ArticlePDF Available

The role of children’s literature in the patriotism, and the upbringing of Kurdish children

Authors:

Abstract

Children’s literature, despite being a relatively young branch of literature in general, is an important factor in the upbringing of children. Its basic aims have been obvious but not simple to achieve – to develop a child’s personality, provide educational experiences and encourage him to read. Along with areas such as art, theater, puppetry, music, movement and field trips, literature is also an object of children’s attention. Moreover it provides an opportunity to gain experience and learn a lesson, as children are usually open to fairytale-like content. Because of that, a magic world of adventures usually becomes a part of the educational process, imparting moral patterns and exposing them to various experiences, values and attitudes. Listening to stories told by parents, nannies, and teachers, which are later read by children themselves, is an activity beloved by children from all over the world. This research focuses especially on Kurdish experiences in terms of children’s literature and its role in bringing up a child. It indicates essential differences between contents, aims and circumstances upon which certain stories occurred. It provides an explanation of their role in developing a mature personality and patriotism41 upbringing among Kurdish children.
1S[FHMŕE /BSPEPXPžDJPXZ 3FWJFXPG/BUJPOBMJUJFT tOS / t World of Slavs / Świat Słowian
*44/9QSJOUt*44/POMJOFt%0*QO
Farhang Muzzafar Muhamad*
Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq /Salahaddin University-Erbil, Region Kurdystanu, Irak
The role of children’s literature
in the patriotism, and the upbringing of Kurdish children
Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie
i wychowaniu dzieci kurdyjskich
Keywords: Children’s literature, Kurdish Chil-
dren’s Literature, Kurdish Culture, Kurdish
Nationalism, Role of Education
Introduction
Assuming that Charlotte Huck, an Amer-
ican professor and expert of childrens lit-
erature was correct in her considerations,
childrens books can be defined as those
‘that have the childs eye at the center’
1
. e
concise definition seems to be obvious, al-
though it needs to be explained.
Is children’s literature about what we
read to children? Or maybe what children
read about? Or maybe both? Does it in-
clude solely books, or is an orally trans-
mitted story a part of it also? Is it a mod-
ern phenomenon or has it been present
in bringing up a child since time imme-
morial?
Children’s literature is a relatively
young branch of literature in general. Some
1
C.H. Huck, B.Z. Kiefer, S. Hepler, J. Hickman,
Childrens literature in the elementary school, 8th ed.,
New York 2004, p. 5.
* Correspondence address: Dept. of Kurdish Language, College of Basic Education, Kirkuk Road, Erbil 44002,
Kurdistan Region / Iraq, e-mail: farhang_rashkini@yahoo.com.
Słowa kluczowe: literatura dziecięca, kurdyjska
literatura dziecięca, kultura kurdyjska, nacjona-
lizm kurdyjski, rola edukacji
Wstęp
Zakładając, że Charlotte Huck, amerykań-
ska profesor i znawca literatury dziecięcej,
miała rację w swoich rozważaniach, książ-
ki dla dzieci można zdefiniować jako te,
„które patrzą na świat okiem dziecka”1.
Tak zwięzła definicja wydaje się oczywi-
sta, chociaż wymaga pewnych wyjaśnień.
Czy literatura dziecięca jest tym, co
czytamy dzieciom? A może to, o czym
dzieci czytają? A może jedno i drugie? Czy
obejmuje ona wyłącznie książki, czy też
ustnie przekazywane opowiadanie jest tak-
że jej częścią? Czy jest to zjawisko współ-
czesne, czy też jest ona obecna w wycho-
wywaniu dzieci od niepamiętnych czasów?
Literatura dziecięca jest w ogóle sto-
sunkowo młodą literaturą. Niektórzy
1
C.H. Huck, B.Z. Kiefer, S. Hepler, J. Hickman,
Childrens literature in the elementary school, 8th ed.,
New York 2004, s. 5.
356
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
Farhang Muzzafar Muhamad
may say it appeared in 1865 with the re-
lease of Lewis Carolls Alices Adventures in
Wonderland
2
. Others may disagree, point-
ing to A Little Pretty Pocket-book written in
1744 by British publisher John Newbery as
the first book dedicated specifically to chil-
dren3. Some even think that highly mor-
alistic and religiously influenced stories
common during e Middle Ages consti-
tute the root of childrens literature.
Nevertheless, there is little doubt
about the golden age of childrens litera-
ture, which is commonly considered to
last through the nineteenth and twenti-
eth century. During this period the mod-
ern form of childrens literature developed
and received attention from researchers
and prominent writers. Certain genres be-
gan to form and children’s books were no
longer only stories. ey varied signifi-
cantly and developed in many ways. To-
day we can specify at least a dozen genres
and subcategories of children’s literature
such as fairy tales, myths, fables, legends,
tall tales, poetry and verse, fantasy, and
realistic or historical fiction4. It has to be
mentioned that there are also works ded-
icated to beginning readers such as word-
less books and easy-to-read books5 (with
a vocabulary adjusted to the child’s skills
and needs) in which illustrations constitute
a clue to unraveling the message.
2
N.A. Anderson, Elementary Children’s Lite-
rature: e Basics for Teachers and Parents, 2/E, Pe-
arson 2005, p. 4.
3 C.L. Burke, J.G. Copenhaver, Animals as Pe-
ople in Children’s Literature, “Language Arts” 2004,
Vol. 81 No. 3, p. 208.
4 N.A. Anderson, op. cit., p. 8.
5 Ibidem, p. 12.
twierdzą, że pojawiła się w 1865 r. wraz
z wydaniem Alicji w krainie czarów Carla
Lewisa2. Inni mogą się nie zgadzać, wska-
zując na książkę Little Pretty Pocket-book
napisaną w 1744 r. przez brytyjskiego wy-
dawcę Johna Newbery’ego jako pierwszą
książkę dedykowaną specjalnie dla dzieci
3
.
Niektórzy nawet uważają, że wysoce mora
-
listyczne i religijne wpływy opowieści po-
pularne w czasach średniowiecza stanowią
podstawę literatury dziecięcej.
Niemniej jednak, powszechnie panuje
opinia, że złoty wiek literatury dziecięcej
przypada na wiek XIX i XX. W tym okre-
sie nowoczesna forma literatury dla dzieci
rozwijała się, przyciągając uwagę naukow-
ców i wybitnych pisarzy. Zaczęły się poja-
wiać określone rodzaje, a książki dla dzieci
nie były już tylko opowieściami. Znacznie
się różnicowały i rozwijały na wiele spo-
sobów. Obecnie możemy określić co naj-
mniej kilkanaście gatunków i podkategorii
literatury dziecięcej, takich jak: bajki, mity,
legendy, niewiarygodne historie, poezja
i wiersze, fantastyka i powieść współcze-
sna lub historyczna4. Należy wspomnieć,
że istnieją również pozycje przeznaczone
dla początkujących czytelników, takie jak
książki bez słów i książki łatwe w czyta-
niu5 (ze słownictwem dostosowanym do
umiejętności i potrzeb dziecka), w których
ilustracje stanowią wskazówkę do zrozu-
mienia treści.
2 N.A. Anderson, Elementary Children’s Litera-
ture: e Basics for Teachers and Parents, 2/E, Pear-
son 2005, s. 4.
3
C. Burke, J.G. Copenhaver, Animals as Peo-
ple in Children’s Literature, „Language Arts” 2004,
vol. 81, nr 3, s. 208.
4 N.A. Anderson, op. cit., s. 8.
5 Ibidem, s. 12.
357
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Along with the development of chil-
dren’s literature, the attitude towards
and perception of childhood in society
changed significantly in the eighteenth
century. As Burke and Copenhaver argue
“the notion of childhood that we know
today did not exist6. It gradually became
clear that childhood was a distinct part of
human life with its own specific needs and
capabilities that should not be neglected,
as they may have a huge impact on per-
sonality and the future success of a child.
What are, therefore, the possible bene-
fits of children’s literature? Although each
child is an individual person, there are
many values in the readings that apply to
the majority of children. One can point
out the expanding of childrens vocabulary,
imagination and knowledge of the world
around them, as well as facing various feel-
ings and emotions. It also creates a bond
with the reader and encourages them to
read in the future7. Many researchers in-
dicate that reading to children increases
athe chances of them being successful at
school. Despite the fact that all the values
mentioned above are important and em-
phasized by teachers and methodologists,
children themselves would probably state
clearly that by reading they gain an op-
portunity to participate in a magic world
of adventures with their favorite charac-
ters. Entertainment thus should not be un-
derestimated.
