ChapterPDF Available

KAMU YÖNETİMİ ANSİKLOPEDİSİ GENİŞLETİLMİŞ 2. CİLT, Blokzincir Teknolojisi (Blockchain Technology), Astana Yayınları, Editörler Yasemin MAMUR IŞIKÇI, Esmeray ALACADAĞLI, Emre AKCAGÜNDÜZ, ISBN: 978-625-7890-74-8

Authors:

Abstract

Blokzincir Teknolojisi (Blockchain Technology), Kamu Yönetimi (Public Administration)
KAMU YÖNETİMİ
ANSİKLOPEDİSİ
GENİŞLETİLMİŞ
2. CİLT
Editörler
Yasemin MAMUR IŞIKÇI
Esmeray ALACADAĞLI
Emre AKCAGÜNDÜZ
Ankara, Ocak 2021
2 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi
Editörler
Yasemin MAMUR IŞIKÇI
Esmeray ALACADAĞLI
Emre AKCAGÜNDÜZ
© Bu eserin bütün hakları saklıdır.
Kapak ve Sayfa Tasarımı
FMK Tasarım
Ankara Ocak 2021
ISBN
978-625-7890-74-8
Baskı
Bizim A.Ş. (41356)
Astana Yayınları
Akademisyen Eğitim Danışmanlık Yayıncılık Hizmetleri
A.Ş. Gökkuşağı Mahallesi 1195 Sok. No: 2/A Çankaya/
ANKARA Tel: 0 312 230 04 85
www.astanayayinlari.com
astanayayinlari@gmail.com
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 3
ÖNSÖZ
Modern toplum hayatında devlet tarafından üretilen hizmetler olmadan
günlük ihtiyaçlarımızı karşılamak pek mümkün görünmemektedir. Kamu
yönetimi, bu kamusal hizmetlerin üretilip vatandaşlara ulaştırılmasında önemli
bir vazife görmektedir. Nüfusun artması, toplumsal ve siyasal yapının
değişmesi, teknolojinin ilerlemesi gibi bir çok sebep, kamu hizmetlerine olan
taleplerin çeşitlenmesine ve artmasına sebep olmuştur. Bu taleplere yönelik
olarak üretilecek politikaların yürütme gücü olması nedeniyle, kamu yönetimi
gün geçtikçe daha önem arz etmekte ve üzerinde daha fazla durulmaktadır. Bu
açıdan kamu yönetimini daha etkin kılmak amacıyla kamu yönetiminin yapısı,
işleyişi ve sorunları hakkında öncesine oranla daha fazla soru sorulmakta ve
araştırma yapılmaktadır. Özellikle 1980 sonrası dönemden sonra kamu
yönetiminin, ne olduğu ve olacağı; nasıl çalıştığı ve çalışması gerektiği gibi
konularda çok farklı paradigmalar ortaya çıkmıştır. Öte yandan, özellikle bilgi
iletişim teknolojilerinde ve insan hakları alanında meydana gelen gelişmeler de
kamu yönetimini yakından etkilemiştir. Bütün bu etkenlerin kamu yönetimine
yansımalarını açıklamak üzere, özellikle son otuz yıldır, oldukça yoğun olarak
yapılan araştırmalar ve geliştirilen kuramlar kamu yönetimi literatürünü de
önemli ölçüde genişletmiştir. Bu çalışma, sözünü ettiğimiz gelişmeler
neticesinde literatüre yeni giren kavramları, terimleri, kuramları, bilgileri ve
bakış açılarını alana ilişkin temel kavramlardan yola çıkarak ortaya koymayı
amaçlamaktadır.
Çalışma kapsamında 1000 civarında kavram belirlenmiş olup, bu
kavramların belirlenmesinde kamu yönetimi ile ilgili ulusal ve uluslar arası
düzeyde ansiklopedi, sözlük, sempozyum ve süreli yayın taraması ve madde
yazarı katkılarından yararlanılmıştır. Çalışmada her bir maddede yer alan
kavramlara ilişkin öz ve güncel bilgilerin verilmesine özen gösterilmiştir.
Ayrıca çalışma, kamu yönetiminin çevresi ile bir bütün oluşturduğu
gerçeğinden yola çıkılarak, sadece “kamu yönetimi” ile ilgili terim ve
kavramlarla sınırlandırılmayıp, ekonomi, sosyoloji, uluslararası ilişkiler,
işletme, hukuk, çevre gibi bilim dallarının kamu yönetimi ile kesişen
kavramlarını da içine alacak şekilde tasarlanmıştır.
Kamu yönetimi tarihsel süreç içinde iş yapma ve yaptırma eyleminin
yegane aracı olarak daima varlığını sürdürmüştür. Bununla birlikte bir bilim
dalı haline gelmesi yakın bir zamana denk gelmektedir. Bu nedenle kamu
yönetimi bilimi bir çocuk misali günden güne büyüyen ve hacmi artan bir bilim
dalıdır. Diğer yandan, toplumlar ve yapılar değiştikçe doğaldır ki, kamu
yönetimi de değişecektir. Bu nedenle, şu anda belirlemiş olduğumuz 1000 adet
kavrama yenileri eklenmeye devam edecektir. Bu durum, çalışmamızın uzun
dönemli ve kapsamlı olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle ilk fasikülde
127 kavramla yayına başlamış bulunmaktayız. Bu çalışmada ise 130 kavram
4 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
alanında uzman kişilerce hazırlanmıştır. Kavramların seçiminde disiplinde
‘anahtar kavram’ olmaları ve güncellik temel belirleyiciler olmuştur.
Kavramların açıklanmasında öz bilgilerin bütünsel bir şekilde verilmesine ve
bu kavramların gelecekte nasıl şekilleneceği konusunda açıklık getirilmesine
büyük önem verilmiştir. Yazarların çalışmaları hem etik açıdan hem de çift kör
hakem sistemi ile değerlendirilerek yayına hazırlanmıştır. Böylelikle titiz ve
kapsamlı bir şekilde hazırlanan eserin, lisans ve lisansüstü düzeydeki
öğrenciler ile akademisyenlerin temel başvuru kaynağı olacağını umuyoruz.
Hiçbir akademik çalışma tek başına yapılmaz. En güzel çalışmalar da
birlikte uyum ve işbirliği içinde yapılanlardır. Bu çalışma da pek çok
akademisyenimizin katkısı ile ortaya çıktı. Böylesi güç bir işe başlamamız için
bize cesaret veren, kalemleri ile katkı yapan tüm madde yazarı ve hakemlik
yapan hocalarımıza; uzun ve yorucu çalışmalarımız esnasında sabır ve
anlayışlarını bizlerden esirgemeyen eşlerimiz ve çocuklarımıza; bizleri
yetiştirip büyüten anne ve babalarımıza; çalışmanın hızlı bir şekilde
yayınlanmasını ve okuyuculara ulaşmasını sağlayan ASTANA yayın grubuna
en içten teşekkürlerimizi sunarız.
Dr. Yasemin M.
