Technical ReportPDF Available

Üniversitelerde İngilizce'nin Eğitim Dili Olarak Kullanımı: Bütüncül Bir Yaklaşım

Authors:

Abstract

Ülkemiz öğretim dili İngilizce olan (English Medium Instruction --— EMI) üniversitelerin çok yaygın olduğu ülkeler arasındadır. Bir üniversitenin bugün tüm dünyada ortak iletişim dili haline gelen bir dilde eğitim yapması, mezunlarına uluslararası sektörlerde iş bulma ve akademik bilgi üretimine doğrudan katkıda bulunabilme açısından avantaj sağlayabilir. Öte yandan, böyle bir eğitimi uygun İngilizce yeterliliği kazanmamış öğrencilerle veya İngilizce ders vermek konusunda hazırlığı yeterli olmayan öğretim görevlileri ile sürdürmek program çıktılarının yeterli derecede karşılanamamasına neden olacaktır. Böylesi çok paydaşlı bir bağlamda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik çalışmaların odağında, bugüne kadar genellikle üniversitelerin İngilizce hazırlık okulları yer almışlardır. Oysa, öğretim dilinin İngilizce olması, öğrencilere lisans eğitimlerine başlamadan önce yeterli düzeyde İngilizce öğretilmesi gereğinin ötesinde, yüksek öğretimdeki farklı paydaşların karşısına değişik fırsat ve tehditler çıkarmaktadır. Öğretim dili İngilizce olan programlar, açılma aşamasında verilen kararlar ve gözetilen politikalar açısından üniversite üst yönetimlerinin sorumluluk alanlarına girmektedir. Öte yandan, bu programlar, ders içeriklerini İngilizce olarak öğrenciye aktarması beklenen öğretim elemanları tarafından hayata geçirilmektedir. Kadir Has Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi'nin işbirliği ile, 19 Haziran 2018'de gerçekleştirilen Üniversitelerde İngilizcenin Eğitim Dili Olarak Kullanımı: Bütüncül Bir Yaklaşım başlıklı etkinlik, bildiri sunumları ve panellerin yanında, geniş katılımlı bir atölye çalışmasını da içermiştir. Etkinlikte, yukarıda bahsedilen noktalardan yola çıkarak konuya bütüncül olarak yaklaşabilmek ve öğretim dili İngilizce olan üniversitelerin sorunlarını tartışmak için farklı paydaş gruplarından temsilcilerin katılımı sağlanmıştır. Bu paydaş gruplarının arasında İngilizceyi öğretim dili olarak kullanan üniversitelerde program açma ve bu programların öğretim dilini belirlemede karar verici konumda bulunan üst düzey yöneticiler de (rektör ve rektör yardımcıları) yer almıştır. Görece çok sayıda katılımcıyla temsil edilen grup üniversitelerin İngilizce dil okulları yöneticileri ve bu dil okullarında görev yapan İngilizce okutmanlarıdır. Bunların yanında, lisans düzeyindeki İngilizce derslerini veren ya da öğrencilere İngilizce ile destek sağlayan birimlerde görevli öğretim elemanları da etkinliğe katılmışlardır. Etkinlikteki diğer önemli bir paydaş grubu da lisans programlarında İngilizceyi öğretim dili olarak kullanan öğretim elemanları, yani uygulayıcılardır. Bu uygulacıların arasında üniversitelerin Yabancı Dil Eğitimi bölümlerinin yanısıra, tıptan mühendisliğe birçok farklı alandan, İngilizceyi öğretim dili olarak kullanan öğretim üyeleri de bulunmaktadır. ................................. Devamı için raporu okuyunuz.
¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili
Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yakla¸sım
Sonu¸c Raporu
Derleyenler
Feza Kerestecio˘glu
Yasemin Bayyurt
˙
Istanbul
gustos 2018
uzenleyenler
Kadir Has ¨
Universitesi ¨
grenim ve ¨
gretimde M¨ukemmeliyet Merkezi
Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi ¨
gretme ve ¨
grenme Merkezi
Etkinlik Tarihi ve Yeri
19 Haziran 2018
Kadir Has ¨
Universitesi, Kadir Has Kamp¨us¨u
Kadir Has Caddesi, Cibali, ˙
Istanbul
34083
Etkinlik E¸sba¸skanları
Prof. Dr. Feza Kerestecio˘glu, Kadir Has ¨
Universitesi
Prof. Dr. Yasemin Bayyurt, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
uzenleme Kurulu
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Taner Arsan, Kadir Has ¨
Universitesi
Mustafa Akıncıo˘glu, Cambridge University Press
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi C¸ gdem Tirke¸s, Kadir Has ¨
Universitesi
¨
gr. G¨or. ˙
Ipek ˙
Ili, Kadir Has ¨
Universitesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi S¸ebnem Yal¸cın, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
¨
gr. G¨or. Turgay Bayındır, Kadir Has ¨
Universitesi
Davetli Konsmacılar
Mustafa Akıncıo˘glu, Cambridge University Press
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Dilek ˙
Inal, ˙
Istanbul ¨
Universitesi
Panelist Katılımcılar
Prof. Dr. G¨uls¨un Sa˘glamer, ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi
Prof. Dr. Sondan Durukano˘glu Feyiz, Kadir Has ¨
Universitesi
Prof. Dr. Zeynep Atay, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
Prof. Dr. Mehmet Fevzi ¨
Unal, MEF ¨
Universitesi
Prof. Dr. Nihat Berker, Kadir Has ¨
Universitesi
Prof. Dr. Lerzan ¨
Ozkale, ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi
Prof. Dr. Belma Haznedar, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi C¸ gdem Tirke¸s, Kadir Has ¨
Universitesi
¨
gr. G¨or. Didem Mut¸calıo˘glu, ˙
Istanbul Bilgi ¨
Universitesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Sel¸cuk ¨
grenci, Kadir Has ¨
Universitesi
2
˙
cindekiler
¨
Ons¨oz 4
1 unyada ve T¨urkiye’de E˘gitim Dili Olarak ˙
Ingilizce 6
1.1 ˙
Ingilizce gitime K¨uresel Bir Bakı¸s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2 urkiye’deki ˙
Ingilizce gitime Bir Bakı¸s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2 uksek¨gretimde ˙
Ingilizce 11
2.1 Neden ˙
Ingilizce?................................. 11
2.2 Nasıl ˙
Ingilizce? ................................. 13
3˙
Ingilizce ve Y¨uksek¨gretimde Kalite 15
3.1 gitimde Kalite ¨
Ol¸ut¨u Olarak Yabancı Dil . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3.2 uksek¨gretim ¨
Oncesi Yabancı Dil Kazanımı . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
3.3 Dil Hazırlık Okullarında Kalite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
3.4 Lisans E˘gitiminde ˙
Ingilizce Kullanımı . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
4 Sorunlar ve C¸ ¨oz¨um ¨
Onerileri 20
5 Sonu¸c 23
A Etkinlik Programı 25
B C¸ alı¸stay Verileri 26
3
¨
Ons¨oz
¨
Ulkemiz ¨gretim dili ˙
Ingilizce olan (English Medium Instruction – EMI) ¨universitelerin ¸cok
yaygın oldu˘gu ¨ulkeler arasındadır. Bir ¨universitenin bug¨un t¨um d¨unyada ortak ileti¸sim dili
haline gelen bir dilde e˘gitim yapması, mezunlarına uluslararası sekt¨orlerde i¸s bulma ve
akademik bilgi ¨uretimine do˘grudan katkıda bulunabilme a¸cısından avantaj sa˘glayabilir.
¨
Ote yandan, b¨oyle bir e˘gitimi uygun ˙
Ingilizce yeterlili˘gi kazanmamı¸s ¨grencilerle veya
˙
Ingilizce ders vermek konusunda hazırlı˘gı yeterli olmayan ¨gretim g¨orevlileri ile s¨urd¨urmek
program ¸cıktılarının yeterli derecede kar¸sılanamamasına neden olacaktır.
oylesi ¸cok payda¸slı bir ba˘glamda ortaya ¸cıkan sorunların ¸oz¨um¨une y¨onelik ¸calı¸smaların
oda˘gında, bug¨une kadar genellikle ¨universitelerin ˙
Ingilizce hazırlık okulları yer almı¸slardır.
Oysa, ¨gretim dilinin ˙
Ingilizce olması, ¨grencilere lisans e˘gitimlerine ba¸slamadan ¨once ye-
terli d¨uzeyde ˙
Ingilizce ¨gretilmesi gere˘ginin ¨otesinde, y¨uksek ¨gretimdeki farklı payda¸s-
ların kar¸sısına de˘gi¸sik fırsat ve tehditler ¸cıkarmaktadır. ¨
gretim dili ˙
Ingilizce olan prog-
ramlar, a¸cılma a¸samasında verilen kararlar ve g¨ozetilen politikalar a¸cısından ¨universite
¨ust y¨onetimlerinin sorumluluk alanlarına girmektedir. ¨
Ote yandan, bu programlar, ders
ceriklerini ˙
Ingilizce olarak ¨grenciye aktarması beklenen ¨gretim elemanları tarafından
hayata ge¸cirilmektedir.
Kadir Has ¨
Universitesi ve Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi’nin i¸sbirli˘gi ile, 19 Haziran 2018’de ger¸cek-
le¸stirilen ¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yak-
la¸sım ba¸slıklı etkinlik, bildiri sunumları ve panellerin yanında, geni¸s katılımlı bir at¨olye
¸calı¸smasını da i¸cermi¸stir. Etkinlikte, yukarıda bahsedilen noktalardan yola ¸cıkarak ko-
nuya b¨ut¨unc¨ul olarak yakla¸sabilmek ve ¨gretim dili ˙
Ingilizce olan ¨universitelerin sorun-
larını tartı¸smak i¸cin farklı payda¸s gruplarından temsilcilerin katılımı sa˘glanmı¸stır. Bu
payda¸s gruplarının arasında ˙
Ingilizceyi ¨gretim dili olarak kullanan ¨universitelerde prog-
ram a¸cma ve bu programların ¨gretim dilini belirlemede karar verici konumda bulunan
¨ust d¨uzey y¨oneticiler de (rekt¨or ve rekt¨or yardımcıları) yer almı¸stır. G¨orece ¸cok sayıda
katılımcıyla temsil edilen grup ¨universitelerin ˙
Ingilizce dil okulları y¨oneticileri ve bu dil
okullarında g¨orev yapan ˙
Ingilizce okutmanlarıdır. Bunların yanında, lisans d¨uzeyindeki
˙
Ingilizce derslerini veren ya da ¨grencilere ˙
Ingilizce ile destek sa˘glayan birimlerde g¨orevli
¨gretim elemanları da etkinli˘ge katılmı¸slardır. Etkinlikteki di˘ger ¨onemli bir payda¸s grubu
da lisans programlarında ˙
Ingilizceyi ¨gretim dili olarak kullanan ¨gretim elemanları, yani
uygulayıcılardır. Bu uygulacıların arasında ¨universitelerin Yabancı Dil E˘gitimi b¨ol¨umle-
rinin yanısıra, tıptan m¨uhendisli˘ge bir¸cok farklı alandan, ˙
Ingilizceyi ¨gretim dili olarak
kullanan ¨gretim ¨uyeleri de bulunmaktadır.
Etkinlik ¸ca˘grısı ˙
Istanbul’daki ˙
Ingilizce s¨urd¨ur¨ulen lisans programları olan ¨universitelere
yapıldıysa da, ˙
Istanbul dı¸sındaki ¨universitelerden de ¨onemli sayıda katılımın olması, ˙
Ingi-
4
lizcenin e˘gitim dili olarak kullanımı konusundaki sorun ve ¸oz¨umlerin tartı¸sıldı˘gı bu et-
kinli˘gin gereklili˘gine ve ¨onemine i¸saret edebilecek g¨ostergelerden biridir. Toplantıya, 30
tanesi ˙
Istanbul’dan, dokuzu ˙
Istanbul dı¸sından, biri de yurt dı¸sından olmak ¨uzere toplam
40 ¨universiteden 126 ki¸si katılım sa˘glamı¸stır. Bu katılımcıların yarıdan fazlası ¸calı¸stay
gruplarında yer almı¸stır. Etkinlik programı Ek A’da sunulmaktadır.
¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yakla¸sım bir¸cok
meslekta¸sımızın ¨ozverili ¸calı¸smaları ve destekleyen kurulu¸sların katkıları sayesinde ger¸cek-
le¸smi¸stir. Bu ba˘glamda, en ba¸sta destek¸cimiz Cambridge University Press’e katkıları i¸cin
¸cok te¸sekk¨ur ederiz. Her a¸samadaki, destek ve yardımları i¸cin Kadir Has ¨
Universitesi
Rekt¨or¨u Prof. Dr. Sondan Durukano˘glu Feyiz’e, D¨uzenleme Kurulu’nda g¨orev alan mes-
lekta¸slarımız Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Taner Arsan, Sn. Mustafa Akıncıo˘glu, Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi C¸ i˘gdem
Tirke¸s, ¨
gr. G¨or. ˙
Ipek ˙
Ili, Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi S¸ebnem Yal¸cın ve ¨
gr. G¨or. Turgay Bayındır’a;
etkinli˘gimizde de˘gerli g¨or¨slerini payla¸sarak, ufkumuzu a¸can t¨um konu¸smacı ve pane-
listlere, konu¸smaların takibi ve kayda ge¸cirilmesi i¸cin yardımlarını esirgemeyen Kadir Has
¨
Univesitesi Yabancı Diller uksek Okulu okutmanları Belkıs Kılın¸c, Billur ¨
Ulk¨u ve Nil Se-
nem C¸ ınga’ya m¨ute¸sekkiriz. Son olarak da, etkinli˘gin organizasyonu ve kusursuz akı¸sı i¸cin
Kadir Has ¨
Universitesi etkinlik Koordinat¨or¨u Sn. Nazlı ¨
Oztoksoy ve ekibine te¸sekk¨urleri-
mizi sunarız.
Raporun bundan sonraki b¨ol¨umlerinde, etkinlikteki sunum ve panellerde ortaya konan
or¨sler ¨ozetlenmektedir. Birinci b¨ol¨umde, e˘gitim dili olarak ˙
Ingilizcenin d¨unyadaki ve
urkiye’deki yeri konu edilmektedir. Burada yer alan bilgiler, Sn. Mustafa Akıncıo˘glu
tarafından yapılmı¸s olan ˙
Ingilizcenin ¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak Kullanılmasına
uresel Bir Bakı¸s ve Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Dilek ˙
Inal tarafından yapılmı¸s olan urkiye’deki
¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak ˙
Ingilizce ba¸slıklı konu¸smalardan derlenmi¸stir. ˙
Ikinci
ol¨umde, etkinlikteki iki panelden birincisi olan ve T¨urkiyedeki ¨onde gelen ve ˙
Ingilizce
gitim yapan ¨universitelerin rekt¨or ve rekt¨or yardımcılarının yer aldı˘uksek¨gretimde
˙
Ingilizce E˘gitim Dili Olarak Neden Se¸ciliyor? konulu panelde ortaya ¸cıkan g¨or¨sler sunul-
maktadır. ¨
unc¨u b¨ol¨umde ise, ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı ve Y¨uksek¨gre-
timde Kalite ba¸slıklı panelde g¨or¨s birli˘gi sa˘glanan noktalar ¨ozetlenmi¸stir. Gerek ikinci
gerekse ¨unc¨u b¨ol¨um hazırlanırken, panel katılımcılarının konsmalarının do˘grudan ve
ayrı ayrı ¨ozetlenmesi yerine, yapılan konu¸smalarda ¨one ¸cıkan noktaları genel hatlarıyla
birle¸stiren bir derleme tercih edilmi¸stir. D¨ord¨unc¨u b¨ol¨um, katılımcıların altı grup halinde
ger¸cekle¸stirdikleri ve ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımına Dair Sorunlar ve C¸ ¨oz¨um
¨
Onerilerini ortaya ¸cıkarmayı hedefleyen ¸calı¸staydan elde edilen sonu¸cları i¸cermektedir.
Be¸sinci ve son b¨ol¨umde de, bu bir g¨unl¨uk etkinlikten ¸cıkardı˘gımız genel sonu¸clar ve ders-
lerin yanında gelece˘ge y¨onelik ¨onerilerimiz sunulmaktadır.
En ba¸sta da belitti˘gimiz gibi, bu etkinlikte y¨uksek ¨gretimde ˙
Ingilizce ile e˘gitim konusunu
˙
Istanbuldaki t¨um payda¸sların katılımına a¸cık olarak tartı¸smayı ama¸cladık. Bu ¸sekilde
ve ileride olası benzer b¨olgesel toplantılarla da ortaya konacak durum tespitlerinin ve
¸oz¨um ¨onerilerinin T¨urkiyedeki ˙
Ingilizce olarak y¨ur¨ut¨ulen y¨uksek ¨gretim programlarının
kalitesine ¨onemli katkılarda bulunaca˘gını umuyoruz.
5
ol¨um 1
D¨unyada ve T¨urkiye’de E˘gitim Dili
Olarak ˙
Ingilizce
¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yakla¸sım et-
kinli˘ginin birinci b¨ol¨um¨unde, e˘gitim dili olarak ˙
Ingilizcenin d¨unyadaki ve T¨urkiye’deki
yeri ile ilgili iki davetli konu¸sma yer almı¸stır. Birinci konsmacı Cambridge University
Press Ara¸stırma, ¨
Ur¨un Geli¸stirme ve Y¨uksek ¨
gretim M¨ud¨ur¨u Mustafa Akıncıo˘glu’nun
sunumu ˙
Ingilizcenin ¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak Kullanılmasına K¨uresel Bir Bakı¸s
ba¸slı˘gını ta¸sımaktadır. Di˘ger davetli konu¸sma ise, ˙
Istanbul ¨
Universitesi ¨
gretim ¨
Uyesi Dr.
Dilek ˙
Inal’ın urkiye’deki ¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak ˙
Ingilizce ba¸slıklı konu¸sma-
sıdır.
1.1 ˙
Ingilizce E˘gitime K¨uresel Bir Bakı¸s
Mustafa Akıncıo˘glu’nun konu¸smasında ¨one ¸cıkan g¨or¨sler a¸sa˘gıda ¨ozetlenmektedir.
gitim dili olarak ˙
Ingilizce konusu i¸cin bug¨une kadar ¸ce¸sitli ve birbirinden farklı ¸sekillerde
verilen tanımlar mevcuttur. Bunların arasında en ¸cok kabul g¨orm¨s olanı, konu¸smacının
da 2014’ten bu yana ara¸stırmacı olarak bulundu˘gu Oxford University Department of Edu-
cation Centre for Research’te kullanılmakta olan
. . . ¸co˘gunlu˘gun ˙
Ingilizceyi anadili olarak konu¸smadı˘gı ¨ulkeler veya sınırları hu-
kuki ¸cer¸cevelerle belirlenmi¸s b¨olgelerdeki ¨universitelerde, ˙
Ingilizcenin ˙
Ingilizce
dı¸sındaki konu i¸ceriklerinin ¨gretilmesinde kullanımıdır. (. . . the use of the
English language to teach academic subjects (other than English itself) in co-
untries or jurisdictions where the first language of the majority of the popula-
tion is not English.)1
¸seklinde verilebilir.
1Macaro, E. et al. (2018). A systematic review of English medium instruction in higher education,
Language Teaching,51(1), 36–76.
6
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanıldı˘gı e˘gitim programlarının sayısı ¨ulkemizde ve t¨um
unyada gittik¸ce artmaktadır. Burada vurgulanması gereken noktalar, ˙
Ingilizce e˘gitime
ge¸ci¸steki tercihlerin konudan ba˘gımsız olarak ba˘glam ¸cer¸cevesinde ger¸cekle¸sti˘gi ve, gittik¸ce
ureselle¸sen d¨unya ¨universitelerinin uluslararasıla¸sma, prestij kazanma, i¸s sekt¨orlerine ele-
man yeti¸stirme gibi nedenlerden ˙
Ingilizce e˘gitime ge¸cmeyi tercih etmeleridir. Bu olgular
dikkate alınarak, ne t¨ur bir ˙
Ingilizce ¨gretilmesi gerekti˘gi ve ¨gretilen ˙
Ingilizcenin aka-
demik ortamdaki niteli˘gini iyice belirlendikten sonra ˙
Ingilizce e˘gitimin hayata ge¸cirilmesi
beklenir.
Bu noktada, ˙
Ingilizce e˘gitimle ilgili hala yanıt bekleyen iki ¨onemli soru kar¸sımıza ¸cıkmak-
tadır:
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması, ¨grencilerin ˙
Ingilizce yetkinli˘gini arttır-
makta mıdır?
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması, ¨grencilerin mesleki yetkinli˘gini arttır-
makta mıdır?
un¨um¨uz ko¸sullarında, ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması konusunun ¨universite-
ler ba˘glamında yeniden ele alınmasının ve tanımlanmasının gerekli oldu˘gu g¨or¨ulmektedir.
urkiye ba˘glamında, ¨oncelikle e˘gitim politikası olarak birinci dilde e˘gitimden yabancı
dilde e˘gitime ge¸cilmesi s¨ureci ¸ce¸sitli zorluklar i¸cermektedir. Bunun i¸cin ¨oncelikle, zihin-
lerde ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olabilece˘gi ve ¨grencilerin i¸ceri˘gi ˙
Ingilizce olarak kavrayıp an-
layabilecekleri konusunda zihinsel bir ge¸ci¸s s¨urecine gidilmesi gereklidir. ˙
Ingilizce e˘gitime
ge¸ci¸s bir zihinsel de˘gi¸simi ya da d¨on¨s¨um¨u de beraberinde getirecektir. Di˘ger bir deyi¸sle,
˙
Ingilizce e˘gitime ge¸ci¸ste kurumsal ve ki¸sisel olarak payda¸sların bu duruma kar¸sı ¸cıkma ya
da diren¸c g¨osterme ihtimali ¸cok y¨uksektir. Do˘gal olarak ortaya ¸cıkan bu diren¸c kar¸sısında
bir de˘gi¸sim y¨onetimi yakla¸sımıyla, ¨orne˘gin PRINCE2-AGILE Proje Y¨onetim Metodunu
kullanarak,
De˘gi¸sikli˘ge a¸cık olmak,
De˘gi¸sikli˘ge sahip ¸cıkmak,
De˘gi¸sikli˘gi iyi y¨onetmek,
De˘gi¸sikli˘gi kurumsalla¸stırmak,
Geli¸simde s¨ureklili˘gi sa˘glamak
samalarını bir stratejik program ¸cer¸cevesinde ve zamana yayılmı¸s olarak uygulamak ideal
¸oz¨um¨u getirecektir.
unyada ˙
Ingilizceyi ¨universitelerde e˘gitim dili olan se¸cen ¨ulkelerdeki duruma, bu ¨ulkelerin
˙
Ingilizce e˘gitime ge¸ci¸s konusunda yaptıklarına ve payda¸sların bu duruma g¨osterdikleri
tepkilere bakıldı˘gında ise, T¨urkiye’de e˘gitim dili ˙
Ingilizce olan ¨universitelerdeki dersleri
˙
Ingilizce veren ¨gretim elemanlarının yetkinli˘gini ara¸stıran bir ¸calı¸sma bize ilgin¸c bulgular
sunmaktadır. Bu ¸calı¸smanın dayandı˘gı anketteki sorular ¸su ¸sekilde sınıflandırılmı¸stır:
7
˙
Ingilizce ders verecek olan ¨gretim elemanlarında aranan ˙
Ingilizce yeterlili˘gi ne ol-
malıdır?
˙
Ingilizce e˘gitim veren ¨universitelerde ¨gretim elemanlarının ˙
Ingilizcelerini geli¸stir-
meleri i¸cin verilen destek ne olmalıdır?
¨
gretim elemanlarından beklenen mesleki performans ve sertifikasyon ne olmalıdır?
Bu ¨gretim elemanlarına e˘gitim vereceklerin nitelikleri neler olmalıdır?
Bu ara¸stırmadan ¸cıkan, ¨ozellikle T¨urkiye’de ˙
Ingilizce e˘gitim veren kurumlardaki ¨gretim
elemanlarının niteliklerini ile ilgili ba¸slıca sonu¸cları ise ¸oyle ¨ozetlemek m¨umk¨und¨ur:
Bu ¨gretim elemanlarının bir ¸co˘gu be¸s yıldan az bir zamandır ˙
Ingilizce ders i¸slemek-
tedir.
Bir¸cok e˘gitim kurumu ¨gretim elemanlarından ˙
Ingilizce yeterliklerini ispatlayacak
(dil yeterlilik sertifikası haricinde) herhangi bir sertifika istememektedir.
