ArticlePDF Available

Attractiveness of running events in forests of Poland and Czech Republic

Authors:

Abstract

Kwaśny Ł. 2018. Atrakcyjność imprez biegowych w lasach Polski i Czech. Sylwan 162 (7): 610−616. The article presents the results of a questionnaire survey that aimed at determining social prefer− ences in relation to running as an active form of leisure in the forests. In 2016 the internet survey covered 346 people living in Poland, and 294 people from the Czech Republic, interested in running and jogging. The questionnaire included questions such as: the frequency of running events in the forest and the factors determined the respondent participation in running event in forests. Statistical analysis of the impact of personal characteristics (gender, age, residence) and experience in running on the preferences of respondents was carried out using the chi−square test. The results of research conducted in Poland suggest that men dominated among the respondents. The majority people aged 35−44 and were urban residents. Over half of the respondents declared that they are doing athletic or recreational running for more than 4 years. Among the respondents in the Czech Republic women prevailed. The largest group included respondents in the age of 25−34, urban inhabitants. Over half of the respondents declared that they are doing running from a year to four years. Results from both countries show that forests are an attractive place for running. However people from Poland were able to point out more forest running events on national or regional level and they have taken part in these events more often. The most significant factors determining the attractiveness of running events in forest include: general atmosphere prevailing at the event and the attractiveness of the running route. The preferences significantly varied mainly in terms of gender, age and experience in running. In both countries the longer experience in running, the more respondents were able to indicate a specific sport event and claim they had participated in some sport events, and also the more often they point out 'general atmosphere prevailing at the event' as a factor affecting attractiveness of the forest sport events.
sylwan 162 (7): 610−616, 2018
Emilia Janeczko, Jitka Fialova, Robert Tomusiak, Małgorzata
Woźnicka, Krzysztof Janeczko, Joanna Budnicka-Kosior, Łukasz
Kwaśny
Janeczko E., Fialova J., Tomusiak R., Woźnicka M., Janeczko K., Budnicka−Kosior J., Kwaśny Ł. 2018.
Atrakcyjność imprez biegowych w lasach Polski i Czech. Sylwan 162 (7): 610−616.
The article presents the results of a questionnaire survey that aimed at determining social prefer−
ences in relation to running as an active form of leisure in the forests. In 2016 the internet survey
covered 346 people living in Poland, and 294 people from the Czech Republic, interested in
running and jogging. The questionnaire included questions such as: the frequency of running
events in the forest and the factors determined the respondent participation in running event
in forests. Statistical analysis of the impact of personal characteristics (gender, age, residence) and
experience in running on the preferences of respondents was carried out using the chi−square test.
The results of research conducted in Poland suggest that men dominated among the respondents.
The majority people aged 35−44 and were urban residents. Over half of the respondents declared
that they are doing athletic or recreational running for more than 4 years. Among the respondents
in the Czech Republic women prevailed. The largest group included respondents in the age of
25−34, urban inhabitants. Over half of the respondents declared that they are doing running from
a year to four years. Results from both countries show that forests are an attractive place for running.
However people from Poland were able to point out more forest running events on national or
regional level and they have taken part in these events more often. The most significant factors
determining the attractiveness of running events in forest include: general atmosphere prevailing
at the event and the attractiveness of the running route. The preferences significantly varied
mainly in terms of gender, age and experience in running. In both countries the longer experience
in running, the more respondents were able to indicate a specific sport event and claim they had
participated in some sport events, and also the more often they point out ‘general atmosphere
prevailing at the event’ as a factor affecting attractiveness of the forest sport events.
KEY WORDS
recreation, sport tourism, runners events, forest environmental services
Attractiveness of running events in forests of Poland and Czech Republic
ABSTRACT
Atrakcyjność imprez biegowych w lasach Polski i Czech
Addresses
Emilia Janeczko (1) – e−mail: janeczko.emilia@gmail.com
Jitka Fialova (2), Robert Tomusiak (3), Małgorzata Woźnicka (1), Krzysztof Janeczko (4), Joanna Budnicka−
−Kosior (5), Łukasz Kwaśny (5)
(1) Katedra Użytkowania Lasu, SGGW w Warszawie; ul. Nowoursynowska 159, 02−776 Warszawa
(2) Katedra Zarządzania Krajobrazem, Uniwersytet Mendla w Brnie; Zemedelska 3, 613 00 Brno,
Republika Czeska
(3) Samodzielna Pracownia Dendrometrii i Nauki o Produkcyjności Lasu, SGGW w Warszawie;
ul. Nowoursynowska 159, 02−776 Warszawa
Atrakcyjność imprez biegowych w lasach 611
Wstęp
Kontakt ze środowiskiem naturalnym, w tym z lasem, pozwala człowiekowi odnosić liczne ko−
rzyści psychofizyczne [Hillsdon i in. 2006; Berman i in. 2008; Barton, Pretty 2010]. Związki między
środowiskiem przyrodniczym i samopoczuciem oraz zdrowiem ludzi są przedmiotem zaintere−
sowania wielu organizacji działających w obrębie sektorów zdrowia publicznego i środowiska
[Bowler i in. 2010]. Badania Mitchella [2013] wskazują jednoznacznie, że aktywność fizyczna
w środowisku naturalnym może przynieść większe korzyści w zakresie zdrowia psychicznego niż
aktywność fizyczna w każdym innym miejscu. Większa świadomość społeczna w zakresie wpływu
aktywności fizycznej na jakość życia, zdrowie i kondycję psychiczną człowieka sprzyja rozwojowi
takich form rekreacji i sportu jak np. bieganie [Ogles, Masters 2003]. Wśród innych czynników
wpływających na dynamiczny wzrost zainteresowania bieganiem wymieniana jest coraz większa
dostępność wysokiej jakości obuwia, odzieży i akcesoriów dla biegaczy. Nie bez znaczenia jest
też moda na bieganie, stosunkowo niski koszt uprawiania tego sportu i brak specjalnych wyma−
gań odnośnie do miejsca biegania [Waśkowski 2014]. Do rosnącej popularności tej formy aktyw−
ności przyczynia się też znaczny wzrost liczby imprez biegowych.
