ArticlePDF Available

Kültürel Mirasın Fotogrametrik Yöntemle 3B Modellenmesi: Karabıyık Köprüsü Örneği

Authors:
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi– 2021; 3(1); 23-27
* Sorumlu Yazar (*Corresponding Author)
*(alperen.erdogan@bozok.edu.tr) ORCIDID 0000 -0003-1240-833X
(adem.kabadayi@bozok.edu.tr) ORCID ID 0000000248918131
(eminesaka.akin@bozok.edu.tr) ORCİD ID 0000-0001-5887-5553
Kaynak Göster / Cite this article (APA);
Erdoğan A, Kabadayı A & Akın E S (2021). Kültürel Mirasın Fotogrametrik Yöntemle 3B
Modellenmesi: Karabıyık Köprüsü Örneği. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 3(1), 23-27.
Araştırma Makalesi (Research Article) / DOI: 10.51534/tiha.911147
Geliş Tarihi/Received: 07/04/2021; Kabul Tarihi /Accepted: 27/05/2021
Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi
https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiha
e-ISSN 2687-6094
Kültürel Mirasın Fotogrametrik Yöntemle 3B Modellenmesi: Karabıyık Köprüsü Örneği
Alperen Erdoğan*1 , Adem Kabadayı1, Emine Saka Akın2
1Yozgat Bozok Üniversitesi, Şefaatli MYO, Mimarlık Şehir Planlama Bölümü, Yozgat, Türkiye
2Yozgat Bozok Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Yozgat, Türkiye
Anahtar Kelimeler
İHA
Kültürel Miras
Fotogrametri
Rölöve
Karabıyık Köprüsü
3D Modeling of Cultural Heritage with Photogrammetric Method: The Case of Karabıyık
Bridge
Keywords
UAV
Cultural Heritage
Photogrammetry
Surveying
Karabiyik Bridge
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi– 2021; 3(1); 23-27
24
Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
1. GİRİŞ
Kültürel miraslar yapı stoku olarak ekonomik bir
işleve sahip olmalarının yanı sıra toplumsal olarak tarihi
ve kültürel işlevleri (Tanyeli, 1979) ile geçmişle gelecek
arasında kurulacak bağda en önemli köprülerden
biridir.
Kültürel mirasların günümüze gelene kadar
bozulmalarına neden olan pek çok ve dış etken
bulunmaktadır (Yiğit & Ulvi, 2020; Kaya vd., 2021) Bu
eserle; yapının bulunduğu zemin, malzeme gibi
etkenlerden insanların ihmal-tahrip etmeleri, savaş,
deprem, yangın, sel gibi pek çok olumsuz etkenlere
maruz kalarak günümüze kadar gelebilmişlerdir
(Ahunbay, 2004; Kaya & Yiğit, 2020; Kabadayı vd.,
2020). Bu nedenle günümüze gelebilen, tekrar
üretilemeyecek, geri dönülmesi mümkün olmayan
kültürel miras değerlerinin korunmaları için en küçük
noktasına kadar tahribatsız bir şekilde belgelenmeleri
çok önemlidir (Hamal vd., 2020).
Bu nedenle belgeleme çalışmalarında günümüz
teknolojilerinden faydalanılarak fotogrametrik rölöve
tekniğinin kullanılması giderek önem kazanmaktadır.
Çünkü fotogrametri, bir nesnenin 3 boyutlu eksiksiz bir
dokümantasyonun oluşturulmasına olanak sağlar ve
dolayısıyla herhangi bir eserin dijital olarak
arşivlemesini de mümkün kılar.
Fotogrametri, elektromanyetik enerji ve fotografik
görüntüleri kaydetmek, ölçme ve yorumlama süreçleri
yoluyla fiziksel nesneler ve çevre hakkında güvenilir
bilgi elde etme sanatı, bilimi ve teknolojisi olarak
tanımlanmaktadır (Aber vd., 2010).
Bir nesnenin geometrisi, rengi ve dokusu hakkında
üç boyutlu bilgi toplamayı amaçlayan fotogrametri
süreci dijital görüntülerin elde edilmesi ile 3B sanal bir
modelin oluşturulmasına olanak veren bir tekniktir.
Fotogrametri, son gelişmelerle birlikte İnsansız
Hava Araçlarından (İHA) fotoğraf çekme imkânı
sunmaktadır. Bu olanak İHA tarafından çekilen
fotoğraflar yardımıyla, dünya yüzeyindeki objelerin hızlı
ve ekonomik bir şekilde 3B modellenmesine izin
vermektedir (Turner vd., 2012; Ulvi vd., 2020). Bu da
ulaşılması güç olan en zor noktaya dahi ulaşma imkanı
sağlamaktadır.