Bir¸cok e˘gitmen ˙
Ingilizce ders anlatma konusunda hi¸c bir hizmet i¸ci e˘gitime katıl-
mamı¸stır.
Bir¸cok e˘gitmen ˙
Ingilizce e˘gitim verme konusunda sertifikaya sahip olmanın ¨onemini
vurgulamı¸slardır.
Kısaca belirtmek gerekirse, ˙
Ingilizce e˘gitim vermek hususunda kilit ki¸siler olan ¨gretim
elemanlarının ˙
Ingilizce e˘gitim vermek i¸cin iyi d¨uzeyde ˙
Ingilizce bilmeleri ve bu hususta bir
sertifikaya sahip olmalarının gereklili˘gi ortadadır. Dolayısıyla, ˙
Ingilizce e˘gitim programları
olu¸sturmak i¸cin, ¨once ba˘glam ve benzeri hususlar g¨ozetilerek e˘gitim altyapısı bu ba˘glama
ore desteklenmelidir.
1.2 urkiye’deki ˙
Ingilizce E˘gitime Bir Bakı¸s
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Dilek ˙
Inal urkiye’deki ¨
Universitelerde E˘gitim dili olarak ˙
Ingilizce ba¸slıklı
konu¸smasının ba¸slangıcında ¨oncelikle ˙
Ingilizcenin artık d¨unyada ortak dil olarak kul-
lanıldı˘gının altını ¸cizmi¸s ve daha sonra a¸sa˘gıdaki g¨or¨sleri dile getirmi¸stir.
Politika yapıcılar, ulusal rekabet g¨uc¨un¨u artırmak ve k¨uresel ekonominin taleplerine ce-
vap verecek i¸sg¨un¨u yeti¸stirmek i¸cin ˙
Ingilizce’yi anaokulundan ¨universiteye kadar t¨um se-
viyelerde ve ¨ozellikle de, y¨uksek¨gretim kurumlarında ¨on plana ¸cıkartmaktadır. Bunun
sonucunda ˙
Ingilizce, T¨urkiye dahil bir¸cok ¨ulkede e˘gitim dili haline gelmi¸stir.
2001 yılında T¨urkiye, Bologna anla¸smasını imzalarken, ana motivasyon uluslararasıla¸smak
ve e˘gitimde kaliteyi artırmak idi. Bu s¨ure¸cte y¨uksek ¨gretimde e˘gitim dili ˙
Ingilizce olan
programlar g¨ozle g¨or¨ul¨ur bir ¸sekilde artmı¸stır. Yine de, yabancı dilde e˘gitim ¨ulkemiz i¸cin
yeni bir olgu de˘gildir. Bu t¨ur e˘gitim kurumları, T¨urkiye’de 19. y¨uzyılın sonlarından iti-
baren ortaya ¸cıkmı¸slardır. Cumhuriyet ¨oncesi d¨onemden ba¸slayan, batılıla¸smaya y¨onelik
giri¸simler kapsamında ¨on plana ¸cıkan yabancı dilde e˘gitim, 1984 yılından bug¨une kadar
8
kurulmu¸s ¨universitelerin akademik donanımına etki edecek bi¸cimde stratejik olarak ele
alınmı¸stır. Ancak, di˘ger bir¸cok konuda oldu˘gu gibi, bu konuyla da ilgili olarak iki farklı
or¨s vardır. Di˘ger bir deyi¸sle, Y¨uksek¨gretim Kurulu’nun yabancı dil ve yabancı dilde
gitimi destekleyen strateji raporunun ¨oncesinde ve sonrasında —aslında yıllardır, e˘gitim
kurumlarının e˘gitim dilinin ˙
Ingilizce ya da ba¸ska bir yabancı dil olmasının konu edildi˘gi
her ortamda— ˙
Ingilizce e˘gitimi savunan ve buna kar¸sı ¸cıkan iki zıt g¨or¨s olmu¸stur. Bu
durumda, 2017 yılında yayınlanan uksek¨gretime Bir Bakı¸s: ˙
Izleme ve De˘gerlendirme
Raporu’nda a¸cıklanan istatistiklerde ifade edilen e˘gitim dili T¨urk¸ce/˙
Ingilizce olan veya
her iki dilde yapılan lisans programları ve, y¨uksek¨gretim kurumlarında ¸calı¸san uluslara-
rası akademik kadrolarin durumu detaylı olarak tartı¸sılmalıdır.
gitim dili olarak ˙
Ingilizceyi savunan g¨or¨s, ˙
Ingilizcenin bilim dili olmasına, geli¸sen d¨un-
yaya ayak uydurmak i¸cin gerekli bir d¨unya dilini iyi ¨grenme gereksinimine, ˙
Ingilizcenin sa-
dece bili¸ssel ve sosyo-k¨ult¨urel geli¸sime de˘gil, anadilin geli¸simine de olumlu etki yapmasına
ve k¨ult¨urlerarası ileti¸simde ortak dil olarak ¨onemli bir rol ¨ustlenmesine dayandırılmak-
tadır. ˙
Ingilizce e˘gitim, aynı zamanda, yurtdı¸sında akademik ¸calı¸sma yapmak isteyen T¨urk
¨grencilere y¨onelik ¨onemli bir kazanım olarak da g¨or¨ulmektedir.
gitim dili olarak ˙
Ingilizceye kar¸ or¨s ¸su ¸sekilde betimlenebilir: ˙
Ingilizce e˘gitim T¨urk¸ce-
nin bilim dili olmasının ¨on¨une engel koymakta, bili¸ssel olarak ¨grenciye fazladan y¨uk bin-
dirmekte, e˘gitimin toplam maliyetini arttırmakta, ¨universite mezunları arasındaki denge-
sizli˘gi kalıcıla¸stırmakta ve, ¨grenci ve e˘gitmenlerde kimlik sorunlarına neden olabilmek-
tedir. Bu g¨or¨slerden hareketle, 2007 yılında mecliste bir ara¸stırma komisyonu kurulmu¸s
ve T¨urk¸cedeki bozulma ve yabancıla¸smanın ara¸stırılması, T¨urk¸cenin korunması ve etkin
kullanımı konusunda ¸ce¸sitli ¸calı¸smalar yapılmı¸stır.
gitim dilinin ˙
Ingilizce olması ile ilintilenen sorunlar arasında
¨
grencilerin ˙
Ingilizce ba¸sarı d¨uzeylerinin d¨uk olmasından dolayı derse katılmama-
ları ve dersi anlamamaları,
¨
grencilerin ˙
Ingilizce e˘gitim g¨ormeyi akademik gereksinimlerden dolayı de˘gil, uzun
vadede mesleki gereksinimler do˘grultusunda istemeleri,
Dersleri ˙
Ingilizce yapabilecek akademisyen bulma zorlu˘gu,
C¸ gu akademisyenin sınırlı yabancı dil becerileri y¨uz¨unden derste ¨grenci ile et-
kile¸sim kuramamaları
¨one ¸cıkmaktadır. Bunların yanında,
ureklili˘ge dair sorunlar,
Akademisyen niteliklerine dair sorunlar,
Yabancı dil ¨grenme ile yabancı dilde ¨grenmenin ayrı¸stırılmasına dair sorunlar,
ontemsel sorunlar,
˙
Idari sorunlar
9
gibi konular da d¨un¨ulmeli ve, y¨uksek¨gretimde e˘gitim dilinin ˙
Ingilizce olması ele¸stirel bir
bakı¸s a¸cısıyla, t¨um payda¸slar, ger¸cek ba˘glam ve gereksinimler d¨s¨un¨ulerek ve nicelikten
¨once nitelik i¸cin kaygılanarak yeniden ele alınmalıdır.
10
ol¨um 2
Y¨uksek¨gretimde ˙
Ingilizce
¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yakla¸sım et-
kinli˘ginin ilk panelinde “Y¨uksek¨gretimde ˙
Ingilizce E˘gitim Dili Olarak Neden Se¸ciliyor?”
sorusu ele alınmı¸stır. Panele a¸sa˘gıdaki akademisyenler katılmı¸slardır:
Prof. Dr. Yasemin Bayyurt (Moderat¨or) Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi Yabancı Diller E˘gitimi
ol¨um¨u ¨
gretim ¨
Uyesi
Prof. Dr. G¨uls¨un Sa˘glamer ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi 1996–2004 D¨onemi Rekt¨or¨u
Prof. Dr. Sondan Durukano˘glu Feyiz Kadir Has ¨
Universitesi Rekt¨or¨u
Prof. Dr. Zeynep Atay Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi Rekt¨or Yardımcısı
Prof. Dr. Mehmet Fevzi ¨
Unal MEF ¨
Universitesi Rekt¨or Yardımcısı ve M¨uhendislik
Fak¨ultesi Dekanı
Prof. Dr. Nihat Berker Kadir Has ¨
Universitesi Rekt¨or Yardımcısı ve M¨uhendislik ve
Do˘ga Bilimleri Fak¨ultesi Dekanı
2.1 Neden ˙
Ingilizce?
Panelistlerin konsmalarında ˙
Ingilizcenin y¨uksek¨gretimde kullanılma nedenleri arasında
sa˘gıdaki hususlar ¨one ¸cıkmaktadır:
un¨um¨uzde ˙
Ingilizce bir lingua francadır. Yani, sadece ana dili ˙
Ingilizce olanların
kendi aralarında veya ana dilleri farklı olanlarla ileti¸sim kurdukları bir dil de˘gildir.
Ana dilleri ˙
Ingilizce olmayanların da kendi aralarında konu¸stukları bir dildir. As-
lında, d¨unya ¨uzerinde ˙
Ingilizceyi ikinci dil olarak konu¸san insanların sayısı, ana-
dili ˙
Ingilizce olanlardan ¸cok daha fazladır. Bu, tarihte her zaman raslanan bir olgu
de˘gildir. Tarihin ¸ce¸sitli d¨onemlerinde Latince, Yunanca veya T¨urk¸ce gibi diller lingua
franca olarak kullanılmı¸slardır. Ancak, g¨un¨um¨uzde ˙
Ingilizcenin t¨um d¨unyada ortak
11
ileti¸sim aracı haline geldi˘gi a¸cıktır. Bunun yanında, ˙
Ingilizce d¨unyada ¸cok konu¸sulan
diller arasında en kolay ¨grenilenlerinden1biridir.
Bu durum, ˙
Ingilizce dil becerisinin ba¸sarının anahtarlarından biri haline d¨on¨s-
mesinde en ¨onemli unsurdur. Bu “d¨unyada kendine ba¸sarılı bir yer edinme” d¨urt¨us¨u
sadece ki¸siler i¸cin de˘gil, uluslar i¸cin de ge¸cerli olabilmektedir. ¨
Orne˘gin, Almanya’da
˙
Ingilizce e˘gitim yapan y¨uksek¨gretim kurumlarının varlı˘gı ulusal d¨uzeydeki bu d¨urt¨u
ile a¸cıklanabilir.
Yukarıda ¨ozetlenen yakla¸sım, ˙
Ingilizceyi yabancı dil olarak ¨grenmenin ¨onemini or-
taya koymaktadır. Bunun da ¨otesinde, ki¸sisel ya da ulusal ba¸sarı hedeflerinin i¸cinde,
unya ¸capında rekabet edebilirlik ve k¨uresel pazarlara eri¸sim gibi mesleki ve sekt¨orel
unsurların da varlı˘gı g¨oz ¨on¨une alındı˘gında, ˙
Ingilizce becerisinde ¸cer¸cevenin g¨unl¨uk
ya¸samın dı¸sına ta¸sması ve, mesleki ve bilimsel birikimi de kapsamı gereklili˘gi ortaya
¸cıkmaktadır. ˙
Ingilizcenin y¨uksek¨gretimde e˘gitim dili olarak kullanılması, ¨grenci-
lerin dil becerilerini bu y¨onde geli¸stirmek i¸cin ¨onemli bir gere¸ctir. Di˘ger bir deyi¸sle,
meslekte uzmanla¸smanın ˙
Ingilizce olarak edinilmesi, yerel ¨grenciyi k¨uresel pazara
hazırlayacaktır.
uksek¨gretim ba˘glamında bakıldı˘gında ise, bir yıllık bir ˙
Ingilizce Hazırlık sınıfının,
¨ozellikle orta¨gretimden dil yeterlili˘gi olmadan ya da ¸cok az olarak gelen ¨grenciler
cin yeterli olmadı˘gı g¨or¨ulmektedir. Bu da, y¨uksek¨gretim sırasında dil edinimi-
nin Hazırlık sınıfı sonrasında lisans d¨uzeyini de kapsayacak ¸sekilde, yani 1 + 4
yakla¸sımıyla ele alınmasını gerekli kılar. ˙
Ingilizcenin, ˙
Ingilizce dil derslerinin ¨ote-
sinde e˘gitim dili olarak da kullanılması bu yakla¸sımla tam olarak ¨ort¨smektedir.
