Technical ReportPDF Available

Abstract

“Het leven en het werk van Vincent Van Gogh toegankelijker maken voor mensen, om hen te verrijken en te inspireren.” Dat is wat het Vincent van Gogh Museum (VGM) nastreeft. Een belangrijke manier om bezoekers te verrijken en te inspireren is, volgens het VGM, het sturen op meer beleving. Maar hoe stuur je op beleving? Uit het onderzoek dat het VGM heeft laten uitvoeren door Kantar/TNS worden een zestal aspecten genoemd die hieraan bij zouden dragen: 1) het activeren van bezoekers, 2) bezoekers energie op laten doen, 3) hen aan het denken zetten 4) bezoekers inspireren, 5) verrassen en 6) raken. Bovenstaande in acht nemende, evenals de tendens dat het museum steeds drukker wordt in de zomermaanden, heeft VGM besloten om te experimenteren met een ander soort presentatie: een verhalende installatie. Doel van de presentatie is enerzijds om bezoekers te spreiden over het pand, anderzijds (en vooral) om tegemoet te komen aan de vraag om meer beleving te bieden. Van Gogh droomt is speciaal gemaakt voor het ‘zomerpubliek’, als aanvulling op de vaste collectie presentatie. Dit zomerpubliek bestaat hoofdzakelijk uit internationale bezoekers. De installatie, genaamd Van Gogh droomt: een reis door zijn geest (VGD), is in samenwerking met Tellart ontwikkeld en neemt bezoekers mee in een emotionele reis met Van Gogh. Tijdens het bezoek aan de installatie zijn geen schilderijen te bewonderen; bezoekers ondergaan een zintuiglijke ervaring die de turbulente periode presenteert waarin Van Gogh in het Zuid-Franse Arles verbleef. De vraag is natuurlijk hoe bezoekers van het Van Gogh Museum reageren op de verhalende installatie Van Gogh droomt. Staan zij open voor een presentatievorm waarin geen daadwerkelijke schilderijen van Van Gogh te zien zijn? Hoe reageren zij op de zintuiglijke ervaring die centraal staat en die vooral gericht is op het overbrengen van een specifiek gevoel?
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
1
Van Gogh Droomt
Een onderzoek naar de belevingswaarde van
Harry van Vliet, Guusje Hallema,!
Annika Kuyper & Bernadette Schrandt
April 2019
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
1
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
2
De Tentoonstellingsmaker van de 21ste Eeuw
Dit onderzoek is onderdeel van het onderzoeksproject De Tentoonstellingsmaker van de 21ste Eeuw
(2017-2019). Het project is gericht op een aspect dat de laatste jaren steeds dominanter is geworden
in het werk van tentoonstellingsmakers in musea: het bieden van een bezoekersbeleving, oftewel het
inspireren en raken van bezoekers. Dit als aanvulling op de taakstelling van musea om een
inhoudelijke boodschap over te brengen (informeel leren). Tentoonstellingsmakers geven aan meer
gevalideerde kennis nodig te hebben om goede afwegingen te kunnen maken in het creëren van de
bezoekersbeleving en om de feitelijke bezoekersbeleving te kunnen evalueren. Vragen die ook bij
betrokken bureaus voor ontwerp en realisatie leven, omdat reflectie op ontwerpkeuzes en hoe deze
uitpakken er vaak bij inschiet tijdens de realisatie van museale projecten. Uit gesprekken met al deze
partijen is een overkoepelende vraag geformuleerd:
Hoe kan ik als tentoonstellingsmaker meer onderbouwde afwegingen maken in het bieden van een
bezoekersbeleving zodat bezoekers meer leren over de inhoud van de tentoonstelling én geïnspireerd
en geraakt worden?
De vraag is hoe een beoogde bezoekersbeleving te realiseren is in een tentoonstelling. In De
Tentoonstellingsmaker van de 21ste Eeuw, gefinancierd door Nationaal Regieorgaan SiA, wordt
voortgebouwd op drie eerdere projecten die met musea en tentoonstellingsmakers zijn gedaan: het
RAAK-project Museumkompas, het project Designing Experiencescapes en een studie naar de
regeling Digitale Innovatie in Musea. Met de opgedane inzichten en ervaring in die projecten zijn in
eerste instantie experimenten opgezet bij vier deelnemende musea naar aspecten die
tentoonstellingsmakers, vanuit zowel musea als ontwerp- en designbureaus, aangeven als belangrijke
sturingsmogelijkheden van de bezoekersbeleving: publieksparticipatie, verhalen vertellen, inzet van
digitale media en sfeer. De betreffende musea zijn: Rijksmuseum Boerhaave, Het Nederlands
Instituut voor Beeld en Geluid, Joods Historisch Museum en het Allard Pierson Museum. De
opgedane kennis bij deze vier musea is bij Museum Catharijneconvent en Van Gogh Museum verder
toegepast en gevalideerd. Uiteindelijk streeft De Tentoonstellingsmaker van de 21ste eeuw ernaar om
reproduceerbare kennis te delen waarmee tentoonstellingsmakers van de 21ste eeuw onderbouwde
keuzes kunnen maken in het sturen op het inspireren en raken van bezoekers.
De Hogeschool van Amsterdam dankt het Van Gogh Museum zowel voor de mogelijkheid om nader onderzoek
te doen bij Van Gogh droomt, als voor de prettige samenwerking.
Hogeschool van Amsterdam - Lectoraat Crossmedia
Harry van Vliet
Guusje Hallema
Annika Kuyper
Bernadette Schrandt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
3
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
4
Introductie
5
Onderzoeksopzet
8
Steekproef
9
Belevingsdoelen Van Gogh Droomt
16
Inhoudelijke doelen Van Gogh Droomt
18
Globale ervaring Van Gogh Droomt
20
Evaluatie van Van Gogh Droomt
23
De 5 ruimtes van Van Gogh Droomt
26
Leaving Paris
27
Promise of the South
33
Living with Gaugin
39
The Dream Falls Apart
45
Striving for Greater Meaning
51
De 5 ruimtes onderling vergeleken
57
Samenhang van factoren
63
Conclusies
65
Bijlagen
68
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
5
Introductie
Van Gogh droomt - belevingsgericht tentoonstellen
“Het leven en het werk van Vincent Van Gogh toegankelijker maken voor mensen, om hen te verrijken en
te inspireren.” Dat is wat het Vincent van Gogh Museum (VGM) nastreeft. Een belangrijke manier om
bezoekers te verrijken en te inspireren is, volgens het VGM, het sturen op meer beleving. Maar hoe stuur
je op beleving? Uit het onderzoek dat het VGM heeft laten uitvoeren door Kantar/TNS worden een zestal
aspecten genoemd die hieraan bij zouden dragen: 1) het activeren van bezoekers, 2) bezoekers energie
op laten doen, 3) hen aan het denken zetten 4) bezoekers inspireren, 5) verrassen en 6) raken.
Bovenstaande in acht nemende, evenals de tendens dat het museum steeds drukker wordt in de
zomermaanden, heeft VGM besloten om te experimenteren met een ander soort presentatie: een
verhalende installatie. Doel van de presentatie is enerzijds om bezoekers te spreiden over het pand,
anderzijds (en vooral) om tegemoet te komen aan de vraag om meer beleving te bieden. Van Gogh
droomt is speciaal gemaakt voor het ‘zomerpubliek’, als aanvulling op de vaste collectie presentatie. Dit
zomerpubliek bestaat hoofdzakelijk uit internationale bezoekers.
De installatie, genaamd Van Gogh droomt: een reis door zijn geest (VGD), is in samenwerking met
Tellart ontwikkeld en neemt bezoekers mee in een emotionele reis met Van Gogh. Tijdens het bezoek
aan de installatie zijn geen schilderijen te bewonderen; bezoekers ondergaan een zintuiglijke ervaring
die de turbulente periode presenteert waarin Van Gogh in het Zuid-Franse Arles verbleef.
De vraag is natuurlijk hoe bezoekers van het Van Gogh Museum reageren op de verhalende installatie
Van Gogh droomt. Staan zij open voor een presentatievorm waarin geen daadwerkelijke schilderijen van
Van Gogh te zien zijn? Hoe reageren zij op de zintuiglijke ervaring die centraal staat en die vooral gericht
is op het overbrengen van een specifiek gevoel?
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
6
De tentoonstelling
Van Gogh droomt is een tentoonstelling die niet draait om kunst en kennisoverdracht, maar om de
beleving waarbij bezoekers meegenomen worden in de emotionele reis van Van Gogh. Daarmee is het,
zoals het museum zelf zegt, een ‘atypische tentoonstelling’ en spreekt men eerder van een verhalende
installatie. In deze installatie staan vijf scenes centraal, die het verhaal illustreren van de droom die Van
Gogh in Arles waar wilde maken.
Afbeelding 1: Visuele weergave Van Gogh droomt
Zoals de visuele weergave illustreert, vervult de vormgeving in Van Gogh droomt een cruciale rol om
zowel de belevingsgerichte als inhoudelijke doelstellingen te realiseren. Kleur, licht en geluid zijn hierbij
de belangrijkste middelen die door het museum worden ingezet om de bezoeker een bijzondere ervaring
te bieden.
Ruimte 1: Leaving Paris
In de winter van 1887-1888 vertrekt Van Gogh uit Parijs
richting Arles. Hij voelt zich ziek en depressief, wat
geïllustreerd wordt door een donkere ruimte met schuine
blokken, gecombineerd met geluiden uit de drukke stad Parijs.
Ruimte 2: Promise of the South
Eenmaal aangekomen in Arles,
voelt Van Gogh zich gelukkig en
geïnspireerd, te merken aan het
kleurenpalet, briesje en warmte.
Ruimte 3: Living with Gauguin
Een productieve periode breekt aan waarbij Van
Gogh samenwerkt (en woont) met Gauguin. Hoewel
de twee veel schilderen, is de spanning ook te
voelen. De kleur geel staat voor de productiviteit; de
spanning komt naar voren in audio waar gesprekken
tussen Van Gogh en Gauguin te horen zijn.
Ruimte 5: Striving for
Greater Meaning
De laatste scene maakt
de bezieling van Van
Gogh invoelbaar,
waarbij hij troost vindt
in het schilderen.
Ruimte 4: Sever
De mentale inzinking van Van Gogh - waarbij
hij zijn oor afsnijdt - wordt geïllustreerd door
gebroken spiegels, in combinatie met rood
knipperend licht. Verwarring, angst en twijfel
staan in deze ruimte centraal.
Introductie
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
7
21ste eeuwse tentoonstellingsmakers: sturen op beleving
In samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam heeft het VGM een onderzoek opgezet om te
achterhalen hoe bezoekers op de verhalende installatie reageren. Dit onderzoek is onderdeel van het
onderzoeksproject De Tentoonstellingsmaker van de 21ste Eeuw (TM21), waar onderzoek wordt
gedaan naar het effect van belevingsgerichte instrumenten op de bezoekersbeleving (zie p. 2). De
bezoekersbeleving wordt hierbij gedefinieerd in termen van emotioneel raken, inspireren en
waardevolle informatie leren en is gebaseerd op de Nationale Kennisagenda van het Museale Veld
(2014).
Centrale vraag in dit onderzoek is in hoeverre de immersieve vorm van verhalen vertellen, gebruikt in
Van Gogh droomt, bijdraagt tot het leren van waardevolle informatie, inspireren en het emotioneel
raken van bezoekers. Tevens heeft het VGM een aantal aanvullende doelstellingen geformuleerd bij
aanvang van het ontwikkeltraject. Alle doelstellingen zijn hieronder geformuleerd:
Van Gogh droomt:
Belevingsgerichte doelstellingen:
1) Geeft de bezoeker nieuwe energie (VGM)
2) Inspireert de bezoeker (TM21)
3) Raakt de bezoeker emotioneel (TM21)
4) Leert de bezoeker waardevolle informatie (TM21)
Inhoudelijke doelstellingen:
1) Brengt je dichter bij de mens Van Gogh (VGM)
2) Laat je de emotie van de kunstenaar voelen en neemt je daarin mee (VGM)
3) Vertelt de belangrijkste gebeurtenissen / momenten uit Van Goghs leven in Arles (VGM)
4) Geeft de schilderijen uit de vaste collectie, die de bezoeker al heeft gezien of nog gaat
bezoeken, nog meer (persoonlijke) betekenis (VGM)
Introductie
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
8
Onderzoek in twee stappen
In TM21 worden doelstellingen van musea vertaald naar aannames die onderzocht kunnen worden in
het onderzoek. Concreet wordt gekeken welke ontwerpbeslissingen invloed hebben op de
doelstellingen die het museum voor ogen heeft. Om de aannames van het VGM in kaart te brengen
zijn twee methodes gebruikt:
1) Semi-gestructureerde interviews : Met een aantal medewerkers zijn gesprekken gevoerd om in
detail toelichting te geven op het concept, welke bezoekersbeleving centraal staat en op welk
gedrag wordt gestuurd.
