ArticlePDF Available

Abstract

Wstęp: Dane epidemiologiczne wskazują, że blisko 80% społeczeństwa cierpi z powodu dysfunkcji kręgosłupa i tkanek okołokręgosłupowych. Dolegliwości te są zatem istotnym problemem medyczno-społeczno-ekonomicznym.Celem pracy było przedstawienie przyczyn oraz sposobów leczenia zespołów bólowych kręgosłupa na podstawie wyników najnowszych badań.Materiały i metody: Przeszukano bazy danych EBSCOhost, PubMed Medline i Scopus.Wyniki: Ból kręgosłupa spowodowany może być anomaliami wrodzonymi, zmianami zwyrodnieniowymi, stanami zapalnymi, chorobami nowotworowymi, urazami, przeciążeniem, zaburzeniami metabolicznymi, problemami psychologicznymi lub socjalnymi. W leczeniu wykorzystuje się: teorie hamowania bólu, farmakoterapię oraz fizjoterapię.Wnioski: W ostatnich latach zdecydowanie wzrasta liczba publikacji dotycząca dolegliwości bólowych kręgosłupa. Pomimo rozwoju medycyny oraz znajomości zasad ergonomii liczba osób uskarżających się na omawiane schorzenia systematycznie rośnie. Konieczne jest podjęcie szerokich działań profilaktycznych, w których istotną rolę powinno odegrać uświadomienie społeczeństwa o zagrożeniach wynikających z niedbałości o własny kręgosłup. Celem powinno być ukształtowanie prozdro­wotnych zachowań, wyrobienie poprawnych nawyków ruchowych w życiu codziennym, tj. wykonywanie systematycznych ćwiczeń i technik rozluźniających.
Pomeranian J Life S ci 2017;63(3):78-84
78
Występowanie zespołów bólowych kręgosłupa – przyczyny i leczenie
Occurrence of back pain – causes and treatment
Maryla Szpala¹, Agata Skorupiska² , Karolina Kostorz³
¹ ląski Uniwersytet Medyc zny w Katowicach, Katedra Fizjoterapii, ul. Medykw 12, 40-752 Katowice
² Akademia Wychowania Fizycznego im. Jer zego Kukuczki w Katowicach, Studia doktoranckie, Zakład Fizjoterapii i Medyc yny Sportowej, ul. Mikołowska 7 2A,
40-065Katowice
³ Akademia Wychowania Fizycznego im. Jer zego Kukuczki w Katowicach, Studia doktoranckie, Zakład Pedagogiki i P sychologii, ul. Mikołowska 72A, 40-065 Katowice
agataskorupinska@googlemail.com
ABSTRACT
Introduction:
of the world’s population suffer from spine and paraspinal tissues

economic problems. The aim of this st udy was to present t he
 the
latest research results.
Material and methods: 
Scopus databases were searched.
Results: Back pain can be caused by a wide variety of disor-

-


physiotherapy are used.
Conclusions: In recent years the number of publications about
-

number of people complaining about the discussed diseases is
growing systematically. Extensive prevent ive measures should
be taken to educate the public about the risks factors arising
from spine airiness. The main aim of the taken action should

-
tion techniques.
Keywords
ABSTRAKT
Wstęp:  -
  -
  

-
 -

Materiał i metody:-
 Scopus.
Wyniki:
-


 

Wnioski: -


 -
-
 
-
  
o 
-
wych w 
 
Słowa kluczowe
WSTĘP
 
  -
 
 
  

 
  tka-
  

 

 -
 
-
 -

do 
 
 
i  
Pomeranian J Life Sci 2017;6 3(3) 79
Występowanie zespołw blowych kręgosłupa – prz yczyny i leczenie
-
 -

o 
 
 

 pod-

PODSTAWOWE FUNKCJE KRĘGOSŁUPA
  
  -
peutom i 
co  


i 
   -
 
 -
 



w   
 -

 
 nie ma on 
i 

a -
 

  

-
 -
  
 -

  
  -
  
 tym samym
mocy i  -
 
  -
 -
 [
 prawda

co -
  [
 

 -
 
 
  -
bodne ruchy i  
 
 -

 
w   -
 -
wato 
 -
 
-
 
  
  
 
od  ana-

   
 pod-
-
   kolei
-
  

 
  
