﻢﺠﺣ نآ
ﻞﻗاﺪﺣ 10 ﺎﺗ 20 ﺮﺑاﺮﺑ داﺪﻌﺗ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ دﻮﺟﻮﻣ رد ﯾﺮﺗﺎﻣ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤ ﺪﺷﺎﺑ .رد ﻦﯾا ،ﻖﯿﻘﺤﺗ 13 يﺮﯿﻐﺘﻣ ﻪﮐ رد ﺲﯾﺮﺗﺎﻣ
ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ،ﻢﯾراد ﻪﻧﻮﻤﻧ يا ﺣ ﺎﺑدوﺪ 260 ﺮﻔﻧ ار ﺮﮐﺬﺘﻣ ﯽﻣ ؛دﻮﺷ ﺎﻣا ﻘﺤﻣ نﺎﻤﻫ 270 ﺮﻔﻧ ار ﺮﻈﻧ ﺪﻣ راﺮﻗ هداد ﺖﺳا.
رد ﻦﯾا ﻫوﮋﭘ ياﺮﺑ ﺶﺠﻨﺳ ،رﺎﺒﺘﻋا ﮥﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺮﻈﻧ ﺪﻣ يور ﮏﯾ ﮥﻧﻮﻤﻧ 30 يﺮﻔﻧ ﮥﻌﻣﺎﺟ زا يرﺎـﻣآ اﺮـﺟا و ناﺰـﯿﻣ
يﺎﻔﻟآ خﺎﺒﻧوﺮﮐ ياﺮﺑ ﺪﻌﺑ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ يدﺮﻓ 896/0، ﺪﻌﺑ ﯽﮕﺘـﺴﯾﺎﺷ يﺎـﻫ ﻦﯿـﺑ يدﺮـﻓ 889/0 و ـﻌﺑ ﯽﮕﺘـﺴﯾﺎﺷ يﺎـﻫ
ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ 816/0 ﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ .ﻪﺠﯿﺘﻧ رد ناﻮﺗ ﺖﻔﮔ ﻪﮐ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ زا رﺎﺒﺘﻋا ﻻﺎﺑ و ﻞﺑﺎﻗ ﯽﻟﻮﺒﻗ رادرﻮﺧﺮﺑ ﺖﺳا.
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 365
،ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻞﯿﻠﺤﺗ مﺎﺠﻧا ﺲﭘراﺬﮕﻣﺎ يﺎﻬﻠﻣﺎﻋ ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻞﯿﻠﺤﺗ وﺄﺗﯿﯾﯿﻠﺤﺗ و ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا ﯽﻠﻣﺎﻋ ﻞﯿﻠﺤﺗ ،دﺎﻌﺑا ي
ﯽﻠﻣﺎﻋﯿﯾ ﻖﯿﻘﺤﺗ لﺪﻣ يمﺎﺠﻧا هﺪﺷ د .ﺖﺳا ﻞﮑﺷ ر8 ﯽﺟوﺮﺧ ،مﺮﻧ راﺰﻓا هدروآ نآ ﺮﯿﺴﻔﺗ و ﻖﯿﻘﺤﺗ لﺪﻣ ياﺮﺑ لرﺰﯿﻟ
ﻞﮑﺷ .ﺖﺳا هﺪﺷ 8، ﯽﺟوﺮﺧ لرﺰﯿﻟ ةرﺎﺑرد ار ﺐﯾاﺮﺿ دراﺪﻧﺎﺘﺳا دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ،يدﺮﻓ نﺎـﯿﻣ و يدﺮـﻓ ﯽﻧﺎﻣزﺎـﺳ زا
ﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ﯽﻣﻼﺳا نﺎﺸﻧ ﯽﻣ ﺪﻫد.
ﻞﮑﺷ 8: ﯽﺟوﺮﺧ لرﺰﯿﻟ ةرﺎﺑرد ﺿﺐﯾاﺮ دراﺪﻧﺎﺘﺳا
ﻞﮑﺷ 9، ﯾﺎﺘﻧ ﯽﺟوﺮﺧ لرﺰﯿﻟ ةرﺎﺑرد دﺎﻌﺑا ،ﯽﺗ ةرﺎﻣآ ﺮﯾدﺎﻘﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ،يدﺮﻓ نﺎﯿﻣ و يدﺮﻓ ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ زا ﺮـﯿﻐﺘ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ﯽﻣﻼﺳا ار نﺎﺸﻧ ﯽﻣ ﺪﻫد.
ﻞﮑﺷ 9ﺞﯾﺎﺘﻧ : ﯽﺟوﺮﺧ لرﺰﯿﻟ ةرﺎﺑرد ﯽﺗ ةرﺎﻣآ ﺮﯾدﺎﻘ
ﻖﺒﻃ لوﺪﺟ 7، لﺪـﻣ زا يﺎﻬـﺼﺧﺎﺷ ﺮـشزا ﯽﺒـﺳﺎﻨﻣ رادرﻮـﺧﺮﺑ ﺖـﺳا .CFI، IFI، GFI و NFI گرﺰـﺑ ﺮـﺗ زا 90
و ﺪﺻرد RMSEA ﮏﭼﻮﮐ ﺮﺗ زا 08/0 ﺖﺳا .ﺖﺒﺴﻧ يﺎﮐ ود ﻪﺑ ﮥﺟرد يدازآ ،نآ ﺮـﺘﻤﮐ زا 3 ـﺳا . ـﻣ ناﻮـﺗ ـﺠﯿﺘﻧ
ﺖﻓﺮﮔ ﻪﮐ ،لﺪﻣ شزاﺮﺑ رﺎﯿﺴﺑ ﯽﺒﺳﺎﻨﻣ دراد . ﺰـﯿﻧ ﯽـﺗ ةرﺎﻣآ ﺮﯾدﺎﻘﻣ زا 96/1 گرﺰـﺑ ﺮـ ﺎـﯾ زا 96/1 - ـﭼﻮﮐ .ﺪـﻧﺮﺗ رد
ﺠﯿﺘﻧ، رد ﺢﻄ نﺎﻨﯿﻤﻃا 99 رادﺎﻨﻌﻣ ﺪﺻرد .ﺖﺳا
366 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
لوﺪﺟ 7: ﺎﻬﺼﺧﺎﺷي لﺪﻣ شزاﺮﺑ
RMSEA CFI
NFI
GFI
IFI
RMR
X
2
/df
X
2
058/0
99/0 97/0 96/0 95/0 0 23/0 9 0/1 84/58
ﺎﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ ﯽﺟوﺮﺧ ﺎﻫ و يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ﯽﮔﺪﻧزاﺮﺑ رد ﻦﯿﯾﺎﭘ لﺪﻣ هﺪﺷ ﻪﺘﺷﻮﻧ ،ﺖﺳا ﯽﻣ ناﻮﺗ ﻪﺠﯿﺘﻧ ﺖﻓﺮﮔ ﻪﮐ
هداد يﺎﻫ ﻦﯾا ﮋﭘﺶﻫو رﺎﺘﺧﺎﺳ ﯽﻠﻣﺎﻋ و ﯽﯾﺎﻨﺑﺮﯾز يﺮﻈﻧ ،ﻖﯿﻘﺤﺗ شزاﺮﺑ ﯽﺒﺳﺎﻨﻣ .دراد ،ﻪﺠﯿﺘﻧ رد ﯽﻣ ناﻮﺗ ﻪﮐ ﺖﻔﮔ
تﻻاﺆﺳ ﺎﺑ ةزﺎﺳ يﺮﻈﻧ ﻮﺴﻤﻫ ﺖﺳا.
لﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎ ﯽﻣﻼﺳا
ﺖﯾﻮﻟوا يﺎﺘﺳار رد ﻖﯿﻘﺤﺗ مود ﺶﺳﺮﭘ ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ ياﺮﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺪﻨﺑ ﺎﻫ يﻪﺑ ﺖﺳد هﺪﻣآ، ﺎﻔﺘﺳا ﻦﻣﺪﯾﺮﻓ نﻮﻣزآ زا هد
ﻪﮐﺒﺗر ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯿﺑ رد توﺎﻔﺗ ﮏﯾ ﻞﻗاﺪﺣ ﺪﯾﺎﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺮﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد دﻮﺟو ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ﻪﻔﻟﺆﻣ زا ﮏﯾ و ﺎﻫ
لوﺪﺟ رد ﻦﻣﺪﯾﺮﻓ نﻮﻣزآ ﺞﯾﺎﺘﻧ6 ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا.
