Abstract

Nowoczesne metody leczenia grzybicy paznokci Wśród chorób paznokci o podłożu infekcyjnym, zdecydowanie dominują zakażenia grzybicze, które stanowić mogą nawet do 50% wszystkich patologicznych zmian paznokciowych i występować u 12-13% populacji. Grzyby drożdżopodobne stanowią element fizjologicznej flory bakteryjnej człowieka i w warunkach homeostazy nie są chorobotwórcze. Wywołują infekcje dopiero w przypadku obniżenia mechanizmów obronnych ustroju. Dlatego też grzybica częściej występuje u osób, u których współistnieją już inne problemy zdrowotne, takie jak zaburzenia krążenia, choroby naczyń, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne i zaburzenia hormonalne. Grzybicę wywoływać mogą różne gatunki dermatofitów, drożdżaków lub pleśni, a obraz kliniczny choroby w znacznej mierze zależy od miejsca wniknięcia grzyba i jego aktywności enzymatycznej. W piśmiennictwie wyróżnia się cztery główne postacie kliniczne schorzenia. Postacie kliniczne grzybic paznokci Zakażenia grzybicze dzieli się na powierzchniowe (zainfekowana jest skóra i jej przydatki) oraz głębokie (grzybice narządowe, układowe). Dermatofitozy odnoszą się głównie do skóry głowy, brody, paznokci, stóp oraz pachwin. Grzybice paznokci to onychomikozy. Wyróżniamy dystalną, boczną oraz proksymalną onychomikozę podpaznokciową (DLSO), proksymaln ą onychomikozę podpaznokciową (PSO), powierzchowną białą onychomikozę (SWO), wewnątrzpaznokciową onychomikozę (EO) oraz onychomikozę całkowicie dystroficzną (TDO). Najczęstszą postacią grzybicy paznokci jest dystalna i boczna onychomikoza podpaznokciowa DLSO (distal and lateral subungual onychomycosis), która wywoływana jest przede wszystkim przez dermatofity Trichophyton rubrum oraz pleśnie. Jak nazwa wskazuje, zakażenie rozpoczyna się od dystalnych lub bocznych części płytki paznokcia i rozprzestrzenia się dośrodkowo. Dermatofity powoli rozkładają keratynę i penetrują w głąb płytki paznokcia powodując jej degradację. W rezultacie paznokieć zmienia barwę na żółtawo-kremową, staje się łamliwy i kruchy. Obserwuje się postępujące rogowacenie podpaznokciowe, pogrubienie płytki, aż do jej całkowitej dystrofii. Proksymalna onychomikoza podpaznokciowa PSO (proximal subungual onychomycosis), dotyczy najczęściej paznokci u rąk. W przeciwieństwie do DLSO grzyby przenikają do płytki głównie przez obrębek naskórkowy. Ta postać powstaje zazwyczaj w wyniku urazu, w przebiegu cukrzycy, choroby Raynauda, chorób autoimmunologicznych i zaburzeń hormonalnych. Powierzchowna biała onychomikoza SWO (superficial white onychomycosis) występuje zazwyczaj między palcami stóp. Charakterystyczna erozja płytki objawia się nalotami w kolorze kredowobiałym. Niedawno rozpoznaną odmianą grzybicy paznokci jest onychomikoza wewnątrzpaznokciowa EO (endonyx onychomycosis), której przebieg jest wewnątrzpłytkowy, przez co erozja keratyny jest niemal niewidoczna. Całkowicie dystroficzną onychomikozę TDO (total dystrophic onychomycosis) dzieli się na postać pierwotną, wtórną, ostrą lub przewlekłą. Odmianę pierwotną zaobserwowano u chorych z przewlekłą kandydozą. Wtórna występuje w przebiegu SWO, DLSO, PSO i EO. W badaniach Kaur i Puri [2012], DLSO zaobserwowano u 76% pacjentów, TDO u 18,6%, SWO u 4%, a PSP u 1,3%. Zakażenie najczęściej wywołane zostało przez Trichphyton rubrum (44% pacjentów) oraz Trichphyton mentagrophytes (4% pacjentów).