2) Inhoudsanalyse : Analyse van documentatie rondom Van Gogh droomt (projectplan, ontwerp
vanuit Tellart, eerder onderzoek uitgevoerd door Ruigrok en Kantar/TNS), waarbij gelet is op de
middelen die ingezet worden om de belevings- en inhoudelijke doelstellingen te bereiken.
De uitkomsten van de interviews en documenten zijn naast elkaar gelegd en geclusterd met behulp
van het softwareprogramma Atlas.ti. Tijdens de analyse is vooral gekeken naar uitspraken die gericht
zijn op de doelen die het VGM nastreeft, ontwerpkeuzes en de verwachte beleving van bezoekers van
Van Gogh droomt. De aannames worden per deelonderwerp besproken en zijn gezamenlijk in bijlage
1 terug te vinden.
Om de doelstellingen en aannames te toetsen zijn twee methodes ingezet: enquêtes en interviews
(museum-a-long).
1) Enquête : Van maandag 20 augustus t/m dinsdag 29 augustus zijn in totaal 259 NL en 450 EN
enquêtes via een iPad afgenomen. Bezoekers werden na afloop van hun bezoek aan VGD
random aangesproken en gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek.
2) Museum-a-long : Op 26 september en 3 oktober zijn 20 interviews enkel met Nederlandse
bezoekers van VGD afgenomen. Hierbij werden verdiepende vragen gesteld ten opzichte van de
enquête, waarbij met bezoekers is meegelopen tijdens het bezoek aan VGD (museum-a-long).
Bezoekers werden gevraagd gedachtes en gevoelens hardop te uiten; daarnaast werden na elke
zaal verdiepende vragen gesteld.
Een gedetailleerde beschrijving van deze methodes is te vinden in bijlage 2.
Onderzoeksopzet
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
9
60%
40%
Leeftijd tussen 12 en 81 jaar!
Gemiddeld 44 jaar, modus 24 en 60 jaar
Kenmerken steekproef Nederlanders
In totaal zijn 259 bruikbare enquêtes ingevuld door Nederlandse bezoekers. De belangrijkste
demografische kenmerken van de steekproef zijn:
60% is vrouw, 40% is man.
De leeftijd ligt tussen 12 en 81 jaar, met een gemiddelde van 44 jaar. De meest voorkomende
leeftijden zijn 24 en 60 jaar.
Bijna ¾ (71%) van de bezoekers heeft hoger onderwijs genoten, slechts 2% lager onderwijs.
Een kwart van de bezoekers (26%) komt uit Amsterdam, zo’n 9% uit Utrecht en daarna versnippert
het geheel over in totaal 86 verschillende gemeenten.
Naast de demografische kenmerken onderscheiden wij in het onderzoek ook zogenaamde
museumgrafische kenmerken, deze hebben te maken met bezoekgeschiedenis, gezelschap, doel
bezoek en voorkennis. De belangrijkste museumgrafische kenmerken van de steekproef zijn:
Ruim de helft van bezoekers (59%) bezoekt 4 of meer keer per jaar een museum, 14% bezoekt
hooguit 1x per jaar een museum.
62% heeft het Van Gogh museum al eerder bezocht, maar slechts 2% daarvan heeft Van Gogh
droomt bezocht.
De helft van de bezoekers van Van Gogh droomt heeft de vaste collectie gezien.
45% van de bezoekers zegt veel tot heel veel voorkennis te hebben.
15% van de bezoekers komt alleen, 55% samen en 30% met een groep van 3 of meer personen,
vaak betreft dit een gezin (met in ¾ van de gevallen kinderen onder de 18), een groep vrienden of
een georganiseerd bezoek.
Opleidingsniveau
33%
38%
26%
2%
Lager (beroeps) onderwijs
Middelbaar (beroeps) onderwijs
Hoger (beroeps) onderwijs
Universiteit
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
10
groep van 3 of
meer personen
30%
samen met 1
volwassene
55%
Bezoekfrequentie
musea
35%
24%
26%
8%
6%
<1 keer per jaar (n=16)
1 keer per jaar (n=21)
2 - 3 keer per jaar (n=68)
4 - 6 keer per jaar (n=62)
>6 keer per jaar (n=91)
Van Gogh museum
al eerder bezocht
38%
2%
60%
Ja (n=156)
Ja en Van Gogh droomt al gezien (n=4)
Nee (n=98)
Van Gogh Museum
vaste collectie
gezien
50%
50%
Ja (n=129)
Nee (n=130)
Voorkennis
13%
32%
39%
14%
2%
Helemaal geen voorkennis (n=5)
Weinig voorkennis (n=36)
Neutraal (n=101)
Veel voorkennis (n=84)
Heel veel voorkennis (n=33)
alleen"
15%
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
11
Ook is er gekeken naar twee meer psychologische kenmerken van de bezoekers die bepalend kunnen
zijn voor de beleving van de tentoonstelling, namelijk hun motivatie en hun sfeer’gevoeligheid’.
De motivatie van de bezoekers heeft vooral te maken met interesse, kennis vergroten, iets nieuws
beleven en ontspannen. Samen zijn met familie speelt een iets minder grote rol, andere mensen
ontmoeten speelt een geringe rol.
De bezoekers vinden twee sfeeraspecten met name belangrijk: de rol van geluid, kleur en licht en
de omgeving van het museum.
Motivatie bezoek Van Gogh Museum
1,00
2,00
3,00
4,00
5,00
Eigen interesse
Kennis vergroten
Nieuws beleven
Ontspannen
Samenzijn familie
Anderen ontmoeten
1,92
3,38
3,67
3,89
4,05
4,12
Sfeergevoeligheid
1,00
2,00
3,00
4,00
5,00
3,16
3,55
4,08
Zaken zoals geluid, kleur en licht zijn belangrijk in de ervaring van een museum
Als ik naar een museum ga, dan let ik op de omgeving van een museum
Het uiterlijk van een museum beïnvloedt mijn keuze om het museum te bezoeken
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
12
Kenmerken steekproef Engelstaligen
In totaal zijn 450 bruikbare enquêtes ingevuld door Engelstalige bezoekers. De belangrijkste
demografische kenmerken van de steekproef zijn:
56% is vrouw, 42% is man, 2% heeft niets ingevuld. Deze verdeling is nagenoeg hetzelfde als bij
de Nederlandse deelnemers.
De leeftijd ligt tussen 13 en 77 jaar, met een gemiddelde van 30 jaar. De meest voorkomende
leeftijden is 18 jaar. Het bereik van de leeftijd is hetzelfde als de steekproef van Nederlandse
deelnemers, de gemiddelde leeftijd is wel aanzienlijk lager.
De top 5 van landen waar de Engelstalige bezoekers vandaan komen zijn: Amerika (15%),
Duitsland (14%), Engeland (14%), Italië (8%) en Frankrijk (8%). In totaal zijn er 50 verschillende
nationaliteiten in de steekproef vertegenwoordigd.
56%
42%
Leeftijd tussen 13 en 77 jaar!
Gemiddeld 30 jaar, modus 18 jaar
Naast de demografische kenmerken onderscheiden wij in het onderzoek ook museumgrafische
kenmerken. De belangrijkste museumgrafische kenmerken van de steekproef zijn:
Minder dan de helft van bezoekers (42%) bezoekt 4 of meer keer per jaar een museum, 25%
bezoekt hooguit 1x per jaar een museum. Dit is minder ‘museumervaring’ dan de Nederlandse
steekproef.
11% heeft het Van Gogh museum al eerder bezocht, slechts 1% daarvan heeft Van Gogh droomt
bezocht. Het percentage van 11% is aanzienlijk lager dan het de Nederlandse steekproef (62%).
Bijna (63%) van de bezoekers Van Gogh droomt heeft de vaste collectie gezien. Dit is meer dan
in de Nederlandse steekproef (50%).
31% van de bezoekers zegt veel tot heel veel voorkennis te hebben. Dit is lager dan in de
Nederlandse steekproef (45%).
17% van de bezoekers komt alleen, 54% samen en 29% met een groep van 3 of meer personen,
dit is bijna exact dezelfde verdeling als in de Nederlandse steekproef.
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
13
groep van 3 of
meer personen
29%
samen met 1
volwassene
54%
Bezoekfrequentie
musea
19%
23%
33%
9%
16%
<1 keer per jaar (n=16)
1 keer per jaar (n=21)
2 - 3 keer per jaar (n=68)
4 - 6 keer per jaar (n=62)
>6 keer per jaar (n=91)
Van Gogh museum
al eerder bezocht
89%
1%
10%
Ja (n=156)
Ja en Van Gogh droomt al gezien (n=4)
Nee (n=98)
Van Gogh Museum
vaste collectie
gezien
37%
63%
Ja (n=129)
Nee (n=130)
Voorkennis
10%
21%
38%
28%
4%
Helemaal geen voorkennis (n=5)
Weinig voorkennis (n=36)
Neutraal (n=101)
Veel voorkennis (n=84)
Heel veel voorkennis (n=33)
alleen"
17%
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
14
Ook is er gekeken naar twee meer psychologische kenmerken van de bezoekers die bepalend kunnen
zijn voor de beleving van de tentoonstelling, namelijk hun motivatie en hun sfeer’gevoeligheid’.
De motivatie van de engelstalige bezoekers heeft vooral te maken met kennis vergroten, iets
nieuws beleven en interesse, In iets mindere mate met ontspannen en samenzijn met familie.
Andere mensen ontmoeten speelt een geringe rol. Dit is eenzelfde patroon als bij de Nederlandse
deelnemers aan het onderzoek, hoewel de engelstalige deelnemers iets meer uitgesproken zijn.
De bezoekers vinden alle drie de sfeeraspecten belangrijk: de rol van geluid, kleur en licht, de
omgeving van het museum en het uiterlijk van het museum.
Motivatie bezoek Van Gogh Museum
1,00
2,00
3,00
4,00
5,00
Kennis vergroten
Nieuws beleven
Eigen interesse
Ontspannen
Samenzijn familie
Anderen ontmoeten
2,19
3,28
3,34
4,06
4,14
4,20
Sfeergevoeligheid
1,00
2,00
3,00
4,00
5,00
3,50
3,78
3,96
Zaken zoals geluid, kleur en licht zijn belangrijk in de ervaring van een museum
Als ik naar een museum ga, dan let ik op de omgeving van een museum
Het uiterlijk van een museum beïnvloedt mijn keuze om het museum te bezoeken
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
15
59%
41%
groep van 3
personen
14%
alleen
32%
samen met 1
volwassene
54%
Voorkeur type
museum
4%
14%
64%
18%
Doen
Beleven
Bijzondere objecten bewonderen
Leren
Meerdere
Bezoekfrequentie
musea
18%
14%
59%
9%
<1 keer per jaar (n=0)
1 keer per jaar (n=2)
2 - 3 keer per jaar (n=13)
4 - 6 keer per jaar (n=3)
>6 keer per jaar (n=4)
Leeftijdscategorie
27%
23%
27%
23%
18-30
31-45
46-60
61-75
Kenmerken steekproef geïnterviewden
In totaal zijn 22 Nederlanders geïnterviewd tijdens de museum-a-long. De belangrijkste demografische
kenmerken van deze gorep zijn:
59% is vrouw, 41% is man
Er is een gelijkmatige verdeling van de leeftijd over de vier groepen van 18-30 jaar, 31-45 jaar,
46-60 jaar en 61-75 jaar.
32% van de geïnterviewden bezoekt 4 of meer keer per jaar een museum, 9% bezoekt hooguit 1x
per jaar een museum.
Er is een sterke voorkeur van de groep voor het type museum waar bijzondere objecten zijn te
bewonderen (‘heiligdom’).
