ArticlePDF Available

Grote variatie in samenstelling cannabisolie noopt tot regels

Authors:
  • Hazekamp Herbal Consulting
Auteurs Arno
Hazekamp en Svetlana
Epifanova
Cannabidiol (CBD) en delta-9-tetrahydro-
cannabinol (THC) zijn de meest relevante
inhoudsstoffen van de cannabisplant (Canna-
bis sativa L.). Chemisch gezien behoren deze
tot de zogenoemde cannabinoïden, waarvan
meer dan honderd types ontdekt zijn in deze
plant [1]. THC is verantwoordelijk voor de
psychotrope werking van cannabis (high
worden), maar daarnaast heeft het ook inte-
ressante therapeutische effecten. Medicijnen
op basis van THC, zoals Marinol en Sativex
(bevat ook CBD), zijn goedgekeurd voor be-
handeling van neuropathische pijn, misselijk-
heid en overgeven, en multiple sclerose [2].
Het nauw verwante CBD heeft geen psy-
chotrope werking. In de afgelopen jaren is
CBD onder patiënten snel bekend geworden
als mogelijke behandeling voor een reeks
medische aandoeningen. Dit begon met de
ontdekking dat CBD een behandeling bleek
voor een vorm van kinderepilepsie, genaamd
Dravet-syndroom [3]. Dit wordt nu verder
onderzocht met het middel Epidiolex [4].
Verder zijn er aanwijzingen dat CBD mogelijk
effectief is bij de ziekte van Parkinson, schi-
zofrenie en angststoornissen [5].
De effecten van CBD en THC resulteren
voornamelijk uit interactie met het lichaams-
eigen endocannabinoïdesysteem (ECS). Het
ECS wordt intrinsiek gereguleerd door li-
chaamseigen cannabinoïden. Deze endocan-
nabinoïden hebben vooral effect op de twee
cannabinoïdebindende (CB) receptoren, ge-
naamd CB1 en CB2. De CB1-receptoren zijn
vooral aanwezig in het centrale zenuwstelsel,
terwijl CB2-receptoren vooral in perifere
weefsels voorkomen. Het ECS reguleert de
homeostase, onder meer door het controle-
ren en corrigeren van de pijngewaarwording
en het immuunsysteem [6].
Wetgeving
Naar aanleiding van vele, doorgaans pre-
klinische, studies naar de therapeutische
toepassingen van cannabinoïden is er een
levendige, maar niet-gereguleerde handel
ontstaan in allerlei types cannabisextracten.
Vaak wordt gedacht dat alle handelingen met
CBD zijn toegestaan omdat dit geen psycho-
trope werking heeft [7]. Producten met CBD
worden daarom sinds kort aangeboden als
voedingssupplement, vaak in combinatie met
ongefundeerde gezondheidsclaims. Hierbij
wordt uitgegaan van het principe ‘baat het
niet dan schaadt het niet’.
In beginsel is de wetgeving rondom cannabis
heel duidelijk: omdat het volgens VN-verdra-
gen een verboden narcotische plant is, mogen
alle handelingen met cannabis in beginsel en-
kel plaatsvinden als dat expliciet is toegestaan.
De verkoop van cannabis (wiet) wordt in
Nederland weliswaar gedoogd in coffeeshops,
maar is in feite illegaal. Voor medicinale can-
nabis van gecontroleerde kwaliteit in de apo-
theek is speciek een uitzondering gemaakt.
De teelt van overige cannabis is wel toege-
staan in Nederland, mits dit enkel gebeurt
met het doel om vezels of hennepzaad te pro-
Grote variatie in samenstelling
cannabisolie noopt tot regels
Productie en werking van CBD-olie moeten nader worden onderzocht
De cannabinoïdesamenstelling (THC en CBD) van aangeboden
cannabisolie varieert sterk en komt niet altijd overeen met wat op het
etiket staat, concluderen Arno Hazekamp en Svetlana Epifanova op basis
van eigen onderzoek. “Regels zijn nodig voor productie en verkoop en
meer onderzoek is nodig naar kwaliteit en werking.”