Many other values could also be add-
ed. All of them are intended to help bring
up a child able to fit its place in a family,
6 C.L. Burke, J.G. Copenhaver, op. cit., p. 208.
7 N.A. Anderson, op. cit., pp. 19-20.
Wraz z rozwojem literatury dla dzie-
ci postawa wobec dzieciństwa i jego po-
strzeganie znacząco zmieniły się w społe-
czeństwie w XVIII w. Burke i Copenhaver
twierdzą, że „pojęcie dzieciństwa, o któ-
rym dzisiaj wiemy, nie istniało
6
. Stopnio-
wo stało się jasne, że dzieciństwo było od-
rębną częścią życia ludzkiego z własnymi
specyficznymi potrzebami i zdolnościami,
których nie należy zaniedbywać, ponieważ
mogą one mieć ogromny wpływ na oso-
bowość i przyszły sukces dziecka.
Jakie są zatem potencjalne korzyści z li-
teratury dziecięcej? Chociaż każde dziecko
jest indywidualną osobą, większość dzieci
może czerpać znaczące korzyści z czyta-
nia. Można tu wskazać poszerzenie słow-
nictwa u dzieci, wzbogacenie wyobraźni
i wiedzy o otaczającym ich świecie, a także
przeżywanie różnych uczuć i emocji. Two
-
rzy to też więź z czytelnikiem i zachęca ich
do czytania w przyszłości
7
. Wielu badaczy
wskazuje, że czytanie dzieciom zwiększa
ich szanse na sukces w szkole. Pomimo
tego, że wszystkie wyżej wymienione war-
tości są ważne i podkreślane przez nauczy
-
cieli i metodologów, same dzieci zapewne
stwierdzą, że poprzez czytanie mają moż-
liwość uczestniczenia w magicznym świe-
cie przygód ze swoimi ulubionymi posta-
ciami. Rozrywka nie powinna być więc
niedoceniana.
Można też wymienić wiele innych war-
tości. Wszystkie z nich mają pomóc wy-
chować dziecko, które będzie w stanie zna-
leźć swoje miejsce w rodzinie, społecz-
ności szkolnej i społeczeństwie w ogóle,
6 C.L. Burke, J.G. Copenhaver, op. cit., s. 208.
7 N.A. Anderson, op. cit., s. 19-20.
358 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
school community and society in general,
as well as capable of handling various situ-
ations with maturity, following the social-
ly accepted moral or religious patterns and
of being a successful and satisfied person.
Although the stories told by parents,
teachers and nannies, and later read by
children themselves, constitute an element
of childhood beloved by children all over
the world, particular books and genres
may vary, depending on the circumstances
surrounding them. History, religion, tech-
nological advancement, literacy level, and
language status are just a few of the factors
that affect children’s literature’s conditions
and contents.
In this research we attempt to analyze
the role of children’s literature, the times in
which that literature and literacy became
common, particular motives and charac-
ters and their role in bringing up a child.
A brief introduction into history will be
followed by certain examples to show how
time, place and other circumstances affect
children’s literature, as well as what values
remain universal, despite fundamental dif-
ferences within Kurdish society.
e aim of this research is to explore
how in the course of historical develop-
ment the concept “patriotism” came into
contact with education and strengthened
several states in their fight for national in
-
dependence. us, it is possible to claim
that patriotism has deep roots and is a feel-
ing which is formed, supplemented, and
has changed throughout the years8.
8 K.S. Ergobek, A.B. Mukhamedzhanova,
D.K.Sartbaeva, A.S. Karpykbaeva, A.K. Bimagan-
betova, Patriotic upbringing of future teachers in the
a także będzie potrafiło radzić sobie w róż-
nych sytuacjach w sposób dojrzały, zgod-
nie z przyjętymi społecznie wzorami mo-
ralnymi lub religijnymi oraz będzie odno-
sić sukcesy i będzie spełnione.
Chociaż historie opowiadane przez ro-
dziców, nauczycieli i opiekunki, a później
czytane przez same dzieci stanowią ele-
ment dzieciństwa ukochanego przez dzie-
ci na całym świecie, poszczególne książki
i gatunki mogą różnić się w zależności od
okoliczności, w których funkcjonują. Hi-
storia, religia, postęp technologiczny, po-
ziom umiejętności pisania i język to tylko
niektóre z czynników mających wpływ na
warunki i treść literatury dziecięcej.
W tych badaniach próbuję przeanalizo-
wać rolę literatury dla dzieci, czas, w któ-
rym literatura i znajomość języka stały
się powszechne, konkretne motywy i po-
stacie oraz ich rolę w wychowaniu dziec-
ka. Po krótkim wprowadzeniu do historii
przedstawiam kilka przykładów, aby po-
kazać, jak czas, miejsce i inne okoliczno-
ści wpływają na literaturę dziecięcą, a tak
-
że jakie wartości pozostają uniwersalne,
pomimo fundamentalnych różnic w spo-
łeczeństwie kurdyjskim.
Celem tych badań jest przeanalizowa-
nie, jak w trakcie rozwoju historycznego
pojęcie patriotyzmu pojawiało się w edu-
kacji i jak wzmacniało niektóre państwa
w ich walce o niepodległość. Można więc
twierdzić, że patriotyzm ma głębokie ko-
rzenie i jest uczuciem, które powstaje, uzu-
pełnia i zmienia się przez lata8.
8 K.S. Ergobek, A.B. Mukhamedzhanova,
D.K.Sartbaeva, A.S. Karpykbaeva, A.K. Bimagan-
betova, Patriotic upbringing of future teachers in the
359
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
Kurdish nationalism
e Majority of Kurds are distributed in
Turkey, Iran, Iraq and Syria. Its boundaries
do not coincide with international fron-
tiers or internal administrative divisions9.
ere are various factors that play sig-
nificant role in establishing the Kurdish
nationality. ese include: international,
historical and political ones. ere was
no existing Kurdish state to forge a Kurd-
ish national identity. erefore, the argu-
ment that nations and their attachments,
like culture and territory, are given and pri
-
mordial and that these primordial features
precede all social and political interaction,
appear to be strong in the Kurdish case”10.
e literature on Kurds is mainly com-
posed of in-depth historical analysis of the
Kurdish people and histories of the devel-
opment of Kurdish national identity and
Kurdish nationalism. If we go back to the
beginning to the emergence of Kurdish
children’s literature we see that its roots
date back to the time long before the Kurd-
ish literary tradition began, although in its
written form it can be considered to start
with the emergence of the Kurdish dic-
tionary Nûbehara Biçûkan
11
(e Spring of
course of studying of the discipline “Children’s litera-
ture, “Life Science Journal” 2014, 11, p. 59.
9 C.J. Edmonds, Kurdish Nationalism, p.87,
http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/
002200947100600105 [access on: 10.10.2016].
10 Z.N. Kaya, Maps into Nations: Kurdis-
tan, Kurdish Nationalism and International Socie-
ty, London June 2012, p. 36, http://etheses.lse.ac.
uk/645/1/Zeynep_Maps_into_Nations.pdf [access
on: 11.10.2016].
11
e first text for children, which is the ‘didac-
tic poetry’ the work was taken on 12.03.1683, and
it is considered to be the beginning of the Kurdish
children literature. Students in the mosques aer
reading the Koran and save, ey Should memorize
Nacjonalizm kurdyjski
Większość Kurdów żyje w Turcji, Iranie,
Iraku i Syrii. Granice tych terenów nie po-
krywają się z granicami międzynarodowy-
mi czy wewnętrznymi podziałami admi-
nistracyjnymi9.
Istnieją różne czynniki, które odgrywa-
ją znaczącą rolę w ustalaniu obywatelstwa
kurdyjskiego. Należą do nich: międzynaro-
dowe, historyczne i polityczne. „Nie istnia-
ło wówczas państwo kurdyjskie, które wy-
tworzyłoby kurdyjską tożsamość narodo-
wą. Dlatego też argument, że narody i ich
spoiwa, takie jak kultura i terytorium, są
podstawowe i pierwotne i że te pierwotne
cechy poprzedzające wszystkie interakcje
społeczne i polityczne okazują się istotne
w przypadku Kurdów”10.
Literatura dotycząca Kurdów składa się
głównie z pogłębionej analizy historycz-
nej narodu kurdyjskiego i historii rozwo-
ju kurdyjskiej narodowej tożsamości i na-
cjonalizmu kurdyjskiego. Jeśli wrócimy do
początków pojawienia się kurdyjskiej lite
-
ratury dziecięcej, widzimy, że jej korzenie
sięgają czasów, zanim zaczęła się tradycja
literatury kurdyjskiej, chociaż za jej po-
czątek w formie pisanej można uznać mo-
ment pojawienia się słownika kurdyjskie-
course of studying of the discipline “Children’s litera-
ture, „Life Science Journal” 2014,11, s. 59.