N  
grzybicy paznokci
Wśród chorób pazno kci o podło żu inf ekcyjn ym,
zdecyd owanie dominu ją zakażeni a gr zybic ze,
które st anowić mo nawet do 50% wszys tkich
patolo gicznych zmian paznokciow ych i w ystępować u
12-13% popul acji. G rzyby drożdżop odobne sta nowią
eleme nt fizjo logicznej flory bak teryjnej człow ieka i
w warunk ach homeo stazy ni e s ą choro botwór cze.
Wyw ołują infek cje do piero w pr zypadku obniżen ia
mechan izmów o bronnyc h ust roju. Dlateg o też grzyb ica
częście j w ystępuje u osó b, u k tóryc h ws półistnie
już inn e prob lemy zdr owotne, takie jak zab urzenia
krążeni a, chorob y naczyń , cukrz yca, choro by
autoim munolo giczne i za burzeni a hormon alne.
Grzy bicę wywoł ywać mogą różne gatu nki dermat ofitów,
drożdżak ów lub p leśni, a obr az klin iczny ch oroby w
znaczne j mierze zależy od miejsca wnik nięcia grz yba
i je go ak tywnośc i enz ymatycznej . W piśmi ennic twie
wyró żnia si ę czte ry g łówne posta cie kl iniczne
schor zenia.
Postacie kliniczne grzybic paznokci
Zakażen ia grzy bicze dzie li się na po wierzc hniowe
(zainfe kowana jest skóra i jej przydatk i) oraz g łęboki e
(grz ybice nar ządowe, ukł adowe). Dermato fitozy
odnosz ą si ę g łównie do skó ry głowy, brody, paznokci,
stóp ora z pachwin . Grzyb ice paznokc i to onychomi kozy.
Wyróżn iamy dy stalną , boc zną o raz prok symaln ą
onycho mikozę podpaznokci ową (DLSO), proksy maln ą
onycho mikozę po dpaznokc iową ( PSO), powier zchowną
białą onycho mikozę ( SWO), wewnątr zpaznokciową
onycho mikozę (E O) or az onych omikozę całko wicie
dyst roficzną ( TDO).
Najczę stszą po stacią gr zybicy paznokc i jest dys talna
i b oczna onych omikoza podp aznokciow a D LSO
(dist al and la teral su bungua l onycho mycosis) , któr a
wy woły wana j est przede wszystki m przez dermatofi ty
Trichophy ton rubr um ora z pleś nie. Jak nazwa
wskazuj e, z akażenie rozpoczy na s ię o d dysta lnych lub
boczny ch części płyt ki paznokci a i rozprzest rzenia s
dośrod kowo. Dermato fity p owoli roz kładają kerat ynę
i penet rują w ąb pły tki pa znokcia po wodują c j ej
degra dację. W rez ultaci e p aznokie ć zmienia barwę na
żółt awo-k remową, staje się łaml iwy i kruchy. Obse rwuj e
się postę pujące rog owaceni e podpazno kciowe,
pogru bienie p łyt ki, aż do jej całko witej dy strofii .
Proks ymalna onych omikoza podp aznokciow a PS O
(proxi mal s ubungu al on ychomyco sis), dotycz y
najczę ściej pazn okci u rąk. W p rzeciwieńs twie do D LSO
grzy by p rzenikaj ą do pł ytki główn ie p rzez o brębek
naskór kowy. Ta p ostać pows taje zazwy czaj w wyniku
urazu, w przebieg u cukrzyc y, choroby Raynau da, chorób
autoim munolo gicznyc h i zaburze ń hormon alnych.
Powier zchowna biała ony chomikoza SW O (super ficial
white onych omycosi s) w ystępu je z azwyc zaj m iędzy
palca mi stóp. C harak terys tyczna erozja p łytki objawia
się nalo tami w kolo rze kredowobi ałym .