 -
-
   
  -


 prostowania  odcinku
-
cia ku  
 
 -
 sku-

ruch 

 -
 -
wych i 
 
i -
 
 -
  pro-

80 ojs.pum.edu.pl/pomjlifesci
Maryla Szpala, Ag ata Skorupińska, Karolina Kos torz

 
PRZYCZYNY DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH
 
 -
 po 
-
  -
niowymi 
 -
gowych 
-
 -
 
do  
 w 
 
na 
-
  
  -
  

 
 -
  

ta   
   
i  -



-
 
Wady i anomalie wrodzone
 normy w 
  -
 
 

-
  stosunku do nor-
  

to 
-
  -


do    -
  
 w 

Zmiany zwyrodnieniowe
-
niowe. Choroba ta polega na 
 
 
-


  
 
-
 -
  powsta-

-
 wyrostkach stawow ych dolnych.
 
 
 
 -
  ucisku na ner w.
 
 -
 
-

 
ta 
do  

-
  -
  
 
 
-
 

do   
 
Stany zapalne stawów
-
 -

 
  
-
 
 w 
-
 -

   
Pomeranian J Life Sci 2017;6 3(3) 81
Występowanie zespołw blowych kręgosłupa – prz yczyny i leczenie
 


 
 
  

 
Choroby nowotworowe
  -


a  innych
  choroby
  -
 
 w nocy 
Urazy i choroby przeciążeniowe
 -
 
u  
   
u -
-
 
Choroby metaboliczne

na  m.in.
-
kim kobiety po 
na 
i    -

a  -
 
te   
 niestety do -
wych 
-
 
Zaburzenia psychologiczne oraz socjalne
 -
 -

 -
 
 
 
 obawami wyni
-
 
 -
 
 -
-
 

 
 
 
LECZENIE

   -

Teorie hamowania bólu


 
  w -
 
 
  tego
 

etapy w 
󰀿
 

 -
󰀿  rogu

 -
 

-
 
 -

 
do  
 nich polega na  
 -
 rogach tylnych.
 

 

 
-
  

 

na  -

82 ojs.pum.edu.pl/pomjlifesci
Maryla Szpala, Ag ata Skorupińska, Karolina Kos torz
 -
 -
 
  
 do -
 
 

  

Farmakoterapia bólu
-
 -

do 
ma -

 
  
 
  tego
-
kwat nie do 
 
Fizjoterapia bólu
 -
 tym celu
  -
 
 
 reagowania na  -
 
w 

do 
 -
 -
  
 

  
  
-
  
 
w -
 
   
na 
 
  aktualnego

 -
  

 -
nie w  
-


 one w  
  dodatkowym oporem

 
terapii 
 -


 
 
w   -
  -
-
 
 -
 

on wykonywany w 
 
 -
  
   terapii

 

 braku obiekty wnych metod oceny
 
 -
 badaniach
 
 udoskona-
-
 
polega na 
 

  -

-
 
Ergonomia pracy
 
i  -
-
-
 
-

-
 
Pomeranian J Life Sci 2017;6 3(3) 83
Występowanie zespołw blowych kręgosłupa – prz yczyny i leczenie
 
  
studenci i -
 -
 

  -
 
uwagi na  

  -

-
 
-
 

 w -

 
o   ortopedii 
PIŚMIENNICTWO
1.
  terapii
 

  
  
u 


 
   
  


     
  


  


 -
-
 


 
pain surve yed in a 

  -
 -
stem i 

 
u  

 
 
11.
  -
 

   
  

 

  -


   



 

  


Sadowsk i B.  





 
i 
   

 
u    


 -


 -
 magnetoterapii w 

 
 


  
  charakteru w ykony-
 

 
 
 -


  Obiekt ywna i subiek tywna
  -


  
   stoso-


  


 
 

 
 
-
 spraw ach o    podstawie
  Toksykologii
 


 
 

  
na  

 



  w 
  bupreno-


   opioidy


 -
rapii na  


 
  -
 



  
 -


 
 

84 ojs.pum.edu.pl/pomjlifesci
Maryla Szpala, Ag ata Skorupińska, Karolina Kos torz