¨
Universite y¨onetimleri, konuya b¨ut¨unc¨ul olarak yakla¸smalı ve y¨uksek¨gretimde dil
gitimini lisans e˘gitiminden ayrı¸stırmayacak ¸sekilde ele almalıdır.
“D¨unyada kendine bir yer edinme” ve bunun bir gere˘gi olarak uluslararasıla¸sma bir
¨universitenin kurumsal hedefleri arasında da yer alabilir. Bu durumda, ˙
Ingilizcenin
gitim dili olarak kullanılması ¨universiteye yabancı ¨grencileri ¸cekebilmek i¸cin el-
zemdir. Yabancı ¨grenciler do˘gal olarak lisans e˘gitimleri ¨oncesinde T¨urk¸ce becerile-
rini belli bir d¨uzeye ¸cıkarmalarını gerektirecek programlardan ¸cok, (b¨uy¨uk olasılıkla
zaten bildikleri bir lingua francada s¨urd¨urebilecekleri) ˙
Ingilizce programları tercih
etmektedirler. ˙
Ingilizceyi e˘gitim dili olarak kullanan programlar, y¨uksek¨gretim ku-
rumunun uluslararasıla¸smasına sadece yabancı ¨grenci sayısının artması a¸cısından
de˘gil, ¨universitede ¸cok dilli bir ortamın yaratılması ve bu yolla ¨grencilerin k¨uresel ve
kozmopolit ortamlara daha kolay adapte olma becerilerinin peki¸stirilmesi a¸cısından
da katkı sa˘glayabilir. Dahası, uluslararasıla¸smanın, ¨gretim ¨uyelerinin yurt dı¸sına
cılmasının, uluslararası etkinliklere katılmasının ¨on¨un¨u a¸cması ve ¨universitenin yurt
dı¸sından proje alma kapasitesini artırması beklenir.
Uluslararasıla¸sma, hem yabancı ¨grencilerin ¨universiteye olan talebinin artmasını
sa˘glayaca˘gı, hem de ¨grencilerini mezuniyet sonrasında uluslararası ortamlara uyum
becerilerini geli¸stiren ¸cok dilli bir e˘gitim ortamına yol a¸caca˘gı i¸cin ¨universitenin ku-
rumsal prestijine de katkıda bulunmaktadır. T¨urkiye’nin ¨onde gelen ¨universitele-
1Bunun en ¨onde gelen nedeni ˙
Ingilizcenin daha basit bir dil olmasından ¸cok, dil e˘gitimi ile ilgili
ara¸stırmaların ve bu ara¸stırmalar sayesinde elde edilen birikimin ˙
Ingilizce odaklı olmasıdır. [Derleyenlerin
notu]
12
rinde ˙
Ingilizce e˘gitim ¨universitenin (¨orne˘gin, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi’nin) bu prestijli
misyonunun do˘gal bir par¸cası olmu¸stur.
2.2 Nasıl ˙
Ingilizce?
Bu farklı nedenlerin ı¸sı˘gında, ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanımının, y¨uksek ¨gretim-
deki k¨ureselle¸smenin bir par¸cası ve dolayısıyla kcınılmaz oldu˘gu s¨oylenebilir. B¨oyle bir
zorunluluk kar¸sısında ¨universiteler i¸cin ¨c farklı ¸sekilde konumlanma s¨oz konusudur. Bi-
rincisi, bu de˘gi¸sime ¨onc¨ul¨uk etmektir. Bilgiye anında ula¸sma ve ¨uretti˘gi bilgiyi anında
yayma d¨urt¨us¨u i¸cerisinde, ¨onc¨u ¨universiteler e˘gitimde ˙
Ingilizceyi kullanma konusunda ba¸
¸cekeceklerdir. ˙
Ikinci yakla¸sım, “uygulayıcı ¨universite” olarak g¨or¨ulebilir. ¨
Onc¨u ¨universite-
lerin geli¸smelerini ve ba¸sarılarını ¨ornek alan bu uygulayıcı ¨universiteler de ˙
Ingilizce e˘gitim
modelini takip edeceklerdir. Son olarak da, bir grup ¨universitenin bu de˘gi¸sime sırt d¨onme-
leri olasıdır.
˙
Ingilizceyi e˘gitim dili olarak kullanmaya evrilme konusunda, bazı ¨universiteler ciddi di-
ren¸c g¨ostermi¸slerdir. De˘gi¸sime diren¸c, belli bir ¨ol¸ude ve yapıcı ¨onerilerle ortaya ¸cıktı˘
durumda de˘gi¸sim a¸cısından faydalı da olabilir. Bu a¸cıdan, e˘gitim dilinin de˘gi¸stirilmesi
konusunda ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi ilgin¸c bir deneyim ortaya ¸cıkarmı¸stır. Bu ¨univer-
sitemizde, 1996 yılında ¨ulkemizde ilk defa e˘gitim dili kısmen (derslerin %30’unda) ˙
Ingilizce
olan programlar uygulanmı¸stır. Bu deneyim g¨ostermi¸stir ki, gerekli insan kaynakları, fi-
nansal kaynaklar ve yasal d¨uzenlemeler olmadan bu t¨ur bir de˘gi¸sim m¨umk¨un olamaz.
˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi’nde bu de˘gi¸sim i¸cin gereken hazırlıkların ¨onemli bir kısmı
orne˘gin, 140 ¨gretim ¨uyesinin 10 ay s¨ureyle yurt dı¸sına dil e˘gitimi i¸cin g¨onderilmesi)
mezunların ba˘gı¸sları sayesinde ger¸cekle¸stirilebilmi¸stir.
Teknolojik geli¸smeler ve k¨ureselle¸smenin ˙
Ingilizce e˘gitimin avantajını artırdı˘gı bir ger¸cek-
tir. Yine de, e˘gitimin ˙
Ingilizce olarak yapılması, her ¨universitenin misyonu ile ba˘gda¸s-
mayabilir. ¨
Ulkemizde ˙
Ingilizce dı¸sında ba¸ska yabancı dilleri de e˘gitim dili olarak kulla-
nan ¨universiteler vardır. Dil e˘gitimi ve ¨universite mezunlarının ˙
Ingilizce becerilerinin ¨ust
uzeyde olması ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması i¸cin olmazsa olmazdır. ¨
Ote
yandan, e˘gitimin hangi dilde yapılaca˘gı, ¨universitenin bu konuda olu¸sturaca˘gı politika
sonucunda belirlenecektir.
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması y¨on¨undeki t¨um bu gerek¸celeri sıraladıktan sonra
undeme gelen ¨onemli bir soru da, hangi ˙
Ingilizcenin nasıl ¨gretilmesi gerekti˘gidir. B.B.
Kashru’nun unya ˙
Ingilizceleri modeli bize burada yol g¨osterebilir. Bu model kapsamında,
˙
Ingilizce konu¸sulan ¨ulkeler i¸cten dı¸sa do˘gru birbirini i¸cerecek ¨c halka olarak g¨or¨ulebilirler:
1. ˙
Ingilizcenin anadil olarak konu¸suldu˘gu ¨ulkeler,
2. ˙
Ingilizcenin resmi dil olarak konu¸suldu˘gu ¨ulkeler,
3. ˙
Ingilizcenin yabancı dil olarak konsuldu˘gu ¨ulkeler.
urkiye, tabii ki, ¨unc¨u ve en dı¸s halkada yer almaktadır. ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak
kullanıldı˘gı ortamlar ve bunun yanında bu e˘gitimin hem ¨grenciler ve hem ¨universite
13
cısından hedefleri g¨oz ¨on¨une alındı˘gında, yukarıdaki tartı¸smalardan ¸su sonucu ¸cıkarmak
umk¨und¨ur: ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanımı ve bu amaca y¨onelik ˙
Ingilizce e˘gitimi
olgusu, ˙
Ingilizcenin ortak bir dil (lingua franca) oldu˘gunun farkındalı˘gı ile planlanmalıdır.
Bu yakla¸sım, ¨gretme eyleminin giderek ortadan kalktı˘gı, yerini ¨grenmeye bıraktı˘gı ve
uzaktan ve karma e˘gitim olanakları sayesinde e˘gitimin giderek hem ki¸siselle¸sti˘gi hem de
ureselle¸sti˘gi d¨unyamızda daha ge¸cerli ve faydalı olacaktır.
14
ol¨um 3
˙
Ingilizce ve Y¨uksek¨gretimde Kalite
Etkinli˘ginin ikinci paneli “˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı ve Y¨uksek¨gretimde
Kalite” ba¸slı˘gını ta¸sımaktaydı. Bu panelde a¸sa˘gıdaki panelistler yer almı¸slardır:
Prof. Dr. Feza Kerestecio˘glu (Moderat¨or) Kadir Has ¨
Universitesi Bilgisayar M¨uhen-
disli˘gi B¨ol¨um Ba¸skanı
Prof. Dr. Lerzan ¨
Ozkale ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi ˙
sletme M¨uhendisli˘gi ¨
gretim
¨
Uyesi, Bologna Uzmanı
Prof. Dr. Belma Haznedar Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi Yabancı Diller E˘gitimi B¨ol¨um¨u ¨
g-
retim ¨
Uyesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi C¸ gdem Tirke¸s Kadir Has ¨
Universitesi Yabancı Diller Y¨uksekokulu
ud¨ur¨u
¨
gr. G¨or. Didem Mut¸calıo˘glu ˙
Istanbul Bilgi ¨
Universitesi Dil Programları Direkt¨or¨u,
Dil E˘gitimi De˘gerlendirme ve Akreditasyon Kurulu Ba¸skanı
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Sel¸cuk ¨
grenci Kadir Has ¨
Universitesi M¨uhendislik ve Do˘ga Bilimleri
Fak¨ultesi Dekan Yardımcısı
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılması ile e˘gitimde kalite arasındaki ili¸ski ¸ce¸sitli ba˘g-
lamlarda d¨un¨ulebilir. E˘gitim kalitesi tanım ve standartlarında ¨ong¨or¨ulen yabancı dil ye-
terlili˘gi bunlardan biridir. Bunun yanında, ˙
Ingilizcenin akademik ama¸clı ¨gretimindeki ka-
lite g¨ostergeleri, e˘gitimde ˙
Ingilizce ve kalite arasındaki bir di˘ger ba˘glam olarak g¨or¨ulebilir.
gitimin ˙
Ingilizce olarak yapılmasının lisans d¨uzeyindeki e˘gitim kalitesine ve ¨grencilerin
ba¸sarısına etkileri de ¨uzerinde d¨un¨ulmesi gereken bir di˘ger bakı¸s a¸cısıdır. Panelde, ko-
nuyu bu farklı a¸cılardan de˘gerlendiren uzmanlar a¸sa˘gıdaki hususları ¨one ¸cıkarmı¸slardır.
3.1 gitimde Kalite ¨
Ol¸ut¨u Olarak Yabancı Dil
uksek ¨gretim lisans programlarının sa˘glamakla y¨uk¨uml¨u oldu˘gu dil yeterlilikleri, hem
Bologna S¨ureci kapsamında genel ve alan yeterlilikleri gibi ¸ce¸sitli d¨uzeylerde, hem de akre-
15
ditasyon kurulu¸slarının kalite ¨ol¸utlerinde s¨oz konusu edilmi¸slerdir. Dublin Tanımlayıcıları
olarak da bilinen Avrupa Y¨uksek¨gretim Alanı Yeterlilikler C¸ er¸cevesi’nde y¨uksek ¨gretim
orm¨s ki¸silere atfedilen beceriler arasında
Bilgileri, fikirleri, sorunları ve ¸oz¨um yollarını uzman ve uzman olmayan din-
leyicilere aktarabilir.
ifadesi yer almaktadır. Tanımlayıcılarla ¸cizilen ¸cer¸cevenin uluslararası bir yapı hedefleme-
sinden dolayı, burada kastedilen ileti¸sim becerisinin bir ortak dili de i¸cermesi gerekir.
