ThesisPDF Available

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin mesleki profesyonellik algıları ile mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca bu algılarının çeşitli demografik değişkenlere göre fark gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemi benimsenerek betimsel, ilişkisel ve nedensel karşılaştırma modellerinde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcı sayısını 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Elazığ il merkezindeki ortaokullarda görev yapmakta olan 741 branş öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla kişisel bilgi formunun yanısıra Öğretmenlerin Mesleki Profesyonellik Algı Ölçeği, Öğretmenlik Mesleği Statüsü Algı Ölçeği, İş memnuniyeti ölçeği ve Öğretmen Öz yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde yüzde, frekans, ortalama, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü Anova testi ve Path analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin mesleki profesyonellik, iş memuniyeti ve öz yeterlik algı düzeyleri yüksektir. Öğretmenlerin mesleki statü algılarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algıları, mesleği tercih etme nedenine göre farklılaşmasına rağmen cinsiyete, mesleki kıdeme, mezuniyet durumlarına ve branşlarına göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin mesleki statü ve iş memnuniyeti algıları, mesleki kıdem ve mesleği tercih etme nedenine göre farklılaşmakta fakat cinsiyete, mezuniyet durumlarına ve branşlarına göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin öz yeterlik algıları ise mesleği tercih etme nedenine göre farklılaşmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin mesleki profesyonellik algılarının, mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algılarıyla ilişkili olduğu düşünülmüştür. Bu doğrultuda öğretmenlerin mesleki profesyonellik algıları ile mesleki statü algıları arasındaki doğrudan ilişkinin anlamlı olduğunu görülmüştür. Bu ilişkinin etki büyüklüğünün küçük olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algıları ile iş memnuniyeti algıları arasındaki doğrudan ilişkinin anlamlı ve orta düzeyde olduğu gözlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algıları ile öz yeterlik algıları arasındaki doğrudan ilişkinin de anlamlı ve büyük etkide olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin mesleki profesyonellikleri ile iş memnuniyeti arasındaki ilişkide öğretmenlerin mesleki statü algıları, kısmi aracılık etkisi göstermektedir. Sonuç olarak araştırma bulgularına göre öğretmenlerin mesleki profesyonelliklerinin; mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algılarının önemli bir belirleyicisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bulgularda, algılanan mesleki statüyü arttırma yoluyla öğretmenlerin iş memnuniyetlerinin dolaylı olarak artacağı bulunmuştur. Böylece çalışma ile öğretmen profesyonelliğinin meslek üzerindeki önemli etkileri ortaya çıkarılmıştır. Bu önem göz önünde bulundurularak öğretmenlerin mesleki profesyonelliklerine ilişkin farkındalığın arttırılması ve öğretmenler için mesleki profesyonellik standartları oluşturulması önerilerinde bulunulabilir. Ayrıca çalışmada mesleki kıdemi fazla olan öğretmenlerin mesleki statü ve iş memnuniyeti algılarının mesleğe yeni başlayanlara göre daha düşük bulunması nedeniyle, deneyimli öğretmenler için mesleki profesyonelliğe yönelik destek programları geliştirilebilir. Anahtar kelimeler: Öğretmenlerin mesleki profesyonelliği, Mesleki statü, İş memnuniyeti, Öz yeterlik, Öğretmen, Algı The main aim of this study was to examine the relationships among teacher professionalism and professional status, job satisfaction and self-efficacy. In addition, it was determined whether these perceptions differ according to various demographic variables. The study was designed in descriptive, correlational and causal comparative models by using quantitative research method. The participants of the study consisted of 741 teachers employed at secondary schools in the city center of Elazığ during 2018-2019 academic year. In the study, personal information form, Teacher Professionalism Scale, Teaching Profession Status Scale, Job Satisfaction Scale and Teacher Self-Efficacy Scale were used to collect the data. Descriptive statistics, bivariate correlations were calculated, and independent samples t test, one-way Anova test and Path analysis were used to analyses of the data. The descriptive statistics showed that professionalism, job satisfaction and self-efficacy perception levels of teachers were at a high level. Teachers' perceptions of