  
  
u kobiet w wieku o d  

     
na  kobiet w  -


 
   
na 
 -


  
  -


  
w 

  -
  
w  


Chmielewsk i B.   the re duction of migraine

... Ważnym elementem zapobiegania bólom kręgosłupa jest stosowanie zasad profilaktyki bólu kręgosłupa. Potwierdzają to Szpala i wsp., którzy proponują zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat zagrożeń wynikających z zaniedbania kręgosłupa [19]. Podobne wnioski przedstawili Bartuzi i Kamiń-ska, podając, że pracownicy najczęściej uzyskiwali informacje dotyczące ergonomii od znajomych lub wzorowali się na innych stanowiskach pracy [14]. ...
Chapter
Full-text available
Streszczenie: Zespoły bólowe kręgosłupa zaliczane są do chorób cywilizacyjnych stanowiących poważny problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Celem pracy było zbadanie poziomu wiedzy dotyczącej zasad ergonomii oraz jej stosowania w grupie pracowników sieci handlowych. Badania przeprowadzono w 2018 r. na grupie 85 pracowników zatrudnionych w placówkach sieci handlowych, w tym 52 mężczyznach i 33 kobietach, ze średnią wieku 34,1 roku (SD = 6,78; Me = 32 lata). W badaniach wykorzystano własny kwestionariusz ankiety oraz diagram topografii bólu dla odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa. Wyniki badań opracowano statystycznie za pomocą arkusza kalkulacyjnego Microsoft Excel 2013 oraz IBM SPSS (p=0,05). Spośród badanych 58 osób (68,2%) odczuwało dolegliwości bólowe ze strony kręgosłupa (28 mężczyzn/48,3% i 30 kobiet/51,7%). Na podstawie przeprowadzonych testów niezależności chi-kwadrat nie stwierdzono występowania istotnej zależności między wiekiem (p=0,301), płcią (p=0,919) a stosowaniem zasad ergonomii pracy oraz między charakterem pracy (p=0,279), podejmowaną aktywnością (p=0,563) a odczuwaniem dolegliwości bólowych kręgosłupa podczas pracy. Nie stwierdzono też istotnej zależności pomiędzy odczuwaniem bólu krzyża (p=0,053) czy odczuwaniem i natężeniem bólów szyi (p=0,026) podczas codziennych czynności zawodowych a znajomością zasad ergonomii. Płeć i wiek pracowników sieci handlowych nie wykazują związku występujących dolegliwości bólowych kręgosłupa ze stosowaniem zasad ergonomii pracy. Charakter pracy oraz znajomość zasad ergonomii nie mają związku z odczuwaniem dolegliwości ze strony kręgosłupa podczas wykonywania codziennych czynności zawodowych w pracy. Abstract: Spine pain syndromes are classified as civilization diseases which constitute a serious health, social and economic problem. The aim of the research was to examine the level of knowledge on the principles of ergonomics and its use in a group of employees of retail chains. The research was conducted in 2018, in a group of 85 employees employed in individual outlets of retail chains, including 52 men and 33 women, at an average age of 34.1 (SD = 6.78, Me = 32 years). The authors’ own questionnaire and a diagram of pain topography for the cervical and lumbar section of the spine were used in the study. The results of the research were developed statistically using the Microsoft Excel 2013 spreadsheet and IBM SPSS (p=0.05). Results. Among the respondents, 58 people (68.2%) were suffering from spinal pain (28 men/48.3% and 30 women/51.7%). Based on the chi-square independence tests, no significant dependence was found between the age (p=0.301), the sex (p=0.919) and the application of the principles of work ergonomics as well as between the nature of work (p=0.279), the activity undertaken (p=0.563) and the feeling of back pain during work. The sex and age of employees of retail chains do not show the relationship between the spine pain and the application of the principles of work ergonomics. The nature of work and knowledge of the principles of ergonomics are not related to the feeling of ailments from the spine during performing everyday professional activities at work.
... In the treatment of low back pain, it is of key importance to know the cause of the ailment and focus therapy on the problem occurring in a given patient. In developed societies, we are increasingly dealing with people who work long hours every day in a seated position [35]. In the case of weakening of the lumbar-pelvic hip complex muscles or their large imbalance, the rapid onset or asymmetrical lifting of a small weight can result in unilateral overload, muscle spasm, and trauma to the spine. ...
Article
Full-text available