لوﺪﺟ8: ﺒﺗر و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﻔﻟﺆﻣ زا ﮏﯾﺮﻫ ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺒﺗر ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺎﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺒﺗر
ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ 12,00 1 ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ 6,50 7
ﯽﺷﺮﮕﻧ 10,84 2 ﯽﺗﺎﯿﻠﻤﻋ 5,38 8
ﯽﻃﺎﺒﺗرا 9,88 3 ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ 3,88 9
ﯽﺗﺪﯿﻘﻋ 8,53 4 يﺮﺒﻫر 3,22 10
ﯽﻨﻓ 8,13 5 ﯽﻨﯾﺮﻓآرﺎﮐ 1,96 11
ﯽﻗﻼﺧا 6,6 6 6 ﯽﮐاردا 1, 06 12
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 367
لوﺪﺟ9: ﯽﺧ نﻮﻣزآ يرﺎﻣآ ﺐﯾاﺮﺿ ﻌﻣ ﺢﻄﺳ و ودنآ يراد
ود ﯽﺧ نﻮﻣزآ ﺟرد يدازآ ﻨﻌﻣ ﺢﻄﺳيراد 168,79 11 0,00
زا ﺎﺠﻧآ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ يرادﺎﻨﻌﻣ ﺢﻄﺳ راﺪﻘﻣ ﻪﮐ ﮏﭼﻮﮐ ،نﻮزآ ياﺮﺑ هﺪﺷ زا ﺮﺗ05/0 ﺖﺳا؛ ﺎﺑ95 نﺎﻨﯿﻤﻃا ﺪﺻرد،
ﺪﺷ در ﺮﻔﺻ ضﺮﻓ؛ ﺗر ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯿﺑ رد توﺎﻔﺗ ﮏﯾ ﻞﻗاﺪﺣ دﻮﺟو ﻪﮐ ﯽﻨﻌﻣ ﻦﯾا ﻪﺑ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﺬﭘ ﺎﻫﻪﺘﻓﺮﯾ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﺮﺑﺎﻨﺑ
ﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ ،ﻦﯾاﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯿﺑ يرادﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦ ﺘﺷاد دﻮﺟو ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ.ﺖﺳا ﻪ ﺖﯾﻮﻟوا ،اﺬﻟ ﻪﻔﻟﺆﻣ يﺪﻨﺑ ﺒﺗر و ﺎ ﺮﻫ زا ﮏﯾ
ﺄﺗ ﺎﻬﻧآﺖﺳا هﺪﺷ ﺪﯿﯾ. ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻖﺒﻃ ﺖﺳد ﻪﻔﻟﺆﻣ ،هﺪﻣآ ﯽﺷﺮﮕﻧ ،ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ- و ﻪﺒﺗر ﻦﯾﺮﺗﻻﺎﺑ ،ﯽﻃﺎﺒﺗرا و ﯽﺸﻨﯿﺑ
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦﯿﯾﺎﭘ ،ﯽﮐاردا و ﯽﻨﯾﺮﻓآرﺎﮐ ،يﺮﺒﻫر يﺎﻫ ﻪﺘﺷاد ار ﻪﺒﺗر ﻦﯾﺮﺗ .ﺪﻧا
ﻧ و ﺚﺤﺑﻪﺠﯿﺘ يﺮﯿﮔ
ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ فﺪﻫﺎﺑ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ ،ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳرﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ
زا ﻖﯿﻘﺤﺗ شور .ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ ترﻮﺻ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ لﺪﻣ ﯽﺣاﺮﻃ فﺪﻫ ﺮﻈﻧ، زا و يدﺮﺑرﺎﮐ يروآدﺮﮔ ﺮﻈﻧ
تﺎﻋﻼﻃا، ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ- ﻌﻣﺎﺟ .ﺖﺳا ﯽﻓﺎﺸﺘﮐا ﺘﻣ نادﺎﺘﺳا ،ﺶﻫوﮋﭘ يرﺎﻣآهدﻮﺑ ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ رد ﺺﺼﺨ .ﺪﻧا
ﺎﺑ و ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﯽﺑﺮﺠﺗ و يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ و تﺎﯿﺑدا اﺪﺘﺑا16 ﻪﻣادا رد .ﺪﺷ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد نﺎﮔﺮﺒﺧ زا ﺮﻔﻧ، ،دﺎﻌﺑا
ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻪﺘﻓﺎﯾ سﺎﺳا ﺮﺑ و ﺪﻧﺪﺷ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ ﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ،ﺎﻫ ﻖﻘﺤﻣ ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ و ﯽﯾاور ﻦﯿﯿﻌﺗ زا ﺲﭘ و ﯽﺣاﺮﻃ ﻪﺘﺧﺎﺳ
راﺰﺑاﻪﯿﻬﺗ هﺪﺷ، اﺮﺟاﻪﯾﺰﺠﺗ زا ﺪﻌﺑ .ﺪ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻞﯿﻠﺤﺗو ﺎﻫ، ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﺖﯾﻮﻟوا ﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ لﺪﻣ ﺖﯾﺎﻬﻧرد و ﺪﻧﺪﺷ يﺪﻨﺑ
جاﺮﺨﺘﺳا ﯽﯾﺎﻬﻧ ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ .ﺪﺷ
ﻪﺑ زوﺮﻣا ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ﻪﮐ ﺖﺳا ﺢﺿاو ﺪﻧراﺪﻬﮕﻧ يﺎﻬﻧﻮﺘﺳ ناﻮﻨﻋة ﯽﻣ ﯽﻘﻠﺗ ﺎﻬﻧﺪﻤﺗ ﺪﻧﻮﺷ. ﺮﯿﻏ و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ ﺎﻬﻧآ ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ
ﯿﺳ ،يدﺎﺼﺘﻗا ﻞﺋﺎﺴﻣ ﻪﯿﻠﮐ ﺮﺑنﺪﻤﺗ ﻞﺤﻣ و ﺪﻧراد ﺮﯿﺛﺄﺗ ﻪﻌﻣﺎﺟ ...و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ،ﯽﺳﺎ يزﺎﺳ اﺪﻧ هﺎﮕﺸﻧاد ﻪﺑ نﺪﯿﺳر ياﺮﺑ .