9 C.J. Edmonds, Kurdish Nationalism,s.87,
http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/00
2200947100600105 [dostęp: 11.10.2016].
10 N.K. Zeynep, Maps into Nations: Kurdis-
tan, Kurdish Nationalism and International Soci-
ety, London School of Economics and Political Sci-
ence, London, June 2012, p. 36, http://etheses.lse.
ac.uk/645/1/Zeynep_Maps_into_Nations.pdf [do-
stęp: 11.10.2016].
360 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
Children) of the great poet Ahmadi Khani
(1650-1706) that was aimed at children12.
e purpose of writing (Nûbehara Biçû-
kan) by Ahmadi Khani was to teach Kurd
-
ish children the Kurdish language for use
in the mosque. He also wanted to give great
importance to the Kurdish language. Ah-
medi Khani was known for his writings on
patriotism and his ideas of nationalism.
He is considered as a first national poet
who writes a national poetry and in ( Mam
u Zain)13 he expresses his views and nos-
talgic love of his homeland and about the
unity of Kurds against enemies14.
There have also been other poets with
similar attempts to satisfy children’s lit-
erary needs, such as Sheykh Marfi Nodi
(1753-1838) who wrote Ahmedi, especially
for children and students of the mosque in
the mid-eighteenth century. e work con-
sists of 365 verses of didactic poetry aimed
at helping them learn Arabic15.
poetry on book ‘Nûbehara Biçûkan’. See: H.Haw-
rami, Adabi Mndalany Kurd Lekolinawaw. Mejuy
Sarhaldan, p. 161.
12 S. Nakshaband, A History of Kurdish Chil-
dren’s Literature, Paper presented at the EU – Inter-
national P.E.N Conference Language, Literature and
Culture of the kurdish People, Brussels 9-10 Decem-
ber 1999, translated by Dr. Zorab Aloian.
13 Mem and Zin is a tragic love story reminiscent
of Romeo and Juliet. Oral versions of it have been
collected by European Orientalists from as early as
the middle of the 19th century, and a poem based
on it was written down by the great Kurdish poet
Ahmed-i Khani in the 17th century. Neo-Aramaic
and Armenian versions of it also exist. e Kurdish
Project, http://thekurdishproject.org/history-and-
culture/kurdish-culture/kurdish-folklore/ [access
on: 10.10.2016.
14 A. al-sajadi, Meju-y adab-i kurdi, chapxanay
maarf, Bagdad 1971, p. 229.
15
H. Hawrami, Adabi Mndalany Kurd Lekolina-
waw. Mejuy Sarhaldan, Hawler 2005, p. 161.
go (Nûbehara Biçûkan)11 wielkiego poety
Ahmadi Khani (1650-1706), skierowane-
go do dzieci12. Dla Ahmadi Khani celem
napisania tej książki (Nûbehara Biçûkan)
było nauczanie kurdyjskich dzieci języka
kurdyjskiego do wykorzystania w mecze-
cie. Chciał również nadać duże znacze
-
nie językowi kurdyjskiemu. Ahmadi Kha-
ni znany był z pism o patriotyzmie i swo-
ich ideach nacjonalizmu. Jest uważany za
pierwszego narodowego poetę, który pi-
sał o narodowej poezji. W Mem i Zin13
prezentuje on swoje poglądy i nostalgicz-
miłość do swojej ojczyzny oraz pisze
o jedności Kurdów przeciwko wrogom14.
Byli też inni poeci, którzy próbowa-
li wyjść naprzeciw literackim potrzebom
dzieci, jak Sheykh Marfi Nodi (1753-1838),
który napisał Ahmedi, zwłaszcza dla dzieci
i studentów meczetu w połowie XVIIIw.
11 Jeżeli przyjrzymy się książce Nûbehara
Biçûkan (Nowe źródło dla młodych), możemy za-
uważyć, że ma ona ogromne znaczenie w literatu-
rze kurdyjskiej. Noubehara Biçûkan, napisana przez
Ahmada Khani, jest pierwszym tekstem dla dzieci,
a dokładniej „poezją dydaktyczną. Została ona na-
pisana 12 marca 1683 r. i jest uważana za początek
kurdyjskiej literatury dla dzieci. Studenci w mecze-
tach po przeczytaniu Koranu i zapisania, powin-
ni zapamiętać poezję z książki Nûbehara Biçûkan.
12 S. Nakshaband, A History of Kurdish Chil-
dren’s Literature, artykuł zaprezentowany na Kon-
ferencji Jezykowej EU − International P.E.N: Lite-
rature and Culture of the Kurdish People, Bruksela,
Belgia 9-10 grudnia 1999, przetłumaczone przez
dr. Zorab Aloian.
13 Mem i Zin to tragiczna historia miłosna przy-
pominająca Romeo i Julię. Wersje ustne zostały ze-
brane przez europejskich orientalistów już w po-
łowie XIX w., a w XVII w. wielki kurdyjski poeta
Ahmed-i Khani napisał wiersz na jego podstawie.
Istnieje również wersja neo-aramejska i ormiań-
ska. e Kurdish Project, http://thekurdishproject.
org/history-and-culture/kurdish-culture/kurdish-
-folklore/ [dostęp: 12.10.2016].
14 A. al-sajadi, Meju-y adab-i kurdi, chapxanay-
maarf, Badgdad 1971, s. 229.
361
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
A booklet titled Rola bzani written in
the Hawramî dialect by Mullah Khedr
Rawi (1721-1781) should be mentioned
as well, as it served as a mean to learn the
principles of the Islamic religion16. ese
works constitute the beginning of Kurd-
ish children’s literature.
What about Kurdish folklore?
Folklore is concerned with the rural people
and it continued to exist for a long time17.
It concentrates on the oral tradition of the
cultural aspect of these people. Such cul-
tural aspect continues for a long time and
takes into consideration the formal insti-
tutions such as schools, universities and
other academic places18.
Considering the first literary texts, we
cannot separate literature for children
from popular literature. ese folkloric
literary works that were made for children
included in their content different types of
literary arts and are considered an inde-
pendent Kurdish folklore in literature
19
.
Kurdish folklore has had a significant im-
pact on raising children. e children’s
stories of Kurdish folklore literature and
its topics are important factors that influ-
ence Kurdish children and their identity.
16 Ibidem, p. 164.
17 D. Noyes, e Social Base of Folklore, [in:]
A Companion to Folklore, edit. R. Bendix, G. Hasan-
Rokem, Malden 2012, pp. 15-16.
18 Eabd alnabi Aistif, Al’adab Alshaebi, https://
www.arab-ency.com/ar/ [access on: 10.10.2016].
19
N. Ahmad, Saratayak darbaray sarhaldani
adabi mndalani kurd, Hewler 2005, p. 8.
Praca składa się z 365 wersetów poezji dy-
daktycznej, które mają pomóc im nauczyć
się języka arabskiego15.
Należy również wspomnieć o bro-
szurze zatytułowanej Rola bzani, napisa-
nej w dialekcie Hawrama przez Mullaha
Khedr Rawi (1721-1781), która służyła
do nauki zasad religii islamskiej16. Prace
te stanowią początek kurdyjskiej literatu-
ry dziecięcej.
A co z folklorem kurdyjskim?
Folklor dotyczy ludności wiejskiej i ist-
nieje od dawna17. Koncentruje się na ust-
nej tradycji kulturowego aspektu tych lu-
dzi. Taki aspekt kulturowy trwa przez dłu-
gi okres i uwzględnia formalne instytucje,
takie jak szkoły, uniwersytety i inne insty-
tucje akademickie18.
Biorąc pod uwagę pierwsze teksty li-
terackie, nie możemy oddzielić literatu-
ry dla dzieci od literatury popularnej. Te
folklorystyczne dzieła literackie, napisane
dla dzieci wżnych rodzajach literackich,
są uważane za niezależny folklor kurdyjski
w literaturze
19
. Miał on znaczący wpływ na
wychowywanie dzieci. Opowieści dla dzie-
ci w literaturze folkloru kurdyjskiego i ich
tematyka ważnymi czynnikami, któ-
re mają wpływ na dzieci kurdyjskie i ich
15 H. Hawrami, Adabi Mndalany Kurd Leko-
linawaw, Mejuy Sarhaldan, Koriyanzari Kurdistan,
Hawler 2005, s. 161.