The aim of the study was to evaluate the dynamics of isometric changes in strength and muscular lumbar-pelvic imbalances in the treatment of women with low back pain. Forty-one women, nineteen in the study group (A) and twenty-two in the control group (B), participated in the study. Magnetic resonance imaging (MRI) was performed to assess the degree of degenerative changes in the lumbar spine. The diagnosis of isometric muscle strength and their imbalances was performed with the Tergumed 700 device. After six weeks of therapy in the study group (A), there was a significant improvement in the strength of all the examined muscle groups. However, in the control group (B), significant improvement occurred only in the strength of the lumbar flexor muscles and the flexor muscles on the left side. Furthermore, there was a significant intensification of the imbalance of left flexor muscle strength compared to right flexor strength in group B. Significant differences in favour of the study group (A) concerned the strength of the rotator muscles to the left, the strength of the extensor muscles of the lumbar spine, the strength of the flexors of the lumbar spine to the right, and the balance of the strength of the lumbar spine flexors to the left compared to the strength of the flexor muscles to the right. Therapy with the Tergumed 700 system leads to an increase in the muscle strength of the lumbar and pelvic complex, compensating for its imbalance, bringing beneficial effects in the treatment of low back pain.
... It is predicted that back pains will affect more and more people, they are now referred to as a civilization disease [5][6][7][8]. This is of course related to the development of civilization and evolution of humanity, moreover, with various factors, including obesity, stress, limited physical activity, lack of sleep and rest time, as well as factors related to the work [4,[7][8][9][10][11]. ...
Article
Introduction: In 2020, the whole world was overwhelmed by the SARS-CoV-2 coronavirus threat. In order to prevent the spread of the virus, national governments introduced restrictions of movement in public space, closing schools, universities, many companies switched to remote working. In addition to the obvious benefits of the above changes, numerous side effects can be observed. One of them is pain in the locomotive organs caused by the sedentary lifestyle. Objective: The main objective of the study was to assess the relationship between physical activity during quarantine, caused by the COVID-19 pandemic, and the occurrence of spinal pain. Material and methods: The study was attended by 55 people (29 women and 26 men) who attended physiotherapeutic consultations due to low back pain. For comparison purposes, they were divided into two groups: Group 1 (n=24) includes active persons, Group 2 (n=31) includes inactive persons. The survey was conducted in June 2020. The study used the reading of pedometers from mobile phones and the Rolland-Morris Questionnaire, Laitinen’s Pain Scale and author’s own questionnaire. The respondents were asked to share the pedometer results from given weeks before, during and after restriction causes by the COVID-19. Results: Physically active persons (those performing health training) performed more steps before introducing restrictions (p<0.001). After the introduction of restrictions, all-day activity decreased significantly in both groups. The evaluation of pain characteristics revealed significant differences (between groups) in two categories – pain intensity and physical activity limitation. Group 2 individuals also reported greater functional limitations. Conclusion: In physically inactive people, the intensity of low back pain was much higher. This proves the relationship between activity levels and pain.
Article
Full-text available