نﺪﻤﺗ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ، نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻪﺑ نﺪﯿﺳر ﺮﯿﺴﻣ ﻦﯾﺮﺘﻬﺑ و ﺖﺳا ﻢﻬﻣ رﺎﯿﺴﺑ ﺪﻬﻌﺘﻣ و ﺺﺼﺨﺘﻣ ناﺮﯾﺪﻣ ﻦﺘﺷاد زﺎﺳ
ﯽﻫﺎﮔآ ندﺮﺑ ﻻﺎﺑ ،ﯽﻣﻼﺳا ﺖﺳد ﯽﻣﺎﻤﺗ ياﺮﺑ ﯽﺘﻓﺮﻌﻣ و ﯽﻧآﺮﻗ يﺎﻫ زﻮﺣ نارﺎﮐرﺪﻧاة ﺎﮕﺸﻧادﻪﻣﺎﻧﺮﺑ .ﺖﺳﺎﻬﻫ ،يﺰﯾر
ﻦﯾوﺪﺗ ،يراﺬﮕﺘﺳﺎﯿﺳدﺮﺒﻫار نﺎﻣز ،ﺮﻤﺘﺴﻣ ﯽﻟﻮﻃ ﺪﻨﯾاﺮﻓ ﮏﯾ رد مزﻻ يﺎﻬﺘﺧﺎﺳﺮﯾز كراﺪﺗ و ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺪﻨﺑ ،ﯽﻌﻗاو ،هﺪﺷ
هﺪﻨﯾآ يدﺮﮑﯾور ﺎﺑ ،رﻮﺤﻣاﺪﺧ ،يرﺎﻌﺷ ﺮﯿﻏ ،ﻞﻘﺘﺴﻣ ناﺮﯾﺪﻣ و ناﺮﺒﻫر ﺖﺧﺎﻨﺷ يﺎﻘﺗرا ياﺮﺑ يدﺮﺑرﺎﮐ يﺎﻬﺷزﻮﻣآ ﻦﺘﺷاد و ﺮﮕ
ﯽﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ، د ﻖﻘﺤﺗ مزاﻮﻟ زانﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧا ﺖﺳا ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ .ﯽﻣ ﺖﯿﻟﻮﺌﺴﻪﮐ يﺮﯾﺪﻣ مزﻻ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎزا ﯽﻟو دﺮﯾﺬﭘ
ﺖﺴﯿﻧ رادرﻮﺧﺮﺑ، ﻪﻌﻣﺎﺟ و دﻮﺧ ﯽﻫﺎﺒﺗ ﺐﺟﻮ ﯽﻣ شا ﻣزﻻ .دﻮﺷ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫﻮﮕﻟا ندﺮاﺪﯿﭘ ،ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ ناﺮﯾﺪﻣ ﻦﺘﺷاد
ﻢﯿﻤﺼﺗ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﻣﻮﺑ و ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ اﺮﯾﺪﻣ .ﺪﻧﺮﺒﺑ هﺮﻬﺑ ﺎﻬﻧآ زا ناﺮﯾﺪﻣ بﺎﺼﺘﻧا ياﺮﺑ نﺎﮔﺪﻧﺮﯿﮔ بﺎﺨﺘﻧا ار ﯽﻧ رد ﻪﮐ ﺪﻨﻨ
ﻪﻔﻟﺆ نﺎﯿﻣ و يدﺮﻓ يﺎ .ﺪﻨﺷﺎﺑ ﺎﻬﻧآ ﺖﯾﻮﻘﺗ دﺪﺻرد ﺎﯾ ﺪﻨﺷﺎﺑ اراد ار هﺪﺷدﺎﯾ ﺺﺧﺎﺷ ،ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ و يدﺮﻓ
ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا رد، ﺞﯾﺎﺘﻧ زا ﻞﺻﺎﺣﻌﻟﺎﻄﻣ و ﯽﺳرﺮﺑ دﺮﺘﺴﮔة ﻨﯿﺸﯿﭘ و يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ نﺎﮕﺒﺨﻧ ﺎﺑ ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ و عﻮﺿﻮﻣ
ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﯿﻣز رد ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد نﺎﮕﺒﺨﻧ ﻪﮐ ﺪﻫدﮥﻨ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ درﻮ يﺎ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ زﺎﯿ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ
368 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
ﻦﯿﺑ و يدﺮﻓ ﺢﻄﺳ ﻪﺳ رد هﺪﯿﺳر ﻖﻓاﻮﺗ ﻪﺑ ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳ و يدﺮﻓ ﻧاﻮﺨﻤﻫ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺮﯾﺎﺳ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺎﺑ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﮐﺪﻧا
دراد؛ :ﻪﻠﻤﺟ زايﺮﮕﻨﺳ)1396(قدﺎﺻ ، ﯽﮕﯿﺑ)1397(ﯾﺎﺿر ،)1390(يرﺎﯿﻬﻠﻟا ،)1395(ﯽﯾﺎﯾد ، نارﺎﮑﻤﻫ و)1395(،
ﯽﻧاﻮﻟا)1395(ﯽﻤﯿﻠﺳ ،)1395(ﺖﯿﭼ ، زﺎﺳ)1390(كﺮﺗ ، هداز)1394( تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ رد .ﺶﯿﭘ ﺘﻔﮔ نﺎﯿﺑ يﺎﻬﻫار زا ﯽﮑﯾ ﻪﮐ هﺪﺷ
يﺎﻬﺘﯿﻟﺎﻌﻓ ﺖﯿﻔﯿﮐ دﻮﺒﻬﺑ .ﺖﺳا ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻬﺘﯿﻟﺎﻌﻓ ﺖﯿﻔﯿﮐ ﺶﯾاﺰﻓا ،ﯽﻄﯿﺤﻣ تﺎﻣاﺰﻟا ﻦﯾا ﻪﺑ ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ﯽﯾﻮﮕﺨﺳﺎﭘ
هﺮﻬﺑ مﺰﻠﺘﺴﻣ ،ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد ﺪﯿﺗﺎﺳا ﯽﺸﻫوﮋﭘ و ﯽﺷزﻮﻣآ يﺮﯿﮔ ﺮﺒﺘﻌﻣ ﯽﻣﺎﻈﻧ زاياﺮﺑ شادﺎﭘ و ﯽﺑﺎﯾزرا ﺮﮔا .ﺖﺳا ﯽﻫد
ﺖﺌﯿﻫ يﺎﻀﻋا ،دﺮﯾﺬﭘ ترﻮﺻ ﺮﺒﺘﻌﻣ و ﯽﻨﯿﻋ يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ سﺎﺳا ﺮﺑ ﯽﺑﺎﯾزرا ﯽﻣ ﯽﻤﻠﻋ ﻮﻗ طﺎﻘﻧ ﻪﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ دﻮﺧ ﻒﻌﺿ و ت
.ﺪﻨﻨﮐ شﻼﺗ هﺎﮕﺸﻧاد و دﻮﺧ ﮥﻌﺳﻮﺗ ﺖﻬﺟ رد ،هدﺮﺑ ﯽﭘ
ﺮﺑيا ﻪﺘﺴﯾﺎﺷ فﺪﻫ ﻪﺑ نﺪﯿﺳر ار ﯽﻤﻬﻣ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ،ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد رد يرﻻﺎﺳ ﯽﺳرﺮﺑﺮﮐهد ﺮﺿﺎﺣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﺎﺑ ﻪﮐ ﺪﻧا
ﻪﻓﺮﺣ دﺎﻌﺑا زا ﯽﮕﻤﻫ .دراد ﯽﻧﺎﺷﻮﭙﻤﻫ هدﺮﮐ ﺖﺒﺤﺻ ﯽﺘﯿﺼﺨﺷ و ﯽﺷزرا ،يا ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ﺰﯾﺎﻤﺗ ﻪﺟو ﺎﻣا ،ﺪﻧا
تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ، نﺪﻤﺗ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ ﺚﺤﺑ رد ﻤﻫ ﻪﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا يزﺎﺳ ﻪﻓﺎﺿا هﺪﺷدﺎﯾ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﮥﺠﯿﺘﻧ ﮥﺴﯾﺎﻘﻣ
ﯽﻣ نﺎﺸﻧ ﻪﺘﺷﺬﮔ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﺑ ﺶﻫوﮋﭘ د ﺪﻫﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ًﺎﻓﺮﺻ ﺎﻬﻨﺗ ﻦﯿﺸﯿﭘ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻓﺮﺣ يﺎﻫ ناﺮﯾﺪﻣ يا
نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد دﺮﮐرﺎﮐ ﺎﯾ ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد هدﻮﺑ زﺎﺳ اﺪﻧﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﯽﻟو ، نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ زﺎﺳ
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺪﻌﺑ ﻪﺳ رد ار ﯽﻣﻼﺳا نﺎﯿﻣ ،يدﺮﻓ يﺎﻫ يدﺮﻓ و ﯽﺳرﺮﺑ ،ﯽﻧﺎﻣزﺎﺳﺮﮐهد .ﺖﺳا ﻣ اﺬﻟ زا ﻪﮐ دﺮﮐ ﺎﻋدا ناﻮﺗ
