ArticlePDF Available

Abstract

Geïnspireerd werken en leven. Voordat je verder leest, wil ik je uitnodigen even je ogen te sluiten en je gedachten te laten gaan over de volgende stelling: 'Ik zou mijn leven graag nog eens herhaald zien. En wel op exact dezelfde wijze'. Denk eens aan alle keuzes die je tot nu toe hebt gemaakt of nagelaten. Je ervaringen in opleidingen, werk en privé. De mensen in je leven: je ouders, onderwijzers, eventuele kinderen, kleinkinderen, vrienden, vijanden, collega's, klanten of patiënten. De vreugdevolle en de uiterst verdrietige ervaringen. Ga je er nog een keer voor? Of toch liever niet? Dan is het belangrijk dat ik kan onderscheiden wat ik wil, wat ik kan veranderen en wat ik moet loslaten. De vraag van Nietzsche laat me stilstaan bij de waarde van mijn leven. Waar wil ik dat mijn leven voor gestaan heeft, als ik straks op de drempel van de dood sta? En wat doe ik met het pijnlijke deel van mijn verhaal waaraan ik niets heb kunnen veranderen? Voel ik me een slachtoffer of kies ik ervoor om te leren van de wonden die ik heb opgelopen? In Nietzsches woorden: ben ik een heer of ben ik een slaaf? Waarmee hij bedoelt: kies ik zelf mijn perceptie of voel ik me een speelbal van omstandigheden? Zowel de heer als de slaaf streven naar zelfrealisatie, maar de heer wordt wie hij is vanuit vrijheid en de slaaf vanuit wrok en machteloosheid. Een heer maakt zijn eigen keuzes binnen beperkingen, terwijl een slaaf zich ver-plicht voelt aan de waarden van anderen en alleen ruimte kan maken voor zichzelf door innerlijk verzet te plegen. De heer zegt 'het leven boeit mij' en de slaaf zegt 'het leven boeit mij'. Dezelfde woorden, maar een totaal andere betekenis. Ontevreden zijn met het leven komt volgens Nietzsche ten diepste voort uit een slavenmoraal: de slaaf lijdt aan het leven waaraan hij zich voelt overgeleverd. Diep vanbinnen verlangt. Het antwoord dat je geeft hangt af van de waardering die je hebt voor je leven. Heb je het gevoel dat je als mens tot je recht komt? Voel je je verbonden met de mensen om je heen en met het werk dat je doet? Of sleep je jezelf door de dag en ben je blij als het weekend aanbreekt, zodat je even kunt ontsnappen aan de sleur en alle verantwoordelijkheden? Met de vraag of je je leven nog eens herhaald wilt zien, en wel op exact dezelfde wijze, wijst Nietzsche [1] je op het belang van je leven. Stel, vraagt hij, dat je als autonoom individu zelf de waarden kunt kiezen die jij belangrijk vindt in het leven. Waar kies je dan voor? Wil je proberen om het leven te leiden waarvan je zou wensen dat je het nog eens zou mogen leiden? Ik vind deze vraag van Nietzsche niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Veel dingen in mijn leven zijn een pijnlijk gegeven waaraan ik niets kan veranderen. Zo heb ik nu eenmaal een familie waarmee ik het zal moeten doen. Ik heb niet onder controle hoe zij mij zien, noch heb ik controle over de gevolgen van mijn keuzes en inspanningen. Er is een spanningsveld tussen mijn autonomie en de mate waarin ik ben overgeleverd aan omstandigheden.
28
VAKBLAD NATUURLIJKE & INTEGRALE GEZONDHEIDSZORG | jan/feb 2020
CASUÏSTIEK: VOETREFLEXOLOGIE
Geïnspireerd
werken en leven
Voordat je verder leest, wil ik je uitnodigen even je ogen
te sluiten en je gedachten te laten gaan over de volgende
stelling: ‘Ik zou mijn leven graag nog eens herhaald zien.
En wel op exact dezelfde wijze’. Denk eens aan alle keuzes
die je tot nu toe hebt gemaakt of nagelaten. Je ervaringen
in opleidingen, werk en privé. De mensen in je leven: je
ouders, onderwijzers, eventuele kinderen, kleinkinderen,
vrienden, vijanden, collega’s, klanten of patiënten.