Niedaw no rozpoznan ą odm ianą grzyb icy paznokci
jest onycho mikoza wewnąt rzpazno kciowa EO
(endon yx o nychomyc osis), której p rzebieg jest
wewnąt rzpłyt kowy, przez co ero zja keraty ny jest niemal
niewid oczna.
Całkow icie d ystrofi czną onyc homikozę TD O (total
dyst rophic ony chomycos is) dzieli się na pos tać
pier wotną, w tórną, ostrą lu b p rzewlek łą. Odmia
pier wotną z aobser wowano u ch orych z prze wlekłą
kandyd ozą. Wtórna w ystępu je w przebiegu SWO, DL SO,
PSO i EO.
W ba daniac h Kau r i Puri [201 2], D LSO zaob serwow ano
u 76% pacjentów, TDO u 18,6%, SWO u 4%, a PSP u
1,3% . Zakażenie na jczęści ej wy wołane zost ało przez
Trichphy ton ru brum (44% pacjentów) oraz Trichphyto n
menta grophy tes (4% pacjentów ).
Przyczyny i czynniki ryz yka choroby
Zakażen iom sprzyja : atopia, AZS, defekt y od powied zi
immuno logicznej, AIDS, kandy doza skórno-
śluzówko wa, cuk rzyca , urazy i mikr ourazy, twardz ina
układo wa, c horoby nacz ob wodow ych, choro ba
Raynau da oraz czyn niki śro dowiskowe, ta kie jak np.
niekor zystn e waru nki klim atyczn e, korzy stani e z
publi cznych kąp ielisk i u rządzeń ką pielow ych, noszenie
niewł aściweg o ob uwia, nieodpowi ednia higien a,
zarówn o osobis ta jak i kli maty zacji i pom ieszczeń.
Leczenie
Obecn ie, gdy dos tępne now oczesne i w ysoce
skutec zne me tody ter apii, g rzybi ca jest c horobą
w peł ni ulec zalną. S kuteczn e lec zenie zw iązane
jest z zastos owanie m ter apii skojar zonej złożo nej z
farma koterapi i dou stnej i miejsco wej o raz le czenia
niefar makolog iczneg o.
W rama ch lec zenia og ólnego stosuj e się te rapię l ekami
przeci wgrzy biczy mi, czę sto w połąc zeniu z leczen iem
miejsc owym lekie m w fo rmie la kieru, kt órym można
dokła dnie pok ryć zakażo ną powierzchn ię.
Nowato rską m etodę lecze nia gr zybic y p aznokci
opisa li Campion e et al. [2015] , którzy zas tosowal i żel
z tazato tenem. Tazar oten to po chodna retin oidów
i stos owany j est g łównie w łuszc zycy i ciężk ich
posta ciach trądziku. Stos owany na skórę h amuje
proces ro gowacen ia keraty nocy tów,
ponad to w ykazuje działanie immuno-
modul ujące i p rzeciw zapalne . W
badani u zasto sowano 0,1 % żel
z taza totenem aplikow any raz
dzienni e p rzez 12 tygo dni.
Zaobse rwowa no popr awę
u 40% pacjentó w już po
4 ty godnia ch sto sowania
leku, p rzy jednocze snym
zmniej szeniu ryz yka
nawrotó w przez ok res
sześciu m iesięc y.
W piśmi ennict wie
wykaz ano r ównież
pozy tyw ny wpł yw światł a
na ter apię o nychomy koz. Ze
wzglę du n a m ałą inwaz yjnoś ć
zabieg u oraz niewie lką il ość
zabieg ów potrzebnyc h do wykonani a -
laser y i in ne metody św iatłol ecznicze
stają się cor az ba rdziej popu larne.
Wykaza no s kuteczność ter apii
lasera mi CO2 i Nd:YAG, terap promi eniowa niem
UV oraz terapią fotod ynamic zną [Lendon et al. 2014].