16 Ibidem, s. 164.
17 D. Noyes, e Social Base of Folklore, [w:]
A Companion to Folklore, red. R. Bendix, G. Hasan-
Rokem, Malden 2012, ss.15-16.
18 E. Aistif, Al’adab Alshaebi, https://www.ar-
ab-ency.com/ar/ [dostęp: 10.10.2016].
19
N. Ahmad, Saratayak darbaray sarhaldani
adabi mndalani kurd, Hewler 2005, s. 8.
362 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
Kurdish folklore literature is very rich and
full of stories and tales for children, and as
can be noticed, we oen find in these sto-
ries that the heroes are animals, which is
a common theme in the Kurdish story20.
e Kurdish folklore which is almost
completely oral, is incredibly rich and di-
verse, its stories are interesting for children
who listen while sitting around their par-
ents who narrate such stories. For example,
the story Titila u Bibila shows a goat and
her cubs facing a wolf. is story is sup-
posed to teach children that good forces
should triumph over evil.
Uncle Fox (Mam Rioy) is plentiful in
stories dedicated to children such as e
story of a fox with a person, e story of a fox
with a horse, e story of a fox with a bird,
e story of a fox with nature etc. In all those
stories, the fox is famous for using gim-
micks and deception21.
It is no doubt that Kurdish children
love these kinds of folklore stories because
they entertain and capture their attention.
e moral component in these kinds of
folk stories for children are derived from
the Kurdish community. In early child-
hood it was traditionally a grandmother
or mother that told the stories to children.
ey explained mysterious things to chil-
dren, advised them, instructed them and
guided their upbringing. Aer the end of
the narrative part of the story the chil-
dren asked their questions22. An example
of the masterpieces is Memu and Zin and
20 N. Ali Ameen, Mndal u Adab, Sulaymaniya
2006, p. 35.
21 Ibidem, p. 38.
22 Ibidem, p. 39.
tożsamość. Kurdyjska literatura folklory-
styczna jest bardzo bogata i pełna opowie-
ści oraz bajek dla dzieci, w których boha-
terami są zwierzęta, co jest typowym mo-
tywem w kurdyjskich historiach20.
Kurdyjski folklor, przekazywany głów-
nie w ustnej formie, jest bogaty i zróżni-
cowany. Te opowieści są interesujące dla
dzieci, które słuchają, siedząc wokół swo-
ich rodziców opowiadających takie histo-
rie. W piśmiennictwie kurdyjskim zna-
ne są także Historie od Serca (Chiroki ber
agrdan). Na przykład opowiadanie Titi-
la u Bibila ukazuje kozę i jej kocięta, któ-
re napotkały wilka. Ta opowieść ma na-
uczyć dzieci, że dobre siły powinny trium-
fować nad złem.
Wujek Lis (Mam Rioy) jest bogaty w hi-
storie poświęcone dziecku, takie jak Opo-
wieść o lisie z człowiekiem, Opowieść o lisie
z koniem, Opowieść o lisie z ptakiem, Opo-
wieść o lisie z naturą itp. We wszystkich
tych opowieściach lis jest znany ze stoso-
wania sztuczek i oszukiwania21.
Nie ulega wątpliwości, że dzieci kurdyj-
skie kochają takie historie folklorystyczne,
ponieważ bawią one i przyciągają uwa-
gę. Element moralny w tego typu opowie-
ściach ludowych pochodzi od społeczno-
ści kurdyjskiej. W tradycji to właśnie bab-
cie lub matki opowiadały małym dzieciom
takie historie. Wyjaśniały im tajemnicze
sprawy, doradzały, pouczały i ukierunko-
wywały ich wychowanie. Po zakończeniu
narracyjnej części takiej opowieści dzie-
ci zadawały pytania22. Przykładem takich
20 N. Ali Ameen, Mndal u Adab, Sulaymaniya
2006, s. 35.
21 Ibidem, s. 38.
22 Ibidem, s. 39.
363
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
Khej and Siyamend23 Dimdim24 and Zem-
bilfrosh25.
e latter is about and old woman’s
love for a young basket seller. It is sim-
ilar of Zuleikha’s love for Joseph. Many
folktales feature the adventures of a bald-
headed boy, known as Keçelok; the Turks
have a similar figure known as Keloğlan,
and the Persians and the Azerbaijanis call
him Kachal26.
Kurdish children stories
Kurdish children’s stories appeared in
Kurdish literature in the second half of
the twentieth century. One of the most im-
portant pioneers of Kurdish children’s sto-
ries was prince Celadet Bedir Khan (1893-
1951) known by various nicknames, such
as “Cîrok bêj” meaning literally the story-
teller in the Kurmanji dialect. Despite the
fact that childhood was the core interest of
his poetry, the significance of these early
children’s stories lies in magnificence and
beauty in terms of content and style, bril-
liant plots, pure language and strong im-
ages. Subsequent fascinating stories were
created by Dr. “Kameran Badrkhan (1895-
23 Khej and Siyabend is another romance with
a tragic ending.
24
Dimdim is an epic based on a historical event,
the insurrection of the Kurds against the Safavid
Persian ruler Shah Abbas I in the 16th century:
a battle was fought at the fortress of Dimdim, located
south of Lake Urmiah (Reza’iyeh) in Iran.
25
Zembilfirosh (‘basket-seller’ in Kurdish) is
along poem that tells of an older woman’s love for
ayoung basket-seller; it is similar to the biblical story
of Joseph and Potiphar’s wife (Yusuf and Zuleikha),
which is also very popular among Middle Eastern
peoples, particularly the Kurds.
26
e Kurdish Project, http://thekurdishproject.
org/history-and-culture/kurdish-culture/kurdish-
folklore/ [access on: 12.10.2016].
arcydzieł Mem i Zin oraz Khej i Siy-
amend23, Dimdim24 i Zembilfrosh25.
Ten ostatni jest o miłości staruszki do
młodego sprzedawcy koszy. Podobnie jest
z miłością Zulejki do Józefa. Wiele ludo-
wych opowieści zawiera przygody łyse-
go chłopca, zwanego Keçelokiem; Turcy
mają podobną postać znajako Keloğlan,
a Persowie i Azerbejdżanie nazywają go
Kachal26.
Kurdyjskie opowiadania dla dzieci
Kurdyjskie opowiadania dla dzieci poja-
wiły się w literaturze kurdyjskiej w dru-
giej połowie XX w. Jednym z najważniej-
szych pionierów kurdyjskich opowieści
dla dzieci był książę Celadet Bedir Khan
(1893-1951) znany z różnych pseudoni-
mów, np. „Cîrokbêj”, co znaczy dosłownie
opowieść w dialekcie Kurmanji. Pomimo
tego, że dzieciństwo było w centrum za-
interesowań jego poezji, znaczenie tych
pierwszych opowieści dla dzieci wynika ze
wspaniałości i piękna pod względem treści
i stylu, genialnych dziełek, czystego języka
i wyrazistych obrazów. Kolejne fascynują-
23 Khej i Siyabend to kolejny romans z tragicz-
nym zakończeniem.
24 Dimdim jest eposem opartym na wydarze-
niu historycznym, powstaniu Kurdów przeciwko
safawidzkiemu władcy Persji Szachowi Abbasowi
I w XVI w.: bitwa odbyła się wokół twierdzy Dim-
dim, położonej na południe od jeziora Urmiah (Re-
za’iyeh) w Iranie.
25 Zembilfrosh (sprzedawca koszy) to długi
wiersz, który mówi o miłości starszej kobiety do
młodego sprzedawcy koszy; jest podobny do biblij-
nej opowieści o żonie Józefa i Potipara (Jusuf i Zu-
lejka), bardzo popularnej wśród ludów Bliskiego
Wschodu, szczególnie Kurdów.
26
e Kurdish Project, http://thekurdishpro-
ject.org/history-and-culture/kurdish-culture/kurd-
ish-folklore/ [dostęp: 12.10.2016].
364 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
1978), Mustafa Ahmed Poti and Shaker
Fattah” (1914-1988). Nevertheless, it was
“Shaker Fattah” (1914-1988) who stressed
the role of education for the Kurds and dis-
played interest in developing children and
expanding their own literature. One of his
collections Hawrey Mndalan “Friend of
Children” consists of short stories translat-
ed from Arabic, while another “Lajer Khor-
da “Under the Sun, published in 1947,
criticizes the old patriarchal and religious
order in the Kurdish community. Shak-
er Fattah also wrote “Flags Prominent”
in 1948, which depicts various scientists
and artists that have contributed to the en-
richment of human civilization. Couched
in the form of great literary articles and
characterized by simplicity of language
and freshness of style, it constituted an
exception to the traditional methods of
expression27.