Introduction: In highly developed societies, back pain is a fairly common phenomenon, and its causes are usually multifactorial. Backaches can be caused by improper body posture, anatomical conditions, overloads, inflammation and many other factors. Changes in the shape of the spine in the sagittal plane, such as shallowing or deepening physiological curves translate into a change in the distribution of forces acting on individual parts of the spine, overloading the axial organ of movement. Aim: The aim of the study was to determine the relationship between the individual variants of lordosis (hypolordosis, hyperlordosis, norm) and pain experienced by women in the area of the lumbosacral spine (L/S). Material and Methods: The study group was a population of women over 50 (n = 277), divided into three subgroups, i.e. women with: normal, shallow and deepened lordosis, evaluated in the sagittal view in computed tomography imaging studies. Results: Deepened lordosis is associated with the highest BMI = 27.30 but a rather low average pain value (VAS = 4.60), which approximately corresponded to the severity of the discomfort in the group of women with normal lumbar lordosis. Shallow lordosis correlates with a lower BMI = 26.60 and the highest level of pain (VAS = 6.67). When the lordosis angle was normal, the pain was the lowest. Conclusions: The size of the lordosis angle may be a predictor of the occurrence of pain. A larger lumbar lordosis angle correlates with a higher body weight but pain in this group of women occurs with similar intensity as in the group of women with a normal lumbar lordosis angle.The research results indicate a strong correlation (p <0.0229) between shallow lordosis and the severity of pain experienced by the examined women, which should be taken into account when planning treatment.
Article
Full-text available
Introduction and purpose The prevalence of chronic pain is estimated at around 30% of the world's population. The risk of developing chronic pain depends, among others, on from genetic factors. Considering that chronic pain is a serious diagnostic and therapeutic problem, and if treated inadequately constitutes a serious threat to public health, focus should be on identifying the risk factors for its occurrence in order to establish an effective treatment. The aim of the work is to summarize the latest knowledge about the influence of functional polymorphism of the COMT gene on the formation of chronic pain. Material and methods The material for this literature review were publications on the subject of research from the last 5 years. Relevant articles have been identified by two authors using PubMed, Google Scholar and Researchgate publishing bases using key words: "gene COMT", "headache", "chronic pain", "chronic back pain", "fibromyalgia", "temporomandibular 430 disorder", "postoperative pain" according to Medical Subject Headings. The review of articles consisted of 3 stages. Finally, 19 works were qualified for the review. Results Functional polymorphism of the COMT gene is one of the factors affecting the modulation of pain. Its single genetic variants will positively correlate with the occurrence of temporomandibular disorders and chronic lower back pain. Differences in genetic variants of the COMT gene will also affect the susceptibility to fibromyalgia and increase the severity of clinical symptoms. The COMT gene polymorphism does not seem to correlate with chronic headaches. Conclusions Research to determine the effect of COMT gene polymorphism can significantly affect the diagnosis and treatment of chronic pain.
Article
Full-text available
Assessment of frequency of lumbalgia occurrence with relation to the character of performed work Introduction: Pain syndromes of spinal lumbar section is a civilization disease. It applies to 80% of world population , being one of the most frequent reasons of house calls or medical appointments and sick leaves at work. Etiopathology of spinal lumbar section pains is connected mainly with overload-degeneration mechanism of intervertebral discs, vertebrae and their joints. Objective of the study: Objective of the study is to assess frequency how often spinal lumbar section pains occur with relation to the character of performed work, description of spinal lumbar section pains, review of subjective judgments of the applied physiotherapeutic treatment effect and of knowledge of pro-phylaxis rules application.
Article
Full-text available