Las jest idealnym miejscem do popularyzacji idei aktywności fizycznej w plenerze, w tym
biegania, głównie z uwagi na specyficzne właściwości bioklimatyczno−zdrowotne, filtracyjno−deto−
ksykacyjne, fizyczno−estetyczne oraz izolacyjne. Poza tym w wielu krajach Europy (np. w Niem−
czech, Austrii, Szwajcarii, Słowacji, Czechach i na Litwie), również w Polsce, przeważają lasy
publiczne (ogólnodostępne), które w ogromnym stopniu realizują świadczenia ekosystemowe
związane z turystyką, rekreacją i sportem.
Celem pracy była próba odpowiedzi na pytanie, czy imprezy biegowe w lasach cieszą się
zainteresowaniem osób biegających, a także co decyduje o atrakcyjności takich imprez organizo−
wanych w lasach. Odpowiedzi na te pytania poszukiwano, prowadząc badania jednocześnie na
terenie Polski oraz Republiki Czeskiej. Oba te kraje cechuje zbliżona struktura własnościowa
lasów. Poza tym bieganie zarówno w Polsce (http://polskabiega.sport.pl/pdf/nsb_raport.pdf), jak
i w Czechach (http://behame.cz/3441/statistiky−a−analyza−oblibenosti−behani−v−ceske−republice)
należy do zdecydowanie najpopularniejszych form aktywności sportowej.
Materiał i metody
Preferencje społeczne określono dzięki internetowemu badaniu ankietowemu. Dane zbierane
były od października do grudnia 2016 roku. W badaniu przeprowadzonym w Polsce wzięło udział
346 osób powyżej 18 roku życia, w Czechach – 294 osoby. Ankietę rozprowadzano za pomocą
serwisów społecznościowych (np. Facebook) wśród osób zainteresowanych bieganiem. Duży zasięg
serwisów społecznościowych, w których publikowane były zaproszenia do ankiety, miał na celu
dotarcie z informacją o badaniu do bardzo szerokiej grupy osób biegających – zarówno uczestni−
ków masowych imprez biegowych, jak również osób traktujących bieganie jako formę aktywności
rekreacyjnej realizowanej samotnie bądź w małych grupach. Kwestionariusz ankiety oprócz pytań
dotyczących cech respondentów (płeć, wiek oraz miejsce zamieszkania) i stażu biegowego zawierał
pytania mające na celu ustalenie skali udziału respondentów w imprezach biegowych organizo−
wanych w lasach oraz określenie ich poglądów na temat czynników warunkujących atrakcyjność
(4) Katedra Urządzania Lasu i Ekonomiki Leśnictwa, SGGW w Warszawie; ul. Nowoursynowska 159,
02−776 Warszawa
(5) Samodzielny Zakład Geomatyki i Gospodarki Przestrzennej, SGGW w Warszawie;
ul. Nowoursynowska 159, 02−776 Warszawa
Emilia Janeczko i inni
612
leśnych imprez biegowych. Wszystkie analizy statystyczne, wykonane w pakiecie Statistica 13.0
(Dell Inc.) przy poziomie istotności 0,05, obejmowały ocenę niezależności cech niemierzalnych
przeprowadzoną za pomocą testu chi−kwadrat, w którym porównywano ze sobą uzyskane w ra−
mach badań wartości obserwowane z wartościami oczekiwanymi (teoretycznymi). Do oceny siły
zależności pomiędzy dwiema zmiennymi jakościowymi wykorzystano współczynnik kontyn−
gencji, który może być stosowany przy tablicach wielodzielczych o dowolnej liczbie poziomów
obydwu zmiennych. Jego wartość zerowa interpretowana jest jako brak zależności, a wartości
bliskie jedności oznaczają silną zależność między zmiennymi.