IŞIKÇI
Dr. Esmeray
ALACADAĞLI
Dr. Emre
AKCAGÜNDÜZ
Ocak 2021
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 5
BİLİM ve HAKEM KURULU
Prof. Dr. Abdullah YILMAZ
Anadolu Üniversitesi
Prof. Dr. Aydın USTA
İnönü Üniversitesi
Prof. Dr. Azize Serap TUNÇER
Çankırı Karatekin Üniversitesi
Prof. Dr. Betül KARAGÖZ YERDELEN
Giresun Üniversitesi
Prof. Dr. Filiz KARTAL
Ankara Üniversitesi
Prof. Dr. Hüseyin GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi
Prof. Dr. Hüseyin ÖZGÜR
Pamukkale Üniversitesi
Prof. Dr. Önder KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi
Prof. Dr. Özgür ÖNDER
Dumlupınar Üniversitesi
Prof. Dr. Reyhan Ayşen WOLFF
Giresun Üniversitesi
Prof. Dr. S. Mustafa ÖNEN
İnönü Üniversitesi
Prof. Dr. Selma KARATEPE
Gelişim Üniversitesi
Prof. Dr. Songül SALLAN GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi
Prof. Dr. Zerrin TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi
Doç. Dr. Bulut GÜRPINAR
Gebze Teknik Üniversitesi
Doç. Dr. Hayriye ŞENGÜN
Bayburt Üniversitesi
Doç. Dr. Ömür AYDIN
İstanbul Üniversitesi
Doç. Dr. Mustafa KOCAOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi
Doç. Dr. Pelin Pınar GİRİTLİOĞLU
İstanbul Üniversitesi
Doç. Dr. Sevim BUDAK
İstanbul Üniversitesi
Doç. Dr. Yasemin MAMUR IŞIKÇI
Giresun Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Caner EKİZCELEROĞLU
Trakya Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Cemal SALMAN
İstanbul Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Cihan KAYMAZ
Kafkas Üniversitesi
6 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Dr. Öğr. Üyesi Esmeray ALACADAĞLI
Dr. Öğr. Üyesi Eylem ÖZDEMİR
Dr. Öğr. Üyesi Levent MEMİŞ
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KAHVECİ
Dr. Öğr. Üyesi Rengül EKİZCELEROĞLU
Dr. Öğr. Üyesi Selin PELEK
Dr. Dilek DEDE
Dr. Emre AKCAGÜNDÜZ
Dr. Gökben DEMİRBAŞ
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 7
KAVRAMLAR VE YAZARLARI
YAZARLAR
KAVRAMLAR
Prof. Dr. Songül SALLAN GÜL
Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal
Cinsiyet Anaakımlaş(tır)ma, Kadın
Politikaları
Prof. Dr. Hüseyin GÜL
Liderlik, Metropol/Büyükşehir,
Sürdürülebilirlik, Kent-Bölge, Yerel
Yönetimler
Prof. Dr. Ali ŞAHİN
Dr. Öğr. Üyesi Yasin TAŞPINAR
Kalite Yönetimi
Prof. Dr. Ali ŞAHİN
Arş. Gör. Mücahit NAVRUZ
İslam Şehri, Risk Toplumu,
Dayanıklı Şehirler
Doç. Dr. Filiz Tufan EMİNİ
İnovasyon, SWOT Analizi, Strateji,
Misyon, Stratejik Plan, Vizyon
Doç. Dr. İsmail SEVİNÇ
Kalkınma Ajansları
Doç. Dr. Dilek MEMİŞOĞLU
GÖKBINAR
Dijitalleşme, Nüfus Politikası, Dijital
Çağ Yönetişimi
Doç. Dr. Pınar YAZGAN
Bağlayıcı Sosyal Sermaye, Sosyal
Ağlar, Kapitalizm
Doç. Dr. Yasemin MAMUR IŞIKÇI
Lisansüstü Öğrenci Çağla YAMAN
Çocuk Hakları
Doç. Dr. Demokaan DEMİREL
Bilgi Toplumu, Farabi, İbn-i Haldun,
Michel Foucault, Akıllı Şehirler
Doç. Dr. Bulut GÜRPINAR
Diplomasi, Kamu Diplomasisi,
Lobicilik
Doç. Dr. Mustafa KOCAOĞLU
Dost Kentler
Dr. Öğr. Üyesi Selin PELEK
Kayıt Dışı Ekonomi, Dayanışma
Ekonomisi, Kadın İstihdamı
Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer ÖZSOY
Sosyal Politika
Dr. Öğr. Üyesi Hülya AĞCASULU
Kameralizm, Çok Düzeyli Yönetişim,
Post-Bürokrasi
Dr.Öğr. Üyesi Cemal SALMAN
Kent Kuramları, Kentsel Haklar,
Kentsel Dönüşüm
Dr. Öğr. Üyesi Levent MEMİŞ
Politika Ağları, Ağ Yönetişimi,
Yönetişim Ağı
Dr. Öğr. Üyesi Murat DEMİREL
Su Politikası, İklim Değişikliği,
Derin Ekoloji
Dr. Öğr. Üyesi Rengül
EKİZCELEROĞLU
Siyasi Parti Tipolojileri, Seçim
Sistemleri, Yarı Başkanlık Sistemi
Dr. Öğr. Üyesi Caner
EKİZCELEROĞLU
Liberal Ekonomi Modeli, Karma
Ekonomi Modeli, Sosyalist Ekonomi
Modeli
8 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Dr. Öğr. Üyesi Cihan KAYMAZ
Toplumsal Hareketler,
Çevre(sel)cilik, Mutenalaştırma,
Yeniden Belediyeleştirme
Doç. Dr. Üyesi Ömür AYDIN
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
Demokratik Toplum Düzeni, Bölgeli
Devlet
Dr. Öğr. Üyesi Aykut AYKUTALP
Popülizm, Elit Kuramları, Ulus
Devlet
Dr. Öğr. Üyesi Eylem ÖZDEMİR
Siyaset Sosyolojisi, Kimlik Siyaseti,
Etnisite
Doç. Dr. Abdullah AYDIN
Subsidiarite, Desantralizasyon
Dr. Öğr. Üyesi Esmeray
ALACADAĞLI
Çevre Sağlığı
Dr. Öğr. Üyesi Yasin TAŞPINAR
Yeni Kamu Hizmeti
Dr. Öğr. Üyesi Niran CANSEVER
Komünizm, Sosyalizm,
Muhafazakârlık, Askeri Darbe
Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan ÖZALTIN
Blokzincir Teknolojisi, Yapay Zekâ,
Konuşan Şehir
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KAHVECİ
Kamu-Özel Ortaklığı, Kamu Malları,
Kent Ekonomisi
Dr. Öğr. Üyesi Deniz EROĞLU UTKU
Habermas, İletişimsel Eylem Kuramı,
Müzakereci Demokrasi
Dr. Öğr. Üyesi Süleyman GÜVEN
Halkla İlişkiler, Siyasal İletişim,
Propoganda
Dr. Öğr. Üyesi Özlem EŞTÜRK
Gıda Güvencesi, Gıda Rejimi,
Yoksulluk
Dr. Metin ÖZKAN
Siyasal Temsil, Egemenlik, Burjuvazi
Dr. Emre AKCAGÜNDÜZ
Hiyerarşi, Stratejik Yönetim, Kamu
Yönetiminin Denetimi, Yetki Devri,
Kamuoyu, Yetki Genişliği
Dr. Dilek DEDE
Tarihsel Kurumsallık, Dijital
Bölünme, Dijital Yerli/Dijital
Göçmen/Dijital Vatandaş
Dr. F. Gökçen ÇETİN
Laiklik, Devlet, Sekülerleşme
Dr. Ahmet APAN
Kaymakam, Mülki İdare, Vali
Dr. Meriç KARAGÖZLER
Kamu Hukuku, Hukuk Devleti, İnsan
Hakları
Dr. Gökben DEMİRBAŞ
Kentsel Yaşam Kalitesi, Kent
Parkları, Kent Hakkı
Arş. Gör. Cansu KAYMAL
Anarşizm, Anarko Kapitalizm,
Milliyetçilik
Arş. Gör. Enes YALÇIN
Kent Diplomasisi, Ekolojik İktisat
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 9
Arş. Gör. Kübra İmran DİLER
Kamulaştırma, Kamu Tüzel Kişiliği
Arş. Gör. Ayşecan H. AK YILDIRIM
Kent Yönetimi, Kentleşme,
Metropoliten Kent Yönetimi
Arş. Gör. Mustafa KARAMAN
Parlamento, Yüksek Denetim
Kurumları
Lisansüstü Öğrenci Gürdal TUT
Neoliberalizm
10 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
KAMU YÖNETİMİ ANSİKLOPEDİSİ 1. CİLT İÇİNDEKİ
KAVRAMLAR LİSTESİ
Açık Hükümet
Open Government
Afet Yönetimi
Disaster Management
Adhokrasi
Adhocracy
Arsa Spekülasyonu
Urban Land Speculation
Bağımlı Kentleşme
Dependent Urbanization
Bağımsız İdari Otoriteler
Independent Administrative Authorities
Bakan
Minister
Bakanlar Kurulu
Council of Ministers
Başkanlık Sistemi
Presidential System
Bilgi Yönetimi
Knowledge Management
Bölge İdaresi
Region Administration
Bürokrasi
Bureaucracy
Cumhurbaşkanı ve Türkiye
President of The Repuclic and
Cumhurbaşkanlığı Sistemi
Turkish Presidental System
Çevre Yönetimi
Environmental Management
Çevre Yönetim Sistemi
Environmental Management System
Çevresel Adalet
Environmental Justice
Çokuluslu Şirketler
Multinational Companies
Denetim
Control
Dengeli Kalkınma
Balanced Growth
Dengesiz Kalkınma
Unbalanced Growth
Develüasyon
Develuation
Devletçilik
Etatism
Dış Denetim
External Audit
Düzenleyici Devlet
Regulatory State
E- Demokrasi
E-Democracy
E-Devlet
E-Goverment
Eko-feminizm
Ecofeminism
Ekolojik Hareketler
Ecological Movements
Ekolojik Ayak İzi
Ecological Footprint
Ekolojik Planlama
Ecological Planning
Ekososyalizm
Ecosocialism
Enflasyon
Inflation
Enformasyonel Kapitalizm
Informational Capitalism
Erişilebilirlik
Accessibility
Esnek İstihdam
Flexible Employment
Esnek Üretim
Flexible Production
E-Sicil
E-Performance Evaluation
Etik
Ethics
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 11
Evrensel Hizmet
Universal Service
Federal Devlet
Federal State
Feminizm
Feminism
Göç Politikası
Migration Policy
Hükümdar Aynası
Mirror for Princes
İç Denetim
Internal Audit
İç Kontrol
Internal Control
İdare
Administration
İdarenin Bütünlüğü
Integral Unity of Public Administration
İdari Kolluk
Administrative Police
İdari Reform
Administrative Reform
İdeoloji
Ideology
İstihdam
Employment
Kalkınma
Development
Kamu Değeri
Public Value
Kamu Denetçisi
Ombudsman
Kamu Hizmeti
Public Service
Kamu Personeli
Public Staff
Kamu Politikası
Public Policy
Kamu Yönetim
Public Administration
Kamu Yönetimi Disiplini
Public Administration Discipline
Kamusal Alan
Public Space
Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi
Comparative Public Administration
Kentsel Ayrışma
Urban Segregation
Kentsel Güvenlik
Environmental Security
Kentsel Yeniden Geliştirme
Urban Redevelopment
Keynes
Keynes
Keynescilik
Keynesianism
Kırsal Kalkınma
Rural Devolepment
Kompakt Kent
Compact City
Kriz
Crisis
Küresel sermaye
Global Capital
Liberalizm
Liberalism
Mahalli İdare Birlikleri
Local Administration Unions
M-Devlet
M-Goverment
Merkezden Yönetim
Centralization
Minimal Devlet
Minimalist State
Modernleşme
Modernization
Modern Yönetim Kuramı
Modern Management Theory
Neo-Klasik Yönetim Kuramları
Neo-Classical Management Theories
Organize Sanayi Bölgeleri
Organized Industrial Areas
Organize Sanayi Bölgeleri Çevre
Organized Industrial Areas
Politikaları
Environmental Politics
Örgütsel Değişlim