İHA fotogrametrisi (Eisenbeiss, 2008), uzaktan
kumandalı olarak çalışan, yarı bağımsız veya bağımsız
olan ve herhangi bir pilotun bulunmadığı bir
fotogrametrik ölçüm platformunu tanımlar (Alptekin &
Yakar, 2020a). Platform, fotogrametrik ölçüm sistemleri
ile donatılmıştır. Mevcut standart İHA, yerel veya
küresel bir koordinat sisteminde uygulanan sensörlerin
kaydı ve konumu ile yönünün izlenmesini sağlar (Kaya
ve Yiğit, 2020). Dolayısıyla İHA fotogrametrisi, insansız
hava aracı yardımıyla fotogrametrik ölçümler yapan bir
teknik olarak anlaşılabilir (Ulvi, 2021).
3B model oluşturmada farklı fotogrametrik
yaklaşımlar kullanılmaya başlanmıştır (Sarıtürk &
Şeker, 2017). Bu yaklaşımlardan en çok tercih edilen ise
Hareket ile Nesne Oluşturma- Structure From Motion
(SFM) yöntemi olmuştur (Dellaert vd., 2000; Furukawa
& Hernández, 2013; Sarıtürk & Şeker, 2017).
Normalde SfM fotogrametrisi ile elde edilen
herhangi bir 3B yüzey modeli, başlangıçta rastgele bir
referans sisteminde oluşturulur. Coğrafi referans, bu ilk
verinin önceden tanımlanmış bir koordinat referans
sistemine dönüştürülmesini içerir. Bu, doğrudan
fotoğrafların bilinen dış yönelimleri kullanılarak
("doğrudan coğrafi referanslama") veya fotoğraflarda
tanınabilen noktalara (yer kontrol noktaları veya GCP)
uygun koordinatlar sağlanarak yapılabilir (dolaylı
coğrafi referanslama).
Hassas, hızlı ve ekonomik bir şekilde yapılan
fotogrametrik rölöve tekniği ile hem yapılara zarar
verilmemekte hem de arkeolojik kazı alanları gibi büyük
alanlarda insan güvenliğini de sağlayacaktır.
Bu çalışmada kültürel mirasın korunmasına yönelik
rölöve çalışmalarında fotografik yöntem kullanılarak
Yozgat Karabıyık Köprüsü’nde 3B modelleme
yapılmıştır.
2. KARABIYIK KÖPRÜSÜ
Osmanlı Dönemi’nden günümüze birçok tarihi eser
kalmıştır. Bu eserlerden olan Karabıyık Köprüsü
üzerinde yazan kitabesine göre 1516 yılında Yavuz
Sultan Selim tarafından Mısır seferi sırasında
yaptırılmıştır (Şekil 1).
Şekil 1. Karabıyık köprüsü restorasyon öncesi görünüm
Köprünün zamanla yıpranmasından dolayı 2018
yılında aslına uygun olarak restorasyonu yapılmıştır
(Şekil 2). Uzunluğu 54 metre olup, 4.51 metrelik bir eni
vardır. Kemer açıklıkları ise 6.60 metredir. Yozgat
şehrinin en eski yapılarından biridir. Köprü ayakları
üzerinde mahmuzlar bulunmaktadır. Ayrıca korkuluk
duvarı ile köprü başlangıcındaki baba taşları beyaz
kesme taştan yapılmıştır. Restorasyon sonrası köprünün
batı kısmına kitabe koyulmuştur.
Şekil 2. Karabıyık köprüsü restorasyon sonrası
görünüm
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi– 2021; 3(1); 23-27
25
Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
3. ARAZİ ÇALIŞMASI
Arazi çalışması için belirlenen Karabıyık Köprüsü
Yozgat Kayseri yolu yakınında, Yozgat’a 35 km
uzaklıkta ve Yozgat ilinin güney batısında yer
almaktadır (Şekil 3).
Şekil 3. Karabıyık köprüsü konum bilgisi
Fotogrametrik yöntemle yapılan rölöve
çalışmasında ilk olarak arazi çalışması yapılmıştır.
Fotogrametrik yöntemle dengelemenin yapılabilmesi
için yapı üzerinde koordinatları bilinen yer kontrol
noktalarına ihtiyaç olduğundan daha önceden
hazırlanan ve resimlerde kolayca seçilebilen
numaralanmış 20x30 cm boyutlarında kâğıt plakalar
yapı üzerine yerleştirilmiştir (Şekil 4).