Wyniki
W badaniach przeprowadzonych w Polsce uczestniczyło 112 kobiet (32,4%) oraz 234 mężczyzn
(67,6%). Natomiast w Czechach przeważały kobiety (53,1%). Największą grupę respondentów
w Polsce (44,8%) stanowiły osoby w wieku 35−44 lata, najmniejszą (4,8%) – w wieku 18−24 lata.
Udział respondentów w wieku 25−34 lata wynosił 32,7%, w wieku 45−55 lat – 11,6%, a ankieto−
wani powyżej 55 lat stanowili 6,1% badanych. Z kolei w badaniach na terenie Czech dominowali
(35,7%) respondenci w wieku 25−34 lata. Ankietowani w wieku 35−44 lata stanowili 29,6%
badanych, w wieku 18−24 lata – 20,7%, w wieku 45−54 lata – 11,6%, a powyżej 55 lat – 2,4%.
Wśród ankietowanych w Polsce przeważali mieszkańcy miast (76,3%), w tym 42,8%
badanych pochodziło z miast powyżej 500 tys. ludności, 23,7% – z miast do 100 tys. ludności,
a 9,8% – z miast od 100 do 500 tys. ludności. Obszary wiejskie zamieszkiwało 23,7% ankieto−
wanych. Mieszkańcy miast przeważali również (62,9%) w badaniach prowadzonych w Czechach,
w tym 35,7% z nich pochodziło z miast do 100 tys. mieszkańców, 10,5% z miast liczących 100−
−500 tys. mieszkańców, 16,7% z miast powyżej 500 tys. mieszkańców. Natomiast 37,1% badanych
stanowili mieszkańcy obszarów wiejskich.
Spośród respondentów ankietowanych w Polsce 53,8% biega sportowo lub uprawia bie−
ganie rekreacyjne dłużej niż 4 lata, 32,9% od roku do 4 lat, a 13,3% krócej niż rok. Z kolei wśród
czeskich respondentów dominowali (53%) biegający od roku do czterech lat. Krócej niż rok
biega 8,2% respondentów z Czech, powyżej 4 lat – 38,8%.
Zdecydowana większość respondentów z Polski (80,3%) nie miała problemów z wymienie−
niem imprez biegowych organizowanych w lasach, przy tym najczęściej przywoływano: „Biegam,
bo lubię lasy”, „Bieg Rzeźnika”, „Bieg Dzika” i „ULTRA Mazury”. Odsetek czeskich respon−
dentów potrafiących wskazać ogólnokrajową lub regionalną imprezę sportową odbywającą się na
terenie lasów był znacznie niższy – 68,4% badanych (różnica istotna statystycznie C=0,136,
p=0,005). Analiza statystyczna pokazuje, że zarówno w Polsce, jak i w Czechach zasadniczym ele−
mentem różnicującym odpowiedzi respondentów była liczba lat uprawiania sportu. W badaniach
prowadzonych w Polsce elementem różnicującym omawianą kwestię było również miejsce zamie−
szkania respondentów, w Czechach z kolei wiek respondentów. W przypadku obu krajów stwier
dzono m.in., że im dłuższy staż biegowy, tym większy odsetek respondentów potrafiących
wskazać leśne imprezy biegowe (ryc.). Z badań przeprowadzonych w Polsce wynika, że im
większa była miejscowość, z której pochodził respondent, tym większy był odsetek responden−
tów potrafiących wskazać którąś z leśnych imprez biegowych. W grupie mieszkańców obszarów
wiejskich odsetek ten wynosił 67,1%, w grupie ankietowanych z miast do 100 tys. mieszkańców
79,3%, miast od 100 do 500 tys. mieszkańców 85,3%, a wśród respondentów mieszkających
w miastach ponad 500−tysięcznych – 87,2%. Z kolei analiza wyników zebranych w Czechach po−
zwala stwierdzić, że wśród ankietowanych w wieku 18−24 lata i powyżej 55 lat odsetek wska−
zujących leśną imprezę biegową i tych, którzy nie potrafili tego zrobić, był do siebie zbliżony
Atrakcyjność imprez biegowych w lasach 613
(w grupie 18−24 lata 50,8:49,2%, w grupie powyżej 55 lat 57,1:42,9%). W pozostałych grupach
wiekowych zdecydowanie przeważali respondenci potrafiący wskazać leśną imprezę biegową
(w grupie 25−34 lata 75,2%, w grupie 35−44 lata 74,7%, w grupie 45−54 lata 64,7%).