Organizational Change
12 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Özerklik
Autonomy
Parlamenter Sistem
Parliamentary System
Personel Yönetimi
Personnel Administration
Planlama
Planning
Post-Fordizm
Post-Fordism
Postmodernizm
Postmodernism
Radikal demokrasi
Radical Democracy
Refah iktisadı
Welfare Economics
Sanal Kaytarma
Cyberloafing
Sanayi Devrimi
Industrial Revulation
Sayıştay
Court of Account
Seçmen Davranışı
Voter Behavior
Siyaset
Politics
Sivil İtaatsizlik
Civil Dicobedience
Sivil Toplum
Civil Society
Siyasal Davranış
Political Behavior
Siyasal Devrimler
Political Revolutions
Siyasal Katılma
Political Participation
Siyasi Parti Tipolojileri
Political Party Typologies
Siyaset Psikolojisi
Political Psychology
Sokak Düzeyinde Bürokrasi
Street-Level Bureaucracy
Sosyal Refah Devleti
Social Welfare State
Sosyal Sermaye
Social Capital
Sömürgecilik
Colonialism
Stagflasyon
Stagflation
Sürdürülebilir Kalkınma
Sustainable Development
Sürdürülebilir Kent
Sustainable City
Toplam Kalite Yönetimi
Total Quality Management
Yabancı Uzman Raporları
Foreign Expert Reports
Üniter Devlet
Unitary State
Yeni Kamu İşletmeciliği
New Public Management
Yeni Sağ
New Right
Yerel Demokrasi
Local Democracy
Yerel Özerklik
Local Autonomy
Yerinden Yönetim
Decentralization
Yoksullukla Mücadele Politikaları
Policies Against Poverty
Yönetim
Administration/Management
Yönetim Biliminin Öncüleri
Pioneers of Management Science
Yönetimin Fonksiyonları
Functions of Management
Yönetişim
Governance
Yürütme
Executive
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 13
KAMU YÖNETİMİ ANSİKLOPEDİSİ 2. CİLT
İÇİNDEKİLER
Ağ Yönetişimi (Network Governance) ............................................................. 18
Akıllı Şehir (Smart City) .................................................................................. 26
Anarko Kapitalizm (Anarcho Capitalism) ........................................................ 36
Anarşizm (Anarchism) ..................................................................................... 42
Askeri Darbe (Military Coup) .......................................................................... 51
Bağlayıcı Sosyal Sermaye (Bonding Social Capital) ....................................... 60
Bilgi Toplumu (Information Society) ............................................................... 68
Blokzincir Teknolojisi (Blockchain Technology) ............................................ 77
Bölgeli Devlet (Regionalized State) ................................................................. 86
Burjuvazi (Bourgeoisie) .................................................................................. 93
Büyükşehir/Metropoliten Kent (Metropolitan City) ....................................... 102
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Presidential Decree) .................................. 109
Çevre Sağlığı (Environmental Health) ........................................................... 117
Çevre(sel)cilik (Environmentalism) ............................................................... 128
Çocuk Hakları (Child Rights) ......................................................................... 140
Çok Düzeyli Yönetişim (Multi Level Governance) ....................................... 151
Dayanıklı Şehirler (Resilient Cities)............................................................... 159
Dayanışma Ekonomisi (Solidarity Economics) .............................................. 169
Desentralizasyon (Decentralization) ............................................................... 178
Demokratik Toplum Düzeni (Democratic Order of Society) ......................... 184
Derin Ekoloji (Deep Ecology) ........................................................................ 193
Devlet (State) .................................................................................................. 203
Dijital Bölünme (Digital Divide) .................................................................... 209
Dijital Çağ Yönetişimi (Digital Era Governance) .......................................... 215
Dijital Yerli/Dijital Göçmen/Dijital
Vatandaş (Digital Natives/ Digital Immigrants/ Digital Citizen) ................... 224
Dijitalleşme (Digitalization) ........................................................................... 230
Diplomasi (Diplomacy) .................................................................................. 238
Dost Kentler (Friendly Cities) ........................................................................ 247
Egemenlik (Sovereignty) ................................................................................ 253
14 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Ekolojik İktisat (Ecological Economy) .......................................................... 264
Elit Kuramları (Elite Theories) ....................................................................... 272
Etnisite (Ethnicity) .......................................................................................... 279
Farabi .............................................................................................................. 291
Gıda Güvencesi (Food Security) .................................................................... 301
Gıda Rejimi (Food Regime) ........................................................................... 306
Halkla İlişkiler (Public Relations) .................................................................. 313
Hiyerarşi (Hierarchy) ..................................................................................... 321
Hukuk Devleti (The Rule of Law) .................................................................. 327
İbn-i Haldun .................................................................................................... 333
İklim Değişikliği (Climate Change) ............................................................... 341
İletişimsel Eylem Kuramı (Theory of Communicative Action) ..................... 351
İnovasyon (Innovation) ................................................................................... 363
İnsan Hakları (Human Rights) ........................................................................ 369
Jürgen Habermas ............................................................................................ 376
İslam Şehri (Islamic City) ............................................................................... 385
Kadın İstihdamı (Female Employment) ......................................................... 395
Kadın Politikaları (Woman Policies) .............................................................. 404
Kalite Yönetimi (Quality Management) ......................................................... 415
Kalkınma Ajansları (Development Agencies) ................................................ 425
Kameralizm (Cameralism) ............................................................................. 439
Kamu Diplomasisi (Public Diplomacy).......................................................... 448
Kamu Hukuku (Public Law) ........................................................................... 455
Kamu Malları (Public Goods) ........................................................................ 462
Kamu Tüzel Kişiliği (Public Legal Entity) ..................................................... 471
Kamu Yönetiminin Denetimi (Control of Public Administration) ................. 482
Kamulaştırma (Expropriation) ........................................................................ 490
Kamuoyu (Public Opinion) ............................................................................ 501
Kamu Özel Ortaklığı (Public Private Partnership) ......................................... 508
Kapitalizm (Capitalism) ................................................................................. 517
Karma Ekonomi Modeli (Mixed Economic Model) ...................................... 526
Kayıt Dışı Ekonomi (Informal Economy) ...................................................... 534
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 15
Kaymakam (District Governor) ...................................................................... 543
Kent Diplomasisi (City Diplomacy) ............................................................... 552
Kent Ekonomisi (Urban Economics) .............................................................. 561
Kent Hakkı (Right to the City) ....................................................................... 567
Kent Kuramları (Urban Theory) ..................................................................... 578