32% van de bezoekers komt alleen, 55% samen en 14% met een groep van 3 of meer personen.
Steekproef
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
16
33% heeft (helemaal) geen nieuwe
energie gekregen; 38% (helemaal)
wel.
Nieuwe energie geven
9% heeft (helemaal) geen nieuwe energie
gekregen; 63% (helemaal) wel.
DEELS BEVESTIGD
Belevingsdoelen Van Gogh Droomt
Engelstalige respondenten geven gemiddeld vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van
Gogh Droomt hen nieuwe energie heeft gegeven (t = 5,1, df = 703, p < 0,001).
NL
2,97
EN
3,43
Belevingsdoelen Van Gogh Droomt
Voor de tentoonstelling Van Gogh Droomt zijn 4 belevingsdoelen geformuleerd (pagina 7), deze zijn
expliciet bevraagd aan de deelnemers van het onderzoek:
Het doel ‘Geeft de bezoeker nieuwe energie’ wordt deels bevestigd door de deelnemende
bezoekers: bij de Nederlanders scoort (helemaal) niet, ongeveer (helemaal) wel en is
ongeveer neutraal, de gemiddelde score ligt ook rond de ‘neutrale’ 3. Bij de Engelstaligen liggen
de scores significant hoger, niet alleen het gemiddelde maar ook het merendeel heeft (helemaal)
wel nieuwe energie gekregen.
Het doel ‘Inspireert de bezoeker’ wordt bevestigd: bij de Nederlanders geeft een groter gedeelte
(43%) aan dat ze (helemaal) wel wordt geinspireerd ten opzichte van (helemaal) niet (29%). Het
verschil is niet groot en het gemiddelde ligt ook maar net boven de ‘neutrale’ score van 3. Bij de
Engelstaligen liggen de scores significant hoger: zij zijn meer geïnspireerd geraakt dan de
Nederlanders.
Het doel ‘Raakt de bezoeker emotioneel’ wordt deels bevestigd: bij de Nederlanders scoort iets
meer dan (helemaal) niet, (helemaal) wel en is ongeveer neutraal, de gemiddelde score ligt
onder de ‘neutrale’ 3. Bij de Engelstaligen liggen de scores significant hoger, niet alleen het
gemiddelde maar bijna (63%) is (helemaal) wel emotioneel geraakt.
Het doel ‘Leert de bezoeker waardevolle informatie’ kent eenzelfde patroon als ‘geraakt worden’ en
‘nieuwe energie krijgen’: de Nederlanders zijn neutraal hierin, scoren zelfs iets negatief met een
gemiddelde van 2,89, terwijl de Engelstaligen significant positiever zijn, meer dan de helft zegt
waardevolle informatie te hebben geleerd, en het gemiddelde ligt ruim boven de 3.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
17
Inspireren
29% is (helemaal) niet
geïnspireerd; 43% (helemaal)
wel.
Emotioneel raken
38% is (helemaal) niet geraakt;
33% (helemaal) wel.
12% is (helemaal) niet geïnspireerd;
61% (helemaal) wel.
11% is (helemaal) niet geraakt;
63% (helemaal) wel.
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan geïnspireerd te zijn
door Van Gogh Droomt (t = 6,8, df = 701, p < 0,001).
34% zegt (helemaal) niet geleerd
te hebben; 33% (helemaal) wel.
Waardevolle informatie leren
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan waardevolle
informatie geleerd te hebben van VGD (t = 6,96, df = 702, p < 0,001).
17% zegt (helemaal) niet geleerd te
hebben; 56% (helemaal) wel.
NL
2,89
EN
3,44
NL
2,81
EN
3,7
BEVESTIGD
NL
3,08
EN
3,6
DEELS BEVESTIGD
DEELS BEVESTIGD
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan emotioneel geraakt
te zijn door VGD (t = 10,7, df = 702, p < 0,001).
Belevingsdoelen Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
18
Inhoudelijke doelen Van Gogh Droomt
..brengt mij dichter bij Van Gogh als persoon
32% vindt dat het (helemaal) niet dichter
bij Van Gogh brengt; 43% (helemaal) wel.
12% vindt dat het (helemaal) niet dichter
bij Van Gogh brengt; 62% (helemaal) wel.
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van Gogh Droomt
hen dichterbij Van Gogh als persoon brengt (t = 6,7, df = 453, p < 0,001).
NL
3,08
EN
3,64
Inhoudelijke doelen Van Gogh Droomt
Voor de tentoonstelling Van Gogh Droomt zijn ook 4 inhoudelijke doelen geformuleerd (pagina 7), deze
zijn ook bevraagd aan de deelnemers van het onderzoek, hoewel niet altijd letterlijk:
‘Brengt je dichter bij de mens Van Gogh’: dit wordt bevestigd, hoewel significant meer voor de
Engelstalige deelnemers aan het onderzoek dan de Nederlanders die maar iets boven een 3
gemiddeld scoren.
‘Laat je de emotie van de kunstenaar voelen en neemt je daarin mee’: ook dit wordt bevestigd door
de deelnemers van het onderzoekers, zowel de Nederlandse deelnemers als de Engelstaligen
geven dit aan, hoewel ook hier de Engelstaligen significant hoger scoren.
‘Vertelt de belangrijkste gebeurtenissen/momenten uit Van Goghs leven in Arles’: deze doelstelling
is getoetst door te vragen naar of men meer is gaan begrijpen wie Van Gogh was. Dit wordt maar
deels bevestigd, de Nederlandse deelnemers geven voor bijna aan (30%) dat dit niet het geval
was, en iets meer dan (40%) geeft aan dat dit wel het geval was. De gemiddelde score is ook
bijna exact een ‘neutrale’ 3. Bij de Engelstaligen liggen de scores significant hoger en geeft men
wel aan dat met de tentoonstelling er een begrip is ontstaan voor wie Van Gogh was.
’Geeft de schilderijen uit de vaste collectie, die de bezoeker al heeft gezien of nog gaat bezoeken,
nog meer (persoonlijke) betekenis’. Deze doelstelling is bevraagd door twee vragen te stellen over
reflectie, enerzijds over reflectie op het eigen dagelijks leven en anderzijds reflectie op de
gevoelens en gebeurtenissen die Van Gogh heeft meegemaakt. Van reflectie op het eigen
dagelijks leven is niet echt sprake, hoewel de Engelstaligen die significant meer melden dan de
Nederlanders is ook hun score nagenoeg neutraal en zijn er evenveel mensen die wel of niet
reflecteerden. Er is voor beide groepen wel duidelijk sprake van reflectie op het leven en de
gevoelens van Van Gogh, de Engelstaligen doen dit dan ook nog eens significant meer dan de
Nederlanders.
BEVESTIGD
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
19
..laat mij de gevoelens van de kunstenaar voelen
26% heeft (helemaal) niet de gevoelens van
Van Gogh gevoeld; 54% (helemaal) wel.
8% heeft (helemaal) niet de gevoelens van Van
Gogh gevoeld; 74% (helemaal) wel.
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van Gogh Droomt
hen de gevoelens van de kunstenaar laat voelen (t = 7,0, df = 438, p < 0,001).
EN
3,84
BEVESTIGD
NL
3,28
..laat mij begrijpen wie Van Gogh was
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van Gogh Droomt
hen laat begrijpen wie Van Gogh was (t = 7,9, df = 463, p < 0,001).
12% heeft het (helemaal) niet begrepen;
65% (helemaal) wel.
EN
3,66
NL
3,03
..laat mij reflecteren op mijn dagelijks leven
17% ging (helemaal) wel reflecteren, 60%
(helemaal) niet.
37% ging (helemaal) wel reflecteren, 30%
(helemaal) niet.
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van Gogh Droomt
hen liet reflecteren op het dagelijks leven (t = 8,5 df = 706, p < 0,001).
EN
3,07
NIET BEVESTIGD
NL
2,37
..laat mij reflecteren op de gevoelens en gebeurtenissen die Van
Gogh heeft meegemaakt
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat VGD hen laat
reflecteren op het leven dat Van Gogh heeft meegemaakt (t = 8,97, df = 432, p < 0,001).
6% heeft (helemaal) niet gereflecteerd; 80%
(helemaal) wel.
27% heeft (helemaal) niet gereflecteerd;
54% (helemaal) wel.
EN
3,93
BEVESTIGD
NL
3,23
30% heeft het(helemaal) niet begrepen;
40% (helemaal) wel.
DEELS BEVESTIGD
Inhoudelijke doelen Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
20
58% vindt het verhaal (helemaal) wel te
begrijpen, 18% (helemaal) niet.
76% vindt het verhaal (helemaal) wel te
begrijpen, 6% (helemaal) niet.
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat het
verhaal in Van Gogh Droomt begrijpelijk is (t = 6,2, df = 485, p < 0,001).
Globale ervaring Van Gogh Droomt
De deelnemers aan het onderzoek is een aantal vragen voorgelegd over hun algemene ervaring van
de tentoonstelling Van Gogh Droomt, de resultaten zijn als volgt:
Zowel de Nederlandse deelnemers aan het onderzoek als de Engelstaligen deelnemers geven in
meerderheid aan het verhaal (helemaal) wel te begrijpen, waarbij de Engelstalige deelnemers
significant hoger scoren dan de Nederlanders.
Over de mate waarin de sfeer van de tentoonstelling als aangenaam wordt ervaren scoren beide
groepen deelnemers ook positief, van de Nederlandse deelnemers vindt 55% de sfeer (heel) erg
aangenaam, bij de Engelstalige deelnemers is dit nog significant hoger met 79%.
Er zijn 5 vragen gesteld die gaan over de ‘verhouding’ van de bezoeker tot de tentoonstelling aan
de hand van de concepten presence, sympathie, immersie, identificatie en onverschilligheid. De
Nederlandse deelnemers aan het onderzoek hebben geen uitschietende scores op deze aspecten,
alleen is het niet zo dat de tentoonstelling hen onverschillig laat. Presence en sympathie scoren
maar iets boven de ‘neutrale’ score van 3, en immersie en identificatie liggen daaronder. Er was
dus niet sprake van een echt opgaan in de tentoonstelling en een vereenzelviging met Van Gogh,
hoewel men niet onverschillig was. Bij de Engelstaligen deelnemers zien we hetzelfde patroon
alleen liggen de scores aanzienlijk hoger, met uitzondering van onverschilligheid die dezelfde
score heeft als de Nederlandstalige deelnemers (2,53). Bij deze groep is er dus wel sprake van
een midden in de ervaring staan, daarin in opgaan en enige mate van identificatie met Van Gogh.
Tot slot zijn de deelnemers aan het onderzoek ook 16 emotiewoorden voorgelegd (8 positief, 8
negatief) met de vraag, na afloop van het bezoek, hoe men zich voelde. In de top 5 van meest
gescoorde woorden keren in beide groepen deelnemers 4 woorden terug: verrast, nieuwsgierig, blij
en geconcentreerd. De Nederlandse deelnemers noemen ook nog ‘vol verwondering’ (op plaats 8
bij de Engelstalige deelnemers), en de Engelstalige deelnemers noemen ook nog
‘bezield’ (‘spirited’) (op plaats 6 bij de Nederlandse deelnemers).
Begrijpelijkheid van het verhaal
NL
3,6
EN
4,1
Globale ervaring Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
21
55% vindt de sfeer (heel) erg aangenaam,
12% (helemaal) niet.
79% vindt de sfeer (heel) erg aangenaam,
5% (helemaal) niet.
Sfeer van de tentoonstelling
NL
3,6
EN
4,1
Engelstaligen
Helemaal oneens (1)
- helemaal eens (5)
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,53
3,44
3,48
3,63
3,92
Ik voelde mee met Van Goghs emoties
Ik had het gevoel dat ik middenin de ervaring stond
Ik voelde mij volledig opgaan in Van Gogh droomt
Ik kon me identificeren met Van Gogh
Mijn bezoek aan Van Gogh droomt liet mij onverschillig
Nederlanders
Helemaal oneens (1)
- helemaal eens (5)
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,53
2,73
2,76
3,02
3,11
Ik had het gevoel dat ik middenin de ervaring stond
Ik voelde mee met Van Goghs emoties
Ik voelde mij volledig opgaan in Van Gogh droomt
Ik kon me identificeren met Van Gogh
Mijn bezoek aan Van Gogh droomt liet mij onverschillig
Engelstalige respondenten geven vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat de sfeer aangenaam
is (t = 7,4, df = 506, p < 0.001).