W t ej o statni ej w ykorzys tuje się zjawi sko uczul enia
chorob owo z mienion ych t kanek na działanie światła w
wyni ku zastosow ania fotouczu laczy, któr e po ekspoz ycji
na specy ficzny rodzaj światł a stają się toksyc zne dla
mikroo rganizmów i grz ybów.
Podsumowanie
Spośr ód wielu sc horzeń d ermatol ogiczn ych
obejmu jących pł ytki paznokci owe grz ybica jest je dnym
z najtru dniejszych do w yleczenia. N ieleczo na może
doprow adzić do cał kowitego zniszcze nia pazno kcia,
dlateg o istotne jest wczesne wykryc ie zakażenia oraz
profila kty ka nawrot ów. Bardzo wa żnym elem entem
jest edu kacja pacj enta. Cho ry powin ien dokony wać
regula rnej obser wacji i kontroli stanu s woich paznokci,
należ ycie db o h igienę, stoso wać pr ofilak tyczni e
środki pr zeciwgrzyb icze (szczegó lnie gdy chor y choru je
przewl ekle), używ do pasowan ego o buwia oraz
zgłasz ać się na bad ania kont rolne.
Piśmienn ictwo
Campion e E, Pa terno EJ, Costanza G, Diluvio L, Carboni I,
Marino D, et al. Tazarotene as al ternative topical treatment for
onychomy cosis. Drug Des D evel Ther. 2015;9:879– 86.
Gupta AK, Da igle D, Fo ley KA. Topical The rapy for Toena il
Onychom ycosis: An Evidence -Based Review. Ame rican Jou rnal
of Clinica l Dermatology. 201 4;15(6):489– 502.
Kaur T, Puri N. Onchomyco sis - a clinical and myco logical study of
75 cases. O ur Dermatology O nline. 2012;3(3 ):172–7.
Ledon JA, Sava s J , Fr anca K, Chacon A, Nouri K. Lase r a nd
light therapy for onyc homycosis: a system atic revi ew. Lasers in
Medical S cience. 2014;29( 2):823–9.
Maleszka R, Rat ajczak-stefańsk a V, Boer M, Kiedrowi cz M.
Choroby paznokci w praktyce kosmetologi cznej Ann Acad Med
Szcec. 201 0; 56, 1, 57–64.
Scher RK , Tavakkol A , Sigurgeirsso n B, Hay RJ, Joseph WS , Tosti
A, et al. O nychomycosis: diagnosis and defi nition of cure. J Am
Acad Derm atol. 2007;56(6):93 9–44.
Tasic S , Stojano vic S, Poljac ki M. Etiopat hogenesis, clinic al
picture and dia gnosis of onychomycoses. Med Preg l. 2001;54( 1-
2):45–51.
mgr Laura Piejko
Absolwentka kierunków Fizjoterapia oraz
Kosmetologia. Pasjonatka wszystkiego, co
związane z szeroko rozumianą odnową
biologiczną. Promotor zdrowego stylu życia i
promocji zdrowia.