Kent Parkları (Urban Parks) ........................................................................... 588
Kent Yönetimi (Urban Government) .............................................................. 598
Kent Bölge (City Region) ............................................................................... 606
Kentleşme (Urbanization) .............................................................................. 613
Kentsel Dönüşüm (Urban Transformation) .................................................... 619
Kentsel Haklar (Urban Rights) ....................................................................... 630
Kentsel Yaşam Kalitesi (Urban Quality of Life) ............................................ 640
Kimlik Siyaseti (Identity Politics) .................................................................. 652
Komünizm (Communism) ............................................................................. 664
Konuşan Kent (Speaking City) ....................................................................... 670
Laiklik (Laicism) ............................................................................................ 681
Liberal Ekonomi Modeli (Liberal Economic Model) ..................................... 688
Liderlik / Önderlik (Leadership) ..................................................................... 699
Lobicilik (Lobbying) ...................................................................................... 709
Metropoliten Kent Yönetimi (Metropolitan Government) ............................. 715
Michel Foucault .............................................................................................. 723
Milliyetçilik (Nationalism) ............................................................................. 732
Misyon (Mission) ........................................................................................... 741
Muhafazakârlık (Conservatism) ..................................................................... 747
Mutenalaştırma (Gentrification) ..................................................................... 756
Mülki İdare (Territorial Administration) ........................................................ 763
Müzakereci Demokrasi (Deliberative Democracy) ........................................ 774
Neoliberalizm (Neoliberalism) ....................................................................... 786
Nüfus Politikası (Population Policy) .............................................................. 796
Parlamento (Parliament) ................................................................................. 805
Politika Ağları (Policy Network) .................................................................... 814
Popülizm (Populism) ...................................................................................... 824
16 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Post-Bürokrasi (Post-Bureaucracy) ................................................................ 832
Propaganda (Propaganda) ............................................................................... 840
Risk Toplumu (Risk Society) ......................................................................... 848
Seçim Sistemleri (Electoral Systems) ............................................................. 854
Sekülerleşme (Secularism) ............................................................................. 865
Siyasal İletişim (Political Communication) .................................................... 871
Siyasal Temsil (Political Representation) ....................................................... 878
Siyaset Sosyolojisi (Political Sociology) ........................................................ 889
Siyasal Parti Tipolojileri (Typology of Political Parties) ............................... 899
Sosyal Ağlar (Social Networks) ..................................................................... 910
Sosyal Politika (Social Policy) ....................................................................... 919
Sosyalist Ekonomi Modeli (Socialist Economic Model) ................................ 928
Sosyalizm (Socialism) ................................................................................... 937
Strateji (Strategy) ............................................................................................ 946
Stratejik Plan (Strategic Plan) ......................................................................... 952
Stratejik Yönetim (Strategic Management) .................................................... 959
Su Politikası (Water Policy) ........................................................................... 969
Subsidiarite (Subsidiarty) ............................................................................... 980
Sürdürülebilirlik (Sustainability) .................................................................... 986
Swot Analizi (Swot Analysis) ........................................................................ 995
Tarihsel Kurumsallık (Historical Institutionalism) ....................................... 1001
Toplumsal Cinsiyet (Gender) ....................................................................... 1008
Toplumsal Cinsiyet Anaakımlaş(tır)ma (Gender Mainstreaming) ............... 1016
Toplumsal (Sosyal) Hareketler (Social Movements).................................... 1022
Ulus Devlet (Nation State) ........................................................................... 1036
Vali (Governor) ............................................................................................ 1043
Vizyon (Vision) ............................................................................................ 1051
Yapay Zekâ (Artificial Intelligence) ............................................................. 1058
Yarı Başkanlık Sistemi (Semi Presidential System) ..................................... 1071
Yeni Kamu Hizmeti (New Public Service) .................................................. 1082
Yeniden Belediyeleştirme (Remunicipalization) .......................................... 1094
Yerinden Yönetim / Yerel Yönetim (Local Administration) ........................ 1106
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 17
Yetki Devri (Delegation) .............................................................................. 1116
Yetki Genişliği (Deconcentration) ................................................................ 1123
Yoksulluk (Poverty) ..................................................................................... 1129
Yönetişim Ağı (Governance Network) ......................................................... 1136
Yüksek Denetim Kurumları (Supreme Audit Institutions) ........................... 1145
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 77
Blokzincir Teknolojisi (Blockchain Technology)
Oğuzhan Özaltın, (Dr. Öğr. Üyesi), Isparta Uygulamalı Bilimler
Üniversitesi Isparta Meslek Yüksekokulu, Dış Ticaret Bölümü,
Isparta/Merkez, Orcid No:0000-0002-8264-8358
oguzhanozaltin@isparta.edu.tr
Yakın Anlamlı Kavramlar
İnternet, Kriptoloji, Dağıtık Defter Teknolojileri, Web 3.0
Tanım
Blokzincir “İşlemlerin belli bir uzlaşı algoritması sonucunda,
dağıtık veritabanlarına eklenmesidir” (Özcan, 2019, s. 2). Blokzincir
“Birçok bilgisayardaki işlemleri kaydetmek için kullanılan, merkezi
olmayan, dağıtık ve ağa dahil olan veya olmayan herkesin
inceleyebileceği açık bir dijital defterdir” (Dedeoğlu, 2019, s. 30)
Mucidi tarafından 1979 patentlenen ve mucidi ile aynı adla
anılan Merkle Ağacı, blokzincirin teorisinin başlangıcı olarak kabul
görmektedir (BtcTürk, 2020). 1991’de yayımlanan ve bir dijital
dokümanın zamanını damgalayan, elektronik imzayla güvenli biçimde
kaydedilmesini ortaya koyan makale, tarihsel açıdan Merkle’den sonra
blokzincir teorisine ikinci en önemli katkıyı sağlamıştır. (Haber ve
Stornetta, 1991, s. 109-110). Ancak günümüzde blokzincir terimi
genellikle, 2008 yılında Satoshi Nakamoto tarafından yayınlanmış bir
makaleye dayandırılmaktadır ve bu kişinin/kişilerin kim olduğu
belirsizliğini korumaktadır (Lai ve Chuen, 2017).
Bilindiği gibi popüler kültürde, blokzincir teknolojisinden daha
ziyade bu teknoloji üzerinde çalıştırılan kripto paralar tanınmaktadır.
Çünkü blokzincir teknolojisinin ilk uygulamasının 2009’da başlatılan
bitcoin (BTC) olduğu kabul edilmektedir. Cawrey’den alınan bilgiye
göre, kriptoloji konusunda çalışan bir uzman 2009 yılında 27 Amerikan
Doları değerine eşit 5000 BTC satın almış, 2013 yılında 5000 BTC’nin
değeri 886.000 Amerikan Doları’na yükselmiştir (Cawrey, 2013, 1).