Şekil 4. 20x30 olarak hazırlanan kâğıt plakalar
Obje etrafına poligon noktaları tesis edilerek
poligon noktaları GPS kullanılarak ITRF-96 koordinat
sisteminde dilim orta meridyeni 36 olacak şekilde temin
edilmiştir (Şekil 5). Yapı çevresine ve üzerine homojen
dağılımlı olarak 7 adet kâğıt plakalar tesis edilmiştir.
Tesis edilen Totalstation jeodezik ölçme aleti yardımıyla
yapı üzerine yerleştirilen kâğıt plakaların koordinatları
belirlenmiştir (Şekil 6).
Şekil 5. GPS Cihazı
Şekil 6. Totalstation jeodezik ölçme aleti
Şekil 7. DJI Mavic Air 2 cihazı
Kâğıt plakalar yapı üzerine yerleştirildikten sonra
DJI Mavic Air 2 yardımıyla havadan modelin tüm
detaylarını kaplayacak şekilde bindirmeli resimleri
çekilmiştir (Şekil 7). Resim çekimleri için kullanılan DJI
Mavic Air 2 cihazının özellikleri Tablo 1’ sunulmuştur.
Tablo 1. DJI Mavic Air 2 Özellikleri
Dahili Kamera
Evet
Görüş Açısı
84 °
Diyafram Açıklığı
2.8 /f.
Sensör Boyutu
1/2 inç
Etkin Piksel
48 MP.
Video Çözünürlüğü
4K.
Video Kare Hızı
60 fps.
Fotoğraf çözünürlüğü
6000x8000
Uçuş süresi
34 dk
Yukarıda teknik özellikleri verilen İHA ile iki saat
gibi sürede arazi çalışmaları tamamlanmıştır. Daha
sonraki süreç büro çalışmaları olarak devam etmiştir.
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi– 2021; 3(1); 23-27
26
Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
4. FOTOGRAMETRİK DEĞERLENDİRME
SFM, yer bilimlerinde hızla popüler hale gelen,
dijital görüntülerden topografik bilgi elde etmeye
yarayan bir tekniktir (Morgan & Brogan, 2016; Yakar
vd., 2015; Şasi & Yakar, 2018). Özellikle son yıllarda
kullanımı artan SFM, yüksek çözünürlüklü veri kümeleri
üzerinde çalışmayı mümkün kılan, düşük maliyetli ve
kullanıcı dostu bir fotogrametri tekniğidir (Ulvi vd.,
2019; Alptekin vd., 2019). SfM ile oluşturulan modelin
referanslanarak geleneksel fotogrametrinin de
konusunu oluşturan ortofoto, sayısal yüzey modeli ve
konum ve yöneltme parametreleri belirlenmiş
fotoğrafların oluşturulmasıdır (Yiğit vd., 2020). Bu
sayede sıralı bir dizi olarak çekilmiş iki boyutlu (2B)
görüntüler kullanılarak 3B yapıların dijital modellerinin
oluşturulmasını sağlamaktadır (Sanz-Ablanedo vd.,
2018; Alptekin & Yakar, 2020b).
Bu çalışmada, havadan İHA yardımıyla temin edilen
2 boyutlu resimler ile 3B model üretmek için Pix4D
yazılımı kullanılmıştır. Pix4D model üretiminde Hareket
ile Nesne Oluşturma-Structure From Motion (SFM)
yöntemini kullanmaktadır. SFM; son yıllarda kullanımı
artan, yüksek çözünürlüğe sahip veri kümelerini
üzerinde çalışan, düşük maliyetli fotogrametri tekniğidir
(Sarıtürk & Şeker, 2017; Febro, 2020). SFM tekniği ile
bindirmeli ve sıralı olarak çekilen 2B resimlerden
objelerin (tarihi eser, bina, arazi, yeryüzü şekilleri vs.)
3B dijital modelinin üretilmektedir.
Bu çalışmada toplanan verilerin işlenmesi Pix4D
yazılımında 132 adet manuel olarak çekilen resim YKN
noktalarının yardımıyla dengelenmesi yapılmıştır (Şekil
8). Dengelenen resimlerden yazılımda orta yoğunlukta
yaklaşık 43735000 3B nokta verisi üretilmiştir (Şekil 9).
Üretilen veriler mesh yapılarak yüzey geçirilmiş ve 3B
dijital modeli üretilmiştir (Şekil 10). 3B model
doğruluğu 1.2 cm olarak üretilmiştir.