يروآﻮﻧ ﯽﻠﺒﻗ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا يﺎﻫ، ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﻔﻟﺆﻣ و دﺎﻌﺑا ﯽﻣﺎﻤﺗ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ
نﺪﻤﺗ ﻊﻣﺎﺟ و ﯽﻠﮐ ﺪﯾد ياراد و ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ نﺎﯿﻣ ﺶﻫوﮋﭘ ﮏﯾ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﯾا ،نآ ﺮﺑ ﻪﻓﺎﺿا .ﺖﺳا يﺮﺗ ﻪﺘﺷر و ﺖﺳا يا
ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ زا ﻞﺻﺎﺣ ﻖﻓاﻮﺗ ﺪﯿﺗﺎﺳا يﺎﺷر ود رد ،ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ ﺪﯿﺗﺎﺳا و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ًﻼﻣﺎﮐ يﻮﮕﻟا ﮏﯾ ،توﺎﻔﺘﻣ ًﻼﻣﺎﮐ
.ﺖﺳا هداد ﺖﺳد ﻪﺑ ار ﯽﻣﻼﺳا و ﯽﻣﻮﺑ
:ﺎﻫدﺎﻬﻨﺸﯿﭘ ياﺮﺑ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽﺑﺎﯾرﺎﺒﺘﻋا ﺖﺳد هﺪﻣآ ناﺮﯾﺪﻣ ﮥﻌﻣﺎﺟ رد ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻦﯾا ،ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد .دﻮﺷ اﺮﺟا رﻮﺸﮐ ي
ياﺮﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽﺑﺎﯾرﺎﺒﺘﻋا ﺖﺳد هﺪﻣآ وﻪﺑ ﺑ رﻮﻈﻨﻣﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ دﻮﺟﻮﻣ ﺖﯿﻌﺿو ﯽﺳرﺮ ﯽﻠﻌﻓ ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ
ﻠﺻﺎﻓ ﻦﯿﯿﻌﺗ و ﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد بﻮﻠﻄﻣ و دﻮﺟﻮﻣ ﻊﺿو وﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫﻮﮕﻟا ياﺮﺟا ﻊﻧاﻮﻣ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ رد ﺎﻫ
نوﺮﺑ يﺎﻬﻫار و ﯽﻟﺎﻋ ﺎﻬﻧآ زا ﺖﻓر ، ناﺮﯾﺪﻣ زا ﯽﺧﺮﺑ ندﺮﮐ ﻪﻓﺎﺿا ﺎﺑ ار ﯽﺸﻫوﮋﭘ ناﻮﺗﻘﺑﺎﺳﺎﺑ ﻪﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد يﻻﺎﺑ ﮥ
ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ هﺪﻧﻮﺷ ﺎﻫ .دﺮﮐ اﺮﺟا
دوﺪﺤﻣ:ﺎﻬﺘﯾ هﺎﮕﺸﻧاد و ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ و هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد يدﺎﯾز تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ
نﺪﻤﺗ مﺎﺠﻧا زﺎﺳ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﻪﻨﯿﻣز رد ﺎﻣا ،هﺪﺷ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﻨﯿﺸﯿﭘ و هﺪﺸﻧ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ رد ﻖﯿﻘﺤﺗ
ﻪﺑ ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .ﺖﺷاﺪﻧ دﻮﺟو ﯽﺒﯿﮐﺮﺗ ترﻮﺻ ﻌﻣﺎﺟ ،عﻮﺿﻮﻣ ﻪﺑ ﺘﺷر ود نﺎﮔﺮﺒﺧ ﻞﻣﺎﺷ يرﺎﻣآ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد
هوﺮﮔ ﺮﻫ ياﺮﺑ ﻖﻘﺤﻣ دﻮﺑ مزﻻ و ﺪﻨﺘﺷاﺪﻧ ﻞﻣﺎﮐ عﻼﻃا ﺮﮕﯾد هوﺮﮔ ﯽﺼﺼﺨﺗ تﺎﺣﻼﻄﺻا زا ﻪﮐ دﻮﺑ توﺎﻔﺘﻣ ًﻼﻣﺎﮐ
ﺖﻗو ﻪﮐ ﺪﻫﺪﺑ ار مزﻻ تﺎﺤﯿﺿﻮﺗ و تﺎﻋﻼﻃا .دﻮﺑ ﺮﯿﮔ ﻠﻐﺸﻣ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ ﻌﻣﺎﺟ دﺎﯾز يرﺎﮐ يرﺎﻣآ، فﺮﺻ يدﺎﯾز نﺎﻣز
ﯽﮕﻨﻫﺎﻤﻫﻪﺒﺣﺎﺼﻣ .ﺪﺷ ﺎﻫ
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 369
ﻊﺑﺎﻨﻣ
- ﯽﻠﻋ ،ﯽﯾﻮﻗﺮﺑا ﯽﻣدآ؛ )نﺎﯾﺮﻀﺧ يﺪﻬﻣ و نﻻﺎﺴﺑآ قدﺎﺻ1391 .(»نﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻖﯿﻤﻌﺗ و ﯽﻣﻮﺑ يﻮﮕﻟا ،زﺎﺳ
ﯽﻠﻣ« .
ﯽﻠﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،1: 59-29. - ﯽﻠﻋ ،ﯽﯾﻮﻗﺮﺑا ﯽﻣدآ و )دﺎﺸﻣﺮﺧ ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ1388(. »نﺪﻤﺗ بﻼﻘ ﻧا ،ﯽﻣﻼﺳا بﻼﻘﻧا نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽ ﻧاﺮﯾا هﺎﮕﺸﻧاد ؛زﺎﺳ زﺎ« .
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ
، لﺎﺳ ش ،مود6: 188-161. - ،يﺪﻤﺤﻣﺎﻗآ ؛ﺪﻤﺻ جﺎﺣ دﺎﺷﺮﻓ و نﺎﯿﻠ ﺪﯿﺠﻣ دﺮﻓﺮﯿﮕﻧﺎﻬﺟ)1398(. »ﻦﯾوﺪﺗ يﻮﮕﻟا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ﯽﻨﯾد ناﺮﺒﻫر ﯽﻣﺎﻈﻧ« .
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
ﯽﻣﻼﺳا
، لﺎﺳ ش ،ﻢﺘﻔﻔﻫ و ﺖﺴﯿﺑ 1: 88-65. - ﺖﻤﺣر ،يرﺎﯿﻬﻠﻟا )ﷲا1395 .(رﺎﮐ يﻮﮕﻟا ﯽﺣاﺮﻃارﺎﭘ ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﺪّﻨﻓ و ﻢﻠﻋ يﺎﻬﮐيروﺎ ناﺮﯾا ﯽﺘﻟود يﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻧاد .
نﺎﯾﺎﭘ ﯽﺘﯿﺑﺮﺗ مﻮﻠﻋ هوﺮﮔ .يﺮﺘﮐد ﻪﻣﺎﻧ، ناور و ﯽﺘﯿﺑﺮﺗ مﻮﻠﻋ هﺪﮑﺸﻧاد .ﯽﺳﺎﻨﺷ :ناﺮﻬﺗ.ﯽﺘﺸﻬﺑ ﺪﯿﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧاد - ،ﯽﻧاﻮﻟا ﺪﯿﺳ ،يﺪﻬﻣ ﺪﯿﻣا نﻻدرا و ﺮﻐﺻا يﺪﻤﺤﻣ ﺢﺗﺎﻓ )1395 .(ﻰﺣاﺮﻃ و ﻦﯾوﺪﺗ يﻮﮕﻟا ﺐﺳﺎﻨﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ناﺮﯾﺪﻣ و
نﺎﻫﺪﻧﺎﻣﺮﻓ رد نﺎﻣزﺎﺳ ﺶﺗرا ج.ا.ا ﺎﺑ هﺮﻬ يﺮﯿﮔ زا هﺎﮔﺪﯾد مﺎﻣا ﻪﻨﻣﺎﺧ يا )ﻪﻠﻇﺪﻣ ﯽﻟﺎﻌﻟا.( ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ
ﯽﻧﺎﺴﻧا هﺎﮕﺸﻧاد ﻊﻣﺎﺟ مﺎﻣا ﻦﯿﺴﺣ )ع(، لﺎﺳ ،ﻢﺘﺸﻫ هرﺎﻤﺷ 1 :ص 30- 1. - ،نﺎﮔرزﺎﺑ سﺎﺒﻋ)1395 .(ﻪﻣﺪﻘﻣ يا ﺮﺑ يﺎﻬﺷور ﻖﯿﻘﺤﺗ ﯽﻔﯿﮐ و ،ﻪﺘﺨﯿﻣآ يﺎﻫدﺮﮑﯾور لواﺪﺘﻣ رد مﻮﻠﻋ رﺎﺘﻓري .ناﺮﻬﺗ :راﺪﯾد. - ،تﺰﻋرﻮ ﺮﻐﺻا و ﯽﺳﺎﺒﻋ ﻪﺒﯿﻃ ،ﯽﺤﺘﻓ ﻪﻤﻃﺎﻓ ؛ ﻪﻟدﺎﻋيرﺎﺑدور داﻮﺳ)1396 .(» رد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ لﺪﻣ ﻦﯾوﺪﺗ
ﻖﻘﺤﺗ ﺖﻬﺟﻢﺸﭼ زاﺪﻧا 1404« .
ﯽﻠﻣ عﺎﻓد يدﺮﺒﻫار ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،لوا لﺎﺳ ،1 :139-110. - كﺮﺗ ﺮﻔﻌﺟ ،هداز و ترﺪﻗ )يﺪﻤﺤﻣ ﷲا1394 .(»ﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ ﯽﺑﺎﯾزرا ﯽﺘﯾﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ سﺎﺳا ﺮﺑ سراﺪﻣ ناﺮ
ﯽﻣﻼﺳا« .