Kripto para birimlerinin temelindeki teknolojiyi adeta bir devrime
78 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
benzeten Tapscott ve Tapscott, blokzinciri “değerlerin interneti”
biçiminde nitelendirmiştir (Tapscott ve Tapscott, 2016). Dünya Bankası
ise likidite ve kıymetli evrakların yanı sıra tapu kayıtları, kimlik, sağlık
bilgileri ve diğer kişisel verileri de bu değerlere örnek göstermektedir
(World Bank, 2018). 27 Mayıs 2020’de Türkiye İş Bankası, dış ticarette
blokzincir kullanmaya başlayan ilk Türk Bankası olduğunu duyurmuştur
(TİB, 2020). Dolayısıyla blokzincir teknolojisi, parayla ve getiriyle
birlikte anılmaya başlamıştır.
Blokzinciri bir yapı olarak tanımlayan Dedeoğlu’na göre
blokzincir, “birden fazla bilgisayardaki işlemleri kaydetmek için
kullanılan açık ve merkezi olmayan bir dijital kayıt defteridir”
(Dedeoğlu, 2019, s. 30). Ülger ise blokzinciri “bloklar tarafından,
işlemlerin kalıcı olarak kaydedildiği paylaşılan bir zincir” olarak
tanımlamaktadır (Ülger, 2020, s. 11). Sert ise blokzincir teknolojisini
ortaya koyanların amacının, birbiriyle işlem yapan tarafların güven
ihtiyaçlarını tek bir aracının tekelinden kaldırmak olduğunu
belirtmektedir. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için güven hizmeti, tek
bir aracı yerine makinelere yayılmaktadır (TÜBİTAK-BİLGEM, 2018;
Sert, 2019, s. 15).
Yukarıdaki tanımlardan yola çıkarak teorik olarak geçmişle
ilişkilendirilse de blokzincir pratiklerinin onuncu yılını henüz aşmış,
yeni bir teknoloji olduğu görülmektedir. Blokzincir, idari ve coğrafi
olarak birbirinden ayrı konumlanmış, hiyerarşik anlamda eşit yetkili
bilgisayarların, şifrelenmiş bilgi bloklarını ve interneti kullanmak
suretiyle birbirleriyle kurduğu, otomatik güven esaslı, uzlaşı
teknolojisidir.
İçerik
İnternetin başlangıcından,, sosyal medyanın kullanımına kadarki
döneme, teknolojik anlamda Web 1.0 adı verilmektedir. Web 1.0’ın inşa
edilmesi ve dünyaya ücretsiz biçimde yayılmasının maliyeti, ağırlıklı
olarak, Amerika Birleşik Devletleri’nin kaynakları tarafından finanse
edilmiştir. İnternetin teknolojik adı, sosyal medyanın kullanımıyla
birlikte Web 2.0 adını almıştır. Web 2.0’ın finansmanı ise şirketler
tarafından karşılanmıştır. Her ne kadar Web 2.0. uygulamaları
(Facebook, Instagram, Twitter vb.) ücretsiz gibi olsalar da kullanıcılar
açısından bedelsiz değildir. Bireyler Web 2.0 kullanabilmek için kişisel
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 79
bilgilerinin bir bölümünü bazı şirketlerin tekeline sunmak zorunda
kalmaktadır. Blokzincir gibi Web 3.0 teknolojilerinin ise bu bedelli
duruma bir tepki olarak doğduğu, Web 2.0 ile paylaşılmak zorunda kalan
bazı bireysel mülkiyetlerin (Kimlik bilgileri, sosyal ağlar, duygu
durumlarının dijital izleri vb.), tekellerden arındırılmasının amaçlandığı
iddia edilmektedir. İddiaya göre işte bu amaçla Web 1.0 ve Web 2.0’nin
merkezileşmiş karakterlerinin tersine, blokzincir temelli adem-i
merkeziyetçi, dağıtık uygulamalara olan talep büyümektedir (Sert, 2019,
s. 10).
Blokzincir teknolojisinin çalıştırılabilmesinde, özetleme (Hash)
fonksiyonları, dağıtık defter teknolojisi (Distributed ledger) ve uzlaşı
(Consensus) temel bileşenler arasındadır. Özetleme (Hash
fonksiyonunun, doğrama, öğütme gibi çevirileri de kullanılmaktadır)
fonksiyonu, matematik sayesinde oluşturulan algoritmalarla, verilerin
şifrelenmesi ve büyüklüğü fark etmeksizin 64 karaktere indirgenmesidir
(TBV, 2019, s. 20). Blokzincirde kullanılan SHA-256 ve SHA-512
algoritmaları veya elektronik imza şemaları kısaca MD adı verilen
özetleme fonksiyonlarını kullanmaktadır ve bunların ne kadar güvenli
oldukları tartışmalıdır (Manap ve Apohan, 2011, s. 2). Söz konusu
güvenliği sağlayan algoritmalara başka bir açıdan bakıldığında, örneğin
SHA 384’ün ticareti geliştirmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri
(ABD) Ulusal güvenlik Ajansı (NSA) tarafından yürütülen bir proje
olduğu (NSA, 2015), SHA 512’nin ABD’nin Ulusal Standartlar ve
Teknoloji Enstitüsü (NIST) tarafından geliştirildiği (NIST, 2012) dikkat
çekicidir.
Blokzincire özgü bileşenlerden birisi olan dağıtık defter
teknolojisi, gerçekleştirilen işlemlere ait verilerin, elektronik şartlar
sağlandığında bir merkezden onay almaksızın, düzenli olmayan biçimde,
ağdaki makinelerin tümüne düğümlerle (Node) kaydedilmesidir (TBV,
2019, s. 16). Dağıtık defter teknolojisi sayesinde, kullanıcılar hem
kendilerine hem de başkalarına ait zincirdeki, geçmişe dönük tüm
işlemlere erişebilirler (Travizano, vd., 2020, s. 152). Blokzincir
ağlarında verilerin dağıtımı ve deftere kaydı ağdaki kullanıcıların
güvenlik ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebilir. Güvenlik ihtiyacıyla
ters orantılı biçimde, blokzincir ağına olan erişim kısıtlanmaktadır. Bu
nedenle kamuya açık veya herkesin erişimine açık olmayan özel
blokzincir ağları bulunmaktadır (Usta ve Doğantekin, 2017, s. 34-38).
80 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Uzlaşı bileşenine genellikle konsensüs protokol adı da verilmektedir.
Dağıtık olarak çalışan blokzincir ağındaki makineler arasında uzlaşı
sağlanabilmesi için, iletilerin geçişi ve işlenebilmesi için bir dizi kurallar
tanımlanır. İletiyi yayımlayan ve kabul eden makineler, iletinin bu
kurallara veya algoritmalara uygunluğu konusunda fikir birliğine
varmaktadır. Dağıtılmış sistemde hataya dayanıklı fikir birliğinin
temellerini oluşturmak ve dağıtılmış hesaplama için iki pratik uzlaşı
protokolünü ön plana çıkmaktadır. Bunlar ispatı (PoW) ve Nakamoto
protokolleridir (Xiao, vd., 2020, s. 27). Bu protokollerin gerçekleşmesi,
blokzincir ağındaki tüm makinelerin yarısından fazlasının uzlaşısına
bağlı olduğundan hem zaman hem de enerji tüketimi açısından görece
yüksek maliyetler söz konusudur. İşte bu nedenle daha düşük maliyetli
uzlaşı sağlayan protokoller üzerinde çalışılmaktadır. Örneğin hisse ispatı
(PoS) protokolü bunlardan birisidir (Senthilkumar, 2019, s. 255).