Aslında, Avrupa Yeterlilikler C¸ er¸cevesi, y¨uksek ¨gretim ve ¨oncesini de i¸ceren sekiz kade-
meli bir yapıdır. Y¨uksek ¨
gretim Kurulu tarafından belirlenmi¸s olan ulusal yeterlilikler
bu yapıyı esas almaktadır. T¨urkiye Y¨uksek¨gretim Yeterlilikler C¸ er¸cevesi’nde (TYYC¸ )
ileti¸sim becerileri daha kapsamlı tanımlanmaktadır. Bununda ¨otesinde, dil yeterlili˘gine
dair bir hedef konulmaktadır. TYYC¸ ’de, ileti¸sim becerileri ile ilgili olarak,
Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portf¨oy¨u B1 Genel D¨uzeyi’nde kullanarak
alanındaki bilgileri izleyebilme ve meslekta¸sları ile ileti¸sim kurabilme
¸seklinde ifade edilen tanım t¨um lisans programlarını ba˘glamaktadır. Di˘ger bir deyi¸sle,
program akreditasyonlarının zorunlu hale getirilmesi durumunda, t¨um lisans programları
bu ¸cıktıyı sa˘gladıklarını kanıtlamak durumunda olacaklardır.
Bu genel ¸cer¸ceveye uygun olarak hazırlanan temel alan yeterliliklerinde de yabancı dil
bilgisinin B1 d¨uzeyinde olması gerekti˘gi belirtilmektedir Ancak, akreditasyon kurulu¸sları
bunu a¸cık¸ca bir program ¸cıktısı olarak yazmaktan ka¸cınmı¸slardır. ¨
Orne˘gin, M¨uhendislik
Programları De˘gerlendirme ve Akreditasyon Derne˘gi’nin (M¨
UDEK) tanımladı˘gı akredi-
tasyon ¨ol¸c¨utlerinde,
. . . en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama,
tasarım ve ¨uretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, a¸cık ve
anla¸sılır talimat verme ve alma becerisi
yer almaktadır.
Yukarıda bahsedilen ve Avrupa Dil Portf¨oy¨u’nde
Ysadı˘gı olayları ve deneyimlerini aktarabilir; d¨slerinden, umutlarından
ve isteklerinden s¨oz edebilir, g¨or¨slerini ve planlarını kısaca nedenleriyle
ortaya koyabilir.
Ki¸sisel ilgi alanları do˘grultusunda ya da bildi˘gi konularda, basit, ancak
fikirler arası bglantıların olu¸sturulmu¸s oldu˘gu metinler yoluyla kendini
ifade edebilir.
Seyahatlerde, dilin konu¸suldu˘gu yerlerde kar¸sıla¸sılabilecek ¸co˘gu durum-
ların ¨ustesinden gelebilir. G¨unl¨uk ya¸samda, i¸ste ya da okulda, sık kar¸sıla¸s-
tı˘gı ve tanıdık oldu˘gu konulara dayalı yazılı ve s¨ozl¨u ifadeleri ana hat-
larıyla anlayabilir.
16
¸seklinde tanımlanan B1 d¨uzeyinin, e˘gitim dilinden ba˘gımsız olarak t¨um lisans programları
tarafından sa˘glanması gerekmektedir. ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanıldı˘gı program-
larda ise, ¨grencinin lisans e˘gitimine ba¸sladı˘gı sırada derslerini ˙
Ingilizce olarak takip ede-
bilecek d¨uzeyde dil becerisine sahip olması gerekecektir. Bu da, Avrupa Dil Portf¨oy¨u’nde,
Farklı konularda, ayrıntılı ve anla¸sılır bir ¸sekilde kendini ifade edebilir
ve bir konunun olumlu ve olumsuz y¨onlerini ortaya koyarak kendi bakı¸s
cısını yansıtabilir.
C¸ ok zorlanmadan, belli ¨ol¸ude do˘gal ve akıcı bir dil kullanarak anadilde
konu¸san birisiyle ileti¸sim kurabilir.
Soyut ve somut konulara dayalı karma¸sık metinlerin ana fikrini anlaya-
bilir, kendi uzmanlık alanı olan konularda teknik tartı¸smalar y¨ur¨utebilir.
umceleriyle ifade edilmi¸s olan B2 d¨uzeyine kar¸sılık gelmektedir.
3.2 uksek¨gretim ¨
Oncesi Yabancı Dil Kazanımı
˙
Ingilizce, tarih boyunca eklerinden arınmı¸s ve morfolojik olarak basitle¸smi¸s bir dil olsa
da, bazı ek ve yapıların ¨grenilmesi bir yıldan daha fazla zaman almaktadır. Dolayısıyla,
B2 d¨uzeyindeki bir yabancı dil becerisini, hi¸c bilmeyen seviyesinden ba¸slayarak 7–8 ay
ya da bir yıl i¸cerisinde bir yeti¸skine kazandırmak neredeyse imkansız g¨oz¨ukmektedir. Dil
Hazırlık okullarından, bu kadarlık bir s¨urede dilin hem konu¸sma hem yazma, hem okuma
becerilerini ve hem de o dilde ¨grenme stratejilerini ¨gretmek gibi bir mucize beklenmeme-
lidir. ¨
Universitelerde ˙
Ingilizceyi derslerinde e˘gitim dili olarak kullanan ¨gretim ¨uyelerinin
deneyimleri, hazırlık okulunu atlayacak d¨uzeyde dil becerisi ile lisans e˘gitimine ba¸slayan
¨grencilerin, yazı ve sunum i¸ceren etkinliklerde, ˙
Ingilizceyi hazırlık okullarında ¨grenen
¨grencilerden daha ba¸sarılı oldukları y¨on¨undedir. ¨
Universite ¨oncesi dil e˘gitiminin ¨onemi
de burada ortaya ¸cıkmaktadır.
Ana ya da yabancı dil olmasından ba˘gımsız olarak, dil ¨grenme ya¸sı ilk dili konu¸smaya
ba¸slamayla aynıdır. Bu a¸samada normal geli¸sim g¨osteren her ¸cocuk iki hatta daha fazla dili
birlikte ¸oz¨umleyip kullanabilir. G¨un¨um¨uzde 200’¨u a¸skın ¨ulkede 6000–7000 dil konu¸sul-
maktadır. Bu da, ikidillili˘gin ne kadar yaygın oldu˘guna i¸saret eder. ˙
Ikidillilikle ilgili ge-
nellikle s¨om¨urge ge¸cmi¸si olan ¨ulkeler ¨ornek verilir. Aslında, ¨ornekler ¸cok yakınımızda da
mevcuttur. Balkanlarda bir¸cok ¨ulke bunların arasında sayılabilir. T¨urkiye de tek dilli
bir toplum de˘gildir. Afrika’da ise, ¨c-d¨ort dilli toplumlara sıklıkla rastlanır. Hepsi aynı
uzeyde konu¸sulmasa da ve dil becerisi ki¸sinin ihtiyacına, dili hangi ortamlarda, kimlerle
konu¸stu˘guna ba˘glı olarak farklılık g¨osterse de, bu toplumlarda farklı diller k¨c¨uk ya¸slarda
edinilir.
Dolayısıyla, y¨uksek¨gretimdeki dil sorunlarının nedenlerini daha ¨oncesinde aramak gere-
kir. Her dilin ¨grenme s¨urecinde, basamaklar farklı olsa da, her ko¸sulda dil ¨grenimi hem
yıllar i¸cerisinde hem de haftalık d¨uzeyde s¨ureklilik gerektirir. T¨urkiye genelinde, ilk ve
orta ¨gretimde, haftada 2–4 saat arasında kalan yabancı dil e˘gitim saatleri bu s¨ureklili˘gi
sa˘glamaktan uzaktır. Kaldı ki, m¨ufredatlar da ¸cok yetersizdir. ¨
Orne˘gin, d¨ord¨unc¨u sınıfa
gelmi¸s 9-10 ya¸sında bir ¸cocuk 4 yıllık bu t¨ur bir dil e˘gitiminden sonra “D¨un hastaydım,
17
okula gelemedim” t¨umcesini bile ˙
Ingilizce olarak ifade edememektedir. C¸ ¨unk¨u, o yıla ka-
dar ki m¨ufredat past tense cermemektir. ¨
Ote yandan, ¨universitelerin hazıırlık okullarına
uk seviyelerde ba¸slayan ¨grencilerin b¨uy¨uk bir kısmının lise ve orta ¨grenimleri bo-
yunca haftada 5–8 saat arası ˙
Ingilizce ders g¨orm¨s oldu˘gu ger¸ce˘gi de, yine m¨ufredat
yetersizli˘gini g¨ostermektedir.
or¨ul¨uyor ki, y¨uksek¨gretimdeki yabancı dil ve e˘gitim kalitesi ili¸skisi ilkokul, ortaokul ve
liseyi de kapsayacak ¸sekilde, b¨ut¨unc¨ul olarak ve bir 4 + 4 + 4 + 4 yakla¸sımı i¸cerisinde ele
alınmalıdır. Tabii, bu olumsuz tabloya ra˘gmen T¨urkiye’nin ge¸cmi¸ste ba¸sarıları da (¨orne˘gin
ilk Anadolu Liseleri) unutulmamalıdır. Bu konuda ciddi bir birikimimiz vardır. Ancak,
mikro politikaları do˘gru ve g¨cl¨u oldu˘gumuz yanlarımızı kullanacak ¸sekilde belirleyerek
devam etmemiz gerekir.
3.3 Dil Hazırlık Okullarında Kalite
Bug¨unk¨u durumda ¨universitelerin dil hazırlık okulları farklı d¨uzeyleri hedeflemektedirler.
¨
grencilerin dil okulundan ¸cıktıklarında edinecekleri dil becerileri, her¸seyden ¨once giri¸s
uzeylerine ba˘glıdır. Dil hazırlık okuluna A2 veya daha ¨ust¨u bir d¨uzeyde ba¸slayan bir
¨grencinin bir yıllık e˘gitimin sonunda B2’ye kadar ilerlemesi m¨umk¨un olabilir. Daha d¨uk
seviyede gelen ¨grencilerden B2 d¨uzeyine ¸cıkmaları beklenemez. Kalitesini akreditasyonla
belgelemi¸s olan hazırlık okulları dahi, t¨um ¨grencilerinin B1 d¨uzeyine eri¸sebildiklerini bile
kanıtlamakta zorlanmaktadırlar. Yine de, ¨grencinin y¨uksek¨gretim ¨oncesinden edinmi¸s
oldu˘gu, d¨uzeyi d¨uk (¨orne˘gin, A1) bile olsa bir ˙
Ingilizce becerisi ¸cok faydalı olmaktadır.
Tabii, ¨grencinin ders dı¸sında da ˙
Ingilizceye ne kadar maruz kaldı˘gı da ¨onemlidir. Sa-
dece, ders i¸ci etkinliklerle yetinildi˘ginde bu konuda zorluk ya¸sanabilir. M¨ufredatınız esnek
ve mod¨uler bir yapıda olsa da, dil e˘gitiminde kontrol edemeyece˘giniz etmenler olacaktır.
Dil ediniminin k¨uk ya¸slarda daha kolay oldu˘gu g¨oz ¨on¨une alınırsa, hazırlık okuluna
gelen ¨grencilerin ya¸sı bu etmenlerden biridir. ¨
grencilerin, dil ¨grenme ge¸cmi¸sleri de
etkili olmaktadır. ˙
Ingilizce dı¸sında da olsa, hi¸c bir yabancı dil ¨grenme deneyimi olma-
yan bir ¨grenciye, dilin nasıl ¨grenilece˘gini ¨gretmek zaman alacaktır. Bunlardan ba¸ska,
¨gretilmesi gereken ¸sey sadece ˙
Ingilizce de˘gil, akademik ˙
Ingilizcedir. Bu ¸sekilde, bir yanda
gelen ¨grencilerin d¨uzeyi, di˘ger yanda ˙
Ingilizce e˘gitim yapan fak¨ultelerin beklentileri
arasındaki derin fark hazırlık okulları ¨uzerinde ciddi bir baskı olu¸sturmaktadır.