Globale ervaring Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
22
Nederlanders
Engelstaligen*
* Engelstaligen kregen de vertaling voorgelegd van de de 16 Nederlandse woorden, om de vergelijking te
kunnen maken zijn hier voor zowel de Nederlanders deelnemers aan het onderzoek als de Engelstaligen
deelnemers de Nederlandse woorden weergegeven. Zie bijlage 2 voor de gebruikte Engelse woorden.
Globale ervaring Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
23
Evaluatie van Van Gogh Droomt
Evaluatie van Van Gogh Droomt
De deelnemers aan het onderzoek is een aantal vragen voorgelegd over hun algemene evaluatie van
de tentoonstelling Van Gogh Droomt. De resultaten zijn als volgt:
De vraag of de tentoonstelling aansluit bij de behoefte die men heeft wordt door de Nederlandse
deelnemers maar in geringe mate bevestigd, met een gemiddelde van 3,1 en 46% die dit (heel)
erg van toepassing vindt; 37% vindt (helemaal) niet. Bij de Engelstaligen liggen de scores hoger,
gemiddeld 3,7 en 60% vindt de tentoonstelling (heel) erg aansluiten bij de behoefte, met maar 11%
die dit (helemaal) niet vindt.
Voor wat betreft dat bezoekers anders zijn gaan nadenken over Van Gogh, is er een groot verschil
tussen de groepen deelnemers. Nederlanders hebben dit in meerderheid niet, 54% geeft aan dat
dit (helemaal) niet het geval is, slechts 20% geeft aan van wel. Bij de Engelstalige deelnemers is
juist een meerderheid (62%) wel anders gaan nadenken over Van Gogh. Dit is een significant
verschil.
Er is geen noemenswaardig verschil tussen Nederlanders en Engelstaligen voor wat betreft het
kunnen omgaan met wat men meemaakte, het merendeel had daar geen moeite mee. De meeste
bezoekers die ondervraagd zijn geven ook aan dat men wist hoe te reageren, hoewel de
Engelstaligen hier iets onzekerder zijn.
Ten aanzien van de tevredenheid vinden zowel Nederlanders als Engelstaligen hun bezoek aan
Van Gogh Droomt de tijd en moeite waard, ook hier scoren de Engelstaligen significant hoger. Er
treedt wel een verschil op als de tevredenheid wordt verwoord in de zin van of Van Gogh droomt
meer waarde bood dan andere tentoonstellingen. Nederlanders vinden dit meer niet dan wel, bij de
Engelstaligen is dit omgekeerd en vinden zij de tentoonstelling meer waarde bood dan andere
tentoonstellingen.
Loyaliteit van de bezoekers is op twee manieren bevraagd. De vraag of men positief over de
tentoonstelling zal praten naar anderen toe wordt door zowel Nederlanders als Engelstaligen
positief beantwoord, van de Nederlanders zegt 49% dit te zullen doen, en 28 niet, terwijl dit bij de
Engelstaligen 72% respectievelijk 8% is. De tweede vraag is de vraag naar de intentie tot
herbezoek. Hier zijn de Engelstaligen significant positiever: 59% zegt die intentie te hebben en
20% niet, bij de Nederlanders is dit 33% respectievelijk 43%.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
24
46% vindt de tentoonstelling (heel) erg
aansluiten bij de behoefte, 37% (helemaal)
niet.
60% vindt de tentoonstelling (heel) erg
aansluiten bij de behoefte, 11% (helemaal)
niet.
Sluit aan bij behoefte
NL
3,2
EN
3,7
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat het
bezoek aansluit bij de behoefte (t = 7,4, df = 506, p < 0.001).
20% is wel (heel) erg anders gaan denken
over Van Gogh, 54% (helemaal) niet.
62% is wel (heel) erg anders gaan denken
over Van Gogh, 16% (helemaal) niet.
Anders gaan nadenken over Van Gogh
NL
2,5
EN
3,6
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat ze anders
zijn gaan denken over Van Gogh (t = 12,7, df = 703, p < 0.001).
71% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men kom omgaan met wat men
meemaakte, 13% (helemaal) niet.
69% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men kom omgaan met wat men
meemaakte, 5% (helemaal) niet.
Omgaan met wat ik meemaakte
NL
3,7
EN
3,8
Er is geen significant verschil tussen Engelstalige respondenten en Nederlandstalige respondenten over
het kunnen omgaan met wat men meemaakte (t = 1,4, df = 477, n.s.).
Wist niet hoe te reageren
NL
2,3
EN
2,7
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat ze dat ze
niet wisten hoe te reageren (t = 4,1, df = 703, p < 0.001).
16% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men niet wist hoe te reageren,
63% (helemaal) niet.
21% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men niet wist hoe te reageren,
46% (helemaal) niet.
Evaluatie van Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
25
57% vindt de tentoonstelling (heel) erg de tijd
en moeite waard, 25% (helemaal) niet.
72% vindt de tentoonstelling (heel) erg de tijd
en moeite waard, 12% (helemaal) niet.
Tevredenheid - tijd en moeite waard
NL
3,3
EN
3,8
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat het
bezoek de tijd en moeite waard is (t = 5,1, df = 478, p < 0.001).
19% vindt dat de tentoonstelling (heel) erg
meer waarde biedt dan andere
tentoonstellingen, 46% (helemaal) niet.
Tevredenheid - meerwaarde
NL
2,6
EN
3,3
Engelstalige respondenten geven significant vaker dan Nederlandstalige respondenten aan dat Van Gogh
Droomt meer waarde bood dan andere tentoonstellingen (t = 8,1, df = 496, p < 0.001).
49% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men positief zal praten over de
tentoonstelling, 28% (helemaal) niet.
72% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men positief zal praten over de
tentoonstelling, 8% (helemaal) niet.
Loyaliteit - positief praten
NL
3,2
EN
3,9
Er is een significant verschil tussen Engelstalige respondenten en Nederlandstalige respondenten over
het positief zullen praten over Van Gogh Droomt (t = 7,9, df = 428, p < 0.001).
Loyaliteit - herbezoek
NL
2,8
EN
3,5
43% vindt dat de tentoonstelling (heel) erg
meer waarde biedt dan andere
tentoonstellingen, 21% (helemaal) niet.
Er is een significant verschil tussen Engelstalige respondenten en Nederlandstalige respondenten over
de vraag of men Van Gogh Droomt nog een keer wil bezoeken (t = 8,1, df = 499, p < 0.001).
33% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men de tentoonstelling nog
eens wil bezoeken, 43% (helemaal) niet.
59% zegt het (heel) erg eens te zijn met de
stelling dat men de tentoonstelling nog eens
wil bezoeken, 20% (helemaal) niet.
Evaluatie van Van Gogh Droomt
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
26
De 5 ruimtes van Van Gogh droomt
De 5 ruimtes van Van Gogh droomt
De installatie Van Gogh droomt is ontworpen om de bezoeker mee te nemen in de emotionele reis van
Van Gogh. Die reis bevat verschillende fases met een elk eigen gemoedstoestand. Dit is in het
ontwerp terug te zien door de vijf verschillende ruimtes die ontworpen zijn gericht op een specifieke
levensfase c.q. gemoedstoestand. Om recht te doen hieraan zijn alle 5 de ruimtes apart onderzocht.
Dit is gedaan door ondergevraagde bezoekers (random) dieper te bevragen over 1 specifieke ruimte.
Door de grote overall steekproef leverde dit toch voldoende data op per ruimte om daar uitspraken
over te doen. Iedere proefpersonen is overigens wel bevraagd naar een algemeen onderdeel over de
andere ruimtes. Dit om na te gaan of daar verschillen in zitten. Voor iedere ruimte zijn de zelfde vragen
gebruikt, alleen ten aanzien van de variatie van bepaalde inrichtingselementen (spiegels, bloemen,
licht, tekstfragmenten en dergelijke) per ruimte zijn de vragen afgestemd op de specifieke ruimte. Door
deze eenvormigheid kunnen de ruimtes langs dezelfde aspecten van sfeer, zoals gedrag, ervaren
emoties, beschrijving van de ruimte, worden vergeleken.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
27
Ruimte 1: Leaving Paris
In de winter van 1887-1888 vertrekt Van Gogh uit Parijs
richting Arles. Hij voelt zich ziek en depressief, wat
geïllustreerd wordt door een donkere ruimte met schuine
blokken, gecombineerd met geluiden uit de drukke stad Parijs.
Leaving Paris
De belangrijkste resultaten van de meting in deze specifieke ruimte zijn als volgt:
Nederlanders ervaren de ruimte meer als (heel erg) onaangenaam (37%) dan Engelstaligen (14%)
die de ruimte eerder (heel erg) aangenaam vinden (44%). Nederlanders vinden vooral de
soundscape en de kleur van de wanden toepasselijk; Engelstaligen vinden ook de vormgeving
aantrekkelijk en de inrichting duidelijk. Soundscape en de kleur van de wanden hebben het meest
bijgedragen aan de ervaren gevoelens voor beiden.
Hoewel de Nederlandse bezoekers de ruimte niet snel wilde verlaten was er ook weinig behoefte
de ruimte verder te verkennen, terug te keren of meer tijd in door te brengen. Bij Engelstaligen was
de behoefte er iets meer (vooral ‘verkennen’) maar ook niet uitzonderlijk hoog.
Nederlanders beschrijven de ruimte vooral als krap en saai en ervaren de ruimte als doods en
donker, ze zijn wel verrast en nieuwsgierig, maar voelen zich ook somber, onverschillig en
onplezierig. Engelstaligen beschrijven de ruimte als eenvoudig, geordend en stimulerend, en
ervaren de ruimte als intiem, aantrekkelijk en comfortabel; ze zijn wel gespannen maar vooral ook
nieuwsgierig, verrast en geconcentreerd. Het donkere is eerder ‘amazing’ dan ‘depressing’
Leaving Paris
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
28
Leaving Paris
6%
31%
50%
13%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke soundscape
2. Toepasselijke kleur van wanden
3. Aantrekkelijke vormgeving
4. Duidelijke inrichting
66%
56%
29%
25%
NL
EN
3%
11%
44%
22%
20%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke soundscape
2. Toepasselijke kleur van wanden
3. Aantrekkelijke vormgeving
4. Duidelijke inrichting
75%
69%
63%
59%
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
29
NL
EN
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur van wanden
2. Soundscape
3. Vorm wanden
4. Tekst
73%
61%
59%
41%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,2
2,4
2,6
2,9
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur van wanden
2. Soundscape
3. Vorm wanden
4. Tekst
77%
67%
61%
53%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,0
3,2
3,5
2,4
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
oneens
eens
oneens
eens
Leaving Paris
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
30
NL
EN
Ervaren emoties
Ervaren emoties
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
47
Gespannen
30
Verrast
25
Geconcentreerd
23
Bezield
22
Blij
21
Verward
18
Energiek
16
Afwezig
14
Onverschillig
12
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
14
Somber
11
Verrast
10
Onverschillig
10
Onplezierig
9
Blij
6
Afwezig
6
Angstig
5
Gespannen
5
Hoopvol
5
Leaving Paris
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
31
NL
EN
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Gestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Rommelig
Stimulerend
Geordend
Ongestructureerd
Beschrijving
van de ruimte
Beschrijving
van de ruimte
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Ongestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Gestructureerd
Leaving Paris
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
32
NL
EN
Evaluatie
van de ruimte
Evaluatie
van de ruimte
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Spannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Spannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Ontspannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Leaving Paris
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
33
Promise of the South
Ruimte 2: Promise of the South
Eenmaal aangekomen in Arles,
voelt Van Gogh zich gelukkig en
geïnspireerd, te merken aan het
kleurenpalet, briesje en warmte.
Promise of the South
De belangrijkste resultaten van de meting in deze specifieke ruimte zijn als volgt:
Nederlanders en Engelstaligen ervaren de ruimte meer als (heel erg) aangenaam (80%
respectievelijk 84%). Nederlanders waarderen vooral de toepasselijk kleur van de wanden en
zeggen dat vooral de bloemen hebben bijgedragen aan de ervaren emoties, terwijl Engelstaligen
vooral de vormgeving aantrekkelijk vinden en de kleur van de ruimte het meeste vinden bijdragen
aan de ervaren emoties.