Şekil 8. Resim çekim noktalarının ve bağlama
noktalarının görünümü
Şekil 9. Nokta Bulutu görünümü
Şekil 10. Mesh yapılmış olarak model görünümü
5. SONUÇLAR
Bir toplumun geçmişi, günümüzü ve geleceği ile
olan bağlarını güçlendirmenin en iyi yollarından biri
tarihi ve kültürel mirasın korunarak yaşatılmasıdır. Bu
nedenle bu mirasa sahip çıkarak durumlarının tespiti,
belgelenmesi ve aslına uygun olarak restore edilmesi
insanlığın en önemli sorumluluklarından biridir.
Tek yapı ölçeğinden kentsel, arkeolojik ölçeğe
kadar mimari mirasın zengin olduğu Türkiye’de tarihi
ve kültürel yapıların-alanların korunması için yapılacak
restorasyon, rehabilitasyon, yeniden kullanım
çalışmalarının hassas yapılması kadar hızlı ve ekonomik
olması da çok önemlidir. Çünkü Türkiye’de bir an önce
yok olmaya z tutmuş pek çok anıtsal yapının,
geleneksel-kentsel dokunun, arkeolojik alanların varlığı
koruma çalışmalarının kısa bir zamanda yapılmasını
gerektirmektedir. Bu nedenle hassas bir ölçüm elde
edilebilen fotogrametrik rölöve tekniği ile 3B dijital
verilerinin üretilmesi koruma çalışmalarında ayrıca
hem zaman açısından hem de maliyet açısından tasarruf
da edilecektir. Bu çalışmada İHA verilerinden
yararlanılmıştır. SFM yöntemi kullanılarak
fotogrametrik değerlendirme ile 1.2 cm nokta konum
doğruluğunda 3B model üretilmiştir.
KAYNAKÇA
Aber J, Marzolff I & Ries J (2010). Small-Format Aerial
Photography: Principles, Techniques and
Geoscience Applications. Elsevier Science
Ahunbay Z (2004). Tarihi Çevre Koruma ve
Restorasyon, 3. Baskı, Yapı Yayın-28, İstanbul.
Alptekin A & Yakar M (2020a). Mersin Akyar Falezi’nin
3B modeli. Türkiye Lidar Dergisi, 2(1), 5-9.
Alptekin A & Yakar M (2020b). Heyelan Bölgesinin İha
Kullanarak Modellenmesi. Türkiye İnsansız Hava
Araçları Dergisi, 2(1), 17-21.
Alptekin A, Çelik M Ö, Doğan Y & Yakar M (2019).
Mapping of a rockfall site with an unmanned aerial
vehicle. Mersin Photogrammetry Journal, 1(1), 12-
16.
Dellaert F, Seitz S M, Thorpe C E & Thrun S (2000).
Structure from motion without correspondence.
Proceedings. IEEE Conference on Computer Vision
and Pattern Recognition, CVPR 2000 (Cat.
No.PR00662), Hilton Head Island, SC, 557-564 Vol.
2, doi:10.1109/CVPR.2000.854916.
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi– 2021; 3(1); 23-27
27
Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
Eisenbeiss H (2008). UAV photogrammetry in plant
sciences and geology, In: 6th ARIDA Workshop on
"Innovations in 3D Measurement, Modeling and
Visualization, Povo (Trento), Italy.
Febro J D. (2020). 3D Documentation of Cultural
Heritage Sites Using Drone and Photogrammetry: A
Case Study of Philippine UNESCO-Recognized
Baroque Churches. International Transaction
Journal of Engineering, Management, & Applied
Sciences & Technologies, 11(8), 1-14.
Furukawa Y & Hernández C (2013). Multi-View Stereo:
A Tutorial. Foundations and Trends® in Computer
Graphics and Vision, Vol. 9, No. 1-2, 1-148.
Hamal S N G, Sarı B & Ulvi A (2020). Using of Hybrid
Data Acquisition Techniques for Cultural Heritage a
Case Study of Pompeiopolis. Türkiye İnsansız Hava
Araçları Dergisi, 2(2), 55-60.
Kabadayı A, Kaya Y & Yiğit A Y (2020). Comparison Of
Documentation Cultural Artifacts Using The 3d
Model In Different Software. Mersin
Photogrammetry Journal, 2(2), 51-58.
Kaya Y & Yiğit A Y (2020). Dijital El Kameraları
Kullanılarak Kültürel Mirasın Belgelenmesi.
Türkiye Fotogrametri Dergisi, 2(2), 33-38.