De vreugdevolle en de uiterst verdrietige ervaringen.
Ga je er nog een keer voor? Of toch liever niet?
Marlene van Lier is holistisch psycholoog, met
aandacht voor de mens als geheel: persoonlijk, fysiek,
sociaal en spiritueel. Breed georiënteerd vanuit de
cliëntgerichte benadering en existentieel welzijn, heeft
ze specialisaties in yoga, de ZelfKennisMethode en
klassieke homeopathie.
Door Marlene van Lier
ren, dan is het belangrijk dat ik kan onderscheiden wat ik wil,
wat ik kan veranderen en wat ik moet loslaten.
De vraag van Nietzsche laat me stilstaan bij de waarde van
mijn leven. Waar wil ik dat mijn leven voor gestaan heeft, als
ik straks op de drempel van de dood sta? En wat doe ik met
het pijnlijke deel van mijn verhaal waaraan ik niets heb kunnen
veranderen? Voel ik me een slachtoffer of kies ik ervoor om
te leren van de wonden die ik heb opgelopen? In Nietzsches
woorden: ben ik een heer of ben ik een slaaf? Waarmee hij
bedoelt: kies ik zelf mijn perceptie of voel ik me een speelbal
van omstandigheden? Zowel de heer als de slaaf streven naar
zelfrealisatie, maar de heer wordt wie hij is vanuit vrijheid en
de slaaf vanuit wrok en machteloosheid. Een heer maakt zijn
eigen keuzes binnen beperkingen, terwijl een slaaf zich ver-
plicht voelt aan de waarden van anderen en alleen ruimte kan
maken voor zichzelf door innerlijk verzet te plegen. De heer
zegt ‘het leven boeit mij’ en de slaaf zegt ‘het leven boeit mij’.
Dezelfde woorden, maar een totaal andere betekenis.
Ontevreden zijn met het leven komt volgens Nietzsche ten
diepste voort uit een slavenmoraal: de slaaf lijdt aan het leven
waaraan hij zich voelt overgeleverd. Diep vanbinnen verlangt
Het antwoord dat je geeft hangt af van de waarde-
ring die je hebt voor je leven. Heb je het gevoel
dat je als mens tot je recht komt? Voel je je ver-
bonden met de mensen om je heen en met het
werk dat je doet? Of sleep je jezelf door de dag
en ben je blij als het weekend aanbreekt, zodat je even kunt
ontsnappen aan de sleur en alle verantwoordelijkheden?
Met de vraag of je je leven nog eens herhaald wilt zien, en
wel op exact dezelfde wijze, wijst Nietzsche[1] je op het belang
van je leven. Stel, vraagt hij, dat je als autonoom individu zelf
de waarden kunt kiezen die jij belangrijk vindt in het leven.
Waar kies je dan voor? Wil je proberen om het leven te leiden
waarvan je zou wensen dat je het nog eens zou mogen leiden?
Ik vind deze vraag van Nietzsche niet zo gemakkelijk te
beantwoorden. Veel dingen in mijn leven zijn een pijnlijk gege-
ven waaraan ik niets kan veranderen. Zo heb ik nu eenmaal
een familie waarmee ik het zal moeten doen. Ik heb niet onder
controle hoe zij mij zien, noch heb ik controle over de gevolgen
van mijn keuzes en inspanningen. Er is een spanningsveld tus-
sen mijn autonomie en de mate waarin ik ben overgeleverd
aan omstandigheden. Als ik het gevoel wil hebben dat mijn
leven en werk zin hebben en dat ik waardevol ben voor ande-
‘mijn behoefte aan zelfrealisatie en mijn behoefte aan verbinding met de ander staan deels
op gespannen voet met elkaar’
29
WWW.VNIG.NL jan/feb 2020 | VAKBLAD NATUURLIJKE & INTEGRALE GEZONDHEIDSZORG
Meer informatie: www.libra-coaching.nl
CASUÏSTIEK: VOETREFLEXOLOGIE
THERAPEUTISCHE VAARDIGHEDEN
hij naar iets anders: naar rust, harmonie, vrijheid, mensen die
van hem houden en bij wie hij zichzelf kan zijn.
