ArticlePDF Available

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE'DE VERGİ ALGISI

Abstract

Kamu kesimi tarafından sunulan hizmetlerin en önemli finansman kaynağı olarak görülen vergi, toplumsal hayatta yer almanın bir bedeli olarak düşünülmekle birlikte esas olarak bireysel karşılığı bulunmayan bir mali yükümlülük biçimimde değerlendirilmektedir. Bu özelliğiyle vergi, devletin egemenlik hakkına dayalı olarak toplanan ve ödeyen tarafa bu yönde bir inisiyatif tanımayan genel bir finansman kaynağıdır. Daha önceleri taşıdığı egemenlik hakkı nedeniyle "algı" olarak da anılan vergi, toplumsal hafızada esas olarak olumsuz izler bırakmış ve toplumda vergiye gönüllü uyumu zorlaştırmıştır. Nitekim yapılan çeşitli ampirik analizlerde verginin; gasp, haraç, el koyma veya çalma biçiminde tanımlandığı da görülmektedir. Bu bağlamda Türkiye'de tarihsel süreç kapsamında ortaya çıkan vergi algısı, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada, kamu hizmetlerinin finansmanı adına katlanılan bir mali yükümlülük olarak vergiye toplum tarafından nasıl bakıldığı, toplumsal hafızayı en iyi biçimde yansıtan türkü, şiir ve atasözleri gibi folklorik argümanlar kullanılarak incelenmiştir. Betimleyici yöntemin kullanıldığı analizde, genel olarak vergiye gönüllü uyumun, yaşanan olumsuz vergi uygulamaları nedeniyle bozulduğu ve vergi algısının toplumda olumsuz cümleler çağrıştırdığı tespit edilmiştir. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde yaşanan ağır mali bunalım, kaybedilen savaşların hazine üzerinde meydana getirdiği yük ve gaza malının sona ermesi sonucu ortaya çıkan finansman sıkıntısının beraberinde daha ağır vergileri getirmesinin, toplum nezdinde vergiye olan bakışı bozduğu görülmüştür.
A preview of the PDF is not available
Article
Full-text available
Tax perception is defined as a concept that affects tax consciousness and the attitudes of the individuals regarding the tax. In this context, many studies are available in the public finance literature. On the other hand, due to the similarity with taxes, there are few studies on how the social security premium can reveal a relationship with the tax perception. It is essential how these perceptions can generate results in terms of retirees and employees. This situation constitutes the motivation for the study. The study aims to reveal the differences in the tax and premium perceptions regarding young employees in the age range of 18-35 and retirees. In order to determine this difference, test results within the scope of structural equation modeling were considered. The use of the tests regarding structural equation models that provide more reliable results than parametric or nonparametric tests contributes to the public finance literature. According to the results of this study, the effect level concerning employees' perceptions of premiums on their tax perceptions may be higher than that of retirees.
Article
Full-text available
Vergilerin etkin bir şekilde tahsil edilebilmesinde mükelleflerin vergiye karşı olan tutum ve davranışları oldukça önemlidir. Mükellefin vergiye yönelik tutum ve davranışlarını ise vergi algıları belirlemektedir. Vergi algısının etkileyen faktörler içerisinde en önemlilerinin vergi adalet ve vergi affı olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada vergi denetim algısına sahip mükelleflerin vergi adaleti ve vergi affı uygulamalarına bakışını araştırmak amacıyla Uşak ilinde faaliyet gösteren gelir vergisi mükellefleri üzerine ampirik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin yorumlanmasında SPSS 23.0 paket programı kapsamında çapraz tablolar analiz yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda vergi denetim algısına sahip mükelleflerin vergi adaleti ve vergi aflarına bakışları konusunda bir takım veriler elde edilmiş olup vergi sisteminde adaletin sağlanmasında vergi denetimlerinin yerinin ne denli önemli olduğuna ilişkin bulgulara erişilmiştir. Ayrıca vergi denetimlerinin etkinliğinin önünde vergi aflarının bir engel teşkil ettiği sonucuna da ulaşılmış ve tüm bu hususlarla ilgili bir takım önerilerde bulunulmuştur.
Article
Full-text available