professional status were found to be at a medium level. Teacher professionalism differed according to the reason to prefer the occupation variable. However, it did not differ according to gender, professional seniority, graduation and subject variables. It was also found that teachers' perceptions of professional status and job satisfaction differed according to seniority and the reason to prefer occupation variables; however, their perceptions did not differ according to gender, graduation and subject variables. Teachers' self-efficacy perceptions differed according to the reason to prefer the occupation variable. In the study, it was thought that teachers' perceptions of professionalism are related to their professional status, job satisfaction and self-efficacy perceptions. Accordingly, the direct relationship between teachers' perceptions of professionalism and their professional status perceptions was found to be significant. The effect size of this relationship was found to be small. It was found that the direct relationship between teachers' perceptions of professionalism and their job satisfaction perceptions was significant and at a medium level. It was also revealed that the direct relationship between teachers' perceptions of professionalism and their self-efficacy perceptions was significant and the effect size of this relationship was large. It was determined that in the relationship between teachers' occupational professionalism and job satisfaction, teachers' perceptions of professional status showed a partial mediation effect. According to the research findings, it was determined that professionalism perceptions of teachers were important predictors of their professional status, job satisfaction and self-efficacy perceptions. It was concluded that teachers' job satisfaction will increase indirectly by increasing the perceived professional status. As a result, the important effects of teacher professionalism on the occupation were revealed in this study. Taking this into consideration, it can be suggested to raise awareness of teachers' occupational professionalism and to establish occupational professional standards for teachers. Because professional status and job satisfaction perceptions of teachers with more seniority were found to be lower than the teachers with lower professional seniority, it can be suggested to develop training courses for experienced teachers on occupational professionalism. Key words: Teacher professionalism, Status of profession, Job satisfaction, Self efficacy, Teacher, Perception
A preview of the PDF is not available
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
zet: Mesleklerin gelişiminde, meslek üyelerinin toplumsal statü ve güç elde etmesinde meslek örgütleri önemli bir rol oynar. Ekonomik kriz dönemlerinde profesyoneller, meslek örgütlerinden daha çok sendikalarda örgütlenme eğiliminde olmuştur. Oysa mavi yakalı çalışanların örgütü olarak görülen sendikalar genellikle profesyonellikle bir karşıtlık içinde tanımlanmıştır. Öğretmenler ise, dünyanın pek çok bölgesinde çoğu zaman sendikalarda örgütlenmiş, ancak öğretmenliğe yüklenen meslek ideolojisi nedeniyle profesyonalizm-sendikacılık ikiliğini farklı boyutlarda yaşamışlardır. Bu çalışmada öncelikle öğretmenlik mesleği ekseninde profesyonalizm ve sendikacılık ikiliği tartışmaya açılacak, sonrasında ise eğitim alanında, çalışma yaşamında, sendikalarda yaşanan değişimlere paralel bu ilişkinin dönüşümü ele alınacaktır. Son olarak, Türkiye'de öğretmen örgütlenmesinin tarihsel gelişimi ve bu örgütlenmenin günümüzde aldığı biçim yapılan tartışmalar bağlamında ana hatlarıyla değerlendirilecektir. Böylece çeşitli tarihsel dönemlerde profesyonalizm ve sendikal örgütlenme arasında ortaya çıkan çatışma ve uzlaşmanın günümüzde Türkiye öğretmen örgütlenmesi bağlamında nasıl şekillendiği çözümlenmeye çalışılacaktır. Anahtar kelimeler: Profesyonalizm, sendikalaşma, reform sendikacılığı, öğretmenlik, meslek ideolojisi An Evaluation on the Teachers' Organizations in Turkey in the Context of the Dichotomy of Professionalism and Unionism. Abstract: Professional associations play important roles for their members achieving social status and power and in the development of professions. Professionals in times of economic crisis have been in 1 Tıpkı "emek", "iş", "uğraş", "çalışma" sözcüklerinin kullanımında olduğu gibi "meslek" kavramının kullanımıyla ilgili literatürde bir karmaşa mevcuttur. Bazı batı dillerinde kullanılan meslek (profession) kavramı Türkçe'de "profesyonel meslek" kavramıyla karşılanmaktadır. Profesyonelleşme bir mesleğin sahip olduğu özellikler açısından gelişmesini, statüsündeki artışı ifade eden bir kavram olarak kullanılırken; profesyonalizm ise mesleğe özgü tutum, davranış ve ideolojiyi ifade eder. * Dr. Ankara Üniversitesi, Eğitim Yönetimi ve Politikası Bölümü Çalışma ve Toplum, 2015/4