Streszczenie Obecnie dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego stanowią istotny problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Celem pracy była ocena dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa i nawyków ruchowych u osób prowadzących siedzący tryb życia, wynikający z charakteru wykonywanej pracy zawodowej. Badania przeprowadzono w okresie od listopada 2010 do lutego 2011. Materiał badawczy stanowiły 2 grupy osób: 57 pracowników biurowych (w tym 40 kobiet i 17 mężczyzn) oraz 43 kierowców autobusów i taksówkarzy (wyłącznie mężczyźni). W pierwszej grupie prze- dział wiekowy mieścił się w granicach od 21 do 60 lat, a w drugiej między 21, a 63 lat. Narzędzie badawcze stanowiła autorska ankieta składająca się z czterech części. Pierwsza i druga część zawierała pytania dotyczące danych osobowych oraz informacji na temat wykonywanej pracy. W trzeciej zapytano o ewentualne dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa, natomiast w czwartej o nawyki ruchowe, znajomość profilaktyki i sposób spędzania czasu wolnego. Uzyskane wyniki świadczą o częstszym występowaniu dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa wśród kierowców (62,8%). Problem ten dotyczy również częściej osób z wysokim nieprawidłowym BMI (25 i powyżej). Więcej nieprawidłowości w postawie ciała pojawiało się w grupie pracowników biurowych niż wśród kierowców. Prevalence of low back pain and motor habits in individuals leading a sedentary lifestyle
Article
Full-text available
Wprowadzenie. Choroba zwyrodnieniowa stawów, uznana przez WHO za schorzenie cywilizacyjne, stanowi problem medyczny, społeczny i ekonomiczny XXI wieku. W większości przypadków chorobie towarzyszy ból, upośledzenie czynności stawu i postępująca niesprawność, stąd konieczność poszukiwania skutecznych metod terapii osób dotkniętych chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego. Celem pracy była ocena wpływu rehabilitacji uzdrowiskowej na parametry funkcjonalne, dolegliwości wynikające z choroby zwyrodnieniowej oraz poziom odczuć bólowych i jakość życia pacjentów z koksartrozą. Materiał i metody. Badaniami objęto 31 osób z koksartrozą (ze stwierdzonym zmianami zwyrodnieniowymi II° wg klasyfikacji Seyfrieda), poddanych programowi rehabilitacji obejmującemu kinezyterapię, fizykoterapię i balneoterapię w Ośrodku Rehabilitacji Narządu Ruchu w Krzeszowicach. Wiek badanych osób mieścił się w przedziale: 51-83 lat. Przeprowadzono badanie wstępne w pierwszym dniu oraz badanie końcowe w ostatnim dniu turnusu rehabilitacyjnego. Dokonano pomiarów zakresów ruchu wg SFTR, oceniono stopień dolegliwości wynikających z choroby zwyrodnieniowej stawów przy użyciu kwestionariusza WOMAC, stopień intensywności odczuwania bólu za pomocą skali VAS. Subiektywną ocenę stanu zdrowia przeprowadzono w oparciu o 10-punktową skalę wartości, będącą składową kwestionariusza oceny stanu zdrowia i jakości życia Short Form Health Survey (SF-36). Wyniki. Po zakończonej terapii odnotowano przyrosty średnich arytmetycznych badanych parametrów funkcjonalnych oraz niewielką poprawę we wszystkich trzech podskalach WOMAC. Zaobserwowano spadek intensywności doznań bólowych ocenianych za pomocą skali VAS. Subiektywna ocena stanu zdrowia badanych osób była wyższa niż w badaniu I. Wnioski: Zastosowany program terapii złagodził dolegliwości bólowe wynikające z choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych. Kinezyterapia i fizykoterapia uzupełniona o zabiegi z wykorzystaniem surowców naturalnych, jak borowina i wody siarczkowo-wodorowe podnosi efektywność terapii ukierunkowanej na poprawę sprawności funkcjonalnej u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów, a tym samym pozwala na ograniczenie leczenia farmakologicznego. Coxarthrosis recognized by the WHO for the disease of civilization, is social, medical and economic problem of the 21st century. In most cases, the disease is accompanied pain, joint impairment and progressive failure, because searching the optimal methods therapy becomes indispensable by persons with arthrosis of hip. The aim of this study was to assessment total influence of kinesiotherapy and treatments with use the mud pack and mineral water on chosen functional parameters of motor organ and self-assessment of disease severity in patients with coxarthrosis. Material and method. This research included 31 persons with coxarthrosis (with II stage of coxarthrosis by Seyfried), which were undergone a rehabilitation programme during treatment in Krzeszowice Motor Organs Rehabilitation Centre. The age of patients range from 51 to 83 years. The assessment was performed before and after 2 weeks complex rehabilitation, using test of range of motion (by SFTR), self-assessment of disease severity (by WOMAC questionnaire), pain evaluation (by VAS scale), the subjective