PresentationPDF Available

mrm Raat JKZ

Authors:

Abstract

Juridische kwaliteitszorg
1
Juridische Kwaliteitszorg
(bij de (semi)overheid)
Vooraf
• Voorstellen:
Caroline Raat
Onderzoeker Centrum voor Juridische K waliteit
Zelfstandig onderzoeker, adviseur en opleider
• Afspraken:
Telefoons uit;
Vragen: graag;
Discussie in laatste uur.
Onderwerpen van vandaag
Wat is een juridisch overheidsrisico?
Eerste uur: de rol van het recht bij de overheid;
Tweede uur: Juridische kwaliteitszorg;
Derde uur: Discussie over juridische kwaliteitszorg
en risicomanagement (bij de overheid).
De rol van het recht bij de overheid
Overheid
Verticaal
Geen ec. prikkels
Monopolie
Democratisch
Burgers
Rechtsscheppend
Rechtsstaat
Staats- en
Bestuursrecht
Bedrijf
Horizontaal
Marktwerking
Open markt
Niet-democratisch
Klanten
Onderworpen aan recht
Rechtsorde
Burgerlijk recht
Democratische rechtsstaat
Voorkomen van willekeurige
machtsuitoefening;
Door de overheid;
Binding van de (overheids)macht aan het
recht;
Recht = wet + beginselen (etc).
2
Kenmerken moderne rechtsstaat
• Democratie;
• Machtenscheiding;
• Grondrechten;
Rechterlijke controle;
• Legaliteit;
Rechtsstatelijke beginselen;
Dienende overheid.
Dienende overheid
Ten dienste samenleving;
Algemeen belang;
Verbod op ‘eigen’ belang;
–Ook: integriteit;
• Kwaliteit;
Efficiency ook een rechtsplicht;
Recht is instrument, norm en waarborg.
legaliteiteis
“wetmatigheid van bestuur”
De uitoefening van bevoegdheden door de
overheid moet steunen op een wet;
De overheid mag dus niet “zomaar” besluiten en
doen;
De manier waarop de overheid een bevoegdheid
uitoefent, moet in overeenstemming zijn met het
recht.
Specialiteitsbeginsel
Overheid mag bevoegdheid alleen
uitoefenen in het (bijzondere) belang
waarvoor de regeling in het leven is
geroepen;
Doel van de wet;
Weigerings- en verleningsgronden!
De vraag van het publiekrecht (ook als
overheid privaatr. handelt):
Wie is;
op basis waarvan;
wanneer en;
waarom;
bevoegd tot wat;
ten opzichte van wie;
en hoe?
• Wie:
– welk bestuursorgaan / welk openbaar lichaam,
attributie, delegatie/mandaat;
Op basis waarvan:
– welke wet, regeling (legaliteit), attributie,
delegatie/mandaat;
Waarom:
– met welke reden (specialiteit);
3
Bevoegd tot wat:
– welke (rechts)handeling/besluit;
Ten opzichte van wie:
– burgers, bedrijven, eigen personeel;
• Hoe:
– op welke manier, binnen welke begrenzing
(grondrechten en overige rechten burgers,
beginselen behoorlijk bestuur)?
Juridische kwaliteitszorg
Van Brandweer naar brandwacht
Verbeteren, consolideren en borgen
juridische kwaliteit van hoog tot laag
– Andere manier van werken
– Gericht op primair proces
– Inbouwen kwaliteit in alle producten
Hoe?
Hardware:
“Nulmeting” (extern bureau)
– Doorlichten dossiers;
– Doorlichten werkprocessen en producten;
– Organisatiemodel doorlichten;
• Optimalisatie:
– Standaardwerkprocessen en producten;
– Voortdurend actualiseren en corrigeren.
Software:
Kennis, kennis, kennis!
– Overdragen ipv exclusief houden;
– Degelijke en actuele opleiding;
Juridisch (risico)bewustzijn;
– Overtuigen ipv terechtwijzen;
Rechtmatigheid en integriteit;
– Moet vanzelfsprekend zijn;
Vroegtijdig aan tafel (projecten)
– Meedenken ipv rode pen.
Plaats van juridische functie in organisatie
• Staf/controller
• Lijn
Directie Staf
Sector A Sector B Sector C
Afdeling A1 Afdeling
A2
Afdeling B
1
Afdeling
C1
Projectorganisatie
4
Juridische kwaliteit
Vraag: wat is dat precies?
Geen duidelijke definitie;
Maatstaf:
– organisatie / medewerkers / processen
en producten kunnen hier in meerdere
of mindere mate aan voldoen.
Juridische kwaliteitsbeoordeling
Probleem: kwalitatief begrip omzetten in
kwantitatieve meting – kan dat wel?
Blijft primair een kwalitatief gegeven;
ISO, INK en TQM meten de ‘buitenkant’:
– Kwaliteitszorg;
– Zegt ‘niets’ over de kwaliteit.
Aandachtspunten JKZ
(eigen) regelgeving;
Bevoegdheden (mandaat etc.), voorkomen van
concentratie en gebrek controle;
• “Beleid”;
Primaire besluitvorming;
– Procedureel;
– Inhoudelijk;
• Rechtsbescherming;
Aanbesteding en contracten.
Discussie
juridische kwaliteitszorg en
risicomanagementbij de overheid
Risicomanagement ≠
altijd kwaliteitszorg
Risicomanagement kan leiden tot eenzijdige
aandacht;
– Grote zaken;
– Imago;
Eenzijdige aandacht kan juridische kwaliteit
‘corrumperen’.
‘Iedereen is jurist’
Juristen hebben hun vak niet goed
“verkocht”;
Iedereen kan het (knutselen met
modelletjes van de VNG);
Gevolg: juristen worden gemakkelijk
genegeerd, maar moeten wel de brokken
opvegen.
5
‘Niemand is jurist’
Recht is lastig en hinderlijk;
En juristen ook;
Dus die omzeilen we;
Of die laten we de vervelende klusjes doen;
Recht is minder belangrijk dan
communicatie;
Gevolg idem dito.
Management en bestuur
Juristen als Tompoezen;
Weten zelf vaak te weinig van de inhoud;
Wat wij willen, moet kunnen;
– Uitkomst advies staat al vtv vast
;
Recht is minder belangrijk dan economie;
En dan communicatie;
Dereguleren om het dereguleren;
We moeten soms fouten accepteren
Gaat om ongoing proces;
• Trial and error;
Er zal wel eens wat misgaan;
Juristen moeten dit laten gebeuren ;-)
Hopelijk leren we daar wat van!
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.