Bu baskının altındaki dil hazırlık okullarının daha iyi e˘gitim verebilmesi ve ¨grenme
¸cıktılarını ¨ust d¨uzeylere ¸cıkartabilmesi i¸cin, kalite geli¸sim s¨ure¸cleri ve akreditasyon ¸calı¸s-
maları b¨uy¨uk ¨onem ta¸sımaktadır. Akreditasyon ¸calı¸smalarının i¸cerdi˘gi ¨ol¸utler ve soru-
lar kalite i¸cin size yol g¨osterecek, kurum olarak kendinize bakmanızı ve ¨ozde˘gerlendirme
yapmanızı sa˘glayacaktır. Dil E˘gitimi De˘gerlendirme ve Akreditasyon Kurulu (DEDAK)
ve Y¨uksek¨gretim Kalite Kurulu’nun birlikte y¨ur¨utt¨u ¸calımalarda TYYC¸ ’deki yabancı
dille ilgili ¨ol¸utlere nasıl bakılabilece˘gi, hazırlık okulları i¸cin nasıl bir seviye belirlenmesi
gerekti˘gi ve bu seviyenin nasıl denetlenebilece˘gi gibi konular de˘gerlendirilmektedir.
gitimin di˘ger a¸samalarında oldu˘gu gibi, dil e˘gitiminde de kalitenin s¨urd¨ur¨ulebilir olması
cin s¨ure¸c ve ¸cıktıların birlikte g¨oz ¨on¨une alınması gerekir. Bu s¨urecin i¸cerisindeki m¨ufredat
yapısı ve seviyeler arası ge¸ci¸sler kritik ¨onemdedir. Bu ¸sekilde, ¨grenci merkezli e˘gitimin de
18
¨otesinde, okulun ve ¨gretmenin sa˘glayıcı konumda oldu˘gu ¨grenme merkezli bir anlayı¸sa
do˘gru gidilmelidir.
3.4 Lisans E˘gitiminde ˙
Ingilizce Kullanımı
˙
Ingilizcenin lisans e˘gitiminde kullanımı konusunda kar¸sıla¸sılan sorunların giderilebilmesi
cin ¨oncelikle e˘gitimde dil politikalarının do˘gru belirlenmesi gerekmektedir. Bu konuda
¨ulkemizdeki alı¸sılmı¸s “%30 ˙
Ingilizce” ya da “%100 ˙
Ingilizce” gibi kalıpların dı¸sına ¸cıkmak
gerekebilir. ¨
Orne˘gin, ders planının her yılında bir dersin ya da t¨um ders planında be¸s
temel dersin ˙
Ingilizce verilmesi gibi yakla¸sımlar da s¨oz konusu olabilir. Dersin hangi dilde
verilece˘gini belirlemede hem ders i¸ceri˘gi hem de eldeki kaynaklar ve olanaklar g¨oz ¨on¨une
alınmalıdır. Hangi plan tercih edilirse edilsin, ¨onemli olan o yapının tavizsiz uygulan-
masıdır.
giticilerin e˘gitimi de ¨onemle ¨uzerinde durulması gerekli ba¸ska bir unsurdur. ˙
sin so-
nunda, sınıf ortamında ikinci dilleri ˙
Ingilizce olan e˘gitmenler ve ¨grenciler vardır ve bu iki
grubun birbirlerini anlaması gerekmektedir. E˘gitmenlerin, yani lisans d¨uzeyinde ders ve-
ren ¨gretim ¨uyelerinin, ¨grencinin yabancı dilde verilen bir derse bili¸ssel katılımının nasıl
sa˘glanaca˘gı ve onlarda dersi anlama ihtiyacının nasıl olu¸sturulaca˘gı gibi konularda bilgi
sahibi olması elzemdir.
¨
gretim ¨uyelerinin, ˙
Ingilizce y¨ur¨ut¨ulen derslere T¨urk¸ce katılmaya ¸calı¸san ¨grencilere kar¸
izlemesi gerekli tutum, onların nasıl y¨onlendirmesi gerekti˘gi hakkında da fikir sahibi ol-
malıdırlar. Dahası, ¨grencinin t¨um ¨grenim ya¸samını kapsayacak ¸sekilde b¨ut¨unc¨ul bir
yapıda ele alınması gereklili˘gi ortaya ¸cıkan, ˙
Ingilizcenin yabancı dil olarak e˘gitimi ile ilgili
olarak ¨gretim ¨uyelerinin konumu ve g¨orevi net olarak tanımlanmalıdır.
Bunların yanında, m¨uhendislik e˘gitimi alanında yapılan bazı ¸calı¸smalar ve denemeler,
¨grencilerin dersleri tamamen ˙
Ingilizce, tamamen T¨urk¸ce, ya da ˙
Ingilizce dersin ardından
urk¸ce ¨ozetlenmesi gibi de˘gi¸sik dil kullanımları altında y¨ur¨ut¨ulmesinin ¨grenci ba¸sarımına
etki etmedi˘gini g¨ostermektedir. Yine de, bu konudaki ara¸stırmaların s¨urd¨ur¨ulmesi ve
uhendislik dı¸sındaki alanlara da geni¸sletilmesine ihtiya¸c vardır.
19
ol¨um 4
Sorunlar ve C¸ ¨oz¨um ¨
Onerileri
Bu b¨ol¨umde toplantının son etkinli˘gi olan ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımına
Dair Sorunlar ve C¸ ¨oz¨um ¨
Onerileri ba¸slıklı ¸calı¸stayın sonu¸cları ¨ozetlenmektedir
C¸ alı¸stay her biri 10–15 katılımcıdan olu¸san 6 ¸calı¸sma ekibi ile ger¸cekle¸stirilmi¸stir. Ekiple-
rin, farklı payda¸s gruplarından temsilcileri i¸cerecek ¸sekilde olu¸sturulmasına ¨ozen g¨oste-
rilmi¸stir. C¸ alı¸stay grupları, verilen altı soruya ¨oncesinde hazırlık yapmadan ve kendi
clerinde 90 dakika s¨uresince tartı¸sarak, yanıtlar hazırlamı¸slardır. Sonrasında, grupların
kendi aralarından se¸ctikleri birer s¨ozc¨u, elde edilen sonu¸cları kısa bir sunumla t¨um katılım-
cılara aktarmı¸slardır.
C¸ alı¸staydaki sorular ve grupların her bir soru i¸cin hazırladıkları sunumların i¸cerikleri
Ek B’de yer almaktadır. Bu sunumlarda yer alan bazı ortak g¨or¨sler a¸sa˘gıdaki gibi ifade
edilebilir.
Soru 1: ¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılmasının ¨onde gelen ¨c a-
vantajını ve ¨c zorlu˘gunu ¨onem sırasına g¨ore listeleyiniz.
¨
Onem sırası olarak farklı konumlarda listelenmi¸s olsalar da, t¨um gruplar ˙
Ingilizce e˘gitimin
getirdi˘gi avantajlar arasında ¨c noktayı ¨one ¸cıkarmı¸slardır:
Mezunların i¸s bulma ve kariyer olanaklarının artması
Bilimsel ve mesleki kaynaklara ve bilgilere ula¸sma kolaylı˘
uncel mesleki geli¸smeleri takip edebilme, uluslararası ileti¸sim yetene˘gi, ve bunların
sayesinde, d¨unyaya uyum sa˘glama
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılmasının getirdi˘gi zorluklar arasında, yine t¨um grup-
ların ortak olarak belirttikleri nokta, ¨grencilerdeki motivasyon ya da ¨ozg¨uven eksikli˘gidir.
Bunun yanında bir¸cok grup, dil yeterlili˘gi ile ilgili sorunlara i¸saret etmi¸stir. T¨um bunlar,
¨grencinin sınıf ortamındaki etkinliklere katılması ile ilgili iki temel sorun olarak ortaya
¸cıkmaktadır. Ancak dil yeterlili˘ginin bazı ¸calı¸stay gruplarında sadece ¨grenci a¸cısından
de˘gil, ¨gretim elemanı a¸cısından da sorgulandı˘gı g¨oze ¸carpmaktadır.
20
Soru 2: ˙
Ingilizce’yi e˘gitim dili olarak kullanan ¨universitelerin hepsinde bulunması gere-
ken temel ¨ozellikler nelerdir? En fazla bs madde olarak sıralayınız.
Bu sorunun yanıtı olarak gruplar ¸cok sayıda de˘gi¸sik ¨onerilerde bulunmu¸slardır. O kadar
ki, Ek B’deki ¸cıktı verilerinden g¨or¨ulece˘gi gibi, en ¸cok sayıda farklı ¨oneri bu soru i¸cin
¨uretilmi¸stir.
Yine de, t¨um gruplar yetkin bir akademik kadronun gereklili˘gini belirtmi¸slerdir. Hatta, bu
yetkinli˘gi sadece dil yeterlili˘gi olarak g¨ormeyip, akademik yetkinli˘gi de vurgulamı¸slardır.
¨
Universitede bir dil politikasının olu¸sturulması, i¸cselle¸stirilmesi ve uluslararası de˘gi¸sim
programlarının bu dil politikasına g¨ore ¸sekillendirilmesi gereklili˘gi ¨onemli bir unsur olarak
ortaya konmu¸stur. Bunların yanında, ¨universitedeki uluslararası bilimsel kaynaklara eri¸sim
olanaklarının ve teknolojik altyapının geli¸stirilmesinin gerekli g¨or¨uld¨g¨u anla¸sılmaktadır.
Kalite s¨ure¸clerinin de, bu soru ba˘glamında anılmı¸s olması dikkat ¸cekicidir.
Soru 3: gitim dili ˙
Ingilizce olan bir ¨universitenin lisans ¨gretimi yapan b¨ol¨umleriyle
˙
Ingilizce hazırlık birimi arasında koordinasyon nasıl olmalıdır?
Bu konuda t¨um grupların ¨uzerinde birle¸sti˘gi nokta, ¨grencilerin Hazırlık sınıfında iken
ol¨ume olan aidiyetlerinin geli¸stirlmesi ve entegrasyonlarının sa˘glanmasıdır. Bununla ilgili
olarak, hazırlık ¨grencilerinin b¨ol¨um etkinlerine katılımlarının sa˘glanması yanında, b¨ol¨um-
deki ¨gretim elemanlarının hazırlık okulunda seminer ya da ders vermeleri gibi ¨oneriler de
vardır. Bu ¨onerilerin ı¸sı˘gında, Dil Hazırlık Okullarının sadece ˙
Ingilizce konu¸smanın te¸svik
edilece˘gi izole ortamlarda kurulmalarından ¸cok, b¨ol¨umlerin etkinliklerine eri¸simlerini ko-
layla¸stıracak ¸sekilde fak¨ultelerle aynı kamp¨uslerde bulunmalarının daha avantajlı olaca˘
or¨s¨u a˘gırlık kazanmı¸stır.
Soru 4: ¨
Universitenizde e˘gitim dilinin ˙
Ingilizce olması kamp¨us ortamında nasıl g¨ozlem-
leniyor ve ¨grenciler arasındaki ileti¸sime etkisi ne oluyor? En fazla 5 madde olarak
irdeleyiniz.
gitim dilinin ˙
Ingilizce olmasının ¨universite kamp¨uslerindeki de˘gi¸sim ¨grencilerinin ve
uluslararası ¨grencilerin sayısının artması olarak kendini g¨osterdi˘gi anla¸sılmaktadır. Bu-
nun dı¸sında, code-switching, bir dilden di˘gerine aynı konu¸sma veya t¨umce i¸cerisinde ge¸cme
olgusunu ¨onemli ¨ol¸ude artırdı˘gı da bazı gruplar tarafından not edilmi¸stir. Konu¸sma i¸cinde
iki dilin bu ¸sekilde birle¸stirilmesi, genel g¨or¨un¨um¨un, yani afi¸s, duyuru, yazı¸sma, ve benzeri
etkile¸simlerin dilsel unsurlarında da ortaya ¸cıkmaktadır. Bu ¸sekilde, hem resmi hem de
gayri resmi ortamlarda ¸ciftdilli bir yapı a˘gırlık kazanmaktadır.
Soru 5: gitim dili ˙
Ingilizce olan programların konu alanında ders sunmak dı¸sında ¨gren-
cilerin genel ˙
Ingilizce seviyelerini geli¸stirmek gibi bir misyonu olmalı mıdır? Ne
olmalıdır?
C¸ alı¸stay gruplarının ortak or¨u ˙
Ingiizceyi e˘gitim dili olarak kullanan programlara b¨oyle
bir misyon y¨uklenmemesi gerekti˘gi y¨on¨undedir. Yine de, t¨um gruplar bu konuda ¨grenciye
21
yardımcı ya da yol g¨osterici olabilecek bazı ¨onerilerde bulunmu¸slardır. Bu ¨oneriler arasında
˙
Ingilizcede ¨grenmenin ¨gretilmesi gibi, ˙
Ingilizce ¨gretmeyi bir misyon haline getirmese de
˙
Ingilizceyi misyonun bir unsuru yapan yakla¸sımların yanında, ¨grencilere ˙
Ingilizce dil be-
cerilerini kullanmaları i¸cin fırsat yaratma olarak g¨or¨ulebilecek ¨oneriler de ortaya ¸cıkmı¸stır.