CBD IS
MOGELIJK
EFFECTIEF BIJ
PARKINSON,
SCHIZOFRENIE
EN ANGSTȀ
STOORNISSEN
|
16
Pharm weekbl 3 november 2017;152–44
M E D I C I N A L E C A N N A B I S
duceren (ook wel vezelhennep genoemd). De
zaden moeten afkomstig zijn van een gecerti-
ceerde leverancier en de planten moeten in
de volle grond geteeld worden. Vezelhennep
mag niet meer dan 0,2% THC bevatten in de
gedroogde bloemtoppen [8]. Bij het toege-
stane gehalte aan CBD in vezelhennep staan
echter geen grenswaarden vermeld.
In de Novel food catalogue van de Europese
Commissie staat dat “met CBD verrijkte
Cannabis sativa-extracten” vallen onder de
wetgeving voor nieuwe voedingsproducten
[9]. Echter, nog onduidelijk is of extracten
waaraan geen extra CBD is toegevoegd ook
onder deze wetgeving vallen. Wel staat in de
Nederlandse Opiumwet dat het maken van
extracten of concentraten van de hennepplant
niet is toegestaan. Dit alles maakt de interpre-
tatie van de wetgeving door producenten en
consumenten er niet makkelijker op.
Momenteel verschaffen enkele bereidende
apotheken in Nederland verschillende typen
medicinale cannabisolie (zowel CBD- als
THC-houdend) legaal op recept. Deze pro-
ducten zijn echter prijzig, met name voor
chronisch zieke patiënten die het dagelijks
willen gebruiken. Medicinale cannabis-
producten worden in de meeste gevallen niet
vergoed door de zorgverzekeraar.
Samenstelling en kwaliteit
Het gebruik van CBD-olie is mogelijk niet
zonder risico’s. Op basis van de beschikbare
literatuur is over de langetermijneffecten van
chronisch CBD-gebruik [10] niets te zeg-
gen; ook is weinig bekend over de kwaliteit
en samenstelling van de vele producten die
verkrijgbaar zijn. Het toenemende gebruik
van CBD-olie, gecombineerd met de on-
zekere kwaliteit, zorgen voor een mogelijk
gezondheidsrisico. Ook artsen die geen CBD-
olie voorschrijven kunnen hiermee worden
geconfronteerd, wanneer hun patiënten op
eigen initiatief gebruikmaken van de beschik-
bare preparaten, of deze zelf maken.
Voor een inschatting van de mogelijke wer-
king, maar ook de legaliteit, van een canna-
bisextract, is het van belang de exacte samen-
stelling te kennen. Uit analyses van bijvoor-
beeld de Amerikaanse FDA blijkt echter dat
CBD- en/of THC-gehaltes op het etiket vaak
niet kloppen [11].
Met onze studie hebben wij een eerste poging
gedaan meer te weten te komen over de sa-
menstelling van cannabisolie die in Nederland
wordt gebruikt. Monsters zijn verzameld door
een oproep te verspreiden via Facebook, pa-
tiëntorganisaties en persoonlijke contacten.
Hierin werden gebruikers opgeroepen om een
monster van hun cannabisolie op te sturen.
Daarbij werd respondenten gevraagd een korte
vragenlijst in te vullen om informatie te verkrij-
gen over bereidingswijze, therapeutische effec-
ten, gebruikte dosering, en CBD- en THC-ge-
haltes volgens het etiket of de verkoper.
Alle monsters zijn verzameld in de eerste
helft van 2016. Gehaltes van CBD en THC
werden vastgesteld met behulp van een reeds
gepubliceerde HPLC-analysemethode [12].
Van alle verkregen monsters werd exact
0,1 ml opgelost in 10 ml zuivere ethanol voor
analyse. De monsters werden vervolgens
vergeleken met gekalibreerde standaarden
van CBD en THC. Gehaltes zijn uitgedrukt
als percentage in de oorspronkelijke olie: een
gehalte van 1% staat daarbij gelijk aan 10 mg
cannabinoïde (CBD of THC) per milliliter
cannabisolie. Een kwanticatielimiet van
0,1% werd aangehouden.
Carboxylzuren
In totaal zijn 46 monsters geanalyseerd.