Article
Full-text available
Bu araştırma, öğretmenlerin okulların örgütsel narsizm düzeylerine yönelik görüşleri ile öz yeterlilik algıları ara-sındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2014-2015 öğretim yılında Uşak İli'nde orta okullarda görev yapan 3660 öğretmen, örneklemini ise 344 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırma verileri Örgütsel Narsizm Ölçeği ve Genel Öz yeterlilik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, ilişkisiz t testi ve Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenler, okullarının örgütsel narsizm düzeyini orta düzey olarak algılamaktadırlar. Öğretmenlerin okulların ör-gütsel narsizm düzeyine yönelik görüşleri cinsiyetlerine ve aynı okulda çalışma süresine göre anlamlı farklılık göster-memektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre, örgütsel narsizm düzeyine yönelik görüşleri liderlik, tanınma isteği böbürlenme ve kendine hayranlık boyutlarında farklılaşmaktadır. Yine öğretmenlerin görev yaptıkları okuldaki öğretmen sayısına göre okulların örgütsel narsizm düzeyine yönelik görüşleri liderlik, tanınma isteği böbürlenme ve kendine hayranlık boyutlarında farklılaşırken, sergileme boyutunda farklılaşmamaktadır. Araş-tırmanın diğer değişkeni öz yeterliğe yönelik sonuçlara bakıldığında da, öğretmenlerin öz yeterliklerini yüksek düzey-de algıladıkları görülmektedir. Öğretmenlerin öz yeterlilik algısı cinsiyetlerine göre, öz yeterliliğin başlama boyutun-da farklılaşmakta iken, yılmama ve sürdürme çabası-ısrar boyutlarında farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin mesleki kıdemlerine, görev yaptıkları okulda çalışan öğretmen sayısına ve aynı okulda çalışma süresine göre ise, öz yeterlilik algıları farklılaşmamaktadır. Araştırma da son olarak, öğretmenlerin okulların örgütsel narsizm düzeyine yönelik görüşleri ile öğretmenlerin öz yeterlilik algıları arasında olumlu yönde düşük düzeyde ilişki bulunurken her iki değişkenin boyutlarının birbiriyle ilişkilerinde olumlu ve olumsuz yönde düşük düzeyde ilişkilere rastlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: narsizm, örgütsel narsizm, öz yeterlilik, öğretmen. Abstract This research was done with the aim of determining the correlation between teachers' perceptions of their schools' or-ganisational narcisism level and teachers' perceptions of their self-efifacy .The research is in descriptive correlation survey design model. The populationof the research consists of 3660 teachers who worked in 2014-2015 educational year in Uşak city and the sample group consists of 344 secondary school teachers.The convenience sampling method was used for the research. The data were collected by using " Organisational Narcisism Scale" and " General Self-Efifacy Scale". In the analysis of data mean, one way anova , independent samplest-test and Pearson product-moment correlation coefficient were used. According to the results teachers perceive their schools' organisational narcisism level as medium. Teachers' perceptions of their schools' organisational narcisism level don't differ in terms of their gender and their seniority at the same school. On the other hand, teachers' perceptions of their schools' organisational narcisism level differ in leadership, anticipation of recognition, grandiosity and self-admiration dimensions in terms of professional seniority. Also in terms of number of teachers working at the same school teachers' perceptions of their schools' orga-nisational narcisism level differ in leadership, anticipation of recognition, grandiosity and self-admiration dimensions but they don't differ in exhibition dimension. When the results of the self-efifacy-the other variable of the research-examined, it is understood that teachers perceive their self-efifacy as high level. In terms of gender teachers' perceptions of their self-efifacy differ in initiative dimension but they don't differ in persistence and effort dimensions. Teachers' perceptions of their self-efifacy don't differ in terms of professional seniority, the number of teachers working at the same school and their senority at the same school. And finally positive and negative correlations between teachers' perceptions of their schools' organisational narcisism level and teachers' perceptions of their self-efifacy were found.