ﯽﺷزﻮﻣآ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ
ش ،26: 57-39. - )ﯽﺴﯿﻋ ،يﺮﻤﺛ1394 .(ﻌﺳﻮﺗ يﺮﻈﻧ ﯽﻧﺎﺒﻣ ﻪﯾﺮﻈﻧ ،ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ)هﺎﮕﺸﻧاد ﻢﺘﺴﯿﺳ و ﯽﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ (ﺎﻫﻮﮕﻟا و ﺎﻫ.مﻼﮐ قﺎﻓآ :كارا . - )ﺪﯿﻤﺣ ،ﯽﻧادوﺎﺟ1392 .(ﺖﺳﺎﯿﺳ ﯾﻻ ﯽﻫوﮋﭘ ﻢﯿﻤﺼﺗ ﺪﻨﯾاﺮﻓ رد هﺪﺸﻤﮔ ناﺮﯾا ﯽﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ مﺎﻈﻧ يراﺬﮕﺘﺳﺎﯿﺳ و ي ﺮﯿﮔ :ناﺮﻬﺗ .
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﺶﻫوﮋﭘ و شزﻮﻣآ ﻪﺴﺳ .يﺰﯾر - ﺖﯿﭼ ،زﺎﺳ ،نﺎﺴﺣا يﺪﻬﻣﺪﻤﺤﻣ هدازرﺎﻘﻔﻟاوذ و ﺪﯿﻌ ﯽﺛﺎﯿﻏ ﻨﺷوﺪ )1390 .(ﻦﯾوﺪﺗ يﻮﮕﻟا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ يرﻮﺤ ناﺮﯾﺪﻣ
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا هﺎﮕﺸﻧاد ﺎﻫ رد ناﺮﯾا .ود ﻪﻣﺎﻨﻠﺼ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ رد ﺸﻧادهﺎﮕ ،ﯽﻣﻼﺳا هرود 1، هرﺎﻤﺷ 2 :ص 272 - 251. - )ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ ،دﺎﺸﻣﺮﺧ1390(. »نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد زﺎﺳ« .
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﻂﺑاور
، ش2: 15-11. - ﺮﻗﺎﺑﺪﻤﺤﻣ ،دﺎﺸﻣﺮﺧ و )ﯽﻧﺎﯿﮐ ﺎﻤﯿﻧ1391 .(»ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ - مﺎﻬﻟا ﯽﻧاﺮﯾا ﯽﻣﻼﺳا يراﺪﯿﺑ مﻮﺳ جﻮﻣ ﺶﺨﺑ« .
بﻼﻘﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ﯽﻣﻼﺳا
ش ،28: 50-27. - ﻪﯾﺪﻬﻣ ،ﯽﻋﻮﺸﺧ ﺎﺴﻟا)تاد1394 .(»نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﻪﯾﺮﻈﻧ ﻦﯾوﺪﺗ ﻞﻫا رﺎﺘﻔﮔ سﺎﺳا ﺮﺑ ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ ﺖﯿﺑ« .
ﻞﻫا ﺶﯾﺎﻤﻫ
(ع)ﺖﯿﺑ
ﻢﻠﻋ ﺪﯿﻟﻮﺗ و
زاﺮﯿﺷ .. - ﺟاﻮﺧ )ﺎﺿﺮﻣﻼﻏ ،يوﺮﺳ1390 .(»ﻣﺎﻧﺮﺑ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا زﺎﺳ«.
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ نﺎﻬﯿﮐ
ش ،303: 37 -32. - ﯽﯾﺎﻧاد ﻦﯿﺴﺣ ،دﺮﻓ و )ﯽﻣﺎﻣا ﯽﺒﺘﺠﻣ ﺪﯿﺳ1386 .(»يﮋﺗاﺮﺘﺳا ﮋﭘ يﺎﻫﻪﯾﺮﻈﻧ ﺮﺑ ﯽﻠﻣﺄﺗ :ﯽﻔﯿﮐ ﺶﻫو هداد يزادﺮﭘ دﺎﯿﻨﺑ«.
ﻪﺸﯾﺪﻧا
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
، ش1: 97-69.
370 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
- لا ،درﺎﭽﯾر ،ﺖﻓد)1393.( نﺎﻣزﺎﺳ ﯽﺣاﺮﻃ و يرﻮﺌﺗ ﯽﻧﺎﺒوﮋﭘ ﺮﺘﻓد :ناﺮﻬﺗ .ﯽﺑاﺮﻋا ﺪﻤﺤﻣ ﺪﯿﺳ و نﺎﯿﺳرﺎﭘ ﯽﻠﻋ . يﺎﻬﺸ
.ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ - ﺪﻤﺤﻣ ،ﯽﺘﻧﺎﯾد و )ﯽﻧﺎﻓﺮﻋ ﻢﯾﺮﻣ1388 .(»ﺎﻫدﺮﺑرﺎﮐ و ﻢﯿﻫﺎﻔﻣ ،ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ« .
ﺮﯿﺑﺪﺗ
ش ،206: 19 -14. - ﻦﺴﺤﻣ ،ﺮﺑﺎﺻ ﯽﯾﺎﺒﯾد؛ )ﺪﺣﻮﻣ ﯽﯾﺎﻔﺻ ﺪﯿﻌﺳ و هﺎﮔرﺎﺟاو ﯽﺤﺘﻓ شورﻮﮐ ،ﯽﺳﺎﺒﻋ ﺖﻔﻋ1395 .(»ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻦﯿﯿﺒﺗ يﺎﻫ
ﻪﻓﺮﺣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ شزﻮﻣآ ﯽﺘﺳدﻻﺎﺑ دﺎﻨﺳا رد نآ هﺎﮕﯾﺎﺟ ﻞﯿﻠﺤﺗ و نﺎﻤﻠﻌﻣ يا ناﺮﯾا شروﺮﭘو« .
يﺮﯿﮔدﺎﯾ و شزﻮﻣآ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ
،
رودﻢﻫدﺰﯿﺳ ة ش ،2: 123-109. - ﻣﺪﻤﺤﻣ ،هدازرﺎﻘﻔﻟاوذيﺪﻬ و ﯽﻠﻋ ) ،يدﺎﺑآﺪﻌﺳ ﺮﻐﺻا1393(. » سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﻌﻣﺎﺟ رد هﺎﮕﺸﻧاد ﯽ ﻠﺻا يﺎﻫدﺮﮐرﺎﮐ ﻒﯾﺮﻌﺗزﺎﺑ
ﯽﻨﯿﻤﺧ مﺎﻣا ﻪﺸﯾﺪﻧا رد ﯽﻣﻼﺳا يﺎﻬﻧﺎﻣرآ« .
ﺞﯿﺴﺑ يدﺮﺒﻫار تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،ﻢﻫﺪﻔﻫ لﺎﺳ ،65: 31-6. - ﻦﯿﺴﺤﻣﻼﻏ ،ﺖﯾﺎﺿر؛ ﻤﺤﻣ ﺶﻨﻣﺎﯿﮐ ﺎﺿﺮﯿﻠﻋ ،ﯽﺑﺎﺧﺮﺳ يزود ﯽﻨﻤﯾ و هﻮﻧ ﻢﯿﺣﺮﻟاﺪﺒﻋ )ﻢﯿﻫاﺮﺑا1390 .(»ﻤﻌﻣ يرﺎ
ﺋارا :ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫﻮﮕﻟا ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ بﻮﭼرﺎﭼ« .
ﯽﻧﺎﺴﻧا ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ
، (ع)ﻦﯿﺴﺣ مﺎﻣا ﻊﻣﺎﺟ هﺎﮕﺸاد، لﺎﺳ
مﻮﺳ، ش2: 81-49. - ،يﺪﻤﺤﻣ ،ﻢﺳﺎﻗ ،ﯽﻤﯿﻠﺳ يﺪﻬﻣ و ﺐﻨﯾز يرﺎﺘﺨﻣ )1395 .(ﺶﻘﻧ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎ ﻔﻃﺎﻋ - ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ناﺮﯾﺪﻣ رد يﺎﻘﺗرا
ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ،ﯽﻨﻓ ﻪﻨﯿﻣز يا و يرﺎﺘﻓر ﮐرﺎﮐنﺎﻨ زا ﺮﻈﻨﻣ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﯽﻧﺎﺴﻧا .ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ ،ﯽﻧﺎﺴﻧا
هرﺎﻤﺷ 3 :ص 215 - 195. - ،يﺮﺴﮕﻨﺳ ﻦﯿﮕﻧ )1396 .(ﻦﯾوﺪﺗ لﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎ يرﻮﺤﻣ يﺎﻀﻋا ﺖﺌﯿﻫ ﯽﻤﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد .
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
رد
هﺎﮕﺸﻧاد
ﯽﻣﻼﺳا
، لﺎﺳ ،ﻢﺸﺷ هرﺎﻤﺷ 1 :ص 60- 45. - هﺎﯿﺳ )باﺮﺗﻮﺑا ﺪﯿﺳ ،شﻮﭘ1389.( »ﯽﮔﮋﯾو نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫ زﺎﺳ« .
ﻪﻌﻣﺎﺟ
تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ و ﯽﻧﺎﺴﻧا مﻮﻠﻋ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﯽﻫوﮋﭘ
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ
، لوا لﺎﺳ، ش 2: 122-105. - قدﺎﺻ ،ﯽﮕﯿﺑ ،هﮋﯿﻨﻣ ﻦﯿﺴﺤﻣﻼﻏ ﺖﯾﺎﺿر )1397 .(ﻦﯾوﺪﺗ يﻮﮕﻟا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻫ ناﺮﯿﺑد نﺎﺘﺳﺮﯿﺑد يﺎﻫ ﯽﺘﻟود ناﺮﯾا .
ﻪﻣﺎﻨﻠﺼﻓ
يروآﻮﻧ
يﺎﻫ
ﯽﺷزﻮﻣآ،
لﺎﺳ ،ﻢﻫﺪﻔﻫ هرﺎﻤﺷ 65 :ص 104 - 75. - ،ﯽﮑﻠﻤﻟاﺪﺒﻋ و يدﺎ ﺎﻫﺎﻃ يﺮﯾﺎﺸﻋ)1397 .(»ﮥﯾﺮﻈﻧ راﺬﮔ ﯽﻧﺪﻤﺗ ﮥﺑﺎﺜﻣ ﻪﺑ يدﺮﺒﻫار ياﺮﺑ نﺪﻤﺗ ﻦﯾﻮﻧ ﯽﻣﻼﺳا ﺪﯿﮐﺄﺗ ﺮﺑ
يراﺪﯿﺑ ﯽﻣﻼﺳا« .
نﺪﻤﺗ
ﻦﯾﻮﻧ
ﯽﻣﻼﺳا
، ةرود ،لوا ش 1: 92-74. - دﻮﺼﻘﻣ ،هاﻮﺨﺘﺳاﺮﻓ و )نﻻﺎﺴﺑآ قدﺎﺻ1396 .(»ﯿﻠﺤﺗاﺮﻓ ،بﻼﻘﻧا زا ﺪﻌﺑ ناﺮﯾا رد هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﺷ ﯽﻣﻼﺳاﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ زا ﯽﻠ«.
ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد ﯽﺘﻓﺮﻌﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
لﺎﺳ ،ﻢﮑﯾ و ﺖﺴﯿﺑ ش ،4: 498-470. - ﻞﻀﻓ ﻬﻠﻟا ﻒﯿﺳ ،ﯽﺸﻤﻗ ﷲا و ﯽﻣﻼﺳا هدﻮ )ﺮﻓ1390 .(» فرﺎﻌﻣ سورد نادﺎﺘﺳا هﺎﮔﺪﯾد زا ،ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ
ﯽﻣﻼﺳا« .
ﺖﻓﺮﻌﻣ
،ش ،ﻢﺘﺴﯿﺑ لﺎﺳ 167 :86-73. - ﯽﯿﺤﯾ ،يزﻮﻓ و ﺎﺿردﻮﻤﺤﻣﻢﻨﺻ )هداز1391 .(»ﯽﻨﯿﻤﺧ مﺎﻣا هﺎﮔﺪﯾد زا ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ« .
نﺪﻤﺗ و ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺦﯾرﺎﺗ
ﯽﻣﻼﺳا
ش ،مﻮﺳ لﺎﺳ ،9: 40-7. - نﺎﺑﺮﻗ ﺎﺴﯾﺮﭘ ،داﮋﻧ و ﯽﺴﯿﻋ ﺪﻤﺣا )ﯽﻧﺎﺧ1395 .(»ﯽﻣﻼﺳا يﺎﻫﻮﮕﻟا سﺎﺳا ﺮﺑ ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ لﺪﻣ ﯽﺣاﺮﻃ«.
ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
لﺎﺳ ،ﻢﺠﻨﭘ ش ،1: 48-37.
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 371
- ،رﺎﮑﺘﺸﮐ و ناﺮﻬﻣ ﻞﯿﻠﺧ يزورﻮﻧ)1395 .(»يﻮﮕﻟا ﯽﻣﻮﻬﻔﻣ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻣﻼﺳا زا ﺮﻈﻨﻣ مﺎﻘﻣ ﻢﻈﻌﻣ يﺮﺒﻫر« .
تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
يدﺮﺒﻫار
ﺞﯿﺴﺑ
، لﺎﺳ ،ﻢﻫدزﻮﻧ ش 73: 27-5. - ،يﺪﻤﺤﻣ اﺮﻫز)1395 .(»ﺶﻘﻧ و هﺎﮕﯾﺎﺟ هﺎﮕﺸﻧاد رد نﺪﻤﺗ ﯽﻣﻼﺳا« .
ﻦﯿﻣود
ﺶﯾﺎﻤﻫ
ﯽﻠﻣ
نﺪﻤﺗ
ﻦﯾﻮﻧ
ﯽﻣﻼﺳا
. :ناﺮﻬﺗ
هﺎﮕﺸﻧاد ﺪﻫﺎﺷ. - )باﺮﻬﺳ ،ﯽﺗوﺮﻣ1376 .(»زا ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد ﺎﺗ هﺎﮕﺸﻧاد« .
ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد ﯽﺘﻓﺮﻌﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،3 :109-112. - تدﺎﺷر هﺪﯿﻤﺣ ؛ﯽﺘﺴﻬﻣ ،ﯽﻤﺠﻨﻣ ﺪﻀﺘﻌﻣ و ﻮﺟﺮﭘش يﺮﻔﻌﺟ)1397 .(» لﺪﺎﺷﮕﺘﺴ ﺎﻫ يدرﻮﻣ ﯿزﺎ ﺳﺎﯾر ياﺮﺑ
ﯽﻣﻼﺳا دازآ هﺎﮕﺸﻧاد يﺎﻫﺪﺣاو« .
ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ مﻮﻠﻋ رد يدﺮﺑرﺎﮐ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،5 ﯽﭘﺎﯿﭘ)13 :(1-12. - )ﻦﯿﺴﺣ ،يﺮﺨﺘﻔﻣ1379 .(»ﻪﻔﻟﺆﻣ و ﯽﻧﺎﺒﻣ ،ﯽﻣﻼﺳا نﺪﻤﺗ نآ ﯽﺳﺎﺳا يﺎﻫ«.
مﻼﺳا ﺦﯾرﺎﺗ
ش ،2: 6-3. - ﯽﻠﻋ ،ﺮﻔﯿﻨﺧ ﻦﯿﺴﺣ ؛هﺰﻤﺣﺮﯿﻣا ،ﯽﺑاﺮﻬﻣ )ﯽﻗﺪﻨﺟ ﺎﺿﺮﻣﻼﻏ و ﻦﯿﺘﻣ ﯽﻋراز ﻦﺴﺣ ،يﺮﯿﻣا ﯽﻘﻧ1390 .(» ﯽﻓﺮﻌﻣ
شور ﺳﺎﻨﺷهداد ﯽ (ﻪﻧﻮﻤﻧ ﮏﯾ ﮥﺋارا)ﯽﻣﻼﺳا تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ياﺮﺑ دﺎﯿﻨﺑ« .
ﺖﯾﺮﯾﺪﻣﻨﻫﺮﻓ
ﺎﺳﻧﺎﻣز
ش ،ﻢﻬﻧ لﺎﺳ ،23 :30-5. - ﻦﯿﺴﺣﺪﻤﺤﻣ ،يﺪﻤﺤﻣازﺮﯿﻣ و ﺖﺒﺤﺻ ﯽﻠﻋ )ﻮ1386 .(»ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد فاﺪﻫا«.
ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
ش ،33: 19 -4. - )دﻮﻌﺴﻣ ،ﯽﻣﺮﻬﺟ نﺎﯾردﺎﻧ1381 .(ﯽﮕﺘﺴﯾﺎ يﺎﻬﺘﯿﻠﺑﺎﻗ و يﺎﻫ ناﺮﯾﺪﻣ ﯽﺷزرونﺎﯾﺎﭘ . ﮥﻣﺎﻧ يﺮﺘﮐد هﺪﮑﺸﻧاد .ﺑﺮﺗﯿ ﻧﺪﺑ.ﯽ
:ناﺮﻬﺗﯿﺑﺮﺗ هﺎﮕﺸﻧاد .ﻢﻠﻌﻣ - ،يﺮﻈﻧ و ﯽﻔﻄﺼﻣ ﺮﯿﻣا ﯽﺣﺎﺘﻓ)1395 .(»يﺎﻫرﺎﯿﻌﻣ هﺎﮕﺸﻧاد نﺪﻤﺗ زﺎﺳ زا ﺮﻈﻨﻣ هزﻮﻣآ يﺎﻫ ﯽﻣﻼﺳا« .
ﻦﯿﻣود
ﺶﯾﺎﻤﻫ
ﯽﻠﻣ
نﺪﻤﺗ
ﻦﯾﻮﻧ
ﯽﻣﻼﺳا
. هﺎﮕﺸﻧاد :ناﺮﻬﺗ ﺪﻫﺎﺷ. - يﺪﯿﺣو ،ﺶﻨﻣ هﺰﻤﺣ ﯽﻠﻋ)1376 .(»ﺮﺻﺎﻨﻋ نﺪﻤﺗ زﺎﺳ ﻦﯾد مﻼﺳا« .
ﺖﻓﺮﻌﻣ
، ش 123: 34-15. - و نﺎﺑﺎﺗ ﺪﻤﺤﻣ ؛يﺪﻬﻣ ،ﻪﺴﯾوﻠﻋ ﺮﮐﯽﻣ)1397 .(»ﯽﻟﺎﻋ شزﻮﻣآ ر د ﯽﻣﻼﺳا دﺮﮑﯾور ﺎﺑ راﺰﮕﺘﻣﺪﺧ يﺮﺒﻫر يﻮﮕﻟا ﯽﺣاﺮﻃ«.
ﯽﻣﻼﺳا هﺎﮕﺸﻧاد رد ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ
ش ،ﻢﻫدﺰﻧﺎﭘ لﺎﺳ ، 1 :48-28.
- Abdul-Maleki, H. & T. Ashayeri (2018). "The Theory of Civilization as a
Strategy for Modern Islamic Civilization with an Emphasis on Islamic
awakening". Modern Islamic Civilization, 1(1): 74-92.
- Adami Abarqu’i, A. & M.B. Khorramshad (2009). "Islamic Revolution,
Civilization-Making Revolution; Iranian University, Civilization-Making
University". Cultural Research, 2(6): 161-188.
- Adami Abarqu’i, A.; S. Absalan & M. Khezrian (2012). "Civilization-Making
University, Local Model and National Solidarity Deepening". National Studies, 1: 29-59.
- Allahyari, R. (2016). Designing an Efficient Competency Model for Science and
Technology Park Managers of Iranian Public Universities. Unpublished Doctoral
Dissertation. Tehran: Shahid Beheshti University.
- Alvani , seyyed Mahdi and others (2016). "Developing a Model of Managerial
Competencies among army commanders using supreme leader, s view points.
Human resources Management researches (imam hossein university), N:(1): 1-30.
- Aqa Mohammadi, S.; F. Haj Alian & M. Jahangir Fard (2019). "Developing a
Model of Religious Competencies of Military Leaders". Islamic Management,
27(1): 65-88.
372 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
- Bazargan, A. (2016). Introduction to Qualitative and Mixed Research Methods,
Conventional Approaches in Behavioral Sciences. Tehran: Didar Publications.
- Cameron, K.S. (1998). “Strategic Organizational Downsizing: An Extreme Case”.
Research in Organizational Behavior, 20: 185-229
- Chitsaz , ehsan and others. (2010). Developing a Model of Competencies of social
and cultural Managers in Iran universities. ; Management in Islamic university
quarterly; N: 2( 251-272)
- Cochran, G.R.; B.S., M.S. (2009). Ohio State University Extension Competency
Study: Developing a Competency Model for a 21st Century Extension
Organization. Dissertation for Degree of Doctor of Philosophy in the Graduate
School of the Ohio State University.
- Daft, R.L. (2014). "Essentials of Organization Theory and Design". Trans. A.
Parsian & S.M. Arabi. Tehran: Office for Cultural Studies.
- Dana’ifard, H. & S.M. Emami (2007). "Qualitative Research Strategies:
Reflection on Grounded Theory". Management Thought, 1: 69-97.
- Dianati, M. & M. Irfani (2009). "Competency: Concepts and Applications".
Tadbir, 206: 14-19.
- Diba’i Saber, M.; E. Abbasi, K. Fathi Vajargah & S. Safa’i Movahed (2016).
"Explaining the Components of Teachers' Professional Competence and Analyzing
its Position in Iranian Uppermost Education Documents". Teaching and Learning
Research, 13(2): 109-123.
- Dillon, s. & H. Taylor (2015). "Employing Ggrounded Theory to Uncover
Behavioral Competencies of Information Technology Project Managers". Project
Management Journal, 46(4): 90-104.
- Draganidis, F. & G. Mentzas (2006). "Competency Based Management: A
Review of Systems and Approaches". Information Management & Computer
Security, Vol.14, No.1: 51-64.
- Dziekoński, Krzysztof (2017). "Competencies Model for Construction Industry
in Poland". Procedia Engineering, 182: 174-181.
- Fawzi, Y. & M.R. Sanamzadeh (2011). "Islamic Civilization from Imam
Khomeini's Perspective". History of Islamic Culture and Civilization, 3(9): 7-40.
- Fazlollahi Qomeshi, S. & S. Islamifar (2011). "Islamic University Criteria from
the Perspectives of Islamic Theology Course Teachers". Ma’refat, 20(167): 73-86.
- Frasatkhah, M. & S. Absalan (2017). "Islamization of the University in Iran after
Revolution: A Meta-Analysis". Epistemological Studies in Islamic University,
21(4): 470-498.
- Javdani, H. (2013). Policy Research as the Missing Layer in Decision-Making and
Policymaking Process of the Iranian Higher Education System. Tehran: Education
and Research Institute of Management and Planning.
- Johnson, R.B. & A.J. Onwuegbuzie (2004). "Mixed Methods Research Paradigm
Whose Time Has Com". Educational Researcher, 33(7): 14-26.
- Jongbloed, B.; J. Enders & C. Salerno (2008). "Higher Education and its
Communities: Interconnections, Interdependencies and a Research Agenda". Higher
Education, 56(3): 303-324.
نﺎﺟﺮﻣناﻮﺟ ﺶﺨﺑ نارﺎﮑﻤﻫ و 373
- Keshtkar, M. & Kh. Noroozi (2016). "Conceptual Model of Islamic University from
the Perspective of Supreme Leader". Strategic Studies of Basij, 19(73): 5-27.
- KHairul Baharein Mohd Noor, Kamariah Dola (2009). "Job Competencies for
Malaysian Managers in Higher Education Institution". Management and
Humanity Sciences, 4(4): 226-240.
- Khajeh Sarvi, Gh. (2011). "Islamic Civilization-Making University Program".
Keyhan-e Farhangi, 303: 32-37.
- Khorramshad, M.B. & N. Kiani (2012). "Islamic-Iranian Civilization Inspiring
the Third Wave of Islamic Awakening". Studies in Islamic Revolution, 28: 27-50.
- Khorramshad, M.B. (2011). "Civilization-Making University". Cultural
Relations, 2, 11-15.
- Khoshou’i, M.S. (2015). "Formulation of the Theory Islamic Civilization-Making
University Based on Ahl al-Bayt's Speech". Ahl al-Bayt(AS) Conference and
Science Production. Shiraz
- Mehrabi, A.H.; H. Khanifar, A.N. Amiri, H. Zarei Matin & Gh. Jandaghi
(2011). "Introducing Data-based Methodology for Islamic Research: Providing an
Example". Organizational Culture Management, 9(23): 5-30.
- Mirza Mohammadi, M.H. & A. Sohbatlu (2007). "Goals of Islamic University".
Studies in Islamic University, 33: 4-19.
- Moftakhari, H. (2000). "Islamic Civilization, its Foundations and its Essential
Components". History of Islam, 2: 3-6.
- Mohammadi, Z. (2016). "The Role and Position of the University in Islamic
Civilization". A paper Presented at Second National Conference on Modern
Islamic Civilization at Shahed University. Tehran.
- Morovvati, S. (1997). "From University to Islamic University". Epistemological
Studies in Islamic University, 3: 109-112.