Kaya Y, Yiğit A Y, Ulvi A & Yakar M (2021). Arkeolojik
Alanların Dokümantasyonununda Fotogrametrik
Tekniklerinin Doğruluklarının Karşılaştırmalı
Analizi: Konya Yunuslar Örneği. Harita Dergisi, 165,
57-72.
Morgan J A & Brogan D J (2016). How to VisualSFM,
Department of Civil & Environmental Engineering
Colorado State University Fort Collins, Colorado.
Sanz-Ablanedo E, Chandler J H, Rodríguez-Pérez J R,
Ordóñez C. (2018). Accuracy of unmanned aerial
vehicle (UAV) and SfM photogrammetry survey as a
function of the number and location of ground
control points used. Remote Sensing, 10(10), 1606.
Sarıtürk B & Şeker D Z (2017). Sfm Tekniği ile 3b Obje
Modellenmesinde Kullanılan Ticari ve Açık-Kaynak
Kodlu Yazılımların Karşılaştırılması. Afyon
Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri
Dergisi, 17(4), 126-131.
Şasi A & Yakar M (2018). Photogrammetric modelling of
hasbey dar'ülhuffaz (masjid) Using an unmanned
aerial vehicle, International Journal of Engineering
and Geosciences (IJEG), 3(1), DOI:
10.26833/ijeg.328919
Tanyeli U (1979). Korumanın İşlevi Üzerine Gözlemler,
Mimarlık 79/1, 158.
Turner D, Lucieer A & Watson C (2012). An automated
technique for generating georectified mosaics from
ultra-high resolution unmanned aerial vehicle
(UAV) imagery, based on structure from motion
(SfM) point clouds. Remote sensing, 4(5), 1392-
1410.
Ulvi A (2021). Documentation, Three-Dimensional (3D)
Modelling and visualization of cultural heritage by
using Unmanned Aerial Vehicle (UAV)
photogrammetry and terrestrial laser
scanners. International Journal of Remote
Sensing, 42(6), 1994-2021.
Ulvi A, Yakar M, Yiğit A & Kaya Y (2019). The Use of
Photogrammetric Techniques in Documenting
Cultural Heritage: The Example of Aksaray Selime
Sultan Tomb. Universal Journal of Engineering
Science, 7(3), 64-73.
Ulvi A, Yakar M, Yiğit A Y & Kaya Y (2020). İHA ve Yersel
Fotogrametrik Teknikler Kullanarak Aksaray Kızıl
Kilise’nin 3 Boyutlu Nokta Bulutu ve Modelinin
Üretilmesi. Geomatik Dergisi, 5(1), 22-30.
Yakar M, Orhan O, Ulvi A, Yiğit A Y, Yüzer M M. (2015).
Sahip Ata Külliyesi Rölöve Örneği. TMMOB Harita
ve Kadastro Mühendisleri Odası, 10.
Yiğit A Y & Ulvi A (2020). İHA Fotogrametrisi Tekniği
Kullanarak 3B Model Oluşturma: Yakutiye
Medresesi Örneği. rkiye Fotogrametri Dergisi,
2(2), 46-54.
Yiğit A Y, Orhan O & Ulvı̇ A (2020). Investigation of The
Rainwater Harvesting Potential at The Mersin
University, Turkey. Mersin Photogrammetry
Journal, 2(2), 64-75.
© Author(s) 2021.
This work is distributed under https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Thesis
Full-text available
Özellikle son dönemlerdeki turist profillerinde yaşanan değişimlerle birlikte kültürel miras turizmine olan ilginin artmaya başladığı görülmektedir. Bu değişimin farkında olan destinasyonlar turizm sektöründen üst düzeyde faydalanabilmek için çalışmalar yapmaktadır. Bir destinasyondaki turistik çekiciliğe sahip ve/veya turistik çekiciliğe dönüştürülebilecek eserlerin turizme kazandırılması konusunda turizm paydaşlarının katılımı oldukça önem teşkil etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı tarih boyunca birçok farklı medeniyetin yerleşim merkezi olan ve önemli düzeyde kültürel miras öğesine sahip olduğuna inanılan Yozgat’taki turizm paydaşlarının kültürel miras algılarını ve ildeki kültürel miras kaynaklarının turizm amaçlı kullanılmasında turizm paydaşların algı, bilgi ve/veya destek eksikliğinin olup olmadığını belirlemektir. Aynı zamanda Yozgat’taki kültürel miras varlıkları tanıtılarak turizm paydaşları, yerli halk, turizm işletmeleri açısından farkındalık oluşturmak ve Yozgat’ın yeni bir destinasyon olabilmesi yolunda yapılan/yapılması planlanan çalışmalara örnek olmak çalışmanın diğer amaçlarındandır. Bu kapsamda Yozgat’ta bulunan ve turizm konusunda söz/yetki sahibi olduğuna inanılan yerel yönetimlerdeki üst düzey yöneticiler, turizm işletmeleri sahipleri/müdürleri, turizm ve kültürel alandaki sivil toplum kuruluşlarının başkanları ve akademisyenler olmak üzere 40 turizm paydaşı ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen verilere göre, turizm paydaşlarının kültürel miras algılarının yeterli düzeyde olduğu ancak turizm konusundaki çalışmalara gereken önemin verilmediği anlaşılmıştır. Araştırma kapsamındaki turizm paydaşlarının ildeki kültürel miras varlıkları hakkında bilgi sahibi olduğu, bu varlıkların turizm amaçlı kullanılmalarını destekledikleri belirlenmiştir. Ayrıca Yozgat’ta turizmin gelişmeme nedenleri hakkında neredeyse tüm paydaşların ortak fikirlere sahip oldukları ve bu sorunların giderilmesi için de aynı önerileri sundukları belirlenmiştir.