Zeventien daarvan waren commercieel ver-
kregen en 29 door de gebruiker zelf gemaakt.
IN ENKELE
GEVALLEN
WERD ZELFS
HELEMAAL
GEEN ACTIEVE
672)$$1Ȁ
GETROFFEN
&%'Ȁ(17+&Ȁ*(+$ /7(69$19(5Ȁ
=$0(/'(&$11$% ,62/,(02167(5 6
Transparante staven: geclaimd
gehalte (indien bekend); solide
staven: gemeten gehalte (in deze
studie bepaald).
CBD-gehalte in % (som CBD + CBDA)
THC-gehalte in % (som THC + THCA)
Met * gemarkeerde monsters zijn commercieel verkregen, de rest is zelf gemaakt door de gebruiker.
17
| Pharm weekbl 3 november 2017;152–44
M E D I C I N A L E C A N N A B I S
ETIKET MET
GEHALTES
ACTIEVE
INHOUDSSTOFȀ
FEN IS EEN
BELANGRIJKE
EERSTE STAP
Arno Hazekamp is biofarmaceu-
tisch wetenschapper en canna-
bis-onderzoeker. Svetlana Epifa-
nova verzamelde informatie over
cannabidiol tijdens haar eindstage
bij de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA) voor de
master Food Safety, Wageningen
Universiteit (WUR). De inhoud van
GLWDUWLNHOJHHIWQLHWKHWRI¿FLsOH
standpunt weer van de NVWA of
WUR; de verantwoordelijkheid voor
informatie en standpunten berust
volledig bij de auteurs.
Zie voor literatuurreferenties: pw.nl
Geen van de monsters was afkomstig van de
apotheek. Volgens de ingevulde vragenlijsten
was extractie uitgevoerd met diverse soorten
oplosmiddelen, waaronder giftige stoffen zoals
isopropylalcohol en wasbenzine. Dit roept de
vraag op of oplosmiddelrestanten een addi-
tioneel gezondheidsrisico kunnen zijn, zoals
eerder al aangetroffen in cannabisolie [12].
Voor slechts 22 van de 46 producten (48%)
was informatie beschikbaar over verwachte
CBD- en/of THC-gehaltes. Het is niet duide-
lijk in welke gevallen een analytisch labora-
torium betrokken was bij het vaststellen van
de geclaimde gehaltes. Zowel de geclaimde
als gemeten CBD- en THC-gehaltes zijn
weergegeven in de guur. Uit de resultaten
blijkt dat er grote afwijkingen zijn die kun-
nen oplopen tot een tekort van bijna 100%.
Dergelijke afwijkingen kwamen voor in zowel
zelfgemaakte als commerciële monsters. In
enkele gevallen werd zelfs helemaal geen
actieve stof (CBD of THC) aangetroffen.
Wat daarnaast opvalt is dat 26 van de 46
monsters (57%) een gemeten THC-gehalte
hadden van meer dan 1%, met een uitschie-
ter van 57,5% THC als hoogste waarde. In
18 gevallen (39%) bevatte de olie zelfs enkel
THC, zonder noemenswaardige hoeveelheid
CBD (≤ 0,1%). Het valt te bezien of alle ge-
bruikers zich ervan bewust zijn dat zij THC
consumeren, en zich daardoor blootstellen
aan mogelijke effecten zoals intoxicatie, even-
wichtsproblemen en paniekaanvallen.
Ten slotte moet nog worden opgemerkt dat
THC en CBD door de cannabisplant niet als
zodanig worden geproduceerd, maar in de
vorm van de carboxylzuren genaamd THC-
zuur (THCA) en CBD-zuur (CBDA). De fysio-
logische werking van deze zuren is grotendeels
onbekend. Pas bij grondige verhitting (zoals
het geval is bij het roken of verdampen van
cannabis) worden deze precursors omgezet in
het bekende THC en CBD [13]. In de guur
hebben we voor het gemak het totale gehalte
weergegeven (CBD + CBDA, respectievelijk
THC + THCA). In de meeste producten was
de decarboxylatie dan ook compleet. In 7 van
de 46 gevallen (15%) bleek echter dat ten
minste 25% van THC of CBD nog in de zuur-
vorm bestond. Dit zou de farmacologische
werking kunnen beïnvloeden.