Soru 6: gitim dili ˙
Ingilizce olan derslerde (e˘gitim dili T¨urk¸ce olan derslere g¨ore) ¨gretim
stratejilerinde (teknik, y¨ontem ve ara¸c gere¸cle ilgili yakla¸sımlar) nasıl bir de˘gi¸siklik
yapmanız gerekir? En fazla 5 madde halinde sıralayınız.
Bu konuda farklı strateji ve yakla¸sımlar ¨onerildi˘gi g¨or¨ulmektedir. Bunların arasında, ¨ozel-
likle g¨orsel malzemelere a˘gırlık verilmesi, teknoloji kullanımının ve interaktif ¸calı¸smanın
artırılması g¨oze ¸carpmaktadır. Ayrıca, d¨on¨st¨ur¨ulm¨s sınıf (flipped classroom), dersin
daha sık ¨ozetlemesi, anahtar kelimelerin ve terminolojinin ¨onceden verilmesi gibi ¨oneriler
de yer almaktadır.
um bu ¨onerilerde g¨oze ¸carpan ¨onemli bir nokta, ¸calı¸stay katılımcılarının bu soruya,
˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanımının ¨grenci a¸cısından bir dezavantaj olu¸sturmaması
cin, ¸careler ve ¨grenciye destek ¨uretme a¸cısından yakla¸smı¸s olmalarıdır. ˙
Ingilizceyi, e˘gitim
kalitesini artırabilecek bir gere¸c olarak g¨orerek, meseleye bu gerecin etkin kullanımı ve
˙
Ingilizcenin e˘gitimde bir avantaja d¨on¨st¨ur¨ulmesi y¨on¨unde bir bakı¸s getirilmemi¸s olması
ilgin¸ctir.
22
ol¨um 5
Sonc
Farklı oturumlarında ortaya ¸cıkan g¨or¨s ve yakla¸sımları yukarıda sunmaya ¸calı¸stı˘gımız, 19
Haziran 2018 tarihinde Kadir Has ¨
Universitesi’nde d¨uzenlenen ¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin
gitim Dili Olarak Kullanımı: B¨ut¨unc¨ul Bir Yakla¸sım etkinli˘ginde, temel motivasyo-
numuzun, bu konuyu farklı payda¸s gruplarını bir araya getirerek tartı¸smak oldu˘gunu
¨ons¨oz¨um¨uzde ifade etmi¸stik. Bu etkinlik sonucunda ula¸sılan bazı ¨onemli noktaları ¸oyle
¨ozetleyebiliriz:
un¨um¨uzde ˙
Ingilizcenin lisans programlarında e˘gitim dili olarak kullanılmasının, hem bu
programların mezunlarına, hem de bu programları barındıran ¨universitelere ¸ce¸sitli avan-
tajlar sa˘gladı˘gı a¸cık¸ca g¨or¨ulmektedir. Programların mezunları a¸cısından en ¨onemli avan-
taj, i¸s bulma olanaklarının ve k¨ureselle¸sen i¸s d¨unyasındaki rekabet yetene˘ginin artması
olarak d¨un¨ulebilir. Bu programları uygulayan ¨universitelerin de, ˙
Ingilizce e˘gitimi ve bu
sayede peki¸stirdikleri uluslararasıla¸smı¸s ¨grenim ortamlarını bir prestij unsuru olarak ¨one
¸cıkardıkları g¨or¨ulmektedir.
¨
Ote yandan, ˙
Ingilizce olarak y¨ur¨ut¨ulen programların, kaliteli e˘gitim verebilmesi ve hem
¨grenen hem de ¨greten tarafındaki yabancı dil yetersizliklerinin program a¸cısından bir
engel olu¸sturmaması, bu konuda yeterli kaynakların ayrılması ve do˘gru politikaların uygu-
lanması ile m¨umk¨un olmaktadır. ¨
Ozellikle dil politikası a¸cısından bakıldı˘gında, yukarıda
hem ¨grenci hem de ¨universite i¸cin avantaj olarak kaydedilen unsurlar, ¨grencilerin ve
mezunların ˙
Ingilizceyi ana dili ˙
Ingilizce olanlar kadar ana dili ˙
Ingilizce olmayanlarla da
ileti¸sim i¸cin kullanaca˘gı ger¸ce˘gine i¸saret etmektedir. Bu nedenle, gerek ¨universite Hazırlık
okullarında ve lisans programlarında ˙
Ingilizcenin yabancı dil olarak ¨gretilmesi, gerekse
lisans d¨uzeyinde e˘gitim dili olarak kullanımına, ˙
Ingilizcenin ortak bir ileti¸sim dili oldu˘gu
(English as a lingua franca) farkındalı˘gı ile yakla¸sılması ¨onemlidir.
Dil ¨greniminin Hazırlık sınıfının kapsamına ve sadece bir yıllık bir s¨ureye hapsedileme-
yece˘gi ger¸ce˘ginden hareketle, ˙
Ingilizce e˘gitim programları 1 + 4 yakla¸sımı ile planlan-
malıdır. Bu yakla¸sım sadece, ˙
Ingilizce yabancı dil derslerinin lisans e˘gitiminde de yer
alması ¸seklinde algılanmamalıdır. C¸ alı¸stay gruplarının g¨or¨slerinde de belirtildi˘gi gibi,
lisans programlarının planlanmasında ve y¨ur¨ut¨ulmesinde Hazırlık okulları ile uygulayıcı
ol¨umler arasındaki koordinasyon da bu yakla¸sımın bir par¸cası olmalıdır. Di˘ger taraf-
tan, akreditasyon ¸calı¸smaları ve s¨urekli kalite geli¸siminin i¸cselle¸stirilmesi, lisans program-
ları i¸cin oldu˘gu kadar ˙
Ingilizce Hazırlık okulları i¸cin de gereklidir. Dahası, dil e˘gitimine
23
ana sınıflarından ¨universiteye dek t¨um a¸samaları kapsayan b¨ut¨unc¨ul yakla¸sımlarla ¸oz¨um
sa˘glanabilece˘gi anla¸sılmaktadır.
Etkinli˘gimizde, m¨umk¨un oldu˘gunca farklı payda¸s gruplarını i¸cerilmesine ¸calı¸stık. Ancak,
¸cevik ve verimli bir organizasyon sa˘glayabilmek amacıyla, sadece ˙
Istanbul’daki ¨universi-
telere katılım i¸cin ¸ca˘grı yapılmı¸stı. Buna kar¸sın, toplantıya ˙
Istanbul dı¸sından da olduk¸ca
yo˘gun bir ilgi ve katılım oldu˘gunu farkettik. Bu ilgi bize, toplantıda elde edilen ¸cıktıların ve
olu¸sturulan g¨or¨slerin, ¨ulkemizin farklı b¨olgelerindeki ¨universitelerin olu¸sturaca˘gı forum
ve toplantılarla tartı¸sılması ve geli¸stirilmesinin m¨umk¨un ve gerekli oldu˘gunu g¨ostermi¸stir.
Bundan sonra yapılacak bu t¨ur organizasyonların da, ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kul-
lanımı ile ilgili sorunların tartı¸sılmasında, politikaların belirlenmesinde ve ortak akıl ve
¸oz¨umlerin ¨uretilmesinde faydalı olaca˘gını d¨un¨uyor ve bu etkinliklerin devamını diliyo-
ruz.
24
Ek A
Etkinlik Programı
09:00–09:30 Kayıt
09:30–10:00 cılı¸s Konu¸smaları
10:00–11:00
Davetli Konsmalar:
˙
Ingilizcenin ¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak Kullanılmasına K¨uresel
Bir Bakı¸s, Mustafa Akıncıo˘glu, Cambridge University Press
urkiye’deki ¨
Universitelerde E˘gitim Dili Olarak ˙
Ingilizce, Dr. ¨
gr.
¨
Uyesi Dilek ˙
Inal, ˙
Istanbul ¨
Universitesi
11:00–11:20 C¸ ay-Kahve Arası
11:20–12:20
Panel: Y¨uksek¨gretimde ˙
Ingilizce E˘gitim Dili Olarak Neden Se¸ciliyor?
Moderat¨or: Prof. Dr. Yasemin Bayyurt, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
Panelistler: Prof. Dr. G¨uls¨un Sa˘glamer, ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi
Prof. Dr. Sondan Durukano˘glu Feyiz, Kadir Has ¨
Universitesi
Prof. Dr. Zeynep Atay, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
Prof. Dr. Mehmet Fevzi ¨
Unal, MEF ¨
Universitesi
Prof. Dr. Nihat Berker, Kadir Has ¨
Universitesi
12:20–13:30 ¨
gle Yeme˘gi
13:30–14:30
Panel: ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımı ve Y¨uksek¨gretimde
Kalite
Moderat¨or: Prof. Dr. Feza Kerestecio˘glu, Kadir Has ¨
Universitesi
Panelistler: Prof. Dr. Lerzan ¨
Ozkale, ˙
Istanbul Teknik ¨
Universitesi
Prof. Dr. Belma Haznedar, Bo˘gazi¸ci ¨
Universitesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi C¸ gdem Tirke¸s, Kadir Has ¨
Universitesi
¨
gr. G¨or. Didem Mut¸calıo˘glu, ˙
Istanbul Bilgi ¨
Universitesi
Dr. ¨
gr. ¨
Uyesi Sel¸cuk ¨
grenci, Kadir Has ¨
Universitesi
14:30–14:50 C¸ ay-Kahve Arası
14:50–16:20 C¸ alı¸stay: ˙
Ingilizcenin E˘gitim Dili Olarak Kullanımına Dair Sorunlar ve
C¸ ¨oz¨um ¨
Onerileri
16:20–16:30 Ara
16:30–17:30 C¸ alı¸stay Sunumları
17:30–18:00 ¨
Ozetleme ve Kapanı¸s
18:00–18:30 Kadir Has Kamp¨us¨u Turu
25
Ek B
C¸ alı¸stay Verileri
¨
Universitelerde ˙
Ingilizcenin e˘gitim dili olarak kullanılmasının ¨onde gelen ¨c avantajını ve
¨c zorlu˘gunu ¨onem sırasına g¨ore listeleyiniz.
Grup 1
Avantajlar:
1. Kaynaklar ve akademik ara¸stırma
2. ˙
Iyi i¸s olanakları
3. Uluslararası ileti¸sim yetisi
Zorluklar:
1. Motivasyon
2. ˙
Ileti¸sim eksikli˘gi
3. Dil yeterlili˘gi
Grup 2
Avantajlar:
1. Geni¸s bilgiye, teknolojiye ula¸sma ve bilimsel ¨uretim
2. ˙
s bulma kolaylı˘
3. D¨unyaya uyum sa˘glama
Zorluklar:
1. ¨
grencinin yetersiz dil bilgisinin akademik ba¸sarı ¨uzerindeki olumsuz etkisi
2. ¨
gretim ¨uyelerinin nicel ve nitel olarak yetersizli˘gi
3. ¨
grenci ve ¨gretim ¨uyelerinin yabancı dilde e˘gitim/¨gretim ile ilgili motivasyon
eksikli˘gi
26
Grup 3
Avantajlar:
1. Esnek bakı¸s a¸cısı kazanmak ve d¨unya vatanda¸sı olmak
2. Uluslararası alanda rekabet g¨uc¨u kazanmak ve i¸s imkanlarına eri¸sim
3. Literat¨ur takibi
Zorluklar:
1. ¨
grenci dil d¨uzeyi ve sosyok¨ult¨urel altyapı
2. ¨
grenci motivasyon eksikli˘gi
3. gitim-¨gretim ortamı ile ilgili (e˘gitmen yetkinli˘gi gibi)
Grup 4
Avantajlar:
1. Uluslararasıla¸sma
2. Yurti¸ci ve yurtdı¸sında istihdama y¨onelik avantaj
3. G¨unceli izleyerek, yeni a¸cılımlara ve yala¸sımlara herkesten ¨once ve hızlı eri¸smek
Zorluklar:
1. ˙
ceri˘gin aktarılmasının ¨onceliklendirilmesi
2. Motivasyonu d¨uk ¨grenciler
3. ¨
grencilerin ¨grenme s¨ure¸clerine aktif katılımlarını sa˘glayamamak
Grup 5
Avantajlar:
1. Akademik yayınlara daha rahat ula¸sabilmek, katkıda bulunmak
2. K¨uresel entegrasyon, prestij, kariyer imkanları
3. Uluslararası ¨grenci ve ¨gretim ¨uyesi hareketlili˘gi
Zorluklar:
1. ¨
grenciler arasında ilgi ve motivasyon ¸ce¸sitlili˘gi
2. Sınıftaki ¨grencilerin farklı dil seviyelerinin olması
3. ¨
gretim ¨uyesi yetkinli˘gi ve tutumları
Grup 6
Avantajlar:
1. Kariyer fırsatları
2. Ulusalararası literat¨ur¨u takip
3. Dile hakimiyet
Zorluklar:
1. Alan i¸ceri˘ginin otantik olması
2. Anadil/soyut d¨unme eksikli˘gi
3. ¨
grencide ¨ozg¨uven eksikli˘gi
27
˙
Ingilizce’yi e˘gitim dili olarak kullanan ¨universitelerin hepsinde bulunması gereken temel
¨ozellikler nelerdir? En fazla bs madde olarak sıralayınız.