Article
Full-text available
İşgörenlerin örgütlerine ilişkin adalet algısı olarak tanımlanan örgütsel adalet, örgüt çıktılarının niteliğini etkilemektedir. Örgütünü adil bulan işgörenler, rol davranışlarından fazlasını sergileme eğilimindedirler. Gönüllülüğe dayanan örgütsel vatandaşlık davranışı, sosyal mekanizmayı güçlendirerek örgütsel gelişime katkı sağlamaktadır. Bireysel performans ve örgütsel kaynakların koordinasyonunu etkileyen bu iki kavram arasındaki ilişkinin saptanmasıyla eğitim örgütlerine katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde yapılan araştırmanın örneklemi, İstanbul ili Pendik ilçesinde 36 farklı okulda çalışan 721 öğretmenden oluşmuştur. Veriler; kişisel bilgi formu, “Örgütsel Adalet Ölçeği” ve “Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği” ile toplanmış; Pearson korelasyon analizi ve regresyon analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda örgütsel adalet ve alt boyutları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında olumlu, zayıf düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Örgütsel vatandaşlık ve alt boyutları ile örgütsel adalet arasında olumlu, zayıf düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Örgütsel adalet ve alt boyutlarının örgütsel vatandaşlık davranışlarını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmüştür.
Article
Full-text available
The research is aimed to develop a valid and reliable instrument which is will measure professionalism level of teaching profession based on literature, expert and practitioner masters' student of educational administration program knowledge. Research sample consisted of 315 teachers from different parts of Turkey at elementary and secondary level. Exploratory followed by confirmatory factor analyses to validate the scale. Exploratory factor analyses revealed that teacher professionalism scale could have 9 dimensions with explained 58,96 % of total variance. Confirmatory factor analyses revealed acceptable indexes. Composite teacher professionalism scale' cronbach alpha reliability coefficient was ,93. Results shows that teachers professionalism scale, includes 46 items, validated and reliable. ÖZET Bu araştırma, literatür, uzman ve eğitim yönetimi yüksek lisans öğrencilerinin görüşlerine dayalı olarak, öğretmenlik mesleğinin profesyonellik düzeyini betimlemeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaç edinmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı bölgelerinde ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan 315 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında geçerlik amacıyla öncelikle açımlayıcı ardında da doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi, öğretmenlik mesleğinin profesyonelliği ölçeğinin 9 boyuttan oluşabileceğini ve boyutların açıkladığı varyansın ise % 58,96 olduğunu ortaya koymuştur. Doğrulayıcı faktör analizi makul düzeylerde uyum indeksleri vermiştir. Profesyonellik ölçeğinin Alpha güvenirlik katsayı ,93 şeklinde ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, 46 madden oluşan öğretmenlik mesleğinin profesyonellik düzeyini betimleyen ölçme aracının geçerli ve güvenilir olduğunu söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, profesyonellik, öğretim profesyonelliği, ölçek geliştirme 1 Bu makale II. Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresinde sözlü bildiri olarak sunulmuştur. 2 Doç. Dr., Düzce Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü. abdurrahmanilgan@duzce.edu.tr 3 Doç. Dr., Düzce Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü.
Chapter
Adolescents' beliefs in their personal control affects their psychological well-being and the direction their lives take. Self-Efficacy in Changing Societies analyzes the diverse ways in which beliefs of personal efficacy operate within a network of sociocultural influences to shape life paths. The chapters, by internationally known experts, cover such concepts as infancy and personal agency, competency through the life span, the role of family, and cross-cultural factors.