65
Akademia Paznokcia
52 • [2] 2015
Technika
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
Background: Distal and lateral onychomycoses are the most frequent forms of onychomycosis, causing subungual hyperkeratosis that usually limits local penetration of antimycotic drugs. Tazarotene exerts anti-inflammatory and immune-modulating activities toward both infective agents and damaged keratinocytes. Given the well-documented efficacy of tazarotene on hyperkeratotic nail psoriasis, we investigated its therapeutic use in onychomycosis. Patients and methods: We designed a preliminary open clinical trial in patients affected by distal and lateral subungual onychomycosis of the toenails and verified the fungistatic activity of tazarotene in vitro. Fifteen patients were treated with topical tazarotene 0.1% gel once per day for 12 weeks. Mycological cultures and potassium hydroxide stains of nail samples were performed at the beginning and at the end of the study. Treatment was considered effective when clinical healing and negative mycological culture were obtained. Onycholysis, nail bed discoloration, and subungual hyperkeratosis were measured using standardized methodologies and analyzed by means of Mann–Whitney test and analysis of variance. Fungistatic activity of tazarotene was evaluated by disk diffusion assay. Results: Six patients (40%) reached a mycological cure on target nail samples already after 4 weeks of treatment. Complete clinical healing and negative cultures were reached in all patients at week 12, with a significant improvement of all clinical parameters of the infected nails. Disk diffusion assay after 48 hours of incubation with tazarotene solution showed a central area of inhibition in all examined fungal cultures. Conclusion: Our results documented a good clinical outcome using topical tazarotene 0.1% gel in distal and lateral subungual onychomycosis and its fungistatic activity of tazarotene in vitro. The majority of patients appeared cured at a 6-month follow-up. The efficacy and safety of tazarotene must be confirmed on a larger number of patients, although already documented in nail psoriasis patients often affected by onychomycosis. Keywords: antiproliferative agent, retinoids, fungistatic activity
Article
Full-text available
ETIOLOGY OF ONYCHOMYCOSES: Onychomycoses can be caused by dermatophytes, molds and yeasts. However, dermatophytes appear to be the chief organisms capable of a primary attack on the nail. By far the most frequent dermatophytes isolated from nails are Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes var. interdigitale and Epidermophyton floccosum. Molds virtually only invade toenails, but their role as a primary pathogen is still debated. Yeasts have been isolated from diseased nails at highly different rates. Nails may be infected by two different dermatophytes, two dermatophytes and a yeast, a dermatophyte, a yeast and a mold, etc. PATHOGENESIS OF ONYCHOMYCOSES: The mode of infection is still under debate. In many cases palmar and/or plantar tinea, exists but can often remain asymptomatic for years. After spreading to the nail, the fungus invades the hyponychium or lateral nail sulcus to finally reach the nail bed where it moves proximally to the matrix. Proximal subungual onychomycosis probably starts with a fungal skin infection, whereas white superficial onychomycosis seems to be a culture of T. mentagrophytes on a softened nail surface. Total dystrophic onychomycosis may result from both distal and proximal subungual onychomycosis or from C. albicans in chronic mucocutaneous candidiasis. Candida infections occur most often due to previous Candida paronychia, but it appears that a number of cases of so called idiopathic onycholysis are also caused by C. albicans with damage to the hyponychium being the portal-of entry. CLINICAL PICTURE OF ONYCHOMYCOSES: Onychomycoses can be divided into four different types. Distal subungual onychomycosis is the most common. The most frequent presenting clinical features are thickening and opaci-fication of the nail plate along the distal and lateral borders. The discoloration ranges from white to brown. The edge of the affected nail is usually uneven and often one or more streaks of dystrophic discoloured nail extend towards the distal border. Proximal subungual onychomycosis is uncommon. A white spot appears beneath the proximal nail fold and may extend distally to involve the deeper layers of the whole nail. Superficial white onychomycosis is also uncommon. The surface is the initial site of invasion. The causative organisms produce small superficial white and powdery patches over the nail. The surface becomes rough and the texture softer than normal. Total dystrophic onychomycosis represents the most advanced from all the previous three types, especially the distal subungual onychomycosis. The nail matrix has become permanently scarred by chronic infection. The nail is thick, elevated, denser and opaque. Candidomycotic onychomycosis shows erythematous and swollen proximal and lateral nail folds. Consequently, the nail plate becomes detached from the eponychium. Mycotic onycholysis is characterized by detachment of the nail plate from the bed, distal nail erosions, and grayish-yellow paste-like material under the nail. DIAGNOSIS OF ONYCHOMYCOSES: The diagnosis of onychomycoses cannot be made on the basis of clinical observation alone. Direct microscopy plays an important role in diagnosing nail fungal infections. However, fungal cultures are the only definitive test that can be used to identify the genus and the species of the infectious organism. Histological examination is a routine technique useful for defining the nature and localization of fungi in the nail plate. Immunohistochemistry applied to onychomycosis is an experimental approach bringing prominent information about identification of fungi. In vivo confocal microscopy represents a technique of the future.