- Mu’tazed Monajjemi, M.; H. Rashadatjoo & P. Ja’fari (2018). "Model of
competencies required for presidents of Islamic Azad University branches".
Applied Studies in Management and Development Sciences, 5(13): 1-12.
- Naderian Jahromi, M. (2002). Competencies and Capabilities of Sports
Managers. Unpublished Doctoral Dissertation. Teacher Training University.
- Nazari, M. & A. Fattahi (2016). "The Criteria of Civilization-Making University
from the Perspective of Islamic Teachings". A Paper Presented at the Second
National Conference on Modern Islamic Civilization at Shahed University. Tehran.
- Pour Ezzat, A.A.; F. Fathi, T. Abbasi & A. Savad Roudbari (2017). "Developing
managers' competency model for realizing vision plan 1404". Strategic
Management Studies of National Defense, 1(1): 110-139.
- Qorbannejad, P. & A. Isakhani (2016). "Designing Competency Model for
Academic Managers Based on Islamic Patterns". Management in Islamic
University, 5(1): 37-48.
- Rezayat, Gh.; M. Yamaniduzi Sorkhabi, A. Kiamenesh & A. Nave-Ibrahim
(2011). "Architecture of Competency Patterns: Providing a Conceptual
Framework". Human Resource Management Researches of Imam Hussein
Comprehensive University, 3(2): 49-81.
374 ﻪﻔﻟﺆﻣ ،دﺎﻌﺑا ﯽﮕﺘﺴﯾﺎﺷ يﺎﻬﺼﺧﺎﺷ و ﺎﻫ نﺪﻤﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ناﺮﯾﺪﻣ يﺎﻫ ﺳا زﺎﺳﯽﻣﻼ ...
- Sādeq Beygi, M. and Rezāyat, GH ( 2018 ). developing a competency model for teachers
of Iranian public high schools . Educational inovations quarterly, N:65( 75-104)
- salimi G ,mohammadi M, mokhtari Z. ( 2016 ).”Investigating the Role of
Emotional and Social Managers’ Competencies in improving Technical,
Contextual and Behavioral Employees’ Competencies from Human Resource
Management Perspective. Human resourses management researches quarterly
,N: 3 ( 45-60)
- Samari, I. (2015). Theoretical Foundations of Higher Education Development and
University System: Concepts, Theories and Patterns. Arak: Afaq Kalam.
- Sangari, N. ( 2017 ).” Developing The Core Competencies Model Of Islamic University
Faculty Members . Management in Islamic university quarterly, N:1( 45-60)
- Siahpoosh, S.A. (2010). "Features of Civilization-Making University". Cultural
Social Study of Humanities and Cultural Studies, 1(2): 105-122.
- Spencer, L. & S. Spencer (1993). Competence at Work: Models for Superior
Performance. John Wiley & Sons, New York.
- Stuart, R. & P. Lindsay (1997). "Beyond the Frame of Management Competenc (i)
es: Towards a Contextually Embedded Framework of Managerial Competence in
Organizations”. Journal of European Industrial Training, Vol 21, No. 1: 26-34.
- Turkzadeh, J. & Q. Mohammadi (2015). "Evaluation of School Principals'
Competence Based on Islamic Managerial Competency Criteria". Journal of
Educational Management Research, 26: 39-57.
- Vahidi Manesh, H.A. (1997). "Civilization-making Elements in Islam".
Ma’refat, 123: 15-34.
- Wisseh, M.; M. Taban & A. Karami (2018). "Designing a Servant Leadership
Model with an Islamic Approach in Higher Education". Management in Islamic
University, 15(1): 28-48.
- www. Society for Human Resource Management.
- Xuan-Hua Yang, Qing Guo (2017). Research on the Construction of "Five in
One" Young Teacher Career Development System in Colleges and Universities.
IEEE International Conference on Applied System Innovation I. EEE-ICASI
2017 - Meen, Prior & Lam (Eds).
- Yu, M. & D. Xiao (2015). “Research on the Human Resource Management Mode
Based on Competency Model”. International Conference on Informatization in
Education, Management and Business (IEMB 2015). Guangzhou, China, pp:
1053-1057.
- Zolfaqarzadeh, M.M. & A.A. Sa’dabadi (2014). "Redefining the Main Functions
of University in Society Based on Islamic Ideals in Imam Khomeini's thought".
Strategic Studies of Basij, 17(65): 6-31.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Designing an Efficient Competency Model for Science and Technology Park Managers of Iranian Public Universities
  • R Allahyari
Allahyari, R. (2016). Designing an Efficient Competency Model for Science and Technology Park Managers of Iranian Public Universities. Unpublished Doctoral Dissertation. Tehran: Shahid Beheshti University.
Developing a Model of Managerial Competencies among army commanders using supreme leader, s view points
Alvani, seyyed Mahdi and others (2016). "Developing a Model of Managerial Competencies among army commanders using supreme leader, s view points ". Human resources Management researches (imam hossein university), N:(1): 1-30. -Aqa Mohammadi, S.; F. Haj Alian & M. Jahangir Fard (2019). "Developing a Model of Religious Competencies of Military Leaders". Islamic Management, 27(1): 65-88.
Introduction to Qualitative and Mixed Research Methods, Conventional Approaches in Behavioral Sciences
  • A -Bazargan
-Bazargan, A. (2016). Introduction to Qualitative and Mixed Research Methods, Conventional Approaches in Behavioral Sciences. Tehran: Didar Publications. -Cameron, K.S. (1998). "Strategic Organizational Downsizing: An Extreme Case". Research in Organizational Behavior, 20: 185-229
Developing a Model of Competencies of social and cultural Managers in Iran universities. ; Management in Islamic university quarterly
  • Chitsaz
Chitsaz, ehsan and others. (2010). Developing a Model of Competencies of social and cultural Managers in Iran universities. ; Management in Islamic university quarterly; N: 2( 251-272)
Qualitative Research Strategies: Reflection on Grounded Theory
  • H S M Dana'ifard
  • Emami
Dana'ifard, H. & S.M. Emami (2007). "Qualitative Research Strategies: Reflection on Grounded Theory". Management Thought, 1: 69-97. -Dianati, M. & M. Irfani (2009). "Competency: Concepts and Applications". Tadbir, 206: 14-19.
Policy Research as the Missing Layer in Decision-Making and Policymaking Process of the Iranian Higher Education System. Tehran: Education and Research Institute of Management and Planning
  • H Javdani
Javdani, H. (2013). Policy Research as the Missing Layer in Decision-Making and Policymaking Process of the Iranian Higher Education System. Tehran: Education and Research Institute of Management and Planning. -Johnson, R.B. & A.J. Onwuegbuzie (2004). "Mixed Methods Research Paradigm Whose Time Has Com". Educational Researcher, 33(7): 14-26. -Jongbloed, B.; J. Enders & C. Salerno (2008). "Higher Education and its Communities: Interconnections, Interdependencies and a Research Agenda". Higher Education, 56(3): 303-324.
Conceptual Model of Islamic University from the Perspective of Supreme Leader
  • M -Keshtkar
  • Kh
  • Noroozi
-Keshtkar, M. & Kh. Noroozi (2016). "Conceptual Model of Islamic University from the Perspective of Supreme Leader". Strategic Studies of Basij, 19(73): 5-27. -KHairul Baharein Mohd Noor, Kamariah Dola (2009). "Job Competencies for Malaysian Managers in Higher Education Institution". Management and Humanity Sciences, 4(4): 226-240.
Islamic Civilization-Making University Program
  • Khajeh Sarvi
-Khajeh Sarvi, Gh. (2011). "Islamic Civilization-Making University Program". Keyhan-e Farhangi, 303: 32-37.
Formulation of the Theory Islamic Civilization-Making University Based on Ahl al-Bayt's Speech". Ahl al-Bayt(AS) Conference and Science Production
  • M S Khoshou'i
Khoshou'i, M.S. (2015). "Formulation of the Theory Islamic Civilization-Making University Based on Ahl al-Bayt's Speech". Ahl al-Bayt(AS) Conference and Science Production. Shiraz -Mehrabi, A.H.; H. Khanifar, A.N. Amiri, H. Zarei Matin & Gh. Jandaghi (2011). "Introducing Data-based Methodology for Islamic Research: Providing an Example". Organizational Culture Management, 9(23): 5-30.
Islamic Civilization, its Foundations and its Essential Components
  • H Moftakhari
Moftakhari, H. (2000). "Islamic Civilization, its Foundations and its Essential Components". History of Islam, 2: 3-6.