Due to the Iraqi–Kurdish Autono-
my Agreement of 1970s
28
is considered
e Golden Age of Kurdish children’s lit-
erature29. e children’s stories have the
characteristics of constructive elements
through which the child learns the art of
27 A.-M. Qasim, Qsas Al-atfal w tajarb kurdiya
http://gilgamish.org/printarticle.php?id=2689 [ac-
cess on: 11.10.2016].
28
Iraqi–Kurdish Autonomy Agreement of 1970
was an agreement, which theIraqigovernment and
theKurdsreached in March 1970, in the aermath
of theFirst Kurdish–Iraqi War, for the creation of an
AutonomousRegion, consisting of the three Kurdish
governorates and other adjacent districts that have
been determined by census to have a Kurdish major-
ity. e plan also gave Kurds representation in gov-
ernment bodies, to be implemented in four years.
See: G.S. Harris,Ethnic Conflict and the Kurds, “An-
nals of the American Academy of Political and So-
cial Science” 1977, Vol. 433, Issue 1, pp. 118-120.
29 H. Husayni, Darwazayak bo Rakhnay Adabi
nwey Kurdi, Hawler 2010, p. 172.
ce historie stworzyli dr Kameran Badrkhan
(1895-1978), Mustafa Ahmed Poti i Sha-
ker Fattah” (1914-1988). Niemniej jednak
to właśnie Shaker Fattah (1914-1988) pod-
kreślał rolę edukacji Kurdów, wykazywał
zainteresowanie rozwojem dzieci i rozwija-
niem ich własnej literatury. W skład jednej
z jego kolekcji Hawrey Mndalan („Przyja-
ciel dzieci”) wchodzą opowiadania prze-
tłumaczone z języka arabskiego, podczas
gdy inna, Lajer Khorda („Pod słońcem”),
wydana w 1947 r., krytykuje stary patriar-
chalny i religijny porządek w społeczno-
ści kurdyjskiej. Shaker Fattah napisał także
książkę Flags Prominent w 1948 r., przed-
stawiającą różnych naukowców i artystów,
którzy przyczynili się do rozwoju cywili-
zacji. Ukształtowana w formie wielkich li-
terackich artykułów, charakteryzująca się
prostotą języka i świeżości stylu, stanowiła
wyjątek w stosunku do tradycyjnych me-
tod przekazu27.
Ze względu na Iracko-Kurdyjskie Po-
rozumienie o Wolności z 1970 r.28 okres
ten uważany jest za Złoty Wiek kurdyjskiej
27 A.-M. Qasim, Qsas Al-atfal w tajarbkurdiya,
http://gilgamish.org/printarticle.php?id=2689 [do-
stęp: 11.10.2016].
28 Porozumienie w sprawie iracko-kurdyjskiej
autonomii z 1970 r. było porozumieniem, które rząd
iracki i Kurdowie osiągnęli w marcu 1970 r., jako
pokłosie pierwszej wojny kurdyjsko-irackiej. Mia-
no utworzyć Region Autonomiczny, składający się
z trzech kurdyjskich regionów i innych przyległych
okręgów, które zostały wskazane na podstawie spi-
su powszechnego jako zamieszkałe przez większość
kurdyjską. Ten plan zakładał również przedstawiciel-
stwo Kurdów w organach rządowych, co miało być
wdrożone w ciągu czterech lat. Zob. G.S. Harris,Eth-
nic Conflict and the Kurds, „Annals of the Ameri-
can Academy of Political and Social Science” 1977,
Vol.433, Issue 1, s. 118-120.
365
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
life. rough the story children come to
understand lessons and socially desira-
ble behavior in an interesting way, devoid
of commands and prohibitions. e story
works to expand the imagination of a child,
as well as encourages independence and
creative inclinations.
Among the most famous Kurdish ani-
mal stories are the stories: Hen and the fox
(mryshka qwnda u rewy), Foxs and Sheep
(gwrg w barkh) snake uncle Omar (mare-
kay mam Omer) etc.
In the world literature the most famous
animal stories are the stories attributed to
AesoP, the ancient Greek writer who lived
centuries before BC, although some schol
-
ars said that he has no real presence. He is
of Ethiopian origin, just as the word “Ae-
soP” is a collection of stories, which, like
all narrated stories on the tongue of the
animal, provide useful moral advice, and
that Most of the characters are animals that
speak and act like humans, and each story
ends with a summary of its moral signifi-
cance30. Another content of Kurdish chil-
dren stories its Heroic and adventure sto-
ries which Includes stories which revolve
around championships, struggles, lead-
ers and heroes of Kurdish society, Who
had a significant influence on the histor-
ical course of the Kurdish people Exam-
ples of such stories are: Kawa blacksmith
(Kawa-y asngar), Khani Golden Palm
(Khani lap-zerin), Rostami Zal , Dimdim
Castle (Qal’ay Dimdim), Princess Khan-
zad Al-Sorani (Khanzada khani soran),
Salaheddin Al-Ayyubi, the twelve knights
(dwanza swara-y mariwan) and dozens of
30 See. Aesops Fables, http://history-world.org/
Aesops_Fables_NT.pdf [access on: 12.10.2016].
literatury dla dzieci29. Historie dla dzieci
charakteryzują się konstruktywnymi ele-
mentami, dzięki którym dziecko uczy się
sztuki życia. Dzięki opowieściom dzieci
mogą zrozumieć treści nauczania i zaak-
ceptować społecznie pożądane zachowa-
nia, bez stosowania poleceń i zakazów. Ta-
kie opowiadanie działa poprzez rozszerze-
nie wyobraźni dziecka, a także zachęca do
niezależności i kreatywności.
Do najsłynniejszych kurdyjskich opo-
wiadań o zwierzętach należą historie: Kura
i lis (Mryshkaqwnda u rewy), Lisy i owce
(Gwrg w barkh), Wąż wujek Omar (Mare-
kay mam Omer) itd.
W literaturze światowej najsłynniej-
sze opowieści o zwierzętach to opowie-
ści przypisywane Ezopowi, starożytnemu
greckiemu pisarzowi, który żył wiele wie-
ków przed naszą erą, chociaż niektórzy ba-
dacze stwierdzili, że nigdy nie istniał. Ma
pochodzenie etiopskie, podobnie jak sło-
wo „Aesop. Ezopowi przypisuje się zbiór
opowiadań, które dostarczają użytecz-
nych wskazówek moralnych, a większość
postaci to zwierzęta mówiące i działają-
ce jak ludzie. Każda taka opowieść koń-
czy się morałem30. Inną tematyką kurdyj-
skich opowiadań dla dzieci są heroiczne
i przygodowe historie, opowiadające o mi-
strzostwach, walkach, przywódcach i bo-
haterach społeczności kurdyjskiej, którzy
wywarli znaczący wpływ na historyczny
rozwój narodu kurdyjskiego. Przykłady
takich opowieści to: Kowal Kawa (Kala-y
asngar), Khani Złota Ręka (Khani lap-ze-
29
D. H. Husayni, Darwazayak bo Rakhnay Ad-
abi nwey Kurdi, Hawler 2010, s. 172.
30 Zob. Aesops Fables, http://history-world.org/
Aesops_Fables_NT.pdf [dostęp: 12.10.2016].
366 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
other Kurdish stories. All these stories that
we mentioned earlier are taught in schools
in the elementary stages in the curriculum
in the Kurdistan region.
Among the most famous Kurdish
writers of children’s stories are Latif Hel-
mat (1947-), Kamal Miriaudali (1951-),
Fahraydun Ali Ameen (1933-1992) and
others. e frequent places present in writ
-
ing are villages, forests, homes and school.
The educational role of story
in children’s lives
e story plays a big role in the compo-
sition of the child’s personality,
as well as
assisting them in adapting to the society in
which they live. In the stories the children
are provided with social values, customs
and traditions that prevail in the commu-
nity31. Religious stories are the most im-
portant kinds of children’s stories and the
most prevalent and influential in the minds
of the child. If well written, it is possible to
contribute to the religious upbringing of
the child and improve their religious con-
cepts dealing with worship, beliefs about
the life of the prophets, the stories of the
Koran, the life of the Prophet and ethics it
gives them ideal role models, entrenching
in them faith and unity of God. rough
religious stories children are supplied with
31 I.I. El Mosherfy, Adab Al-atfal Madkhal
Liltarbiya Al-ibdaeya, Alexandria 2005, p. 59.
rin), Rostami Zal, Zamek Dimdim (Qa-
l’ay Dimdim), Księżna Khanzad Al-Sorani
(Khanzadakhanisoran), Salaheddin Al-Ay-
yubi, Dwunastu rycerzy (Dwanzaswara-
-mariwan) i dziesiątki innych. Wszystkie
te historie, o których wspominałem wcze-
śniej, są nauczane w kurdyjskich szkołach
na podstawowym etapie nauczania.