Regulering van kwaliteit
Hoewel cannabisolie, en met name de
CBD-rijke variant, in toenemende mate po-
pulair wordt, blijkt uit deze studie dat de can-
nabinoïdesamenstelling sterk varieert en vaak
onduidelijk is. Dezelfde conclusies zijn getrok-
ken in recente studies naar CBD-houdende
producten in bijvoorbeeld de VS [14] en de
EU [15]. Kort gezegd: men weet niet wat men
koopt, en men weet ook niet wat men maakt.
Bovendien is nog maar weinig onderzoek
gedaan naar de aanwezigheid van veront-
reinigingen zoals pesticiden, zware metalen,
schimmels en bacteriën, of oplosmiddelres-
tanten [12]. Dergelijke verontreinigingen
zijn recent gevonden in cannabis afkomstig
uit coffeeshops [16,17]. Op dit moment is
grotendeels onbekend waar de cannabis,
zelfs voor commerciële producten, precies
vandaan komt. Een beter begrip van de her-
komst, productiewijze en kwaliteit van can-
nabisolie is duidelijk van belang.
Terwijl CBD een toegevoegde rol kan spe-
len als therapeutisch middel, moet worden
afgevraagd of de ongereguleerde productie
van CBD-olie wel verantwoord is. Ook lijkt
het erop dat THC-rijke olie veelvuldig wordt
verkocht, wellicht onder dekking van de als
minder illegaal beschouwde CBD-olie. Beter
lijkt het om duidelijke regels op te stellen
voor productie en verkoop van dergelijke
middelen, en om onderzoek te stimuleren
naar de kwaliteit en de werking ervan. Een
degelijk etiket met de juiste gehaltes aan
actieve inhoudsstoffen lijkt daarbij een be-
langrijke, en haalbare, eerste stap. Om hierbij
de toegankelijkheid niet te veel te beperken,
dient de betaalbaarheid van deze middelen
meegenomen te worden.
CBD-olie ook te koop via Facebook
Cannabisolie is een geconcentreerd extract van een cannabisbloem of -blad
dat is opgelost in een eetbare olie. Dit kan verschillende concentraties THC
en CBD bevatten, afhankelijk van de gebruikte cannabissoort. Het meest
bekende product momenteel is CBD-olie. Er zijn al tientallen aanbieders
van CBD-producten, en dit aantal neemt snel toe.
Aanbieders variëren van ervaren bedrijven die ook andere gezondheids-
producten maken, tot personen die kleinschalig CBD-olie aanbieden via
Facebook of in eigen kring. Een groeiende trend is om CBD preventief te
gebruiken, om te voorkomen dat bepaalde ziekten zich überhaupt ontwik-
kelen. Deze trend is tevens in andere landen te zien.
|
18
Pharm weekbl 3 november 2017;152–44
... The large proportion of products on the EU/UK market are in the form of extracts, isolates originating from the raw material Cannabis sativa L. Due to the source material there is a risk of the presence of naturally occurring THC in any final product, as demonstrated in a number of studies (Holler et al. 2008;Vandrey et al. 2015;Bonn-Miller et al. 2017;Hazekamp and Epifanova 2017). ...
... The guidance states that CBD, as an isolated substance, would not be a controlled substance, however, if the CBD "product" contained any controlled cannabinoids (e.g., THC or CBD-V) then it would become controlled. As demonstrated in earlier studies (Holler et al. 2008;Vandrey et al. 2015;Bonn-Miller et al. 2017;Hazekamp and Epifanova 2017). THC is present on the market in products promoted as foods. ...
Article
Full-text available
The lawful sale of Cannabis sativa L. and its extracts including Cannabidiol is not harmonized under European Union law. Such products have in the most part been classified as novel foods and thus illegal for sale in Europe without prior authorization. The regulation of such substances not only spans EU and Member State food laws but also international conventions on illicit drug and psychoactive substances. An understanding of the laws governing the sale of these compounds can help business and academia better understand the challenges consumers may face in selecting products lawfully placed on the market, whilst identifying the unique challenges imposed from the marketing of Cannabis-based foods.