W Polsce wśród ankietowanych przeważały osoby (70,2%), które przynajmniej raz brały
udział w zawodach biegowych organizowanych w lasach, podczas gdy 29,8% badanych nigdy nie
uczestniczyło w tego typu imprezach sportowych. Z kolei w Czechach w różnych imprezach
biegowych organizowanych w lasach startowało 59,2% badanych, natomiast 40,8% z nich nie
brało nigdy udziału w tego typu wydarzeniach sportowych. Analiza statystyczna pozwala
stwierdzić, że częstotliwość udziału respondentów z obu krajów w leśnych zawodach biegowych
istotnie się od siebie różni (C=0,115, p=0,004). Ponadto w Polsce deklarowany udział ankietowa−
nych w imprezach sportowych w lasach jest zróżnicowany z uwagi na płeć (C=0,232, p<0,001),
miejsce zamieszkania (C=0,201, p=0,002) oraz staż biegowy (C=0,388, p<0,001), natomiast w Cze−
chach ze względu miejsce zamieszkania (C=0,218, p=0,003) i staż biegowy (C=0,221, p<0,001).
Badania przeprowadzone w Polsce wykazały, że odsetek mężczyzn biorących udział w leśnych
zawodach biegowych wynosił 77,8%, podczas gdy kobiet 54,5%. W Czechach w imprezach
sportowych w lasach brało udział 71,8% kobiet i 64,5% mężczyzn. Przeprowadzone na terenie
Polski badania wskazują, że w leśnych imprezach biegowych zdecydowanie częściej udział biorą
mieszkańcy miast aniżeli obszarów wiejskich. W grupie mieszkańców terenów wiejskich w leśnych
imprezach sportowych brało udział 56,1% ankietowanych w Polsce i 48,6% w Czechach, w gru−
pie mieszkańców miast do 100 tys. 65,9% respondentów w Polsce i 58,1% w Czechach, w grupie
mieszkańców miast 100−500 tys. 79,4% badanych w Polsce i 80,6% w Czechach, a wśród mie−
szkańców miast powyżej 500 tys. 78,4% ankietowanych w kraju i 71,4% w Czechach. Zarówno
w badaniach prowadzonych w Polsce, jak i Czechach stwierdzono, że im dłuższy staż w biega−
niu, tym większy odsetek respondentów startujących w leśnych zawodach biegowych. W Polsce
uczestniczy w leśnych imprezach biegowych 23,9% badanych biegających krócej niż rok, 68,4%
biegających od roku do 4 lat i 82,8% uprawiających bieganie od 4 lat, natomiast w Czechach
odpowiednio: 52,6, 67,5 oraz 77,2%.
Do wyboru konkretnej imprezy biegowej skłania respondentów w obu krajach przede wszy−
stkim ogólna atmosfera panująca na imprezie (68,5% odpowiedzi w Polsce i 66% w Czechach),
atrakcyjność trasy biegowej (57,5% odpowiedzi w Polsce i 75,2% w Czechach) oraz bliska odległość
od miejsca zamieszkania (37% odpowiedzi w Polsce i 45,6% w Czechach). Renoma imprezy
Ryc.
Udział [%] respondentów z Polski i Czech
potrafiących wymienić imprezy biegowe
na terenach leśnych w zależności od
długości stażu biegowego
Share [%] of respondents from Poland
and the Czech Republic able to point
out some running events in forest areas
depending on their experience in running
Emilia Janeczko i inni
614
i opinie innych uczestników o imprezie są ważne dla 22,3% ankietowanych w Polsce i 17,3%
w Czechach. Wśród pozostałych czynników wymieniane były: niska opłata startowa (17,3%
w Polsce i 22,4% w Czechach), liczba uczestników (11,8% w Polsce i 12,9% w Czechach) i pakiet
startowy (8,7% w Polsce i 8,5% w Czechach). Za najmniej istotną respondenci uznali obecność
VIP−ów (1,7% w Polsce i 0,7% w Czechach). Na podstawie analizy statystycznej stwierdzono, że
poglądy respondentów z obu krajów nie różnią się w kwestii czynników determinujących udział
w imprezie. Są one jednak istotnie zróżnicowane przede wszystkim z uwagi na długość stażu
biegowego. Na przykład im dłuższy staż biegowy, tym częściej respondenci w obu krajach
wskazywali na ogólną atmosferę imprezy oraz atrakcyjność trasy biegowej (tab.). Podobnie
w obu krajach pakiet startowy i renomę imprezy najczęściej wskazywali respondenci biegający
od roku do 4 lat.
Dyskusja
Uzyskane wyniki badań wskazują, że profil osób biegających w lasach w Polsce i w Czechach nieco
się różni. Fakt ten znajduje potwierdzenie w innych badaniach dotyczących biegania prowadzo−
nych na terenie obu analizowanych krajów. Dzięgiel i Tomanek [2014] oraz Dusiński [2016] wyka−
zali, że w Polsce bieganiem zainteresowani są głównie mężczyźni, osoby w średnim wieku lub
młodsze, mieszkańcy miast i osoby deklarujące powyżej 4−letni staż biegowy. Z kolei w Czechach
bieganie jest szczególnie popularne wśród kobiet. Najliczniejszą grupę biegaczy stanowią osoby
w wieku 20−29 lat (http://behame.cz/3441/statistiky−a−analyza−oblibenosti−behani−v−ceske−republice).