Geen van de bezoekers wil de ruimte snel verlaten. Nederlanders hebben niet de behoefte meer
tijd door te brengen in de ruimte maar er is wel een lichte tendens om nog een keer terug te keren
naar de ruimte en de ruimte verder te verkennen. Engelstaligen zouden wel meer tijd willen
doorbrengen in de ruimte en hebben ook de intentie de ruimte verder te verkennen en terug te
keren.
Alle bezoekers beschrijven de ruimte vooral als geordend en stimulerend. Ook de evaluatie van de
ruimte is positief: knus en aantrekkelijk (Nederlanders), uitnodigend en ontspannend
(Engelstaligen). Emoties liggen in het verlende hiervan: verrast, blij, vol verwondering
(Nederlanders); blij, nieuwsgierig, energiek en bezield (Engelstaligen). In de eigen woorden wordt
vooral het kleurrijke van de ruimte naar voren.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
34
2%
10%
8%
31%
49%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke kleur van wanden
2. Duidelijke inrichting
3. Aantrekkelijke vormgeving
4. Toepasselijke soundscape
82%
70%
65%
65%
NL
EN
1%
3%
12%
32%
52%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Aantrekkelijke vormgeving
2. Duidelijke inrichting
3. Toepasselijke kleur van wanden
4. Toepasselijke soundscape
86%
78%
71%
71%
Promise of the South
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
35
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,0
3,3
3,5
1,7
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
NL
EN
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Bloemen
2. Uitspraken
3. Spiegels/licht
4. Kleur
80%
73%
71%
65%
Gedragsintentie in de ruimte
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur
2. Bloemen
3. Spiegels/licht
4. Soundscape
92%
82
80%
70%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,5
3,6
3,7
1,7
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
oneens
eens
oneens
eens
Promise of the South
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
36
NL
EN
Ervaren emoties
Ervaren emoties
Emoties
Aantal
Blij
51
Nieuwsgierig
43
Energiek
36
Bezield
36
Hoopvol
34
Verrast
30
Onverschillig
8
Verward
8
Geconcentreerd
7
Vol Verwondering
6
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Emoties
Aantal
Verrast
29
Blij
28
Vol verwondering
28
Nieuwsgierig
20
Energiek
17
Bezield
15
Hoopvol
14
Geconcentreerd
9
Onverschillig
5
Geïrriteerd
3
Promise of the South
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
37
NL
EN
Beschrijving
van de ruimte
Beschrijving
van de ruimte
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Gestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Ongestructureerd
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Ongestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Gestructureerd
Promise of the South
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
38
NL
EN
Evaluatie
van de ruimte
Evaluatie
van de ruimte
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Spannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Spannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Ontspannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Promise of the South
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
39
Living with Gaugin
Ruimte 3: Living with Gauguin
Een productieve periode breekt aan waarbij Van
Gogh samenwerkt (en woont) met Gauguin. Hoewel
de twee veel schilderen, is de spanning ook te
voelen. De kleur geel staat voor de productiviteit; de
spanning komt naar voren in audio waar gesprekken
tussen Van Gogh en Gauguin te horen zijn.
Living with Gaugain
De belangrijkste resultaten van de meting in deze specifieke ruimte zijn als volgt:
Een aanzienlijk deel van de Nederlandse bezoekers vindt de ruimte (heel erg) aangenaam (44%),
hoewel er een even groot deel is (45%) dat de ruimte noch aangenaam, noch onaangenaam vindt.
Engelstaligen zijn hier meer uitgesproken in, met 62% die de ruimte (heel erg) aangenaam vindt,
met vooral waardering voor de duidelijke inrichting. Nederlanders waarderen vooral de
toepasselijke kleur van de wanden. Die kleur wordt ook genoemd, ook door de Engelstaligen, als
belangrijkste bijdrage in de ervaren gevoelens.
Geen van de bezoekers wil de ruimte snel verlaten. Nederlanders hebben niet de behoefte meer
tijd door te brengen in de ruimte noch om er nog een keer terug te keren of de ruimte verder te
verkennen. Engelstaligen hebben iets meer de intentie meer tijd te willen doorbrengen in de ruimte
en hebben ook de intentie de ruimte verder te verkennen en terug te keren.
Alle bezoekers beschrijven de ruimte vooral als geordend en eenvoudig. Nederlanders voegen hier
nog ‘open’ aan toe, en Engelstaligen ‘ruim’. Alle bezoekers evalueren de ruimte ook als
aantrekkelijk en uitnodigend, Engelstaligen voegen daar ook nog comfortabel aan toe. Emoties zijn
ook vooral positief: nieuwsgierig, verrast, vol verwondering (Nederlanders), nieuwsgierig,
geconcentreerd, blij en bezield (Engelstaligen). Bij de omschrijving van de ruimte met 1 woord
overheerst het woord ‘saai’ (Nederlanders) danwel ‘yellow’ (Engelstaligen).
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
40
2%
10%
45%
26%
18%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke kleur van wanden
2. Toepasselijke soundscape
3. Aantrekkelijke vormgeving
4. Duidelijke inrichting
66%
53%
46%
46%
NL
EN
2%
6%
31%
44%
18%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Duidelijke inrichting
2. Aantrekkelijke vormgeving
3. Toepasselijke soundscape
4. Toepasselijkee kleur van wanden
70%
64%
60%
15%
Living with Gaugin
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
41
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,8
3,0
2,9
2,4
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
NL
EN
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur
2. Schilderijen
3. Soundscape
4. Tekst
68%
63%
58%
43%
Gedragsintentie in de ruimte
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
80%
71%
67%
59%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,3
3,4
3,4
2,1
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
oneens
eens
oneens
eens
1. Kleur
2. Schilderijen
3. Soundscape
4. Tekst
Living with Gaugin
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
42
NL
EN
Ervaren emoties
Ervaren emoties
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
43
Geconcentreerd
28
Blij
27
Bezield
26
Verrast
24
Energiek
21
Onverschillig
18
Hoopvol
17
Verward
15
Afwezig
11
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
17
Verrast
14
Vol verwondering
13
Hoopvol
10
Onverschillig
10
Geconcentreerd
10
Blij
8
Energiek
7
Bezield
7
Somber
5
Living with Gaugin
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
43
NL
EN
Beschrijving
van de ruimte
Beschrijving
van de ruimte
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Gestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Ongestructureerd
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Ongestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Gestructureerd
Living with Gaugin
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
44
NL
EN
Evaluatie
van de ruimte
Evaluatie
van de ruimte
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Spannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Spannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Ontspannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Living with Gaugin
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
45
Ruimte 4: Sever
De mentale inzinking van Van Gogh - waarbij
hij zijn oor afsnijdt - wordt geïllustreerd door
gebroken spiegels, in combinatie met rood
knipperend licht. Verwarring, angst en twijfel
staan in deze ruimte centraal.
The Dream Falls Apart
The Dream Falls Apart
De belangrijkste resultaten van de meting in deze specifieke ruimte zijn als volgt:
De Nederlandse bezoekers vinden deze ruimte niet aangenaam noch aangenaam (45%), de groep
die het meer onaangenaam vindt (24%) is nagenoeg in evenwicht met de groep die het wel
aangenaam vindt (31%). Bij Engelstaligen overheerst juist een onaangename sfeerindruk van de
ruimte. Voor Nederlands heeft dit vooral te maken met de kleur van de wanden, bij Engelstaligen
spelen ook de vormgeving en de soundscape hierbij een rol. Kleur en spiegels worden door beiden
genoemd als elementen die bijdroegen aan ervaren emoties.
Hoewel geen van de bezoekers de ruimte snel wil verlaten is er onder de Nederlanders ook niet
echt een behoefte om terug te keren om meer tijd door te brengen; bij Engelstaligen speelt dit iets
meer, vooral het verkennen van de ruimte, maar ook nog noemenswaardig sterk.
Alle bezoekers beschrijven de ruimte vooral als stimulerend. Nederlanders voegen hier nog
‘complex’ aan toe, en Engelstaligen ‘afwisselend’. Nederlanders evalueren de ruimte vooral als
levendig; Engelstaligen gebruiken ook deze term maar nog meer de term ‘aantrekkelijk’.
Nederlanders zijn vooral verrast, nieuwsgierig, vol verwondering en ook wel verward. In hun eigen
woorden springt de term ‘angstig’ eruit. Engelstaligen zijn ook nieuwsgierig, en ook bezield en
verrast. Eigen emotiewoorden die men noemt zijn ‘interesting’, ‘amazing’, ‘broken’ en ‘cool’.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
46
4%
20%
46%
22%
9%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke kleur van wanden
2. Duidelijke inrichting
3. Toepasselijke soundscape
4. Aantrekkelijke vormgeving
66%
55%
53%
44%
NL
EN
20%
35%
30%
11%
4%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke kleur van wanden
2. Aantrekkelijke vormgeving
3. Toepasselijke soundscape
4. Duidelijke inrichting
68%
67%
65%
59%
The Dream Falls Apart
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
47
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,6
2,7
3,2
2,4
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
NL
EN
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur
2. Spiegels
3. Soundscape
4. Rode lijn
77%
69%
60%
51%
Gedragsintentie in de ruimte
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
84%
83%
72%
65%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,2
3,3
3,6
2,3
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
oneens
eens
oneens
eens
1. Spiegels
2. Kleur
3. Soundscape
4. Rode lijn
The Dream Falls Apart
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
48
NL
EN
Ervaren emoties
Ervaren emoties
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
53
Bezield
31
Verrast
29
Geconcentreerd
25
Gespannen
24
Verward
17
Energiek
17
Vol Verwondering
13
Onplezierig
12
Hoopvol
11
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Emoties
Aantal
Verrast
19
Nieuwsgierig
17
Verward
15
Vol Verwondering
14
Energiek
9
Onverschillig
8
Geconcentreerd
7
Gespannen
7
Angstig
7
Blij
6
The Dream Falls Apart
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
49
NL
EN
Beschrijving
van de ruimte
Beschrijving
van de ruimte
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Gestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Ongestructureerd
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Ongestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Gestructureerd
The Dream Falls Apart
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
50
NL
EN
Evaluatie
van de ruimte
Evaluatie
van de ruimte
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Spannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Spannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Ontspannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
The Dream Falls Apart
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
51
Ruimte 5: Striving for
Greater Meaning
De laatste scene maakt
de bezieling van Van
Gogh invoelbaar,
waarbij hij troost vindt
in het schilderen.
Striving for Greater Meaning
Striving for greater meaning
De belangrijkste resultaten van de meting in deze specifieke ruimte zijn als volgt:
Nederlanders ervaren de ruimte als (heel erg) aangenaam (62%) evenals de Engelstalige
bezoekers (74%). Vooral is er waardering voor de kleur van de wanden, bij de Engelstaligen speelt
ook de aantrekkelijke vormgeving een rol. De kleur en de wand in de ruimte hebben vooral
bijgedragen aan de ervaren gevoelens in deze ruimte.
Hoewel alle bezoekers de ruimte niet snel wilde verlaten was er bij de Nederlanders weinig
behoefte de ruimte verder te verkken, terug te keren of meer tijd in door te brengen. Bij
Engelstaligen was de behoefte er meer maar ook niet uitzonderlijk hoog.