... Recently, an interesting study performed in the Netherlands highlighted multiple issues that may be extrapolated to CBD products elsewhere [51]. In this study, 46 different cannabis oil samples were collected directly from patients and analyzed for cannabinoid content. ...
... Analysis of Dutch cannabis oil samples obtained from actual patients, comparing the claimed cannabinoid content on the product label with lab results measured in the study[51] ...
Article
Full-text available
In just a few years, cannabidiol (CBD) has become immensely popular around the world. After initially being discovered as an effective self-medication for Dravet syndrome in children, CBD is now sold and used to treat a wide range of medical conditions and lifestyle diseases. The cannabinoid CBD, a non-psychoactive isomer of the more infamous tetrahydrocannabinol (THC), is available in a growing number of administration modes, but the most commonly known is CBD oil. There are currently dozens, if not hundreds, of producers and sellers of CBD oils active in the market, and their number is increasing rapidly. Those involved vary from individuals who prepare oils on a small scale for family and (Facebook) friends to compounding pharmacies, pharmaceutical companies, and licensed cannabis producers. Despite the growing availability of CBD, many uncertainties remain about the legality, quality, and safety of this new “miracle cure.” As a result, CBD is under scrutiny on many levels, ranging from national health organizations and agricultural lobbyists to the WHO and FDA. The central question is whether CBD is simply a food supplement, an investigational new medicine, or even a narcotic. This overview paper looks into the known risks and issues related to the composition of CBD products, and makes recommendations for better regulatory control based on accurate labeling and more scientifically supported health claims. The intention of this paper is to create a better understanding of the benefits versus the risks of the current way CBD products are produced, used, and advertised.
... In this regard, scientific evidence indicates that THC, isolated from the plant, reduces anxiety at low doses, although it may increase it at high doses (Childs et al., 2017), whereas CBD, also isolated from the plant, decreases anxiety in all the doses at which it has been tested (Blessing, Steenkamp, Manzanares, & Marmar, 2015). Conversely, it has been found that continuous self-medication with THC can create tolerance and that the efficacy attributed to CBD decreases if its composition includes residues of toxic solvents used during its extraction (Duffy et al., 2020), and if the labelling of the substance is incorrect or misleading as regards its purity (Hazekamp, 2018;Hazekamp & Epifanova, 2017;Vandrey et al., 2015;Bonn-Miller et al., 2017). For example, in 2019, the US Food and Drug Administration found that the products of 22 marketing companies did not contain the CBD levels they advertised. 1 Recently, the Mexican state stopped restricting the medicinal use of marijuana to certain indigenous peoples and authorized its use throughout the country. ...
Article
Full-text available
Introduction The popular use of marijuana and its components (THC and CBD) for medicinal purposes is often regarded as irresponsible and ignorant. However, in this paper, it is conceptualized and studied as medical knowledge of self-care, in which it is linked to different therapeutic knowledge from conventional and alternative medicine to treat anxiety. Objective This article reports on a qualitative research project designed to analyze the practices and risks of self-medication with CBD, and its links with medical treatments and self-care measures for dealing with anxiety in adult women in Mexico City. Method Eleven adult women, mostly professionals, diagnosed with anxiety, participated in the study. In-depth interviews were conducted to learn how women use therapeutic resources to cope with anxiety in their everyday lives. The interviews were transcribed and analyzed using ATLAS ti 7 software. Results Self-medication is part of a self-care process with several facets: the experience of symptoms, self-diagnosis, the use of various remedies (dosage and administration), and their evaluation. During this process, women use a range of medication, psychological therapies, herbalism, acupuncture, yoga, and sleep hygiene measures, including CBD, either as an alternative or an adjunct to biomedical pharmacology, with or without medical supervision. Certain risks were identified, such as the use of CBD that may be incorrectly labeled or interact dangerously with other self-prescribed substances. Discussion and conclusion These results coincide with those of various authors who equate self-care with a first level of care, which has risks that could be reduced by controlling misleading marketing and developing professional medical services, which are trained and accessible to users, who could inform them about the medicinal use, scope and risks of CBD or THC for health.