Do najsłynniejszych pisarzy kurdyj
-
skich literatury dziecięcej można zali-
czyć takich twórców, jak: Latif Helmat
(ur. 1947), Kamal Miriaudali (ur. 1951),
Fahraydun Ali Ameen (1933-1992) oraz
innych. Najczęściej przedstawiane miej-
sca w ich twórczości to wioski, lasy, domy
i szkoły.
Edukacyjna rola opowiadań w życiu dzieci
Opowiadanie odgrywa dużą rolę w kształ-
towaniu osobowości dziecka, a także po-
maga im dostosować się do społeczeń-
stwa, w którym żyją. W opowiadaniach
dzieci wyznają wartości społeczne, zwy-
czaje i tradycje, które dominują w społe-
czeństwie
31
. Opowieści religijne są najważ-
niejszym rodzajem opowiadań dla dzieci,
najbardziej rozpowszechnionym i wpły-
wającym na umysł dziecka. Jeśli są dobrze
napisane, mogą przyczynić się do religij-
nego wychowania dziecka i zrozumienia
pojęć religijnych dotyczących kultu, wie-
rzeń o życiu proroków, opowieści o Kora-
nie, życiu Proroka i etyki. Dają dzieciom
idealne wzorce, umacniając w nich wiarę
i jedność z Bogiem. Poprzez historie reli-
gijne dzieci zapoznają się ze zrozumiałym
pojęciem religii i jedności, odnoszących się
31
I.I. El Mosherfy, Adab Al-atfal Madkhal Lilt
-
arbiya Al-ibdaeya, Alexandria 2005, s. 59.
367
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
a clear idea of religion and oneness, relat-
ing to the Holy Quran and the Sunnah.
ey also provide children with knowl-
edge about healthy habits that enable their
healthy physical growth, as well as car-
ries general information and facts about
the various communities and the world
around them. What is more, in the stories
children are provided with scientific facts
and laws and link them to different scien-
tific developments. Battle stories and na-
tional stories instill patriotism in the hearts
of children, leading to the preservation of
the state and loyalty to it. In the stories sci-
entists are shown along with their innova-
tions and their merits, and the scientists
become serious role models for children.
Stories in puzzles, science fiction and fic-
tion are meant to train children to remem-
ber and to focus their attention and imag-
ination, to link the incidents to public life
and to master the ability to solve the prob-
lems they face using judgment, good rea-
soning and conclusion.
Stories play a great role in the develop-
ment of the sung, spoken and written lan-
guage of children and in the increase of the
wealth of language they have. Also, the de-
velopment of literary appreciation in chil-
dren develops an awareness of the mean-
ings and the methods of literary beauty,
talent and the ability to detect them. e
story allows children to spend their leisure
time on what is useful and entertaining,
eliminating the boredom and ennui that
they could suffer from, as well as develops
a love for reading32.
32 Ibidem, p. 60.
do Świętego Koranu i Sunny. Zapewnia-
ją także dzieciom wiedzę na temat zdro-
wych nawyków umożliwiających zdrowy
wzrost fizyczny, a także zawierają infor-
macje ogólne i fakty dotyczące różnych
społeczności i otaczającego ich świata. Co
więcej, w opowiadaniach dzieci poznają
naukowe fakty i prawa oraz łączą je z róż-
nymi osiągnięciami naukowymi. Opowie-
ści o bitwach i historie narodowe wpaja-
ją patriotyzm w serca dzieci, co prowadzi
do umocnienia państwa i lojalności wo-
bec niego. W opowieściach naukowcy są
pokazywani wraz z ich innowacjami i za-
letami, stając się poważnymi wzorami dla
dzieci. Opowieści w zagadkach, science
fiction i proza mają na celu ćwiczenie pa-
mięci dzieci i koncentrowanie ich uwagi
i wyobraźni, łączenie wydarzeń z życiem
publicznym i opanowanie umiejętności
rozwiązywania problemów, z którymi się
zmagają, przy użyciu ich osądu, dobrego
rozumowania i wnioskowania.
Opowiadania odgrywają znaczącą rolę
w rozwoju śpiewu, mówionego i pisanego
języka dzieci i w zwiększaniu bogactwa ję-
zyka. Literatura rozwija u dzieci świado-
mość jej znaczenia i piękna, talent i zdol-
ność do jej odkrywania. Opowiadanie
umożliwia dzieciom spędzanie wolnego
czasu nad tym, co jest przydatne i rozryw-
kowe, eliminując nudę i znużenie, a także
rozwija miłość do czytania32.
32 Ibidem, s. 60.
368 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
The Kurdish Children’s Poetry
Poetry is another kind of literary genre
which deals with children’swriters33 and
is a distinct literary form in which chil-
dren find themselves in a fantasy where
they soar34. In addition, it meets physical
and emotional needs, as it is a serious art
in childrens literature that contributes to
their mentality and morality, both psycho-
logical and social35. Poetry takes a variety
of forms and may be in the shape of a song
or anthem, lyric or poetic drama, story or
poem36. e first children’s poetry written
by Emin Ali Bedrikhan (1851-1926), en-
titled Delaliya Zarokan was published in
the Kurdistan journal, in 1919 in Istanbul.
e poems were written in the form of the
seven stanza lullabies of lawandın-ewe37.
At the beginning of the twentieth cen-
tury a group of poets such as Goran (1904-
1962), Which he wrote (Ciq u niq, Mam
chawandar ect). Bekas (1903-1948) Which
he wrote (Jute kotr u boqek, Du pshila ect.),
and Dildar (1917-1948) the owner of the
Kurdish national anthem (Ay raqib) ap-
peared and wrote poetry for the children
in the collection of Diwans. ey stud-
ied the poetry of prominent poets such
as Peramerd (1867-1950) Rewi u kalash-
er, Qalabachka w baxawan, Hardi (1922-
2006), and Abdulwahid nuree (1904-1944)
in schools. e poetry expresses a love of
country and science. Faraydun Ali Ameen
(1933-1992) wrote for children in the
1960s, followed by Kakay Fahlah (1928-
33 Ibidem, p. 96.
34 Ibidem, p. 97.
35 Ibidem, p. 98.
36 Ibidem, p. 103.
37 H. Hawrami, op. cit., p. 167.
Kurdyjska poezja dla dzieci
Dla dzieci pisali również kurdyjscy poeci
33
.
Poezja jest odrębną formą literacką, wpro-
wadzającą dzieci w świat fantazji, gdzie
mogą rozwijać wyobraźnię34. Ponadto za-
spokaja ona potrzeby fizyczne i emocjo-
nalne, ponieważ stanowi zbiór poważnych
dzieł w literaturze dla dzieci, przyczynia-
jąc się do rozwoju ich umysłu i moralno-
ści, zarówno w sensie psychologicznym,
jak i społecznym35. Poezja przybiera róż-
ne formy i może mieć kształt pieśni lub
hymnu, dramatu lirycznego lub poetyc-
kiego, opowieści lub poematu36. Pierwszy
tom poezji dla dzieci, który napisał Emin
Ali Bedrikhan (1851-1926), zatytułowa-
ny Delaliya Zarokan, został opublikowa-
ny w kurdyjskim czasopiśmie w 1919 r.
w Stambule. Wiersze zostały napisane
w postaci siedmiozwrotkowych kołysa-
nek lawandın-ewe37.
Wśród kurdyjskich poetów urodzo-
nych na początku XX w. można wyróżnić
takich twórców jak: Goran (1904-1962)
(Ciqu niq, Mam chawandar etc.), Bekas
(1903-1948) (Juta kotr u boqek, Du pshila
etc.) i Dildar (1917-1948), autor kurdyj-
skiego hymnu narodowego (Ay raqib), któ-
ry napisał poezję dla dzieci w serii „Diwa-
nie”. Studiowali oni poezję wybitnych po-
etów, takich jak: Peramerd (1867-1950)
(Rewi u kalasher, Qalabachka w baxawan),
Hardi (1922-2006) i Abdulwahid nuree
(1904-1944). W poezji wyraża się miłość
do ojczyzny i nauki. Faraydun Ali Ameen
33 Ibidem, s. 96.
34 Ibidem, s. 97.
35 Ibidem, s. 98.
36 Ibidem, s. 103.
37 H. Hawrami, op. cit., s. 167.
369
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
1990) in the seventies, and Latif Halmat
(1947-) and Abdullah Pashew (1947-) in
the eighties38 Today Kazim Koye (1957-)
is considered one of the most prominent
children’s poets in Kurdistan.