Nederlanders beschrijven de ruimte vooral als geordend, Engelstalige bezoekers gebruiken ook
deze term maar beschrijven de ruimte toch vooral als stimulerend. De evaluatie van de ruimte door
alle bezoekers is vooral die van uitnodigend en comfortabel, aangevuld met levendig
(Nederlanders) en aantrekkelijk (Engelstaligen). Ervaren emoties zijn voor alle bezoekers
nieuwsgierig en blij, met aanvullend verrast en vol verwondering (Nederlanders), en bezield en
hoopvol (Engelstaligen). ‘Mooi’ en ‘Colourful’ zijn worden die bezoekers zelf spontaan noemen.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
52
8%
30%
46%
16%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijke kleur van wanden
2. Duidelijke inrichting
3. Toepasselijke soundscape
4. Aantrekkelijke vormgeving
72%
61%
54%
54%
NL
EN
1%
9%
15%
41%
33%
5. Heel erg aangenaam
4. Aangenaam
3. Niet aangenaam, niet onaangenaam
2. Onaangenaam
1. Heel erg onaangenaam
Algemene sfeerindruk van de ruimte
Waardering van omgevingselementen
1. Toepasselijkee kleur van wanden
2. Aantrekkelijke vormgeving
3. Duidelijke inrichting
4. Toepasselijke soundscape
77%
74%
64%
61%
Striving for Greater Meaning
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
53
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
2,7
2,9
3,0
2,1
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
NL
EN
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
1. Kleur
2. Wand
3. Soundscape
4. Tekst
80%
80%
58%
58%
Gedragsintentie in de ruimte
Omgevingselementen die (helemaal) wel bijdroegen aan ervaren gevoelens
83%
77%
68%
67%
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
3,4
3,5
3,5
1,9
Ik wilde deze ruimte zo snel mogelijk verlaten
Deze ruimte nodigde uit om te verkennen
Ik wil nog een keer terug naar deze ruimte
Ik had meer tijd door willen brengen in deze ruimte
Snel verlaten
Verkennen
Terugkeren
Meer tijd
doorbrengen
Gedragsintentie in de ruimte
oneens
eens
oneens
eens
1. Kleur
2. Wand
3. Uitspraken
4. Soundscape
Striving for Greater Meaning
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
54
NL
EN
Ervaren emoties
Ervaren emoties
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
49
Bezield
47
Hoopvol
34
Blij
27
Energiek
27
Geconcentreerd
22
Verrast
21
Gespannen
16
Vol Verwondering
12
Onverschillig
11
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Eigen omschrijvingen ruimte met 1 woord
Emoties
Aantal
Nieuwsgierig
20
Verrast
19
Vol Verwondering
15
Blij
9
Energiek
8
Verward
7
Onverschillig
7
Ontmoedigd
6
Bezield
5
Afwezig
5
Striving for Greater Meaning
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
55
NL
EN
Beschrijving
van de ruimte
Beschrijving
van de ruimte
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Gestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Ongestructureerd
Afwisselend
Klein
Ruim
Open
Eenvoudig
Saai
Rommelig
Ongestructureerd
Eentonig
Groot
Krap
Gesloten
Complex
Stimulerend
Geordend
Gestructureerd
Striving for Greater Meaning
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
56
NL
EN
Evaluatie
van de ruimte
Evaluatie
van de ruimte
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Spannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Formeel
Intiem
Uitnodigend
Levendig
Spannend
Plezierig
Aantrekkelijk
Comfortabel
Knus
Afstandelijk
Bedreigend
Doods
Ontspannend
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Oncomfortabel
Striving for Greater Meaning
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
57
De 5 ruimtes onderling vergeleken
De 5 ruimtes van Van Gogh Droomt onderling vergeleken
De belangrijkste resultaten van de onderlinge vergelijking van de 5 ruimtes zijn als volgt:
Bezoekers ervaren inderdaad een andere sfeer per ruimte. Zowel Nederlanders als Engelstaligen
vinden ruimte 2 het meest aangenaam. Nederlanders vinden ruimte 1 het meest onaangenaam en
Engelstaligen ruimte 4.
Ongeacht over welke ruimte men meer diepgaand is bevraag, gaf men aan dat ruimte 2 het meest
aantrekkelijke was. Ruimte 1 werd het minst aantrekkelijk bevonden. De antwoorden bij het
Engelstalige publiek liggen wat meer uiteen. Desalniettemin vinden zij ruimte 2 ook het meest
aantrekkelijk en ruimte 1 het onaantrekkelijkst. Ruimte 4 en 5 scoren beter dan bij de
Nederlanders.
Er zijn vier omgevingselementen (‘cues’) die bevraagd zijn in alle 5 de ruimtes: wandkleur,
inrichting, soundscape en vormgeving. Bij de Engelstaligen is er geen verschil aangetroffen per
ruimte hoe toepasselijk, duidelijk of aantrekkelijk men een element vond. Bij Nederlanders is dit
wel het geval en wel in het geval van ruimte 1, deze scoort qua duidelijkheid van de inrichting
significant lager dan de andere ruimtes, en de aantrekkelijkheid van de vormgeving wordt
significant lager bevonden dan die van ruimte 2 en 5.
Bij de beschrijving van de ruimtes zien we al meer differentiatie ontstaan. Ruimte 4 wordt door de
Nederlanders en Engelstaligen complexer en rommeliger ervaren dan andere ruimtes.
Nederlanders vinden ruimte 3 opener dan andere ruimtes en ruimte 1 krapper dan andere ruimtes.
Engelstaligen vinden ruimte 2 meer open en ruimer dan andere ruimtes.
Die differentiatie zet zich verder voort als we naar de data over de evaluatie van de ruimtes kijken,
dan kent bijna iedere ruimte een eigen patroon daarin, in ieder geval verschillen ze bijna op alle
bevraagde begrippenparen van elkaar. Voor de Nederlanders ligt alleen voor het begrippenpaar
intiem/afstandelijk de scores van de ruimtes dicht bij elkaar. De grootste verschillen zitten steeds
tussen ruimte 2 (aantrekkelijk, stimulerend) en ruimte 1 (saai, doods). Bij de Engelstaligen is ook
ruimte 2 in bijna alle gevallen de meest positieve score (levendig, ontspannend, plezierig). Ruimte
1 is hier minder een uitschieter en wordt bijvoorbeeld even spanend en deprimerend ervaren als
ruimte 4.
Indien we de meer positief ervaren emoties afzetten tegen de meer negatief ervaren emoties dan
is er een duidelijk golfpatroon te zien in de ‘emotionele’ reis van de bezoeker: er is een duidelijk
‘opleving’ bij ruimte 2, een kleine terugval bij ruimte 3 en 4 en weer een opleving in ruimte 5. Dit
patroon zien we zowel bij de Nederlandse bezoekers als de Engelstalige bezoekers, deze laatste
groep scoort wel overall positiever dan de Nederlanders.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
58
De 5 ruimtes onderling vergeleken
NL
EN
Meest aantrekkelijke ruimte
15%
8%
8%
69%
Ruimte 1 (n=0)
Ruimte 2 (n=36)
Ruimte 3 (n=4)
Ruimte 4 (n=4)
Ruimte 5 (n=8)
18%
12%
18%
51%
2%
Ruimte 1 (n=1)
Ruimte 2 (n=26)
Ruimte 3 (n=9)
Ruimte 4 (n=6)
Ruimte 5 (n=9)
18%
18%
4%
57%
4%
Ruimte 1 (n=2)
Ruimte 2 (n=29)
Ruimte 3 (n=2)
Ruimte 4 (n=9)
Ruimte 5 (n=9)
12%
8%
8%
70%
2%
Ruimte 1 (n=1)
Ruimte 2 (n=35)
Ruimte 3 (n=4)
Ruimte 4 (n=4)
Ruimte 5 (n=6)
16%
16%
5%
53%
9%
Ruimte 1 (n=5)
Ruimte 2 (n=29)
Ruimte 3 (n=3)
Ruimte 4 (n=9)
Ruimte 5 (n=9)
Respondenten
Ruimte 1
Respondenten
Ruimte 2
Respondenten
Ruimte 3
Respondenten
Ruimte 4
Respondenten
Ruimte 5
29%
21%
12%
37%
1%
Ruimte 1 (n=1)
Ruimte 2 (n=34)
Ruimte 3 (n=11)
Ruimte 4 (n=19)
Ruimte 5 (n=26)
22%
14%
10%
51%
3%
Ruimte 1 (n=3)
Ruimte 2 (n=46)
Ruimte 3 (n=9)
Ruimte 4 (n=13)
Ruimte 5 (n=20)
21%
26%
11%
39%
3%
Ruimte 1 (n=3)
Ruimte 2 (n=35)
Ruimte 3 (n=10)
Ruimte 4 (n=23)
Ruimte 5 (n=19)
21%
22%
8%
47%
2%
Ruimte 1 (n=2)
Ruimte 2 (n=41)
Ruimte 3 (n=7)
Ruimte 4 (n=19)
Ruimte 5 (n=18)
25%
14%
8%
46%
7%
Ruimte 1 (n=6)
Ruimte 2 (n=42)
Ruimte 3 (n=7)
Ruimte 4 (n=13)
Ruimte 5 (n=23)
Respondenten
Ruimte 1
Respondenten
Ruimte 2
Respondenten
Ruimte 3
Respondenten
Ruimte 4
Respondenten
Ruimte 5
Meest aantrekkelijke ruimte
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
59
De 5 ruimtes onderling vergeleken
NL
EN
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Wandkleur toepasselijk
Inrichting duidelijk
Soundscape toepasselijk
Vormgeving aantrekkelijk
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
Omgevingselementen
oneens
eens
Omgevingselementen
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Wandkleur toepasselijk
Inrichting duidelijk
Soundscape toepasselijk
Vormgeving aantrekkelijk
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
oneens
eens
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
60
De 5 ruimtes onderling vergeleken
NL
EN
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Afwisselend
Eenvoudig
Geordend
Gestructureerd
Klein
Open
Ruim
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
Gesloten
Eentonig
Krap
Groot
Ongestruc-#
tureerd
Complex
Rommelig
Beschrijving ruimtes
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Afwisselend
Eenvoudig
Geordend
Gestructureerd
Klein
Open
Ruim
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
Gesloten
Eentonig
Krap
Groot
Ongestruc-#
tureerd
Complex
Rommelig
Beschrijving ruimtes
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
61
De 5 ruimtes onderling vergeleken
NL
EN
Evaluatie ruimtes
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Aantrekkelijk
Comfortabel
Formeel
Intiem
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Saai
Uitnodigend
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
Knus
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Stimulerend
Spannend
Doods
Oncomfortabel
Afstandelijk
Bedreigend
1,0
2,0
3,0
4,0
5,0
Aantrekkelijk
Comfortabel
Formeel
Intiem
Levendig
Ontspannend
Plezierig
Saai
Uitnodigend
Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 Gemiddeld
Knus
Deprimerend
Onaantrekkelijk
Stimulerend
Spannend
Doods
Oncomfortabel
Afstandelijk
Bedreigend
Evaluatie ruimtes
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
62
De 5 ruimtes onderling vergeleken
Emotionele reis
-1
-0,75
-0,5
-0,25
0
0,25
0,5
0,75
1
Ruimte 1
Ruimte 2
Ruimte 3
Ruimte 4
Ruimte 5
Totaal
-0,14-0,24-0,19-0,29-0,35-0,37-0,18-0,26-0,07-0,11-0,37-0,5
0,86
0,76
0,81
0,71
0,65
0,63
0,82
0,74
0,93
0,89
0,63
0,5
NL
EN
Ruimte 1
(n=52)
6%
31%
50%
13%
5. Heel erg aangenaam 4. Aangenaam 3. Niet aangenaam, niet onaangenaam 2. Onaangenaam 1. Heel erg onaangenaam
Ruimte 2
(n=51)
2%
10%
8%
31%
49%
Ruimte 3
(n=51)
2%
10%
45%
26%
18%
Ruimte 4
(n=55)
4%
20%
46%
22%
9%
Ruimte 5
(n=50)
8%
30%
46%
16%
Bezoekers ervaren in iedere ruimte/scene een andere sfeer en gevoelens
(n=91)
3%
11%
44%
22%
20%
(n=90)
1%
3%
12%
32%
52%
(n=91)
2%
6%
31%
44%
18%
(n=91)
20%
35%
30%
11%
4%
(n=87)
1%
9%
15%
41%
33%
Bovenste rij: Nederlanders - Onderste rij: Engelstaligen
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
63
De sfeer hangt samen met de bezoekersbeleving:
Waardevolle informatie leren (NL: r = 0.47**, EN: r = 0.43**), #
Inspireren (NL: r = 0.57**, EN: r = 0.54**), #
Raken (NL: 0.42**, EN: r = 0.49**) en #
Nieuwe energie geven (NL: r = 0.58**, EN: 0.49**).