Polska Republika Czeska Razem
Poland Czech Republic In total
<1 2−4 >4 <1 2−4 >4 PL CZ
Ogólna atmosfera panująca na imprezie
General atmosphere at the event 52,2 66,7 73,7 50,9 71,5 67,5 68,5 66,0
Atrakcyjność trasy biegowej
Running trail attractiveness 41,3 57,0 61,8 73,7 74,8 76,3 57,5 75,2
Bliska odległość od miejsca zamieszkania
Close to the place of residence 34,8 38,6 36,6 50,9 43,9 44,7 37,0 45,6
Renoma imprezy
Reputation of the event 8,7 24,6 24,2 7,0 20,3 19,3 22,3 17,3
Niska opłata startowa
Low starting fee 10,9 23,7 15,1 31,6 21,1 19,3 17,3 22,4
Liczba uczestników
Number of participants 4,3 10,5 14,5 17,5 13,0 10,5 11,8 12,9
Pakiet startowy
Starter pack 6,5 17,5 3,8 3,5 13,0 6,1 8,7 8,5
Bezpieczeństwo
Security 17,4 2,6 4,8 12,3 4,1 4,4 5,8 5,8
Impreza towarzysząca
Accompanying event 2,2 1,8 3,8 12,3 2,4 2,6 2,9 4,4
Udział VIP−ów
VIPs participation 4,3 0,9 1,6 0,0 0,0 1,8 1,7 0,7
Tabela.
Czynniki wpływające na wybór konkretnej imprezy biegowej z podziałem na kategorie stażu biegowego
respondentów z Polski i Czech [%]
Factors determining the attractiveness of running events in forest in reference to respondents experience
in running in Poland and the Czech Republic [%]
Atrakcyjność imprez biegowych w lasach 615
Šišaka [1996] stwierdził, że czeskie lasy częściej odwiedzane są przez ludzi między 15 a 29 rokiem
życia niż przez ludzi starszych. W omawianych badaniach zarówno w kraju, jak i w Czechach naj−
mniejszą grupę stanowili respondenci w wieku powyżej 55 lat. Odpowiada to ustaleniom Dwyera
[1993], z których wynika, że wśród wypoczywających w lasach wraz z wiekiem obserwuje się
równomierny spadek udziału w aktywnych formach rekreacji. Z wiekiem maleje też zaintereso−
wanie bieganiem.
Jak dowodzą przeprowadzone badania, wśród osób biegających w polskich lasach bardzo
duży odsetek (70,2%) stanowią osoby uczestniczące w zorganizowanych imprezach biegowych,
co zapewne wynika z faktu, że na tych terenach w ostatnich latach znacząco wzrosła liczba imprez
sportowych [Janeczko i in. 2017]. Wśród czeskich respondentów odsetek osób uczestniczących
w imprezach biegowych nie był tak wysoki jak w Polsce, co można łączyć z faktem, że w czeskich
lasach imprezy biegowe nie są tak popularne jak w naszym kraju. Z zapisów czeskiej ustawy o la−
sach (art. 20, pkt 5) wynika, że w porównaniu z Polską procedura organizacji imprezy sportowej
w lesie jest dużo bardziej skomplikowana. Mimo tego w Czechach las jest najbardziej preferowa−
nym miejscem do biegania (http://run−magazine.cz/homepage/pruzkum−kde−a−kdy−nejcasteji−
−behame#). Z prezentowanych badań wynika, że udział w zorganizowanych imprezach sportowych
w obu krajach warunkowany jest długością stażu biegowego. Do podobnych wniosków doszedł
również Dusiński [2016]. Wśród polskich respondentów zdecydowanie wyższy aniżeli w Czechach
był odsetek osób deklarujących długi, ponad czteroletni staż biegowy, ponadto przeważali męż−
czyźni. Wielu też badaczy [Ziegler 1991; Gill i in. 1996] przypisuje mężczyznom wyższą potrzebę
współzawodnictwa niż kobietom, a zatem ich udział w różnego typu zawodach jest wyższy.
Przeprowadzone badania wskazują, że w Polsce i w Czechach do najbardziej istotnych czyn−
ników wpływających na decyzję respondentów o udziale w leśnej imprezie biegowej należą
ogólna atmosfera panująca na zawodach i charakter trasy biegowej. Ogólna atmosfera imprezy
była wysoko punktowana przez uczestników ogólnopolskiego badania „Narodowy spis biegaczy
2014”. Z kolei atrakcyjność trasy była najczęściej wskazywanym elementem decydującym o wy−
borze turystycznej destynacji biegowej przez respondentów biorących udział w badaniach Dusiń−
skiego [2016]. Tainio [2012] zwraca uwagę, że środowiskowe uwarunkowania, w tym estetyka
otoczenia czy krajobraz, są szczególnie istotne dla biegających hobbistycznie.