The educational role of poetry in the lives of
Kurdish children
Poetry has played a big role in the devel-
opment, education and upbringing chil
-
dren. It is also fun and an exciting joy in-
side a child. It enriches a child’s imagina-
tion and develops his abilities to invent.
It gives them words and structures that
develop their linguistic wealth and helps
them use the language properly39. Kurdish
Children learn poetry in kindergarten and
school, e school has great role In educat-
ing and raising children, And this role be-
gins with the first enrollment of the child
at school and no one can deny such this
role. Erbil first school was the first public
school in the Erbil in kurdistan, officially
opened in 1930, and was able to graduate
many educated generations and dozens
of personalities and intellectuals, noting
that the first Erbil school was embracing
Jews, Christians, Muslims, Kurds, Arabs
and Turkmen without any discrimination.
In Sulaymaniyah e first school for
girls was opened in 1946 by (Habsa Khan
Naqib), e opening of schools in Kurd-
istan it causes to the development of chil-
dren’s literature specially poetry. Because
in the schools teach children Nation-
38 N. Ali Ameen, op. cit., p. 21.
39 I.I. El Mosherfy, op. cit., p. 104.
(1933-1992) pisał dla dzieci w latach 60.,
Kakay Fahlah (1928-1990) w latach 70.,
a Latif Halmat (1947-) i Abdullah Pashew
(1947-) w latach 80.38 Dzisiaj Kazim Koye
(1957-) jest uważany za jednego z najwy-
bitniejszych poetów piszących dla dzieci
w Kurdystanie.
Edukacyjna rola poezji
w życiu kurdyjskich dzieci
Poezja odgrywa dużą rolę w rozwoju, edu-
kacji i wychowaniu dzieci. To także zabawa
dla dziecka wywołująca podekscytowanie
i radość. Wzbogaca wyobraźnię dziecka
i rozwija jego umiejętności kreatywnego
myślenia. Daje mu słowa i struktury, wzbo-
gacając język i pomagając w jego prawidło-
wym użyciu39. Kurdyjskie dzieci uczą się
poezji w przedszkolu i szkole, która odgry-
wa znaczącą, niepodważalną rolę w ucze-
niu i wychowaniu dzieci, poczynając od
pierwszego dnia. Pierwsza publiczna szko-
ła w Erbil w Kurdystanie oficjalnie została
otwarta w 1930 r. Ukończyło ją wiele wy-
kształconych pokoleń i dziesiątki osobo-
wości i intelektualistów. Warto zauważyć,
że pierwsza szkoła w Erbil kształciła Ży-
dów, chrześcijan, muzułmanów, Kurdów,
Arabów i Turkmenów bez jakiejkolwiek
dyskryminacji.
Habsa Khan Naqib utworzył w Su-
laymaniyah pierwszą szkołę dla dziew-
cząt w 1946 r. Otwarcie szkół w Kurdysta-
nie przyczyniło się do rozwoju literatury
dziecięcej, szczególnie poezji, ponieważ
w szkołach uczy się dzieci pieśni narodo-
wych i edukacyjnych, a nauczyciele jako
38 Nawzad Ali Ameen, op. cit., s. 21.
39 I.I. El Mosherfy, op. cit., s. 104.
370 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
al songs and educational and the first pi-
oneers of Kurdish children’s poetry are
teachers.
e poetry offers children an oppor-
tunity for the development of their feel-
ings, emotions, and various psycholog-
ical needs, as well as of their skills and
taste. It educates children’s minds, styl-
ing them, expanding their imagination
and love for literature and the heritage of
their country40
.
Conclusions
According to the considerations above we
can see that children’s literature has played
a great role in the composition of childrens
personalities, because it is so strongly in-
volved in child-raising, spiritual develop-
ment, and physical education, which un-
doubtedly supports the construction of an
individual’s personality. Moreover chil-
drens literature has an impact on childrens
language development, and language, as
we have seen, is closely related to thinking.
Children’s literature’s popularity and
development proves that literature has
a great impact on the process of upbring-
ing, building bonds with a motherland, an-
swering questions about identity, explain-
ing the world around children, expanding
their vocabulary, shaping taste and a sense
of humor and creating common symbols
and values. Raising a child is not solely the
duty of parents and school. Society and its
culture play a huge role in the upbringing
of a child, and it should also be our duty
40 Ibidem, p. 105.
pierwsi zapoznają dzieci kurdyjskie z po-
ezją.
Poezja oferuje dzieciom możliwość
rozwoju ich uczuć, emocji i różnych po-
trzeb psychologicznych, a także ich umie-
jętności. Edukuje umysły dziecięce, styli-
zuje je, rozwija ich wyobraźnię i miłość do
literatury oraz dziedzictwa swego kraju40.
Wnioski
Zgodnie z powyższymi rozważaniami mo-
żemy zauważyć, że literatura dziecięca od-
grywa dużą rolę w tworzeniu osobowości
dziecka, ponieważ jest tak bardzo zaanga-
żowana w wychowywanie dzieci, rozwój
duchowy i wychowanie fizyczne, co nie-
wątpliwie wspiera budowanie osobowości.
Ponadto literatura dziecięca ma wpływ na
rozwój języka dzieci, a język, jak można
było zauważyć, jest ściśle związany z my-
śleniem.
Popularność i rozwój literatury dzie-
cięcej dowodzi, że literatura ma ogromny
wpływ na proces wychowywania, budo-
wania więzi z ojczyzną, odpowiadania na
pytania dotyczące tożsamości, wyjaśnia-
nia świata otaczającego dzieci, poszerza-
nia słownictwa, kształtowania smaku i po-
czucia humoru oraz tworzenia wspólnych
symboli i wartości. Wychowanie dziec-
ka nie jest obowiązkiem tylko rodziców
i szkoły. Społeczeństwo i jego kultura od-
grywają ogromną rolę w kształtowaniu
40 Ibidem, s. 105.
371
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
to raise mature adults who will participate
in maintaining this culture in the future.
Children’s literature offers many role
models while teaching proper behavior
in various situations. Children’s admira-
tion for the stories’ heroes and actions en-
courage them to adopt similar behavior
and patterns. Children’s literature in sto-
ries, television, radio programs, and oth-
er venues helps children master the skills
required from them: accuracy of obser
-
vation, reflection, the desire to interpret
questions, and solving problems. Kurd-
ish children’s literature roots should be
sought in folk art, long before written art
occurred. Nevertheless, in the shape we
know it today, it has many factors includ-
ing the historical, social and cultural. Pa-
triotic thought and its symbols seem to
have played a great role in the upbringing
of Kurdish children.
Abstract
Children’s literature, despite being a relatively
young branch of literature in general, is an im-
portant factor in the upbringing of children. Its
basic aims have been obvious but not simple to
achieve – to develop a child’s personality, provide
educational experiences and encourage him to
read. Along with areas such as art, theater, pup-
petry, music, movement and field trips, literature
is also an object of children’s attention. Moreover
it provides an opportunity to gain experience
and learn a lesson, as children are usually open
to fairytale-like content. Because of that, a magic
world of adventures usually becomes a part of the
educational process, imparting moral patterns
and exposing them to various experiences, values
dziecka − my także powinniśmy wycho-
wywać dojrzałych dorosłych ludzi, którzy
będą uczestniczyć w tworzeniu tej kultu-
ry w przyszłości.
Literatura dziecięca oferuje wiele mo-
deli ról, jednocześnie ucząc właściwych
zachowań w różnych sytuacjach. Podziw
dzieci dla bohaterów i akcji opowieści za-
chęca je do naśladowania podobnych za-
chowań i wzorców. Literatura dziecięca
w opowiadaniach, programach telewizyj-
nych, radiowych i wielu innych ułatwia
dzieciom zdobycie niezbędnych umiejęt-
ności: dokładności obserwacji, refleksji,
chęci interpretowania pytań i rozwiązy-
wania problemów. Korzeni literatury dla
dzieci kurdyjskich należy szukać w sztu-
ce ludowej, na długo przed pojawieniem
się sztuki pisarskiej. Niemniej, w dzisiej-
szej formie zawiera wiele czynników histo-
rycznych, społecznych i kulturalnych. Wy-
daje się, że myśl patriotyczna i jej symbole
odegrały dużą rolę w wychowaniu dzieci
kurdyjskich.