De vraag is dan hoe ik mezelf uit deze innerlijke gevange-
nis bevrijd. Welke keuzes heb ik en hoe laat ik los wat ik niet
kan veranderen? Volgens Nietzsche heb ik het recht om zelf
de waarden te kiezen waarnaar ik wil leven. Uit alles wat ik heb
meegekregen van mijn ouders, mijn familie, geloof, ervarin-
gen, tijd en cultuur mag ik kiezen wat bij mij past en wat ik
achter me wil laten. Geïnspireerd en vol energie leven en wer-
ken begint bij beseffen wat wezenlijk belangrijk voor mij is en
waardoor ik kan worden wie ik ben.
Mijn zelfrealisatie kan ik dus grotendeels zelf invullen, maar
ik besta niet los van anderen. Er zullen altijd anderen zijn die
mijn leven onverwacht een andere wending geven of die een
beroep op mij doen waar ik niet omheen kan of wil.
Volgens de filosoof Levinas[1] ben ik als mens in essentie
een gevoeligheid voor andere mensen. Mijn behoefte aan ver-
binding met anderen komt voort uit mijn liefde en compassie
en niet uit mijn behoefte aan zelfrealisatie, hoewel ze kunnen
overlappen. Als het erop aankomt is mijn ego minder belang-
rijk dan het welzijn van de ander. Levinas legt uit dat de ander,
louter door zijn aanwezigheid, een appèl op mij doet waar ik
niet omheen kan. Als ik bijvoorbeeld het laatste koekje pak en
mijn vriend komt toevallig net binnen, dan voel ik mij onmid-
dellijk schuldig als ik hem niet de helft aanbied – nog voordat
ik weet of hij trek heeft in het laatste koekje. Door zijn aan-
wezigheid heeft de ander een soort macht over mij, hij richt
onmiddellijk mijn aandacht op hem, of ik dat nu wil of niet.
Volgens Levinas word ik door dit appèl getroffen in mijn leven.
Het voelt als mijn ethische plicht om gehoor te geven aan het
beroep dat de ander op mij doet. Mijn behoefte aan zelfrea-
lisatie en mijn behoefte aan verbinding met de ander staan
deels op gespannen voet met elkaar.
Om geïnspireerd en vol energie te kunnen leven en werken
word je uitgedaagd te balanceren tussen beide behoeften. De
volgende vragen kunnen je daarbij helpen: als je terugdenkt
aan wat je meekreeg in je jeugd en opleidingen, welke waarden
kies je dan en welke laat je los? Wat heb je over jezelf geleerd
in moeilijke periodes? Wanneer stel je grenzen als je eigen-
waarde of datgene wat je waardevol vindt bedreigd wordt?
Waaraan besteed je tijd, geld en energie? Wat zijn de belang-
rijkste dingen die jou blijdschap, vreugde, geluk en tevreden-
heid geven? Met welke mensen wil je omgaan? Welke wijsheid
zou je willen doorgeven aan volgende generaties? Welke din-
gen maken het belangrijk voor jou om door te willen gaan met
leven? Hoe zou je herinnerd willen worden?
Geïnspireerd, vol energie leven en werken betekent worden
wie je bent: keuzes maken en trouw zijn aan jezelf. Flexibel
kunnen meebewegen met wat op je pad komt. In contact zijn
met je gevoel en wat belangrijk is voor jou. Accepteren wat je
niet kunt veranderen, rouwen en loslaten om daarna met her-
nieuwde energie en levenswijsheid weer verder te gaan. Echte
vreugde en inspiratie ontstaan door de hele mens te worden
die je bent, met alle hoogte- en dieptepunten. a
‘vreugde en inspiratie ontstaan
door de hele mens te worden
die je bent, met alle hoogte-
en dieptepunten’
BRONVERMELDING:
1. Keij, J. (2011) Nietzsche als opvoeder. Of: Hoe een mens wordt wat hij is.
Utrecht: Uitgeverij Klement.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.