Wzrost popularności biegania w lasach oraz obserwowany w ostatnich latach wzrost zainte−
resowania użytkowaniem obszarów leśnych w celach rekreacyjno−sportowych wskazują na ko−
nieczność głębszego rozpoznania potrzeb i preferencji uczestników imprez sportowych, w tym
również biegowych w lasach. Obecnie dość dobrze poznane są już preferencje i oczekiwania róż−
nych grup społecznych w odniesieniu do turystyki i rekreacji na terenach leśnych [Vander Stoep,
Duniavy 1992; Alberga, Dawson 1993; Hammitt, Patterson 1993; Janeczko 2002]. Brakuje jednak
opracowań, które dogłębniej pozwalałyby ustalić zachowania, oczekiwania i preferencje okre−
ślonych grup użytkowników, np. osób biegających w lasach czy uczestników leśnych imprez
sportowych. Stąd też omówione w pracy wyniki istotnie wypełniają tę lukę i rozszerzają wiedzę
na temat społeczno−sportowych funkcji lasu. Stanowią też istotną wskazówkę dla firm zajmują−
cych się organizacją imprez biegowych. Wiedza na temat profilu uczestników imprez sportowych
i motywów ich udziału w leśnych zawodach biegowych umożliwia lepszą alokację środków prze−
znaczonych na realizację imprezy.
Wnioski
EProfil osób biegających w lasach obu krajów zasadniczo się różni, podobnie jak frekwencja
w leśnych imprezach sportowych. Natomiast motywy udziału w imprezach sportowych odby−
wających się w lasach Polski i Czech są do siebie zbliżone.
Emilia Janeczko i inni
616
EGłównym czynnikiem determinującym udział respondentów w leśnej imprezie biegowej oraz
różnicującym poglądy na temat jej atrakcyjności jest długość stażu biegowego. Uczestnictwo
w imprezach biegowych wzrasta wraz z długością stażu w bieganiu. Wraz z wydłużaniem się
stażu biegowego rośnie przekonanie respondentów, że atrakcyjność imprezy biegowej wynika
z ogólnej atmosfery panującej na zawodach oraz charakteru trasy biegowej.
EIstnieje konieczność poznania skali działań podejmowanych przez różne organizacje, w szczegól−
ności PGL LP, w zakresie udostępniania lasu społeczeństwu dla celów związanych ze sportem
i aktywnym wypoczynkiem.
Podziękowania
Serdecznie dziękujemy firmie RAUL s.r.o., partnerowi marketingowemu „Running Forest”, za
pomoc w dystrybucji kwestionariuszy ankiety.
Literatura
Alberga K. A., Dawson C. P. 1993. Effects of seasonality and time of week on hiker motivations and satisfactions
in the high peaks Wilder nessarea. Proceedings of the 1993 Northeastern recreation research symposium. Saratoga
Springs, NY. Gen. Tech. Rep. NE−185. PA: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Forest
Experiment Station.
Barton J., Pretty J. 2010. What is the Best dose of nature and Green exercise for improving mental health? A multi−
studyanalysis. Environmental Science & Technology 44: 3947−3955.
Berman M. G., Jonides J., Kaplan S. 2008. The cognitive benefits of interacting with nature. Psychologival Science
19: 1207−1212.
Bowler D. E., Buyung−Ali L. M., Knight T. M., Pullin A. S. 2010. A systematic review of evidence for the added
benefits to health of exposure to natural environments. BMC Public Health 10: 456.
Dusiński M. 2016. Turystyka biegowa w Polsce i uwarunkowania jej rozwoju. Praca magisterska. Turystyka i Rekreacja,
Wydział Nauk Ekonomicznych, SGGW w Warszawie.
Dwyer J. F. 1993. Customer diversity and the future demand for outdoor recreation. Proceedings of the 1993 Northeastern
recreation research symposium. April 18−20, Saratoga Springs, NY. Gen. Tech. Rep. NE−185. PA: U.S. Department
of Agriculture, Forest Service, Northeastern Forest Experiment Station. 59−63.
Dzięgiel A., Tomanek M. 2014. Sylwetka uczestnika górskich imprez biegowych. Studia i Monografie AWF we
Wrocławiu 120: 88−102.
Gill D. L., Williams L., Dowd D. A., Beaudoin C. M. 1996. Competitive orientations and motives of adult sport
and exercise participants. Journal of Sport Behavior 19: 307−318.
Hammitt W. E., Patterson M. E. 1993. Use patterns and solitude preferences of shelter campers in Great Smoky
Mountains National Park U.S.A. Journal of Environmental Management 38: 43−53.
Hillsdon M., Panter J., Foster C., Jones A. 2006. The relationship between access and quality of Urban Green
space with population physical activity. Public Health 120 (12): 1127−1132.
Janeczko E. 2002. Środowiskowe i społeczne uwarunkowania funkcji rekreacyjnej lasów Mazowieckiego Parku
Krajobrazowego (MPK). Praca doktorska. Wydział Leśny SGGW, Warszawa.
Janeczko E., Woźnicka M., Kargul−Plewa D., Nowacka W. 2017. Sport and fitness running in Polish State Forest
– case study. 3th International Conferences on Landscape and Human Health: Forests, Parks and Green Care in
Vienna, Austria 17−19 May 2017. Proceedings.