Pek çok yeni teknolojide olduğu gibi blokzincirin, hangi
alanlarda kullanılabileceği ve kamu hizmetlerinde kullanılmasından
doğacak potansiyel avantajları ve dezavantajlar bulunmaktadır. OECD
kamu yönetişimiyle ilgili yayımladığı bir raporda, blokzincir teknolojisi,
kimlik yönetimi (Doğum-ölüm, medeni durum, vize-pasaport, sağlık
vb), finansal hizmetler (bordro, sosyal güvenlik, vergi vb.), bankacılık,
taşınmazlarla ilgili kayıtlar, tedarik zinciri yönetimi, varlık takibi,
envanterleme, noter hizmetleri, akıllı enerji şebekelerinin yönetimi, fikri
ve sınai hakların yönetimi, elektronik oylama, dolandırıcılık ve
yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının kendi aralarında ve
paydaşlarıyla ilişkilerinde özellikle de işlemler bazında, güdüm
kapasitesinin yükseltilmesi amaçlarıyla kullanılabilir (Berryhill, 2018, s.
25-27). Blokzincirin Türkiye’de hangi kamu hizmetlerinde
kullanılabileceği konusunda yapılan çalışmalarda da OECD raporuyla
aynı minvalde örnekler açıklanmaktadır (Takağolu, 2019, s. 270-289;
Tüfekçi ve Karahan, 2019, s. 167-181). Tekin ise Türkiye’deki yerel
yönetimlerin ihtiyaçları doğrultusunda, blokzincir teknolojisinin adapte
edilmesi sürecinde, en uygun yönetişim modelinin nasıl olması
gerektiğinin incelenmesi gerektiğini savunmaktadır (Tekin, 2019, s.
481).
Öte yandan maliyetlerin azaltılması, veri bütünlüğünün
korunması, geçmişe dönük verilerin değişmezliğinin sağlanabilmesi ve
ağdaki üyelerin kayıtlara erişiminde saydamlık avantajlar arasında
sayılmaktadır. Depolama ihtiyacının artması ve uygulamadaki diğer
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 81
zorluklar ise blokzincir ile kamu hizmetlerinin yürütülmesinde olası
dezavantajlar olarak yorumlanmaktadır (Berryhill, 2018, s. 29-33;
Durukal ve Öztürk, 2019, s. 455-456, s. 66). Blokzincir teknolojisi, e-
devletin kamusal değerini arttırmak, kamu hizmetlerini sunmak ve
yönetmek için yeni bir yöntem sunmaktadır. Ancak bu, kamu sektörü
açısından hala tartışmalı ve ulaşılması zor hedeftir (Sabbagh, 2019, s.
532). Blokzincirle birlikte küresel düzeyde, kayıt dışı ekonomide, değer
transferi kolaylaşmıştır.
Avrupa Komisyonu’nun bilim ve bilgi servisi olan Ortak
Araştırma Merkezi (JRC) tarafından, Gürcistan, Malta, İsveç, İsviçre,
Lüksemburg ve Hollanda’da bazı blokzincir temelli kamu hizmetleriyle
ilgili vaka analizleri gerçekleştirilmiş ve raporlanmıştır. Rapora göre,
devam eden projelerin sınırlılıkları dâhilinde blokzincir kullanımıyla
birlikte, kamu hizmetlerinde, kayıt tutmada verimlilik artışı (işlem
süresinin azaltılması, maliyetlerin düşürülmesi) ve veri güvenliliğinin
yükselmesi (kurumlar arasında veri bütünlüğünün, değişmezliğin ve veri
tutarlılığının iyileştirilmesi) yönlerinde olumlu sonuçlar görülmektedir
(Allessie, 2019, s. 65-66).
Gelecekteki Yönelimler
Kentleşme alan yazınında akıllı kentlerin bileşenlerini ortaya
koyan çalışmalarıyla tanınan Cohen’e göre, akıllı kentler alanı, web 1.0
ile teknoloji odaklı akıllı kentler, Web 2.0 ile teknoloji destekli lider
kentler ve Web 3.0 ile bu lider kentlerin hemşeriler tarafından inşasına
doğru gelişim göstermektedir. Bu aşamada blokzincir kritik bir
faktördür. Örneğin Barselona, akıllı kent uygulamalarında, Web 2.0’ın
monopolcü firmaları yerine, açık kaynak yazılımları kullanmaya
başlamıştır. Dubai ise dünyanın ilk blokzincir destekli akıllı kenti
olduğunu ilan etmiştir (Cohen, 2018). Ancak Avrupa Birliği düzeyinde
gerçekleştirilen bir araştırmada, devletlerin doğrudan katılımı
olmaksızın, sivil yönetişimi mümkün kılan blokzincirin potansiyel
dönüştürücü gücünü belirginleştiren hizmetlere rastlanmamaktadır
(Berryhill, 2018, s. 65). Aynı rapora göre AB çıkarları ekseninde,
blokzincirin dönüştürücü gücünü ortaya çıkarmak için önerilen
politikalar, rehberlik ve bilgi paylaşımına yönelik programların
oluşturulması, odaklanmış pilot uygulanmaların fonlanması,
standardizasyon ve sertifikasyon süreçlerinin desteklenmesi, birliğe özgü
82 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
temel blokzincir bileşenlerinin sağlanması, vakaya dayalı alt yapıların
oluşturulmasıdır (Berryhill, 2018, s. 68).
Şat’a göre devlet, blokzincir teknolojisinin gelişmesiyle doğru orantılı
biçimde düzenleyici rolünü sürdürmeye özen göstermelidir. Özellikle
kamu yöneticilerine, veri okuryazarlığı becerisi kazandırılmalıdır (Şat,
2019, s. 140)
Teknoloji yaşam döngüsünün her aşamasında, farklı teknik
tasarımlarla deneylerin sürekliliği kritik bir öneme sahiptir. Blokzincire
ilişkin deneysel çalışmaların, üç sektörde artacağı söylenebilir. Bu üç
sektör kamu, özel ve sivil toplum sektörleridir. Nesnelerin/şeylerin
interneti (IoT) ile birlikte internete bağlı makine sayısı büyümekte ve bu
durum internet üzerinden işlem yapanların güvenlik ihtiyaçlarını daha da
arttırmaktadır. Bu açıdan da blokzincirin sunduğu güvenliği sağlama
seçenekleri, mevcut teknolojilerle kıyaslandığında, internetteki bireysel
ve kurumsal kullanıcılar için cazip fırsatlar sunmaktadır. Türk Kamu
Yönetimi açısından bakıldığında özellikle ABD ve AB örneklerinde
olduğu gibi özetleme, defter ve uzlaşı algoritmalarının üretilmesinin
ulusal çıkarları doğrudan ilgilendirildiği anlaşılmaktadır. Bu
algoritmaların üretilmesi, uzman insan kayaklarının geliştirilmesi için
her üç sektöre yönelik doğrudan ve dolaylı araçların desteklenmesi
politik bir tercih olmalıdır.
İlgili Kavramlar
Güven, Kripto Paralar, Kara Para, Kayıt Dışı Ekonomi, Açık
Kaynak, Nesnelerin/Şeylerin İnterneti (IoT).
Tavsiye Edilen Okumalar
Aksoy, E., E. (2018). Paradan sonraki en büyük icat - blockchain
teknolojisi ve altcoinler. İstanbul: Abaküs Kitap.
Blockchain.berkeley (2020). Kaliforniya Berkeley’de yer alan araştırma
üniversitesi öğretim elemanları ve öğrencilerinin, blokzincir
hakkındaki kurslarıyla ün yapmış girişim. Erişim tarihi:
01.07.2020, https://blockchain.berkeley.edu/.
Blockchain.com (2011). 2011’de Açılmış olan kripto para borsası.
Erişim tarihi: 01.07.2020. https://www.blockchain.com/tr/.
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 83
Türkiye Bilişim Vakfı (2019). Blokzinciri teknolojisi terminoloji
çalışması. Erişim tarihi: 01.07.2020, https://bctr.org/bctr-rapor-
blokzinciri-teknolojisi-terminoloji-calismasi-9674/.
Türkiye Bilişim Vakfı (2019). Blockchain Türkiye platformu, Hukuk,
Düzenlemeler ve Kamu İlişkileri Çalışma Grubu’nun Hazırladığı
Erişime Açık Raporlar. Erişim tarihi: 01.07.2020.
https://bctr.org/hukuk-duzenlemeler-ve-kamu-iliskileri/.