Article
Background Managing toenail onychomycosis with topical treatments is challenging. It is difficult for topical medication to penetrate the nail plate, and this is reflected in lower cure rates with topical treatment than with oral treatment. However, oral medications may not be suitable for some patients, because of drug interactions; therefore, topical treatments are critical in managing the disease in certain patient populations. Objective This paper reviews the quality and content of the scientific literature on topical treatments for toenail onychomycosis. Methods PubMed, Ovid (Medline and Embase), Scopus, Cochrane library, and clinicaltrials.gov databases were searched for original clinical reports of topical monotherapy for microscopy and/or culture-confirmed toenail onychomycosis in adults. Studies were evaluated using an onychomycosis study quality scale, which was based on the CONSORT guidelines. Results Twenty-five publications (28 studies) were identified and met the inclusion criteria. Thirteen studies scored high ratings on the quality scale. These were randomized controlled trials or randomized comparative trials. Low-quality studies were nonrandomized, open studies that prevented statistical analysis. Most studies reported clinical and mycological cure. The most variation was observed with reporting outcomes of clinical improvement. Amorolfine, ciclopirox, tavaborole, and efinaconazole produced clinical and mycological cure in patients with mild to moderate toenail onychomycosis (
Article
More than just a cosmetic concern, onychomycosis is a prevalent and extremely difficult condition to treat. In older and diabetic populations, severe onychomycosis may possibly serve as a nidus for infection, and other more serious complications may ensue. Many treatment modalities for the treatment of onychomycosis have been studied, including topical lacquers and ointments, oral antifungals, surgical and chemical nail avulsion, and lasers. Due to their minimally invasive nature and potential to restore clear nail growth with relatively few sessions, lasers have become a popular option in the treatment of onychomycosis for both physicians and patients. Laser or light systems that have been investigated for this indication include the carbon dioxide, neodymium-doped yttrium aluminum garnet, 870/930-nm combination, and femtosecond infrared 800-nm lasers, in addition to photodynamic and ultraviolet light therapy. This systematic review will discuss each of these modalities as well as their respective currently published, peer-reviewed literature.
Article
Until now, there has been no agreement on criteria defining resolution of onychomycosis. Most published reports use clinical and mycological cure, which comprises a completely normal-appearing nail plate, and negative nail culture and microscopy results, as the end point for defining success of therapeutic intervention. Reported here is the definition of onychomycosis, which delineates both primary and secondary criteria for diagnosis of onychomycosis and identifies clinical and laboratory parameters to define a resolved fungal nail infection. Onychomycosis cure is defined by the absence of clinical signs or the presence of negative nail culture and/or microscopy results with one or more of the following minor clinical signs: (1) minimal distal subungual hyperkeratosis; and (2) nail-plate thickening. Clinical signs indicative of persistent onychomycosis at the end of the observation period include (1) white/yellow or orange/brown streaks or patches in or beneath the nail plate; and (2) lateral onycholysis with subungual debris. Although nail appearance will usually continue to improve after cessation of therapy, the nails may have a persistent abnormal appearance even in cases where treatment has been effective.
Choroby paznokci w praktyce kosmetologicznej
  • R Maleszka
  • V Ratajczak-Stefańska
  • M Boer
  • M Kiedrowicz
Maleszka R, Ratajczak-stefańska V, Boer M, Kiedrowicz M. Choroby paznokci w praktyce kosmetologicznej Ann Acad Med Szcec. 2010; 56, 1, 57-64.
Pasjonatka wszystkiego, co związane z szeroko rozumianą odnową biologiczną
  • Mgr Laura Piejko Absolwentka Kierunków Fizjoterapia Oraz Kosmetologia
mgr Laura Piejko Absolwentka kierunków Fizjoterapia oraz Kosmetologia. Pasjonatka wszystkiego, co związane z szeroko rozumianą odnową biologiczną. Promotor zdrowego stylu życia i promocji zdrowia.