Mitchell R. 2013. Is physical activity in natural environments better for mental health than physical activity in other
environments? Social Science & Medicine 91: 130−134.
Ogles B. M., Masters K. S. 2003. A typology of maraton runners based on luster analysis of motivations. Journal of
Sport Behavior 26 (1): 69−85.
Šišak L. 1996. Náwšté wnostlesa obywateli České Republiky. Frequention of forests by inhabitants of the Czech
Republic. Lesnictvi forestry 42 (6): 245−253.
Tainio M. 2012. Artification of sport: the case of distance running. Contemporary Aesthetics 4: 1−12.
Vander Stoep G. A., Duniavy L. 1992. Public involvement in developing park and open space recreation manage−
ment strategies. Proceedings of the 1992 Northeastern recreation research symposium, Gen. Tech. Rep. NE−176.
PA: U.S. Department of U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Forest Experiment
Station.
Waśkowski Z. 2014. Bieganie jako forma aktywnego spędzania wolnego czasu przez kobiety – motywy, preferencje
i oczekiwania. Marketing i Rynek 11: 483−491.
Ziegler S. G. 1991. Perceived benefits of maraton running in males and females. Sex Roles 25: 119−127.
Article
Purpose Sporting events are the core of sport tourism. However, when it comes to business models (BM) in the context of event sport tourism, that is, how value is created and delivered at events, there is an obvious lack of research. The purpose of this paper is to deepen the understanding of BMs in the specific context of event sport tourism. Design/methodology/approach Focusing on trail-running sport events which are rapidly growing in popularity, the paper assesses actual events relative to the existing conceptual BM framework by using the analytical possibilities of the multiple-case study and by applying the interview and observation methods. Findings The results indicate that the core logic of the examined event-related sport tourism practices is very similar, although there are some significant differences. In addition, this study raises questions concerning potential modifications within the applied framework. Primarily, these relate to the partner network being identified as a second-order theme and an independent BM category and, communication with stakeholders (primarily with competitors), as a key process within the event BM. Originality/value This paper focuses on under-researched topics in the context of tourism, that is, the BM concept in relation to event sport tourism in general and trail-running sport tourism in particular. The paper provides a better understanding of the BM concept as a whole, and trail-running event sport tourism suppliers could benefit from the research findings by potentially avoiding business mistakes.
Article
Full-text available
Bieganie jako forma aktywnego spędzania wolnego czasu przez kobiety – motywy, preferencje i oczekiwania Streszczenie Mimo, że bieganie jest dla każdego tak samo dostępną formą spędzania wolnego czasu, to kobiety decydując się na taką rozrywkę kierują się innymi przesłankami niż mężczyźni. Dlatego ważne jest poznanie tych uwarunkowań i oczekiwań, aby lepiej dopasować ofertę usługową organizatorów imprez biegowych lub komunikatów promocyjnych producentów sprzętu biegowego. Aktywne spędzanie czasu wolnego przyczynia się do podnoszenia jakości życia, potwierdziły to także przeprowadzone badania, których wyniki posłużyły do napisania niniejszego artykułu. Title Running as a form of women's active leisure time -motives, preferences and expectations Summary Even though running is a form of leisure available in the same way for everyone, women decide on such entertainment due to other conditions than men. Therefore, it is important to know these conditions and expectations in order to match the event organizers' service offer or running equipment manufacturers' promotional communications better. Active leisure time activities contribute to improving the quality of life, it was also confirmed by conducted studies, the results of which were used to write this article.
Article
Full-text available
There is increasing interest in the potential role of the natural environment in human health and well-being. However, the evidence-base for specific and direct health or well-being benefits of activity within natural compared to more synthetic environments has not been systematically assessed. We conducted a systematic review to collate and synthesise the findings of studies that compare measurements of health or well-being in natural and synthetic environments. Effect sizes of the differences between environments were calculated and meta-analysis used to synthesise data from studies measuring similar outcomes. Twenty-five studies met the review inclusion criteria. Most of these studies were crossover or controlled trials that investigated the effects of short-term exposure to each environment during a walk or run. This included 'natural' environments, such as public parks and green university campuses, and synthetic environments, such as indoor and outdoor built environments. The most common outcome measures were scores of different self-reported emotions. Based on these data, a meta-analysis provided some evidence of a positive benefit of a walk or run in a natural environment in comparison to a synthetic environment. There was also some support for greater attention after exposure to a natural environment but not after adjusting effect sizes for pretest differences. Meta-analysis of data on blood pressure and cortisol concentrations found less evidence of a consistent difference between environments across studies. Overall, the studies are suggestive that natural environments may have direct and positive impacts on well-being, but support the need for investment in further research on this question to understand the general significance for public health.