Abstrakt
Literatura dziecięca, mimo że jest stosunkowo
młodą dziedziną literatury, odgrywa istotną rolę
w procesie wychowywania dzieci. Jej podstawowe
cele są oczywiste, ale niełatwe do osiągnięcia−
rozwijanie osobowości dziecka, dostarczanie
doświadczeń edukacyjnych i zachęcanie go do
czytania. Literatura, oprócz takich dziedzin, jak
sztuka, teatr, lalkarstwo, muzyka, ruch i wycieczki
szkolne, jest częścią świata dzieci. Ponadto daje
możliwość zdobywania doświadczenia i wycią-
gania wniosków, ponieważ dzieci zazwyczaj
otwarte na bajkową treść. Z tego powodu ma-
giczny świat przygód zwykle staje się częścią pro-
cesu edukacyjnego, podsuwając moralne wzorce
i prezentując różne doświadczenia, wartości czy
372 Farhang Muzzafar Muhamad
Przegląd Narodowościowy / R eview of Nationalitie s
nr 7/2017
and attitudes. Listening to stories told by parents,
nannies, and teachers, which are later read by
children themselves, is an activity beloved by
children from all over the world. is research
focuses especially on Kurdish experiences in
terms of children’s literature and its role in bring-
ing up a child. It indicates essential differences
between contents, aims and circumstances upon
which certain stories occurred. It provides an
explanation of their role in developing a mature
personality and patriotism41 upbringing among
Kurdish children.
41
“Patriotism” is a term used to express love
for the homeland. Examples of national positions
include the following: culture, pride, pride in
accomplishments, the desire to preserve the character
and the basis of culture, and identification with other
members of the nation.
postawy. Słuchanie opowieści, które najpierw
prezentowane są przez rodziców, opiekunów i na-
uczycieli, a później czytane przez same dzieci, jest
zajęciem ukochanym przez dzieci na całym świe-
cie. Prezentowane badania koncentrują się przede
wszystkim na doświadczeniu kurdyjskim w za-
kresie literatury dla dzieci i jej roli w wychowaniu
dziecka. Wskazują na istotne różnice między
treściami, celami i okolicznościami, w których
wystąpiły określone opowiadania. Przedstawiają
wyjaśnienie roli tych opowiadań w rozwijaniu
dojrzałej osobowości i patriotyzmu41 w procesie
wychowania kurdyjskich dzieci.
41 „Patriotyzm” jest pojęciem używanym do wy-
rażania miłości do ojczyzny. Przykłady postaw nacjo-
nalistycznych obejmują: kulturę, dumę, dumę z osią-
gnięć, chęć zachowania charakteru i podstawy kul-
tury oraz identyfikację z innymi członkami narodu.
Bibliography / Bibliografia
Abdul-majeed Qasim, Qsas Al-atfal w tajarbkurdiya, http://gilgamish.org/printarticle.php?id=2689
[access on: 11.10.2016].
Anderson A.N., Elementary Children’s Literature: e Basics for Teachers and Parents, 2/E, Pearson
2005.
Burke C., Copenhaver J.G., Animals as People in Childrens Literature, “Language Arts” 2004,
vol.81, nr 3.
Edmonds C.J., Kurdish Nationalism, http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/002200100600105
[access on: 11.10.2016].
Ergobek K.S., Mukhamedzhanova A.B., Sartbaeva D K., Karpykbaeva A.S., Bimaganbetova A.K.,
Patriotic upbringing of future teachers in the course of studying of the discipline “Children’s
literature”, “Life Science Journal” 2014, 11.
Himdadi Husayni, Darwazay akbo Rakhnay Adabinwey Kurdi, Hawler 2010.
Eabdalnabi Aistif, Al’adabAlshaebi, https://www.arab-ency.com/ar/ [access on: 10.10.2016].
Harris G.S., Ethnic Conflict and the Kurds, “Annals of the American Academy of Political and
Social Science” 1977.
Hamakarim Hawrami, Adabi Mndalany Kurd Lekolinawaw, MejuySarhaldan, Hawler 2005.
Huck C., Kiefer B., Hepler S., Hickman J., Childrens literature in the elementary school, 8th ed.,
New York 2004.
Insherah Ibrahim El Mosherfy, Adab Al-atfal Madkhal Liltarbiya Al-ibdaeya, Alexandria 2005.
Nahida Ahmad, Saratayak darbaray sarhaldani adabi mndalani kurd, Hewler 2005.
Nawzad Ali Ameen, Mndal u Adab, Roon press, Sulaymaniya 2006.
Noyes D., e Social Base of Folklore, [in:] A Companion to Folklore, edit. R. Bendix, G. Hasan-
-Rokem, Malden 2012.
373
The role of children’s literature in the patriotism… / Rola literatury dziecięcej w patriotyzmie…
Sarfaraz Nakshaband, A History of Kurdish Children’s Literature, Paper presented at the EU, Inter-
national P.E.N Conference Language, Literature and Culture of the Kurdish People Brussels,
Belgium, 9-10 December 1999, translated by dr Zorab Aloian.
e Kurdish Project, http://thekurdishproject.org/history-and-culture/kurdish-culture/kurdish-
-folklore/ [access on: 12.10.2016].
e Encyclopedia of Incarnation, English 2006.
Zeynep N.K., Maps into Nations: Kurdistan, Kurdish Nationalism and International Society, London
School of Economics and Political Science, London, June 2012.
Article submitted: 10.10.2016; article accepted: 10.02.2017
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
The article reveals the meaning of the concepts "patriotism" and "patriotic upbringing". The attention is focused to that remoteness of pupils from roots of the people, national traditions, moral principles results in a separation from sources, destruction of connection and continuity of generations, decline of moral, spirituality. It is revealed the role of children's literature in patriotism and civic consciousness upbringing at youth. The authors describe possibilities of the educational process of the higher school on preparing a future teacher for patriotic upbringing in the course of studying the discipline "Children's literature". On the basis of the analysis of formation of the personality's patriotic qualities it is defined the pedagogical conditions of efficiency of patriotic upbringing in the course of studying of children's literature.
Chapter
The Vernacular LayerThe Social BondPerformance in ContextEmblem and StigmaReferences
Article
The Kurds seem further from autonomy or independence today than in the past. In part, the cause lies in their disunity in language, religious behavior, and es pecially tribal structure. The division of their core area among Turkey, Iran, and Iraq after the First World War assured Kurdish nationalism major opponents. In Turkey, the govern ment has attempted to deny the very existence of Kurds as a separate people. While Kurdish leaders can exploit the multi-party system to establish local power bases; they must eschew overt ethnic agitation. In Iraq, the military move of the Barzanis was ultimately squashed by a determined, well- equipped central government. Only minor dissidence seems possible to continue here. In Iran, once the USSR's wartime occupation of the northern part of the country ended in 1946, the Kurdish Republic of Mahabad which the Soviets had stimulated and facilitated collapsed. The shah has since maintained tight political control, while permitting the Kurds some cultural expression. Although there is, thus, little prospect of a renewed Kurdish military bid for autonomy or independence in these three states, economic grievances are likely to continue to foster a sense of ethnic identity among the Kurds.
Elementary Children’s Literature: The Basics for Teachers and Parents
  • A N Anderson
Anderson A.N., Elementary Children's Literature: e Basics for Teachers and Parents, 2/E, Pearson 2005.
  • C J Edmonds
  • Kurdish Nationalism
Edmonds C.J., Kurdish Nationalism, http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/002200100600105 [access on: 11.10.2016].
Children’s literature in the elementary school
  • C Huck
  • B Kiefer
  • S Hepler
  • J Hickman
Huck C., Kiefer B., Hepler S., Hickman J., Children's literature in the elementary school, 8th ed., New York 2004.
A History of Kurdish Children’s Literature, Paper presented at the EU, International P.E.N Conference Language, Literature and Culture of the Kurdish People Brussels
  • Sarfaraz Nakshaband
Sarfaraz Nakshaband, A History of Kurdish Children's Literature, Paper presented at the EU, International P.E.N Conference Language, Literature and Culture of the Kurdish People Brussels, Belgium, 9-10 December 1999, translated by dr Zorab Aloian.
Maps into Nations: Kurdistan
  • N K Zeynep
Zeynep N.K., Maps into Nations: Kurdistan, Kurdish Nationalism and International Society, London School of Economics and Political Science, London, June 2012.
atfal ibdaeya Alexandria
  • Insherah Ibrahim