De begrijpelijkheid van het verhaal hangt samen met de bezoekersbeleving:
Waardevolle informatie leren: (NL: r = 0.44**, EN: r = 0.32**)
Inspireren: (NL: r = 0.48**, EN: r = 0.35**)
Emotioneel Raken: (NL: r = 0.46**, EN: r = 0.37**)
Nieuwe energie geven: (NL: r = 0.47**, EN: r = 0.29**)
Samenhang van factoren
Samenhang van factoren in het onderzoek naar Van Gogh droomt
Tot slot kunnen we kijken naar bepaalde relevante samenhangen in de data. Allereerst zijn daar de twee
hoofdaspecten van de installatie Van Gogh droomt, namelijk narrativiteit en sfeer. Voor beide aspecten
geldt dat ze alle vier de elementen samenhangen die bevraagd zijn omtrent beleving: hoe hoger de
score op begrijpelijkheid hoe hoger de scores van bezoekers op waardevolle informatie hebben geleerd,
geinspireerd zijn geraak, emotioneel zijn geraak en nieuwe energie hebben gekregen; evenzo geldt dat
hoe hoger de score op een aangename sfeer hoe hoger de scores van bezoekers op waardevolle
informatie hebben geleerd, geinspireerd zijn geraak, emotioneel zijn geraak en nieuwe energie hebben
gekregen.
Voor sfeer is er ook nog specifiek gekeken naar de samenhang met tevredenheid en loyaliteit. Op beide
aspecten van tevredenheid (moeite/tijd waard, en bood meerwaarde) is er een significante correlatie:
hoe aangenamer de sfeer werd bevonden hoe hoger bezoekers scoorden op tevredenheid. Eenzelfde
effect is er voor loyaliteit. De twee gemeten aspecten van loyaliteit (positief over praten, nogmaals
bezoeken) hangen beide positief samen met sfeer: hoe aangenamer men de sfeer vond hoe hoger
bezoekers scoorden op loyaliteit.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
64
Samenhang van factoren
De sfeer hangt samen met de tevredenheid en loyaliteit:
Tevredenheid: bezoek is tijd/moeite waard (NL: r = 0.65**, EN: r = 0.43**), #
Tevredenheid: bezoek bood meerwaarde (NL: r = 0.53**, EN: r = 0.43**), #
Loyaliteit: positief over praten (NL: 0.59**, EN: r = 0.59**) en #
Loyaliteit: nogmaals bezoeken (NL: r = 0.62**, EN: 0.53**).
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
65
Conclusies
Van Gogh droomt - Conclusies
Van Gogh droomt is speciaal gemaakt voor het ‘zomerpubliek’, als aanvulling op de vaste collectie
presentatie. Dit zomerpubliek bestaat hoofdzakelijk uit internationale bezoekers. De presentatie moest
tegemoet komen aan de vraag om meer beleving te bieden. In de presentatie ondergaan bezoekers een
zintuiglijke ervaring die de turbulente periode presenteert waarin Van Gogh in het Zuid-Franse Arles
verbleef.
Vanuit deze algemene doelstelling kunnen we op basis van dit onderzoek stellen dat deze opdracht is
geslaagd. De internationale bezoekers benoemen in meerderheid dat ze nieuwe energie hebben
gekregen van de presentatie, zijn geïnspireerd, emotioneel geraakt en waardevolle informatie hebben
geleerd. Deze vier belevingsgerichte doelstellingen zijn gedefinieerd vanuit het onderzoek van de
Hogeschool van Amsterdam en aangevuld door het Van Gogh museum. Het element van leren
(waardevolle informatie opdoen), is in de Nationale Kennisagenda van het Museale Veld (2014), expliciet
opgenomen als onderdeel van beleving. Los daarvan blijkt uit de data dat een belangrijke motivatie van
de bezoekers om naar het museum te komen ‘het vergroten van kennis is’. Ook bij belevingsgerichte
presentatie zal dus expliciet moeten worden gekeken hoe om te gaan met deze motivatie c.q.
verwachting van de bezoekers.
Ook ten aanzien van de inhoudelijke doelen kan de presentatie grotendeels geslaagd worden genoemd.
De internationale bezoekers geven in meerderheid aan dat de presentatie hen dichter heeft gebracht bij
Van Gogh als persoon, ze de gevoelens van Van Gogh hebben gevoeld, ze begrijpen wie Van Gogh was
en de presentatie heeft ze aangezet te reflecteren op de gevoelens en gebeurtenissen die Van Gogh
heeft meegemaakt. Alleen het inhoudelijke doel van ‘laten reflecteren op het eigen dagelijkse leven’ is er
geen meerderheid die het hiermee eens is, hoewel eenderde van de internationale bezoekers wel
aangaf te reflecteren op het eigen leven zegt ook eenderde dat dit niet het geval was. Internationale
bezoekers geven ook aan door de presentatie anders te zijn gaan denken over Van Gogh.
De positieve resultaten op belevingsgerichte en inhoudelijke doelen klinken ook door in de algehele
evaluatie van de presentatie Van Gogh droomt. De presentatie sluit voor internationale bezoekers aan bij
hun behoefte en men is tevreden over het bezoek en vertoont loyaal gedrag. De meeste gebruikte
woorden die internationale bezoekers gebruikten om hun gevoel na afloop van het bezoek te beschrijven
waren: nieuwsgierig, verrast, blij, bezield en verrast.
Aan deze positieve evaluatie van de presentatie Van Gogh droomt heeft zonder meer bijgedragen dat
internationale bezoekers het vertaalde verhaal goed te begrijpen vonden én dat men de sfeer van de
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
66
Conclusies
presentatie als (heel) erg aangenaam heeft ervaren. Dit waren twee belangrijke ‘sturingselementen’ om
bezoekers mee te nemen in de emotionele reis. Narrativiteit en sfeer hangen nauw samen met de
bezoekersbeleving en met de ervaren tevredenheid en loyaliteit, waarmee hun belang ook in dit
onderzoek nog eens wordt onderschreven.
Een verdere bevraging over de ‘relationele houding’ ten aanzien van de presentatie laat zien dat
internationale bezoekers empathie en identificatie voelden ten aanzien van Van Gogh en het gevoel
hadden middenin de ervaring te staan en volledig op te gaan in de presentatie. Deze positieve houding
zien we ook terug in de algehele ‘flow’ over het bezoek: in de emotionele reis overheersen de positieve
emoties met een duidelijke opleving in ruimte 2 ten opzichte van ruimte 1 en in ruimte 5 ten opzichte van
ruimte 4. Dit komt overeen met het ‘ontwerp’ van de presentatie.
Deze positieve houding betekent overigens niet dat de vijf verschillende ruimtes op dezelfde manier zijn
ervaren, er is duidelijke differentiatie in de gevoelens in de verschillende ruimtes en hoe aangenaam
men de ruimte vond. Ook de bijdrage van verschillende elementen in de ruimte wisselt. De verschillen
tussen de ruimten worden steeds evidenter naar mate we dichter komen bij de emotionele ervaring: daar
waar de beschrijving van de ruimtes wel wat evidente verschillen bloot leggen (of de ruimte krap of ruim
is), daar worden de verschillen al sprekender als gevraagd wordt naar de evaluatie van de ruimte
(bijvoorbeeld plezierig of deprimerend) en de emoties. Dit is in lijn met de verwachtingen afgeleid vanuit
de theorie over sfeerbeleving.
De overall positieve houding van de internationale bezoekers is natuurlijk een positief gegeven maar het
heeft wel twee consequenties die we ook terug zien in de data. Ten eerste is het moeilijk om bezoekers
die in een constante staat van nieuwsgierigheid en blijheid rondlopen op opeenvolgende momenten een
volgende positieve ervaring mee te geven, en steeds verder omhoog ‘te stuwen’ in hun beleving. Dit
effect is gering bij Van Gogh droomt omdat het een relatieve kleine presentatie, maar voor grotere
presentatie is dit een aspect om goed in de gaten te houden. Rustmomenten of ‘minder’ positieve
ervaringen zouden een volgend positief moment meer diepgang kunnen geven. Ten tweede zorgt de
positieve attitude van de internationale bezoekers ervoor dat ook ‘negatieve’ ervaringen als positief
worden gelabeld, dus bijvoorbeeld de ruimte ‘Leaving Paris’ wordt wel onderkend als donker en bedrukt
maar vervolgens ervaren als nieuwsgierig, aantrekkelijk en comfortabel, nou niet bepaald het effect wat
voorop stond.
Dit brengt ons ook bij de Nederlandse bezoekers. Hoewel dit niet de primaire doelgroep was van de
presentatie Van Gogh droomt hebben deze natuurlijk wel rondgelopen op de presentatie en er ook hun
mening over gevormd. Kort samengevat scoren Nederlandse bezoekers op bijna alle facetten lager dan
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
67
internationale bezoekers, niet direct altijd negatief maar eerder neutraal waar internationale bezoekers
uitgesproken positief zijn. De Nederlandse bezoekers zijn zeker niet negatief, zo is een groot deel ook
geïnspireerd geraakt, ervaart men de gevoelens die Van Gogh had en is er reflectie op de gevoelens en
gebeurtenissen die Van Gogh heeft meegemaakt, maar de doelstellingen worden in de volle breedte niet
so positief onderschreven in vergelijking met de internationale bezoekers. Dit leidt ook tot een wisselend
beeld van de evaluatie van de presentatie: de presentatie sloot voor de meeste Nederlandse bezoekers
wel aan bij de behoefte maar men is niet anders gaan denken over Van Gogh; men vindt de presentatie
wel de tijd en moeite waard maar ziet niet de meerwaarde; men zal positief praten over de presentatie
maar een herbezoek zit er niet in.
Dit heeft niet zozeer met onbegrip van het verhaal te of een andere sfeer ervaring, ook Nederlandse
bezoekers vinden in meerderheid het verhaal goed te begrijpen en de sfeer van de presentatie
aangenaam. Wel scoren Nederlandse bezoekers neutraal of licht negatief op aspecten van empathie,
identificatie en opgaan in de ervaring. Er is meer afstandelijkheid. Nederlandse bezoekers zijn ook meer
uitgesproken (‘harder’) in hun oordeel over (onderdelen van) de presentatie. Vaak genoeg worden
positieve woorden gebruikt voor de beschrijving van ruimtes (mooi, bijzonder) maar men is niet
terughoudend om ook worden als saai, simpel en onverschillig te gebruiken. Door die meer
‘uitgesprokenheid’ is er ook meer differentiatie te zien in de beschrijving en evaluatie van de ruimtes. Zo
ervaren Nederlandse bezoekers meer verschillen in ruimtes dan internationale bezoekers op
bijvoorbeeld aspecten zoals onaantrekkelijk/aantrekkelijk en saai/stimulerend. Dat is vanuit
onderzoeksoogpunt interessant.
Het onderzoek is niet ingericht om deze verschillen tussen internationale en Nederlandse bezoekers
precies te kunnen duiden, we zien wel dat in de data dat de Nederlandse bezoekers zichzelf meer
voorkennis toe-eigenen en meer museumervaring hebben. Culturele verschillen zullen ongetwijfeld een
rol spelen, maar daarbij is wel goed te beseffen dat de groep die hier is aangeduid als ‘Engelstaligen’
een zeer heterogene culturele groep met in totaal een vertegenwoordiging vanuit 50 landen. Het kan zo
maar zijn dat de culturele verschillen binnen die groep groter zijn dan het culturele verschil met de
Nederlanders.
Met de verschillen tussen internationale bezoekers en Nederlandse bezoekers kun je zeggen dat de
presentatie op twee manieren geslaagd: de ervaringen van de internationale bezoekers onderschrijven
de doelstellingen van de presentatie, de ervaringen van de Nederlandse bezoekers leveren voor het
onderzoek meer uitgesproken data op die de onderliggende theoretische aannames, vooral over
sfeerbeleving, onderschrijven.
Conclusies
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
68
Bijlage 1: Aannames
Belevingsgerichte / strategische doelen VGM
Met Van Gogh droomt wenst VGM de volgende doelen te verwezenlijken:
de bezoeker nieuwe energie geven;
de bezoeker inspireren;
de bezoeker emotioneel raken;
de bezoeker waardevolle informatie leren.
Inhoudelijke doelen VGM
Daarnaast heeft VGM een aantal inhoudelijke doelen geformuleerd:
brengt je dichter bij de mens Van Gogh;
laat je de emotie van de kunstenaar voelen en neemt je daarin mee;
vertelt de belangrijkste gebeurtenissen/momenten uit Van Goghs leven in Arles;
geeft de schilderijen uit de vaste collectie, die de bezoeker al heeft gezien of nog gaat bezoeken, nog meer (persoonlijke) betekenis.