... Cannabis concentrated solvent extracts are increasingly required and used by patients but despite this growing popularity, the two studies presented here are so far the only ones reporting the chemical composition of different preparation methods of such products. Additionally, several recent studies have shown that the THC and CBD concentrations claimed on the labels of commercially available cannabis oils are very often incorrect [Vandrey R. et al, 2015; FDA, U. S. Food & Drug Administration, 2016;Hazekamp A. and Epifanova S., 2017]. For these reasons, the production of cannabis concentrated extracts intended for patients consumption has to be simple, safe and feasible to be performed by pharmacists in their own galenic laboratories. ...
Article
Full-text available
In recent years, the Cannabis plant (Cannabis sativa L.) has been rediscovered as a source of new medicines around the world. Despite the fact that a number of registered medicines have been developed on the basis of purified cannabis components, there is a rapid increasing acceptance and use of cannabis in its herbal form. Licensed producers of high quality cannabis plants now operate in various countries including The Netherlands, Canada, Israel, and Australia, and in many US states. The legal availability of cannabis flowers allows to prescribe and prepare different cannabis galenic preparations by pharmacists. It is believed that synergy between cannabis components, known as “entourage effect”, may be responsible for the superior effects of using herbal cannabis versus isolated compounds. So far, only a few cannabis components have been properly characterized for their therapeutic potential, making it unclear which of the isolated compounds should be further developed into registered medicines. Until such products become available, simple and accessible galenic preparations from the cannabis plant could play an important role. In cannabis, phytochemical and pharmacological attention has been attributed mainly to four major cannabinoids (Δ9- tetrahydrocannabinol, cannabidiol, cannabigerol and cannabichromene) and to terpene components. This means a basic knowledge of these compounds and their bioavailability in different administration forms is useful for producers as well as prescribers of galenic preparations. This work will outline the most important aspects of cannabinoids and terpenes, and their behaviors during preparation and use of various administration forms including vaporizing, cannabis oils and extracts, tea, and skin creams.
Article
Cannabidiol, commonly abbreviated CBD, is one of the hundreds of compounds present in the flowering cannabis plant, along with its more well-known structural isomer, Δ9-tetrahydrocannabinol or THC. CBD can be extracted from the plant and utilized in many forms, from topical oils to smokable flowers. Recently, availability, interest in and use of CBD across the nation have grown exponentially, with internet searches for CBD increasing 160% between 2017 and 2018 and 14% of Americans citing current CBD use. Users of this compound endorse numerous perceived benefits, including anxiolysis, analgesia and much more. Most users claim to employ CBD to treat specific medical conditions spanning from autoimmune, to psychiatric, to musculoskeletal. Evidence supports some of these reported effects in recent studies, as CBD has demonstrated anticonvulsant, antipsychotic and antinociceptive properties, among others. However, the implications of these findings are still in their infancy. As of June 2018, one FDA-approved pure CBD product for seizure treatment, Epidolex®, is available for prescription use and many more are in various stages of testing. However, numerous safety and legal concerns remain regarding off-label and over-the-counter CBD usage. Physicians and other health care professionals are likely to encounter CBD use by their patients. As usage continues to grow, so does the duty of care providers to understand its role and serve as a source of evidence-b
Article
Full-text available
Over the past 5 years, public interest in the potential health benefits of cannabidiol (CBD) has increased exponentially, and a wide range of over-the-counter (OTC) preparations of CBD are now available. A substantial proportion of the population appears to have used these products, yet the extent to which they are effective or safe is unclear. We reviewed the evidence for whether CBD has significant pharmacological and symptomatic effects at the doses typically found in OTC preparations. We found that most of the evidence for beneficial effects is derived from studies of pure, pharmaceutical grade CBD at relatively high doses. Relatively few studies have examined the effect of OTC CBD preparations, or of CBD at low doses. Thus, at present, there is little evidence that OTC CBD products have health benefits, and their safety has not been investigated. Controlled trials of OTC and low-dose CBD preparations are needed to resolve these issues.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.