Sert, T. (2019). Sorularla blockchain. Erişim tarihi, 01.07.2020,
https://bctr.org/turan-sert-tarafindan-kaleme-alinan-sorularla-
blockchain-yayimlandi-10768/.
Şat, N. (2019). Blokzincir (blockchaın)’in kamu idaresine olası etkileri
üzerine, Amme Idaresi Dergisi, 52(4), 117-147.
Yurdumuzda 2019 yılında faaliyetlerine başlayan blokzincir araştırma
ağı (BAĞ). Erişim tarihi: 01.07.2020, https://bag.org.tr/.
Kaynakça
Allessie, D., Sobolewski, M., Vaccari L. (2019). Blockchain for digital
government. Ed. Francesco Pignatelli. European Commission,
Joint Research Centre, Digital Economy Unit (JRC/B6). Erişim
tarihi: 01.08.2020.
https://joinup.ec.europa.eu/sites/default/files/document/2019-
04/JRC115049%20blockchain%20for%20digital%20government
.pdf.
Berryhill J., Bourgery T. Hanson, A. (2018, June). Blockchains
unchained blockchain technology and its use in the public sector.
OECD Working Papers on Public Governance. Erişim tarihi:
08.08.2020. https://www.oecd-
ilibrary.org/governance/blockchains-unchained_3c32c429-en.
BtcTürk (2020). Blockchain (blokzinciri) teknolojisi nedir? Erişim
Tarihi, 05.08.2020. https://www.btcturk.com/bilgi-
platformu/blockchain-blokzinciri-teknolojisi-nedir/.
Cawrey, D. (2013). This man bought $27 of bitcoins in 2009 and they’re
now worth $980k. Erişim tarihi: 08.08.2020.
https://www.coindesk.com/bought-bitcoin-2009-now-worth-
983000.
Dedeoğlu, D. (2019). A’dan Z’ye blockchain. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Durukal, O., ve Öztürk N. K. (2019, Kış). Kamusal hizmet sunumunda
blokchain teknolojisi. EKEV Akademi Dergisi, 23(77), 449-456.
84 Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II
Haber, S., Stornetta, W.S. (1991). How to time-stamp a digital
document. J. Cryptology 3, 99111.
https://doi.org/10.1007/BF00196791.
Lai, R., & Chuen, D. L. K. (2017). Blockchain from public to private.
Lai, R., & Chuen, D. L. K. (Ed.) Handbook of blockchain,
digital finance, and ınclusion. (pp. 145177). Academic Press:
England.
Manap, C., Apohan, A., M. (2011). Özet fonksiyonlarındaki zayıflıklar
ve elektronik imzalara etkisi. Kamu Sertifikasyon Merkezi
Dokümanları, Erişim tarihi: 01.08.2020.
http://kamusm.bilgem.tubitak.gov.tr/dosyalar/makaleler/Ozet%20
Fonksiyonlarindaki%20Zayifliklar%20Ve%20Elektronik%20Imz
alara%20Etkisi.pdf.
NIST (2012). Secure hash standard, FIPS 180-4. Erişim tarihi:
02.08.2020.
https://csrc.nist.gov/CSRC/media/Publications/fips/180/4/archive
/2012-03-06/documents/Draft-FIPS180-4_Feb2011.pdf.
NSA (2015). Commercial national security algorithm suite. Erişim
tarihi: 02.08.2020. https://apps.nsa.gov/iaarchive/programs/iad-
initiatives/cnsa-suite.cfm.
Özcan, D. (2019). Blokzincir mimarisi ve merkezi olmayan uygulamalar.
İstanbul: Pusula.
Sabbagh, P. (2019). The Public value of e-government: a blockchain-
based approach. Excellence in Services 22nd International
Conference Proceedings, Perrotis College, Thessaloniki
(Greece), 29-30.08.2019, 515-540.
Senthilkumar, D. (2019). Data confidentiality, integrity, and
authentication. Architectures and frameworks for developing and
applying blockchain technology. (pp.246-274). IGI Global:USA.
Sert, T. (2019). Sorularla blockchain. Erişim tarihi: 06.08.2020.
https://bctr.org/turan-sert-tarafindan-kaleme-alinan-sorularla-
blockchain-yayimlandi-10768/.
Şat, N. (2019). Blokzincir (blockchaın)’in kamu idaresine olası etkileri
üzerine. Amme Idaresi Dergisi,. 52(4), 117-147.
Takaoğlu, M., Özer, Ç., Parlak, E. (2019). Blokzinciri teknolojisi ve
Türkiye’deki muhtemel uygulanma alanları. Uluslararası Doğu
Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 1(2), 260-295.
Tapscott, D., Tapscott A. (2016). Blockchain revolution: how the
technology behind bitcoin ıs changing money, business, and the
world. New York:Penguin Publishing Group. Erişim tarihi:
Kamu Yönetimi Ansiklopedisi Cilt II 85
08.08.2020.https://books.google.com.tr/books?id=NqBiCgAAQBAJ&
printsec=frontcover&dq=blockchain&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwiu3
dTv8ZzrAhXlsYsKHahLCl0Q6AEwBHoECAYQAg#v=onepage&q=b
lockchain&f=false.
Tekin Bilbil, E. (2019). Yerel yönetimler ve blokzincir teknolojisi: bir
yönetişim tasarısı/stratejisi önerisi. Kent Akademisi, 12 (3), 475-487.
TİB-Türkiye İş Bankası (2020). İş Bankası, blockchain teknolojisiyle dış
ticarette ödeme garantisi veren ilk türk bankası oldu. Erişim tarihi:
01.08.2020. https://www.isbank.com.tr/bankamizi-taniyin/is-
bankasi-blockchain-teknolojisiyle-dis-ticarette-odeme-garantisi-
veren-ilk-turk-bankasi-oldu.
Travizano, M., Sarraute, C., Dolata, M., French, A. M., Treiblmaier, H.
(2020). Wibson: a case study of a decentralized, privacy-preserving
data marketplace. Treiblmaier, horst; clohessy, trevor. blockchain
and distributed ledger technology use cases.(pp.149-170). Cham:
Springer.
TÜBİTAK-BİLGEM (2018). Blokzincir teknolojileri. Erişim tarihi:
08.08.2020. https://blokzincir.bilgem.tubitak.gov.tr/bz-
calistay/blok-zincir.html.
Tüfekci, A. ve Karahan, Ç. (2019), Blokzincir teknolojisi ve kamu
kurumlarınca verilen hizmetlerde blokzincirin kullanım durumu.
Verimlilik Dergisi, 4, 157-193.
Türkiye Bilişim Vakfı (2019). Blokzinciri teknolojisi terminoloji çalışması.
İstanbul: Rumi Matbaacılık.
Usta, A. ve Doğantekin, S. (2017). Blockchain 101 v2. Erişim tarihi:
08.08.2020. https://bkm.com.tr/wp-
content/uploads/2019/08/15082019_kitap.pdf.
Ülger, H. (2020). Blockchain: blockchain’e dair. Erişim tarihi: 08.08.2020.
https://books.google.com.tr/books?id=aEfQDwAAQBAJ&pg=PA2
7&dq=blockchain&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwiu3dTv8ZzrAhXls
YsKHahLCl0Q6AEwAXoECAMQAg#v=onepage&q=blockchain
&f=false.
World Bank (2018). Blockchain & distributed ledger technology (DLT).
Erişim tarihi: 08.08.2020.
https://www.worldbank.org/en/topic/financialsector/brief/blockchai
n-dlt.