Sfeer
Overkoepelend
Bezoekers ervaren in iedere ruimte/scene een andere sfeer en gevoelens;
De sfeer draagt bij aan de bezoekersbeleving, met name op de mate van energie krijgen en emotionele geraaktheid. Sfeer
draagt in mindere mate bij op de mate van leren en inspireren.
Narrativiteit
Overkoepelend
Ondanks dat er geen schilderijen hangen wordt een duidelijk verhaal verteld doordat er gebruik wordt gemaakt van
specifieke kleuren, geluiden en licht.
Bezoekers ervaren een mate van empathie en sympathie en kunnen zich zodoende inleven in Van Gogh’s leven.
Aanname per ruimte
Sfeer
Narrativiteit
Ruimte 1: Leaving Paris
De bedrukte en donkere ruimte geeft de depressie en
bedruktheid van Van Goghs stemming weer.
Van Gogh vertrekt uit Parijs (te horen aan het stadse geluid), maar hij
is vermoeid en ziek.
Ruimte 2: Promise of the
South
De veranderende kleuren, briesje en warmte laten je
voelen alsof je in Zuid-Frankrijk bent.
De ruimte geeft een blij, hoopvol en geïnspireerd
gevoel.
Van Gogh is in Arles en haalt inspiratie uit het Zuid-Franse
landschap.
Ruimte 3: Living with
Gauguin
De samenwerking met Gauguin wordt weergegeven
als productief, door de weergave van de schilderijen.
Door de kunstwerken van de twee schilders naast
elkaar weer te geven, wordt de uitwisseling tussen
hen duidelijk.
De audio met gesprekken tussen Vincent en Gauguin
zorgen voor een gevoel van spanning.
Van Gogh werkt samen met Paul Gauguin in het gele huis.
Ruimte 4: The Dream Falls
Apart
De gebroken spiegels, in combinatie met het rode
knipperende licht, zorgen voor een gevoel van
verwarring, angst en twijfel
Deze ruimte vertelt de bezoeker dat Van Gogh zijn mentale inzinking
heeft en het incident met het oor plaatsvindt
Ruimte 5: Striving for
Greater Meaning
De sfeer in deze ruimte geeft een gevoel van bezieling
en verwondering
Ondanks alles blijft VG doorgaan met schilderen
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
69
Bijlage 2: Enquête
#
Construct
Vraagstelling
Antwoordcategorieën
1
Vink aan: …
1. Ik ben 18 jaar, 2. Ik ben
tussen de 12 en 18, 3. Ik ben
jonger dan 12
2
Museumgraphics –
Bezoek
Heeft u tijdens uw bezoek aan Van
Gogh Museum de vaste collectie al
bekeken?"
1. Ja, vaste collectie bekeken,
2. nee (nog) niet bekeken
3
Museumgraphics –
Voorkennis
“Hoeveel voorkennis over Van Gogh
had u voordat u naar deze
tentoonstelling kwam?”
Schaal 1 - 5 (Helemaal geen
voorkennis - Heel veel
voorkennis)
4
Doel Museum
Van Gogh Droomt…
"Brengt mij dichter bij Van Gogh als
persoon"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
"Laat mij de gevoelens van de
kunstenaar voelen"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
"Laat mij reflecteren op de gevoelens
en gebeurtenissen die Van Gogh heeft
meegemaakt"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
"Laat mij begrijpen wie Van Gogh was"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
"Laat mij reflecteren op mijn dagelijks
leven"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
5
Beoordeling
tentoonstelling –
Rapportcijfer
“Welk rapportcijfer geeft u deze
tentoonstelling?”
Open (1-10)
6
Sfeer - Holistisch
"Over het algemeen vind ik de sfeer in
Van Gogh Droomt…"
Schaal 1 - 5 (heel erg
onaangenaam - heel erg
aangenaam)
7
Narrativiteit – Begrip
tentoonstelling
“In hoeverre vindt u het verhaal in Van
Gogh droomt te begrijpen?”
Schaal 1 - 5 (Helemaal niet te
begrijpen - Helemaal wel te
begrijpen)
8
Sympathie
“Ik voelde mee met Van Goghs
emoties.”
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
9
Identificatie
“Ik kon me identificeren met Van Gogh.”
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
10
Presence
“Ik had het gevoel dat ik middenin de
ervaring stond.”
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
11
Immersie
“Ik voelde me volledig opgaan in van
Gogh droomt.”
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
12
Onverschilligheid
"Mijn bezoek aan Van Gogh droomt liet
mij onverschillig"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee
oneens - Helemaal mee eens)
13
Ervaren emotie
"Welk woord beschrijft het beste hoe u
zich op dit moment voelt? U mag zoveel
woorden aankruisen als u wenst.
1. Blij. 2. Verrast. 3.
Nieuwsgierig. 4.
Geconcentreerd. 5. Hoopvol.
6. Energiek. 7. Vol
Verwondering. 8. Bezield. 9.
Ontmoedigd. 10. Geïrriteerd.
11. Somber. 12. Onplezierig.
13. Angstig. 14. Verward. 15.
Afwezig. 16. Gespannen.
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
70
2
Bijlage 2: Enquête
14
Sfeer - Holistisch
(specifieke ruimte)
"Ik vond de sfeer in deze ruimte…"
Schaal 1 - 5 (heel erg onaangenaam
- heel erg aangenaam)
15
Sfeer - Approach/
Avoidance
"Ik wilde deze ruimte zo snel
mogelijk verlaten."
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Deze ruimte nodigde uit om te
verkennen."
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Ik wil nog een keer terug naar deze
ruimte."
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Ik had meer tijd willen doorbrengen
in deze ruimte."
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
16
Sfeer - Cues
"De kleuren van de wanden in de
ruimte vond ik"
Schaal 1 - 5 (Niet toepasselijk - Wel
toepasselijk)
"De inrichting van de
tentoonstellingsruimte vond ik "
Schaal 1 - 5 (Verwarrend - Duidelijk)
"De soundscape (geluiden) van
deze ruimte vond ik "
Schaal 1 - 5 (Niet toepasselijk - Wel
toepasselijk)
"De vormgeving van deze ruimte
vond ik "
Schaal 1 - 5 (Onaantrekkelijk -
Aantrekkelijk)
17
Sfeer - Beschrijving
ruimte
Ik vond de ruimte..
Afwisselend - Eentonig
5-punts semantische differentiaal
Geordend - Rommelig
5-punts semantische differentiaal
Eenvoudig - Complex
5-punts semantische differentiaal
Ruim - Krap
5-punts semantische differentiaal
Ongestructureerd - gestructureerd
5-punts semantische differentiaal
Klein - Groot
5-punts semantische differentiaal
Open - Gesloten
5-punts semantische differentiaal
18
Sfeer - Evaluatie
ruimte
Ik ervoer de ruimte als..
Saai - Stimulerend
5-punts semantische differentiaal
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
71
Bijlage 2: Enquête
Formeel - Knus
5-punts semantische
differentiaal
Intiem - Afstandelijk
5-punts semantische
differentiaal
Uitnodigend - Bedreigend
5-punts semantische
differentiaal
Levendig - Doods
5-punts semantische
differentiaal
Ontspannen - Spannend
5-punts semantische
differentiaal
Plezierig - Deprimerend
5-punts semantische
differentiaal
Aantrekkelijk - Onaantrekkelijk
5-punts semantische
differentiaal
Comfortable - Oncomfortabel
5-punts semantische
differentiaal
19
Sfeer - Ervaren
emoties in ruimte
"Welke gevoelens heeft u in deze ruimte
ervaren?" Vink aan wat van toepassing
is.
1. Blij. 2. Verrast. 3.
Nieuwsgierig. 4.
Geconcentreerd. 5. Hoopvol.
6. Energiek. 7. Vol
Verwondering. 8. Bezield. 9.
Ontmoedigd. 10. Geïrriteerd.
11. Somber. 12. Onplezierig.
13. Angstig. 14. Verward. 15.
Afwezig. 16. Gespannen.
20
Sfeer - Cues
Welke elementen droegen het meest bij
aan de gevoelens die u heeft ervaren?
*afhankelijk van ruimte wat
bevraagd is
"De tekst die je kon lezen"
"Het kleurgebruik"
"De vormen van de wanden ('blokken')"
"De soundscape"
"De persoonlijke uitspraken van Van
Gogh"
"De bloemen"
"De spiegels en de lichteffecten"
"De bewegende beelden van de
schilderijen"
"De stoelen"
"De spiegels"
"De rode lijn"
"De wand met lichteffecten"
21
Indruk
"Als u deze ruimte in 1 woord moest
omschrijven, welk woord zou dat dan
zijn?"
22
Vergelijking ruimtes
"Welke ruimte sprak u het meeste aan?"
Ruimte 1/2/3/4/5
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
72
24
Sfeer - Dispositie
In hoeverre bent u het eens met
onderstaande stellingen?
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Als ik naar een museum ga, dan let
ik op de omgeving van het museum"
"Zaken zoals geluid, kleur en licht
zijn voor mij belangrijk in de
omgeving van een museum"
"Het uiterlijk van een museum
beïnvloedt mijn keuze om het
museum te bezoeken"
25
Inspiratie
"Van Gogh droomt heeft me
geïnspireerd"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Van Gogh droomt heeft me
waardevolle informatie geleerd"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Van Gogh droomt heeft me
emotioneel geraakt"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Nieuwe energie gegeven"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
26
Behoefte
Deze ervaring sluit aan bij de
behoefte die ik heb wanneer ik een
museum bezoek
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
27
Tevredenheid
"Mijn bezoek aan Van Gogh droomt
was de tijd en moeite waard"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Mijn bezoek aan Van Gogh droomt
bood meer waarde dan andere
tentoonstellingen"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
28
Loyaliteit
"Ik ben van plan positief met anderen
te praten over Van Gogh droomt"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
"Ik zou Van Gogh droomt nog een
keer willen bezoeken"
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
29
Inspiratie -
transformatie
"Door mijn bezoek aan Van Gogh
droomt ben ik anders gaan
nadenken over Van Gogh
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
30
Motivatie bezoek
tentoonstelling
Ik ga naar het Van Gogh museum
om…
Schaal 1 - 5 (Helemaal mee oneens
- Helemaal mee eens)
1. wegens mijn interesse in het
onderwerp
2. iets nieuws te beleven
3. samen te zijn met mijn familie en/
of kennissen
4. te ontspannen
5. samen te zijn met anderen
6. mijn kennis te vergroten
31
Museumgraphics -
frequentie bezoek
huidige
tentoonstelling
Heeft u het Van Gogh museum al
eerder bezocht?
1. Ja. 2. Nee. 3. Ja en deze
opstelling heb ik ook al eens gezien
32
Museumgraphics -
frequentie bezoek
"Hoe vaak bezoekt u, gemiddeld
genomen, een museum in een jaar?"
< 1x pj, 1x pj, 2-3x pj, 4-6x pj, > 6x
per jaar.
Bijlage 2: Enquête
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
73
33
Museumgraphics -
aantal personen
Hoe groot is het gezelschap waarmee u
van Gogh droomt heeft bezocht
(inclusief uzelf)?
1,2,3,4,5,6,7,8,9,10, >10
34
Museumgaphics -
samenstelling
gezelschap
Waar bestond u gezelschap uit? 1 optie
aanvinken
1. Samen met een vriend/
vriendin of partner, 2. samen
met het gezin, 3. samen met
een groep vrienden/familie,
4. samen met een
georganiseerde groep
volwassenen.
Bevonden er zich in uw gezelschap
kinderen tussen de 0 en 17 jaar?
Nee, Ja en leeftijd van
kinderen
35
Demographics -
geslacht
Geslacht (Man, Vrouw, Anders)
1 optie aanvinken
36
Demographics -
postcode/gemeente
In welke gemeente woont u?
Open
37
Demographics -
Leeftijd
Geboortejaar
Open
38
Demographics -
opleiding
Hoogst voltooide opleiding of huidige
opleiding. 1 optie aanvinken.
Lager (beroeps)onderwijs"
Middelbaar
(beroeps)onderwijs"
Hoger (beroeps)onderwijs"
Universitair
Bijlage 2: Enquête
De belevingswaarde van Van Gogh droomt
74
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.