Article
Full-text available
Türkiye’nin bulunduğu coğrafi konum, tarih boyunca birçok medeniyeti bünyesinde barındırmıştır. Bundan dolayı bu topraklar üzerinde yaşamış çeşitli medeniyetlere ait azımsanmayacak sayıda somut kültürel miras hâlâ varlığını sürdürmektedir. Bu kültürel miraslar zamanla doğal ya da doğal olmayan sebeplerden dolayı tahribatlara maruz kalmaktadır. Bu eserlerin istenilen şekilde korunabilmesi için yapılması gereken ilk ve en önemli adım eserlerin dokümantasyonunun yapılmasıdır. Dokümantasyon çalışmalarının hızlı ve güvenilir şekilde tamamlanabilmesi için teknolojiden faydalanılması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma; Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından Konya ili Yunuslar mahallesinde yürütülen kazı çalışmasında bulunan yaklaşık 1400 yıllık tarihe sahip taban mozaiğinin ve arkeolojik alanın dokümantasyonunu içermektedir. Arkeolojik alanın dokümantasyonu için yersel lazer tarayıcı, sayısal el kamerası ve insansız hava aracından (İHA) elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Çalışma sonunda yoğun nokta bulutu verilerinden yararlanılarak kazı alanının dokümantasyonu yapılmıştır. Dokümantasyon sonucunda kullanılan farklı veri toplama tekniklerinin doğrulukları karşılaştırılmıştır. Ayrıca kazı alanı üzerinde belirlenen 18 noktaya ait koordinat değerleri her üç yazılımda da hesaplanmıştır. Lazer tarama verilerinin işlendiği “Scene” yazılımında 3.65 cm, “Photomodeler UAS” ve “Agisoft PhotoScan” yazılımlarında ise sırasıyla 4.64 ve 4.02 cm konum hatası belirlenmiştir. Lazer tarama teknolojisi yeni bir teknoloji olmasına rağmen konum doğruluğu bakımından diğer tekniklere göre üstünlük sağlamaktadır. Maliyet açısından düşünüldüğünde ise yersel fotogrametri ve İHA fotogrametrisi lazer tarama tekniğine oranla daha düşük maliyetli ve veri işleme aşaması daha kısa sürede tamamlanmaktadır.