Xiao, Y., Zhang, N.,Lou, W., Hou, Y. (2019). A survey of distributed
consensus protocols for blockchain Networks. ISachin shetty,
charles kamhoua, laurent njilla. blockchain for distributed systems
security. (pp. 25-50). England:John Wiley & Sons.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
Kentsel sorunlara çözüm üretmek, ihtiyaçları gidermek ve kentin yaşam kalitesini iyileştirmek için, teknoloji önemli bir araç olarak karşılık bulmaktadır. Ortaya çıkan yeni teknolojik gelişmelerin kentin farklı alanlarına/konularına yansımasıyla akıllı kent (smart city) kavramı ön plana çıkmaktadır. Nesnelerin interneti ve sensörler gibi yeni teknolojilerin yardımıyla geliştirilen uygulamaların bir karşılığı olarak akıllı kentler gelişmektedir. Akıllı kent kavramına yönelik önemli sayıda kuramsal ve uygulamaya dönük araştırma yapılmakta ve uluslararası alan yazında önemli bir yoğunlaşmanın olduğu görülmektedir. Diğer taraftan ulusal yazında sınırlı bir ilginin olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, akıllı kent kavramı üzerinden bir yazın taraması gerçekleştirmektir. Gerçekleştirilen incelemede, kentsel alanda akıllı uygulamaların; problemlerin daha iyi tanımlanması, vatandaş odaklı yönetimin gerçekleşmesi, daha iyi hizmetlerle yaşam kalitesinin yükseltilmesi, anlık veri akışıyla kararların hızlı alınması ve tüm bu gerçekleştirilenlerle sürdürülebilir bir yaşam alanının oluşturulması amacıyla öne çıktığı anlaşılmaktadır. Bunların yanında, büyük veriyle birlikte; kişisel verilerin güvenliği, siber saldırılar, teknolojide dışa bağımlılığın fazla olması, doğal afet gibi durumlarda güvencesizlik, özel sektör üzerinden kamusal çıkarın ihmal edilmesi gibi risk ve zorluklara dikkat çekilmektedir.
Chapter
Full-text available
The Internet offers unprecedented opportunities to collect large amounts of personal data at low cost. Typically, it is not only the data collection process but also their further use which is opaque to the individuals. Blockchain technology promises to return Internet users control over their personal data. In this chapter we present and discuss Wibson, a decentralized data marketplace based on the blockchain that provides a way for individuals to control and monetize their personal information in a trusted environment. By using a token and blockchain-enabled smart contracts Wibson allows data sellers and buyers to interact while allowing them to keep their desired level of anonymity. This chapter is based on qualitative interviews and the thorough analysis of the technical documentation. We describe the underlying rationale and functioning of Wibson and provide suggestions for future research at the intersection of blockchain and privacy.
Article
Full-text available
Dünyada nüfusun özellikle son yıllarda çok fazla artması ve artan nüfusun şehirlerde yoğunlaşması, şehirlerdeki altyapı geliştirme buna bağlı olarak daha sürdürülebilir, güvenilir ve ulaşılabilir şehirler oluşması ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bu ihtiyaçlar teknolojiyle birlikte gelişen akıllı şehirleri ve bunun alt kollarından biri olan akıllı ulaşım kavramlarını ortaya çıkarmıştır. Makalede; ülkemizde akıllı şehirciliğe verilen öneme bağlı olarak akıllı ulaşım kavramı kapsamında geliştirilen yerli ve milli projelerden Akıllı Kasis Aydınlatma Projesi detaylı bir şekilde anlatılmış; projenin şehrin ve vatandaşların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılan araştırmalar sonucu güvenli ulaşıma katkı sağlayacağı hipotezi açıklanmaktadır. Projenin ar-ge çalışmaları sonucunda üretilen prototipi üzerinde kullanıcı deneyimleme çalışması yürütülmüştür. Bu deneyimleme çalışmasında, çeşitli araştırmalar, kullanıcılarla görüşmeler yapılmıştır ve çalışmada elde edilen verilerin analiziyle, Akıllı Kasis Aydınlatma projesinin şehirlerde güvenli ulaşıma katkı sağlayacağı hipotezini desteklediği görülmüştür. ABSTRACT The increase of the population in the world especially in recent years and the concentration of this increasing population in the cities, has brought about the need to create more sustainable, reliable and accessible cities for the development of the infrastructure in cities. As a result of these needs it brings out the term smart cities that are developing with technology and intelligent transportation concepts which are one of its sub-branches. In the article; Smart Speed Bump Lighting Project, one of the national projects of Turkey that developed within the scope of smart transportation concept, is explained in detail. After the research and development studies about the project and considering the needs of the city and the citizens there is a hypothesis of the project that it will contribute to safe transportation in cities. A user experience study was carried out on the prototype produced as a result of the R&D studies of the project. In this UX study, various researches, interviews were conducted with the users and it was observed that the analysis of the data obtained from the study supported the hypothesis that the Smart Speed Bump Lighting project would contribute to safe transportation in the cities.
Article
Full-text available
Public administration should adjust to the architecture of the Blockchain data convention, in which non-governmental collective structures practice. With this adjustment, Blockchain would be able to render the process of enforcing the rules of public administration open and legitimate, provided that it observes democratic consensus. Public administration should focus swiftly on how to incorporate the Blockchain technology into service processes. The overall goal is to make the government more efficient, this adaptation process need to be addressed with only a competent and well-prepared public structure. In this respect, organizations should equip themselves with new visions; they should train and educate public administrators and civil servants who will create public value. The article approaches this argument by evaluating the quality, functioning, dissimilarities, advantages, disadvantages, smart contracts, and usage of the Blockchain in the private sector and public administration both literatür works and Worldwide cases.
Article
Full-text available
A smart city finds ways to better serve its citizens, and brings together key urban systems, including energy grids, water management, waste systems, smart mobility and transportation based on the engineering applications. The smart cities should aim to strengthen the socioeconomic backbone of the city, so the subject needs to be addressed in multi-dimensional framework. Thus, different disciplines such as engineering, architecture, sociology, economics and urban design are practiced upon in order to design smart technology plans and systems. Even though innovative smart city projects offer sustainable, mobile, digital, safe infrastructures that enable flexibility to different needs still there is no consent about what really forms a city smarter. This paper considers smart cities as integrated models, and aims at disclosing major catalysts for socioeconomic development in smart city projects. Besides, discusses about the tools for urban development enabled by knowledge-intensive digital applications, the role of open data in smart mobility systems and nature-based solutions. Several dimensions and elements of the smart cities are defined based on the projects of five chosen cities located in different continents. Findings from each project about their critical systems, salient concepts and driving elements are utilized to conclude the study with triggers that can set cities on the path to becoming smart. gerçekten daha akıllı kılan şeyin ne olduğuna dair literatürde karar kılınan tek bir formül yoktur. Bu çalışma akıllı şehirleri bütünleşik modeller olarak ele almakta ve sosyoekonomik gelişme kapsamında akıllı şehir projelerindeki temel katalizörleri açıklamayı hedeflemektedir. Ayrıca, bilgi yoğun dijital uygulamaların sağladığı kentsel gelişim araçlarını ve akıllı mobilite sistemlerinde doğaya dayalı çözümleri tartışıp, açık verilerin önemini vurgulamaktadır. Akıllı şehirlerin çeşitli boyutları ve unsurları, farklı kıtalarda bulunan beş akıllı kentin projelerine göre tanımlanmaktadır. Her bir projenin kritik sistemleri, göze çarpan konseptleri ve unsurları hakkındaki bulguları ile kentleri akıllı olma yoluna sokabilecek indikatörler paylaşılmıştır.
Article
Full-text available
Cities have been the heart of civilization, knowledge and collective life for centuries. From the end of the 19th century onwards, they have been affected and transformed by economic, social, and political conditions. It is important that the cities are taken over from past generations, and that they offer a quality lifestyle and are delivered to future generations accordingly. This necessitates a radical change and transformation of the construction and management of cities, both in social and environmental terms. Especially the cities which have been growing rapidly due to immigration and the cities which have been exposed to unplanned progress now face chronic problems. The basic needs such as infrastructure, transportation, communication, education, and health are rapidly growing at levels much higher than the service supply. Therefore, there emerged a searching for new ways other than the traditional problem-solving methods. In addition to these developments, rapid changes and developments in technology make it possible to have more accurate and fast solutions to the city problems by using technology and innovation based perspectives. In this study, the “Smart City Concept” which is one of the most crucial agenda-setting topics of the 21st century was emphasized, and the elements of city administration were examined in this context. The examples of the city management examined within the content of this study focused on the strong cases of cooperation with certain local administrations, and they further explore the establishment of smart cities, the provision of high living standards, and the creation of strong economies.