Vergilerin etkin bir şekilde tahsil edilebilmesinde mükelleflerin vergiye karşı olan tutum ve davranışları oldukça önemlidir. Mükellefin vergiye yönelik tutum ve davranışlarını ise vergi algıları belirlemektedir. Vergi algısını etkileyen faktörler içerisinde en önemlilerinin vergi adaleti ve vergi affı olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada vergi denetim algısına sahip mükelleflerin vergi adaleti ve vergi affı uygulamalarına bakışını araştırmak amacıyla Uşak ilinde faaliyet gösteren gelir vergisi mükellefleri üzerine ampirik bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin yorumlanmasında SPSS 23.0 paket programı kapsamında çapraz tablolar analiz yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda vergi denetim algısına sahip mükelleflerin vergi adaleti ve vergi aflarına bakışları konusunda bir takım veriler elde edilmiş olup vergi sisteminde adaletin sağlanmasında vergi denetimlerinin yerinin ne denli önemli olduğuna ilişkin bulgulara erişilmiştir. Ayrıca vergi denetimlerinin etkinliğinin önünde vergi aflarının bir engel teşkil ettiği sonucuna da ulaşılmış ve tüm bu hususlarla ilgili bir takım önerilerde bulunulmuştur.
Article
Full-text available
This study reports findings of gender differences in tax attitude changes influenced by better tax knowledge. Male students are more exposed to tax knowledge in a way that makes them reconsider more easily their attitudes towards their own tax evasion, i.e. tax ethics, than their female peers. Male students get a significantly stricter attitude towards their own tax evasion. On the other hand, female students are more exposed to tax knowledge in a way that makes them reconsider their attitude towards other people's tax evasion than their male peers, i.e. they get a significantly stricter attitude towards others tax evasion. Improved tax knowledge significantly changed both male and female students attitude towards the fairness of the tax system, i.e. they considered the tax system to be more fair. Implications for ethical behaviour of taxpayers are highlighted.
Article
Full-text available
Steuerliche Vorschriften einzuhalten bedeutet oberflächlich betrachtet die Abgabe der Steuererklärung und die Zahlung der festgesetzten Steuer. Genaueres Hinsehen zeigt, wie vielschichtig es in einem Unternehmen sein kann, diese Oberziele zu verfolgen, und das nicht nur wegen der Vielzahl der regelmäßig abzugebenden monatlichen Voranmeldungen und Jahreserklärungen und wegen der unzähligen Schwierigkeiten in den Einzelheiten. Denn obendrein sind je nach Unternehmen zahlreiche Begebenheiten denkbar, die besondere Formalitäten erfordern, deren Nichtbefolgung teilweise erhebliche Nachteile nach sich ziehen kann, nicht nur für das Unternehmen, sondern auch für seine Vertreter.
Chapter
Wettbewerb ist eine tragende Säule der Wirtschaft, denn er spornt die Betroffenen, wie im Sport, zur Erbringung von Bestleistungen an. Technologische Spitzenleistungen haben einerseits in vielen Ländern zur Verbesserung der Lebensbedingungen geführt aber leider auch zu negativen Auswirkungen Z. B. zu kriegerischen Auseinandersetzungen. Der industrielle Wettbewerb einzelner Länder hat sich in den zurückliegenden Dekaden zum globalen Wettbewerb entwickelt. Deutsche Firmen konkurrieren mit ihren europäischen Nachbarn aber auch mit Firmen anderer Kontinente.
Article
Are women equal? Do women have equal rights? Have women's campaigns for justice, access to law, property ownership and child custody rights, and rights to bodily and psychic integrity, won women advances? When women fought for the right to vote, to be on juries, to be independent beings entitled to jobs, income, equal pay and the right to industrial action, did Magna Carta mean anything? Albeit no women were at Runnymede in 1215, have women used Magna Carta to underpin their own struggles against the abuse of power, the denial of natural justice and human rights, and the right to be and be regarded as human? Spanning eight hundred years of women's rights denial and achievement, Women and The Magna Carta shows how far women have come – and how far there is yet to go. Can Magna Carta make a difference?
Destanlarımız (Sadık-Ahir Zaman Destanı)
  • D Atalay
Atalay, D. (1982). Destanlarımız (Sadık-Ahir Zaman Destanı). Mut.
Eşkıyalık ve Eşkıya Türküleri
  • M Bayrak
Bayrak, M. (1985). Eşkıyalık ve Eşkıya Türküleri. Ankara: Yorum Yayınları.
Genel Vergi Teorisi. (çev. Salih Turhan). İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi
  • G Schölders
Schölders, G. (1976). Genel Vergi Teorisi. (çev. Salih Turhan). İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Fakülteler Matbaası.
Anadolu Halk Türkülerinde Vergi İsyanı
  • S İpek
İpek, S. (2010). Anadolu Halk Türkülerinde Vergi İsyanı. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
İbn-i Haldun ve Kamu Maliyesi
  • A M Köktaş
  • A G Gölçek
Köktaş, A. M., Gölçek, A. G. (2016). "İbn-i Haldun ve Kamu Maliyesi". III. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu Tam Metin Kitabı. Cilt 4, 53-58.