Article
Full-text available
TLS UAV Photogrammetry CrP Hybrid Various studies have been carried out on the documentation of cultural heritage with different methods. The correct data collection method is as important as the selection of the method to be used in the studies. Documentation studies focus on saving time and cost rather than data collection methods. However, obtaining accurate and complete data increases the accuracy of the documentation work. At this point, image-based documentation studies such as photogrammetry provide important contributions to operators. Although a single data collection tool is preferred in most of the studies conducted with the photogrammetry method, it is necessary to obtain images from different locations (ground and air) for accurate and complete data. Recently, the term Unmanned Aerial Vehicles (UAV) photogrammetry has emerged with the use of UAV in documentation studies. In this way, a complete model is created in the documentation studies to be performed by collecting data from both the ground and the air. In this study, three different data collection methods were used for documentation. Hybrid data collection approach, Terrestrial Laser Scanning (TLS) and Close-range Photogrammetry (CrP), and UAV photogrammetry techniques are selected and presented. Finally, three-dimensional (3D) data of Soli-Pompeiopolis were created by combining these point clouds. Kültürel Miras için Hibrit Veri Toplama Tekniğinin Kullanılması: Pompeiopolis Örneği Anahtar Kelimeler ÖZET YLT İHA Fotogrametri Yersel Fotogrametri Hibrit Kültürel mirasın farklı yöntemlerle belgelenmesi konusunda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalarda kullanılacak yöntemin seçimi kadar doğru veri toplama yöntemi de önemlidir. Dokümantasyon çalışmaları, veri toplama yönteminden çok, zamandan ve maliyetten tasarruf etmeye odaklanır. Ancak, doğru ve eksiksiz verilerin elde edilmesi dokümantasyon çalışmasının doğruluğunu artıracaktır. Bu noktada fotogrametri gibi görüntü temelli dokümantasyon çalışmaları operatörlere önemli katkılar sağlamaktadır. Fotogrametri yöntemi ile yapılan çalışmaların çoğunda tek bir veri toplama aracı tercih edilmekle birlikte, doğru ve eksiksiz veri için farklı lokasyonlardan (yer ve hava) görüntü elde edilmesi gerekmiştir. Son zamanlarda İnsansız Hava Araçlarının (İHA) dokümantasyon çalışmalarında kullanılmasıyla İHA fotogrametrisi terimi ortaya çıkmıştır. Böylelikle hem yerden hem de havadan veriler toplanarak yapılacak dokümantasyon çalışmalarında eksiksiz bir model oluşturulur. Bu çalışmada dokümantasyon için üç farklı veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Hibrit veri toplama yaklaşımı, Yersel Lazer Tarama (YLT), Yersel Fotogrametrisi ve (İHA) fotogrametrisi teknikleri seçilerek sunulmuştur. Son olarak, bu nokta bulutları birleştirilerek Soli-Pompeiopolis'in üç boyutlu (3B) verileri oluşturulmuştur. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi-2020; 2(2); 55-60 56 Turkish Journal of Unmanned Aerial Vehicles
Article
Full-text available
Cultural heritage sites are legacies that must be preserved. However, anytime it can be ruined, no one can guarantee its continuance. For this reason, one should ensure that they are well-documented. In this study, a photogrammetry technique was used to generate 3D replicas of the Philippine Baroque churches that can be viewed online. A drone was used to acquire data images to test its feasibility as a practical and viable inexpensive tool for digital cultural heritage site documentation. The conclusion of this study greatly benefits the nation considering that digital documentation of cultural heritage sites like the Baroque churches was possible to accomplished by simply using a low-cost, non-intrusive technique, ideal for documenting cultural heritage sites with a high level of accuracy. Furthermore, key factors to be considered for outdoor, large-sites photogrammetry using drones were presented.
Article
Full-text available
Forming 3 dimensional models of the existing historical buildings and objects has a great importance in terms of conserving historical works, sustaining our history, and being able to transfer them to the next generations. For catching the fine geometrical views and details and digitally modelling, it is important to identify a suitable method. It is necessary to digitally record, document, and conserve our cultural assets due to still ongoing wars, natural disasters, and climatic changes. The simplest way for permanently storing the original form and location of historical works with high quality views and details in digital media, forming base for the different projects, and making ready for use, if necessary, is to model the works in 3 dimensions. Beginning from the increase of importance to historical works, in parallelism with this, the importance and sorts of documentation also have begun to increase. Among the existing documentation methods, the method that is suitable to work in metric (via measurement), visual (photographing) and digital (computerized) media and appropriate in terms of time, space, and cost is photogrammetry. In forming and documenting 3 dimensional model of Selime Sultan Tomb located near Ihlara Valley, two different kinds of software of photogrammetric assessment were used.