Article
Full-text available
Green exercise is activity in the presence of nature. Evidence shows it leads to positive short and long-term health outcomes. This multistudy analysis assessed the best regime of dose(s) of acute exposure to green exercise required to improve self-esteem and mood (indicators of mental health). The research used meta-analysis methodology to analyze 10 UK studies involving 1252 participants. Outcomes were identified through a priori subgroup analyses, and dose-responses were assessed for exercise intensity and exposure duration. Other subgroup analyses included gender, age group, starting health status, and type of habitat. The overall effect size for improved self-esteem was d = 0.46 (CI 0.34-0.59, p < 0.00001) and for mood d = 0.54 (CI 0.38-0.69, p < 0.00001). Dose responses for both intensity and duration showed large benefits from short engagements in green exercise, and then diminishing but still positive returns. Every green environment improved both self-esteem and mood; the presence of water generated greater effects. Both men and women had similar improvements in self-esteem after green exercise, though men showed a difference for mood. Age groups: for self-esteem, the greatest change was in the youngest, with diminishing effects with age; for mood, the least change was in the young and old. The mentally ill had one of the greatest self-esteem improvements. This study confirms that the environment provides an important health service.
Article
The fastest growth in US outdoor recreation participation is projected for activities that are popular with older adults, and the slowest growth for those activities popular with younger adults. Nationally, changing age distribution is the main reason for change in participation; but, in some areas of the US, changing racial and ethnic structure and urban residence also are very important. Cohort component projected models estimate that participants be older and will include more racial and ethnic minorities, with minorities a substantial portion of increases in participants. Researchers can explore the use of cohort component projection models and other approaches to predicting recreation behaviour, to analyze ongoing trends, and to generate better data for use in predictive models. Research is needed to develop guidelines for plans and programs to meet the needs of customers who are increasingly older, urban, and more racially and ethnically diverse. -from Author
Article
Visitor use management in wildland recreation areas depends on visitor use and preference information about various types of users. This study reports on the user characteristics, use patterns and encounter preferences of backcountry shelter campers, a type of user little studied in the past. In 1987, 252 backpackers to shelters in Great Smoky Mountains National Park (GSMNP) were surveyed on-site and by a mail questionnaire. Only one person per party was sampled, resulting in a final response rate of 73%. Results indicated the "typical" shelter user averaged 33 years of age, was college educated (X̄ = 15·6 years of education) and came from urban areas of nearby states. Eighty-four per cent had previous backpacking experience, averaging 6·8 total years of experience. Most backpackers (59%) took three or fewer trips per year (X̄) = 3·9 trips/year). Backpacking experience restricted to only GSMNP showed 65% repeat users, averaging 5·4 years of previous use and 3·1 trips per year in the study area. Trips in the study area consisted of 3-day hikes (X̄ = 3·2 days), with 94% of users backpacking less than 5 days. Distance hiked ranged from 3 to 80 miles (X̄ = 24 miles), and 73% of the parties contained 2-4 individuals. Encounter levels were highest on trails (X̄ = 10·2 parties/trip), with shelter encounters (X̄ = 2·7 parties/trip) being less. A third of users reported that they felt the number of encounters detracted from their solitude experience. Results are discussed and compared with similar data reported for backcountry areas in the south-east and western U.S.
Article
Experimental evidence suggests that there may be synergy between the psychological benefits of physical activity, and the restorative effects of contact with a natural environment; physical activity in a natural environment might produce greater mental health benefits than physical activity elsewhere. However, such experiments are typically short-term and, by definition, artificially control the participant types, physical activity and contact with nature. This observational study asked whether such effects can be detected in everyday settings at a population level. It used data from the Scottish Health Survey 2008, describing all environments in which respondents were physically active. Associations were sought between use of each environment, and then use of environments grouped as natural or non-natural, and the risk of poor mental health (measured by the General Health Questionnaire (GHQ)) and level of wellbeing (measured by the Warwick Edinburgh Mental health and Wellbeing Score (WEMWBS). Results showed an independent association between regular use of natural environments and a lower risk of poor mental health, but not for activity in other types of environment. For example, the odds of poor mental health (GHQ ≥ 4) among those regularly using woods or forests for physical activity were 0.557 (95% CI 0.323-0.962), compared to non-users. However, regular use of natural environments was not clearly associated with greater wellbeing, whilst regular use of non-natural environments was. The study concludes that physical activity in natural environments is associated with a reduction in the risk of poor mental health to a greater extent than physical activity in other environments, but also that activity in different types of environment may promote different kinds of positive psychological response. Access to natural environments for physical activity should be protected and promoted as a contribution to protecting and improving population mental health.
Article
The differences in both perceived benefits and attitudes toward running between male and female runners, and between runners who classified themselves as competitive runners (CR) or recreational runners (RR), was the focus of this study. Four-hundred and two runners completed the Ten-Minute Survey for Runners within two weeks of completing a marathon. RR, more so than CR, perceived greater benefits from running. However, CR expressed a more positive attitude toward running and its role in their lives than did RR. Men perceived running to be more beneficial to them than women. However, women, more so than men, felt running had a positive effect on self-image and their lives were richer because of running. Future research concerns on the effects of competition on the lives of women are explored.