Conference PaperPDF Available

Kentsel Gelişim Sürecinde Kültürel Zorlayıcıların Yeşil Alanlara Etkisi: İstanbul-Çekmeköy Örneği

Authors:

Abstract

Kent ve kent peyzajında, doğal koşullar ve insan müdahalelerine bağlı olarak zaman içinde değişimler ortaya çıkmaktadır. Peyzaj değişiminde zorlayıcı güçler: Sosyo-ekonomik zorlayıcılar, Politik zorlayıcılar, Teknolojik zorlayıcılar, Doğal zorlayıcılar ve Kültürel zorlayıcılardır [1, 2, 3, 4]. Antrop (2005)’a [3] göre, bu güçler içinde Kültürel zorlayıcılar en önemlisidir. Birçok araştırmacının da belirttiği gibi peyzajlar zaman içinde değiştiği ve bu değişimler insan etkisine bağlı olarak olumlu ya da olumsuz sonuçlar meydana getirdiği yadsınamaz bir gerçektir. Kent merkezinden kaçma, doğal yaşamın cazibesi, yaşam kalitesinin yükselmesi gibi nedenlerle gittikçe artan nüfus ve beraberinde gelen yapılaşma, doğal denilen alanların da kentleşmesine ve buradaki peyzajların dönüşümüne neden olmaktadır. Bu tip alanlara en iyi örnek olarak sayılabilecek alanlardan biri ise Çekmeköy’dür. İstanbul için hayati önem arz eden su havzaları ve orman alanlarına sahip olması nedeni ile çok önemli bir bölgedir. Yaklaşık olarak % 42’si orman alanı, %7 ‘si tarım alanı olan ve Ömerli havzasını içine alan bu bölge, büyük bir tehlike altındadır. Bu çalışmada amaç, kültürel zorlayıcıların ve özellikle kentleşmenin alan üzerindeki baskısını belirlemek ve peyzaj değişimlerini incelemektir. Çalışmada, Corine arazi örtüsü sınıflandırması ve landsat uydu görüntüleri kullanılarak değişim analizi yapılmıştır. 2000 yılından günümüze kadar belirli periyotlarla yapılan değişim analizleri ile yeşil alan değişimleri belirlenmiştir. Sonuç olarak özellikle 2009 yılında ilçe olması ile başlayan hızlı yapılaşma süreci ile birlikte, Çekmeköy’ün yoğun bir arazi kullanım değişikliği ve yeşil alanlarında ciddi bir azalma belirlenmiştir. Özellikle ulaşımın çeşitlenmesi (Şile otobanı, TEM, köprü bağlantı yolları gibi) ve çeşitli inşaat firmalarının burada yoğun olarak inşaatlar yapması ve güvenlikli, sosyal imkânları olan siteler inşa etmesi ile bölge cazibe merkezi haline gelmiştir. Çekmeköy’ün büyük bölümünün orman alanı olması nedeniyle önceleri yayılamayan bölge, bu alanların 2B orman arazisi (orman vasfını yitirmiş alanlar) statüsüne geçmesi ile bu alanlarda inşaatlar yapılarak yerleşmeler tehlikeli bir şekilde orman alanlarına doğru yönelmeye başlamıştır. Bu nedenle çalışma alanı olan Çekmeköy’de ivedilikle sürdürülebilir bir kentsel gelişim modelinin sağlanması gerekliliği ortaya konmuştur.
A preview of the PDF is not available
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
The concept of driving forces is gaining increasing attention in landscape-change research. We summarize the state of the art of this field and present new conceptual and methodological directions for the study of driving forces of landscape changes. These new directions address four major challenges faced by landscape-change studies, i.e., studying processes and not merely spatial patterns, extrapolating results in space and time, linking data of different qualities, and considering culture as a driver of landscape change. The proposed research directions include: studying landscape change across borders and transects, focusing on persistence as well as change, investigating rates of change, considering attractors of landscape change, targeting correlation and causality, and searching for precursors of landscape change. Based on established knowledge and the new approaches we outline a standard procedure to study driving forces of landscape change. We anticipate that our analytical and systematic approach increases the relevance of studies of landscape change for science as well as for the solution of real world problems.
Article
In my office I am encased in bookshelves which hold an accumulation of literature on ecology that represents the papers and books over the last 50 years. My students enjoy rummaging through this collection be­ cause it contains a record of the history of ecology and is full of sur­ prises. Some of the most recent material pertains to landscape ecology, a subject that literally emerged fully active at the Veldhoven Interna­ tional Congress organized by the landscape ecologists of The Nether­ lands in 1981. The subject has developed quickly. It has one or more journals, which publish short works. It has a series of text books. And, it has just begun a series on monographs. One of the textbooks in land­ scape ecology is titled Principles and Methods in Landscape Ecology and was written by the Italian ecologist Almo Farina in 1998. My stu­ dents like this text especially well because it is direct, to the point and comprehensive. "Farina" is on loan much of the time. In the present volume Almo Farina again addresses the subject of Landscape Ecology but from a different perspective than he took in his textbook. Landscape in Action focuses on the application of the princi­ ples and concepts to problem solving. The two books make a pair, with the first technical and conceptual and the second applied to problems of land and water at large scale.
Handling landscape change
  • M Antrop
Antrop, M., (2005). Handling landscape change. "Landscape Change" Conference Proceedings, ECLAS 2005, Ankara, 3-15.
Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma
  • E Gökyer
Gökyer, E., (2012). "Bartın Kenti Örneğinde 2000-2010 Yılları Arası Peyzaj Değişiminin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma", Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 14, Sayı: 22. ISSN: 1302-0943, 53-60.
Çekmeköy'ün Sosyo-Ekonomik Yapisi ve Kentsel Yaşam Kalitesi İstanbul, Çekmeköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü
  • Y Demirkaya
Demirkaya, Y., (2010). Çekmeköy'ün Sosyo-Ekonomik Yapisi ve Kentsel Yaşam Kalitesi İstanbul, Çekmeköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü, 1-140.
İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy
  • A Kolay
Kolay, A., (2016). İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy, Yıkılmazlar Matbaacılık, İstanbul, ISBN-978-605-64182-0-4.
  • S İstif
İstif, S., (2009). "İstanbul Kentinin Mekansal Gelişimi, Çekmeköy-Ömerli Yerleşmesinin Yeni Kentleşme Akımı Kapsamında İncelenmesi". Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
olmak üzere peyzaj değişimlerinin ortaya konulması hedeflenmiş olup, peyzaj değişimlerini elde etmek için Corine Arazi Örtüsü Haritaları ve Hansen (Global Forest Change)/UMD (Global Land Analysis and Discovery)/Google/USGS
  • Çekmeköy Bu Araştırmada
Bu araştırmada Çekmeköy'ün 2000-2006-2012 ve 2018 olmak üzere peyzaj değişimlerinin ortaya konulması hedeflenmiş olup, peyzaj değişimlerini elde etmek için Corine Arazi Örtüsü Haritaları ve Hansen (Global Forest Change)/UMD (Global Land Analysis and Discovery)/Google/USGS (U.S. Geological Survey)/NASA verileri kullanılmıştır.