Article
Full-text available
Ülkemizin her bir karış toprağı birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu topraklarda yaşayan bütün uygarlıklar bıraktıkları eserler ile kendi sosyal, kültürel vb. birçok alanda miraslarını gelecek nesillere en somut haliyle göstermeyi başarmışlardır. Anadolu’nun zenginliğini gösteren eserleri koruyup sahip çıkmak, gelecek nesillere en orijinal haliyle aktarabilmek bizlerin kültürel görevlerindendir. Türkiye sahip olduğu kültürel miras nedeni ile tarihi eser koruma, yenileme ve belgelemenin yoğun çalışmaların olduğu bir konumdadır. Günümüzde veri elde etme teknolojilerinin gelişmesiyle beraber mimari eserlerin dijital ortama aktarılıp belgelenmesi ve başta restorasyon projeleri olmak üzere bir çok alanda altlık olmaktadır. Tarihi kültürel mirasların belgelenmesi için birçok farklı yöntem bulunmaktadır. Sayısal fotogrametri tekniği belgelenme çalışmalarında kullanılan en önemli yöntemlerden biridir(Yakar vd,. 2009). Bu çalışma Kapadokya’nın batısında, Aksaray ili sınırlarındaki Güzelyurt ilçesi, Sivrihisar köyü içerisinde bulunan Kızıl Kilise’nin belgeleme amaçlı fotogrametrik rölöve çalışmasını içermektedir. Klasik ölçme teknikleri ve İHA platformu yardımıyla fotogrametrik resim çekim teknikleri de göz önünde bulundurularak eserin fotoğrafları çekilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda Kızıl Kilisenin dış cephesinin ölçekli çizimleri, üç boyutlu modeli ve nokta bulutları elde edildi. Sayısal fotogrametri tekniği teknolojiyle beraber kendini sürekli yenilemekte olup bize kültürel mirasları belgelenmesi çalışmasında zaman ve maliyet olarak donanım ve yazılımlar yardımıyla çok büyük kolaylıklar ve imkânlar sağlamaktadır. İHA’ların gelişmesi ve bu alana dâhil olmasıyla birlikte yersel fotogrametride karşımıza çıkan sorunların birçoğu ortadan kalkmıştır
Article
Full-text available
The geometrical accuracy of georeferenced digital surface models (DTM) obtained from images captured by micro-UAVs and processed by using structure from motion (SfM) photogrammetry depends on several factors, including flight design, camera quality, camera calibration, SfM algorithms and georeferencing strategy. This paper focusses on the critical role of the number and location of ground control points (GCP) used during the georeferencing stage. A challenging case study involving an area of 1200+ ha, 100+ GCP and 2500+ photos was used. Three thousand, four hundred and sixty-five different combinations of control points were introduced in the bundle adjustment, whilst the accuracy of the model was evaluated using both control points and independent check points. The analysis demonstrates how much the accuracy improves as the number of GCP points increases, as well as the importance of an even distribution, how much the accuracy is overestimated when it is quantified only using control points rather than independent check points, and how the ground sample distance (GSD) of a project relates to the maximum accuracy that can be achieved.
Article
Full-text available
Cultural assets constitute the bridge between our past and future in the geography we live. Protecting the artifacts that survived until today and bear the experiences of history and, more importantly, passing these down to future generations are of great importance for our country. Protecting and sustaining cultural assets are duties of mankind for the sake of ownership of universal values. Therefore, documenting all cultural assets in the geography we live in is a necessity. To this end, documentation practices for cultural assets bear great significance in terms of both historical development and contributing to the world cultural heritage. This article discusses the 3D photogrammetric modelling of Hasbey Dar'ülhuffaz (madrasa for training hafiz) from the Karamanids era, which is located in Ayine Street, Mücellit Neighborhood, Meram District in Konya Province. Within this scope, firstly, four control points that cover the aforementioned cultural asset were established in the study. The coordinates for these points were determined with a Topcon FC-250 GPS. Then, photographs of the cultural asset were captured with Nikon D90 camera and aerial photographs were taken with DJI Phantom 4 unmanned aerial vehicle. DJI Go 4 and Pix4Dcapture mobile applications were used to capture photographs using the unmanned aerial vehicle. All data obtained were evaluated via Agisoft PhotoScan and Netcad software, and a 3D model of the artifact was acquired. Documentation of the 3D models for artifacts in question contribute greatly to the world cultural heritage. At the same time, the 3D model obtained constitutes a substantial and accurate resource to pass down the artifacts to future generations. The most important point is to provide an opportunity for a faithful restoration in case of any potential damage to this historical artifact from physical intervention and natural disasters. It is foreseen that this model will also offer solutions to the problems of many professional disciplines today
Article
Cultural heritages are the most important source of communication between the past and the future. The importance of documenting and preserving cultural heritage is becoming more and more clear. Traditional documentation techniques have been replaced by modern documentation techniques along with developing technology. Especially, the increase in the measurement accuracy of electronic devices has increased the accuracy of documentation studies. In this study, terrestrial laser scanning technique (TLS) and unmanned aerial vehicle (UAV) photogrammetry technique were used. The evaluation of terrestrial laser scanning data was performed in Scene software, and the data obtained by UAV photogrammetry technique was performed in Agisoft metashape and Pix4D software. The sensitivity of the data obtained, the costs of the software and the techniques used were compared with each other. The prominent features of the techniques compared with each other were revealed at the end of the study.