Grup 1
1. K¨ut¨uphane kaynakları
2. Akademik kadronun dil yeterlili˘gi
3. Uluslararası de˘gi¸sim programları (staj, vs.)
4. gitim kalitesi (hazırlık okulları)
5. ¨
Universitelerin net politika ihtiyacı
Grup 2
1. G¨cl¨u/yetkin ¨gretim kadrosu ve s¨urd¨ur¨ulebilirlik ko¸sulları
2. Evrensel bilgi kaynaklarına hızlı eri¸sim
3. Uluslararasıla¸sma politikasının varlı˘gı ve i¸cselle¸stirilmesi
4. ¨
grencilerin dil becerileri ile ilgili g¨cl¨u ¨ol¸cme ve de˘gerlendirme
5. ¨
grencilerin dil vb. becerilerinin geli¸stirilmesine y¨onelik destek birimi
Grup 3
1. Nitelikli ¨gretim elemanı (EMI )
2. ¨
Universitenin yabancı dil politikası
3. Teknolojik altyapı
4. (1 + 4) Hazırlıktan sonra dil e˘gitiminin devam etmesi
5. ¨
grenme kazanımlarının a¸cık¸ca belirtilmesi ve hatta reklamının yapılması
Grup 4
1. C¸ ok iyi bir entellekt¨uel ortam
2. Uluslararası ¨grenci ve ¨gretim elemanı sayısı y¨uksekli˘gi
3. Global akademik bir networke sahip olmak
4. gitimi fiziksel ortamın ¨otesine ta¸sımı¸s olmak
5. ¨
grencinin bireysel ve sosyal geli¸simini destekleyici fiziksel ortamlar
Grup 5
1. Yetkin kadro, mesleki geli¸sim imkanları
2. Bilin¸cli bir dil politikası ve bunun b¨ut¨un payda¸slar tarafından i¸cselle¸stirilmi¸s ol-
ması
3. Yurtdı¸sı akademik de˘gi¸sim ba˘glantıları
4. Kalite g¨uvencesi s¨ure¸cleri
5. EMI ur¨ut¨ulebilmesi i¸cin gerekli ortam yaratılması
Grup 6
1. Akreditasyon
2. Ulusalararası i¸sbirlikleri
3. Hizmeti¸ci e˘gitim
4. Yabancı dil e˘gitim b¨ol¨umleri ve fak¨ulte i¸sbirli˘gi
5. Program geli¸stirme ofisi
28
gitim dili ˙
Ingilizce olan bir ¨universitenin lisans ¨gretimi yapan b¨ol¨umleriyle ˙
Ingilizce
hazırlık birimi arasında koordinasyon nasıl olmalıdır?
Grup 1
1. Program ¸sekillendirmede i¸sbirli˘gi (iki y¨onl¨u olarak g¨clendirilmesi)
2. Lisans-hazırlık ortak etkinlikler (mezun-¨grenci i¸sbirli˘gi)
3. Lisans e˘gitiminde ˙
Ingilizce e˘gitimin devamı
Grup 2
1. Planlama ve uygulama a¸samalarında s¨urekli i¸sbirli˘gi i¸cinde ¸calı¸smalı
2. ˙
Ihtiya¸c analizine dayanan, geribildirim olan ortak ¸calı¸smalar yapılmalı
3. ˙
Ilk g¨unden itibaren ¨grencilerin kendi b¨ol¨umlerindeki her t¨url¨u etkinli˘ge katılım-
ları yoluyla b¨ol¨umleriyle aralarında ili¸ski kurmaları
Grup 3
1. Hazırlık ¨grencilerine b¨ol¨um¨un tanıtılması ve b¨ol¨um hocalarının hazırlık okulu
¨grencilerine ders vermesi
2. Hazırlık ¨grencilerinin b¨ol¨um faaliyetlerine katılması
3. ˙
Idarecilerin kar¸sılıklı iyi niyetle hareket etmesi, ileti¸sime ve i¸sbirli˘gine a¸cık olması
Grup 4
1. M¨ufredat ¸calı¸smalarının ˙
Ingilizce e˘gitimden sorumlu birimin katılımının sa˘glan-
ması
2. ˙
Ingilizce hazırlık ¨grencilerinin kendi b¨ol¨umleriyle entegrasyonu sa˘glamak i¸cin
¸calı¸smaların yapılması
3. ol¨um ve ˙
Ingilizce hazırlık hocalarını/¨grencilerini bir araya getirmek
Grup 5
1. Beklenti ve ihtiycların s¨urekli ve kar¸sılıklı olarak payla¸sılması
2. ˙
Ingilizce okutmanların “servis” elemanı olarak g¨or¨ulmemesi
3. ˙
Ingilizce ¨gretmenin b¨ut¨un sorumlulu˘gunun hazırlıklara y¨uklenmemesi, ger¸cek¸ci
beklentilere sahip olmak
4. ol¨um hocalarının hazırlık ¨grencileri ile etkile¸siminin sa˘glanması
Grup 6
1. Koordinasyon kurulu
2. M¨ufredat ihtiya¸c analizinin birlikte yapılması
3. Hazırlık ¨grencilerinin b¨ol¨ume entegrasyonu
29
¨
Universitenizde e˘gitim dilinin ˙
Ingilizce olması kamp¨us ortamında nasıl g¨ozlemleniyor ve
¨grenciler arasındaki ileti¸sime etkisi ne oluyor? En fazla be¸s madde olarak irdeleyiniz.
Grup 1
1. ¨
grencilerin ˙
Ingilizce-T¨urk¸ce karı¸sık dili
2. De˘gi¸sim ¨grencilerinin varlı˘
3. C¸ ift dilli e-postalar, afi¸s, duyurular, tabelalar
Grup 2
1. Uluslararası ¨grenci varlı˘
2. ¨
grencilerin ˙
Ingilizce s¨ozel becerilerine olumlu katkı
3. Kamp¨us ortamının uluslararasıla¸sması; ¨orne˘gin bilgi tabelalarının ¸cift dilli olması
4. Diller arası ge¸ci¸slerin g¨ozlemlenmesi
Grup 3
1. ˙
Ingilizce e˘gitimin prestij olarak g¨or¨ulmesi
2. Uluslararası ¨grencilerin sayısının artması ve bu sayede ileti¸sim imkanlarının
olu¸sması
3. K¨ult¨urel etkile¸sim
4. Dil bariyerinden kaynaklanan grupla¸smalar
Grup 4
1. Kamp¨us i¸cinde ˙
Ingilizce yapılan faaliyetlerin artması
2. Kamp¨us i¸cinde ˙
Ingilizce yapılan faaliyetler, ˙
Ingilizce Hazırlık ¨grencilerinin katı-
lımlarının artması
3. De˘gi¸sim programlarıyla kamp¨use gelen ¨grenci ve hocaların sayılarının artması
4. Ortak ¸calı¸smalarda iki dilli ileti¸sim
5. K¨ult¨urel etkile¸sim ve payla¸sımın zengin olması
Grup 5
1. Yabancı ¨grencilerin varlı˘gı ders dı¸sında ˙
Ingilizce konu¸smayı te¸svik ediyor
2. M¨ufredat dı¸sı aktivitelerde ˙
Ingilizce kullanılması
Grup 6
1. ˙
Ileti¸sim ortamının yabancı dilde olması (duyuru, portal)
2. Yabancı, ¨grenci, akademisyen, personel
3. Kitap¸cı ve k¨ut¨uphanedeki kaynaklar
4. Jargon olu¸sması
5. Yabancı dil bilgisi y¨uksek olan ¨grencilerin pop¨ulerli˘gi
30
gitim dili ˙
Ingilizce olan programların konu alanında ders sunmak dı¸sında ¨grencilerin
genel ˙
Ingilizce seviyelerini geli¸stirmek gibi bir misyonu olmalı mıdır? Ne olmalıdır?
Grup 1
1. ¨
grenciyi dili kullanmaya te¸svik etmek (terminoloji, rapor)
2. Kamp¨us i¸ci ˙
Ingilizce etkinlik
3. ¨
gretim elemanlarının dil yetersizli˘gi konusunda farkındalı˘
Grup 2
1. Program y¨onlendirici olmalı, telafi edici de˘gil
Grup 3
1. Meslek derslerinde ama¸c ˙
Ingilizce ¨gretmek olmamalı; ancak programlara ˙
Ingi-
lizce dersleri eklenerek dil geli¸simine katkıda bulunulmalıdır.
Grup 4
1. ¨
grencilerin kendi aralarında dili kullanabilecekleri sınıf ortamının sa˘glanması
2. Uluslararası de˘gi¸simi te¸svik etmek
3. ¨
grencinin kendi ¨oz de˘gerlendirmesini te¸svik etmek
Grup 5
1. ˙
Ingilizcede ¨grenmeyi ¨gretme misyonu
2. Alan bilgisi becerilerinin ˙
Ingilizce olarak kazandırılması
3. ˙
Ingilizce kullanma fırsatı yaratmak
Grup 6
1. Journal/Wiki/Dissussion board/terminology kullanımını te¸svik etmek
2. EAP deste˘gi sa˘glamak
3. Yabancı Diller Okullarına geri bildirim vermek
4. Common Error Correction ve destek birimlerine y¨onlendirme
5. Dili kullanmada rol modeli olma
31
gitim dili ˙
Ingilizce olan derslerde (e˘gitim dili T¨urk¸ce olan derslere g¨ore) ¨gretim strate-
jilerinde (teknik, y¨ontem ve ara¸c gere¸cle ilgili yakla¸sımlar) nasıl bir de˘gi¸siklik yapmanız
gerekir? En fazla bs madde halinde sıralayınız.
Grup 1
1. Ders materyaline daha ¸cok g¨orsellik eklenmesi
2. Daha fazla interaktif ¸calı¸smalar
3. Daha fazla teknoloji kullanımı
Grup 2
1. ¨
grencinin ihtiyacı durumunda daha zenginle¸stirilmi¸s materyal kullanılabilir.
2. C¸ ok zorunlu hallerde code-switching
3. Ek okuma materyalleri verilebilir.
Grup 3
1. orsellik ¨on plana ¸cıkartılabilir.
2. ¨
Ornek ve betimlemelerle anlatım
3. ˙
Interaktif e˘gitim y¨ontemleri
4. Farklı e˘gitim-¨gretim teknikleri: Flipped classroom,problem-based learning
5. ol¨um hocalarının dil hatalarına toleranslı yakla¸sması
Grup 4
1. Teknolojiyle b¨ut¨unle¸smi¸s daha fazla kaynak kullanımı
2. ¨
gretici daha interaktif olmaya y¨onelmeli
Grup 5
1. Anahtar kelimeleri ¨onceden tesbit edip ¨grenciye vurgulamak
2. ¨
Ozeti daha sık kullanmak
3. Alan bilgisi verirken farkındalı˘gı olu¸sturmak
Grup 6
1. Anahtar kavramların ve terminolojinin ¨onceden verilmesi
2. Preclass etkinlik
3. Sınıfi¸ci kullanılan dilin ¨grenci seviyesine g¨ore ayarlanması, T¨urk¸ce kar¸sılık ve
¨ozet verilmesi
4. Yabancı dilde fazladan g¨orsel destek
5. Sınıf y¨onetimi i¸cin adaptasyon
6. Proaktif yakla¸sım: Detaylı ders planı
32
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.