evaluation of the state of health level by 10-spot set of values being component the SF-36 questionnaire. Results. The obtained results show the improvement of the mean arithmetical values of functional parameters of the motor organ and shoved a little improvement of self-assessment parameters taken by means of WOMAC questionnaire. It was observed decrease in pain level assessed by VAS scale. The subjective estimate condition of health was higher than I examination. Conclusions. The lucrative influence of spa therapy on functional parameters was observed. Advantage mineral resources will help to limit pharmacological treatment and will bring up efficiency of kinesitherapy and mineral resources directed on correction state of health and functional proficiency in patients with coxarthrosis.
Article
Full-text available
Bóle kręgosłupa i otaczających struktur ze względu na złożony patomechanizm stwarzają duże trudności diagnostyczne i terapeutyczne. Są objawem dużej liczby procesów chorobowych, mogących w różnym stopniu przyczyniać się do bólowej manifestacji objawów. W 80–90% przypadków przyczyna dolegliwości pozostaje nieznana, jedynie u 10–20% dorosłych pacjentów w czasie rocznej obserwacji udaje się ustalić czynnik etiologiczny. W przeciwieństwie do dorosłych, u ponad 50% dzieci można ustalić podłoże zgłaszanych dolegliwości. Autorzy przed-stawili czynniki etiologiczne i objawy kliniczne u 44 pacjentów hospitalizowanych w Klinice Pediatrii i Neurologii Wieku Rozwojowego SUM w Katowicach w latach 2004–2007 z powodu zespołu bólowego kręgosłupa (ZBK). [Wiad Lek 2008; 61(7–9): 183–189] Słowa kluczowe: zespół bólowy kręgosłupa (ZBK), dzieci. Częstość występowania zespołów bólowych kręgo-słupa (ZBK) nie została dokładnie określona. Wynika to m.in. z braku dokładnej definicji zespołu, a w związku z odmiennymi kryteriami rozpoznania dane z badań epidemiologicznych są różne [1,2]. Ponadto zmienny, przebiegający z okresami remisji i zaostrzeń charakter dolegliwości stwarza trudności z klasyfikacją bólu jako stanu ostrego lub przewlekłego [3]. Klasyfikację ZBK można przeprowadzić w zależności od [4]: czasu trwa-nia dolegliwości bólowych, miejsca ich powstawania, lokalizacji bólu, patomechanizmu powstawania bodźców bólowych, lokalizacji patologii powodującej dolegliwo-ści oraz czynnika etiologicznego. Zależnie od czasu trwania dolegliwości bólowych wyróżnia się bóle ostre (trwające do 1 miesiąca) oraz przewlekłe, utrzymujące się ponad 3 miesiące. Ból ostry może mieć charakter miejscowy, wówczas odczuwany jest w jednym lub w kilku segmentach kręgosłupa, lub może być bólem udzielonym, z promieniowaniem do odległych okolic (np. kończyny dolnej). Wyróżniono 3 rodzaje promieniowania bólu [4]: 1) ból rzutowany – promieniujący lub odczuwany w innym miejscu niż źródło powstania, jest to ból głęboki i rozlany; 2) ból korzeniowy – neurogenny, powstający w wyniku po-drażnienia zakończeń nerwów unerwiających korzenie, zwoje i nerwy rdzeniowe; czynnikiem drażniącym może być ucisk, stan zapalny lub niedokrwienie tych struktur; ból ma charakter przeszywający; 3) radikulopatia – ból neuropatyczny z towarzyszącymi zaburzeniami czucia lub osłabieniem siły mięśniowej, powstaje w ogniskach uszkodzenia nerwu; może występować łącznie z bólem miejscowym, rzutowanym lub korzeniowym. W pato-mechanizmie ostrego bólu kręgosłupa rolę odgrywają złożone mechanizmy, m.in. drażnienia: mechanicznego, chemicznego nocyceptorów oraz korzeni i nerwów rdze-niowych, a także stawów i więzadeł kręgosłupa. Do najczęstszych przyczyn objawowych zespołów bólowych należą [1,2,5,6,7]: – miejscowe – patologia struktur kręgosłupa: zmiany degeneracyjne, procesy zapalne o podłożu infekcyj-nym i immunologicznym, wady rozwojowe kręgosłu-pa i rdzenia kręgowego, zmiany naczyniopochodne – zakrzepica naczyń rdzenia, nowotwory pierwotne i przerzutowe, urazy oraz ich następstwa, – w przebiegu chorób narządów sąsiadujących (układu oddechowego, krążenia, pokarmowego, moczowo--płciowego, chłonnego, krwiotwórczego), – w zaburzeniach metabolicznych, m.in. dna, osteopo-roza, osteomalacja, choroba Pageta, – początkowe stadium ostrego poprzecznego zapalenia rdzenia i zespołu Guillaina i Barrégo, – bóle mięśniowe, – zaburzenia psychogenne. Według danych literaturowych, zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa (low back pain – LBP) występuje u 70–80% osób do 20 roku życia [1,8,9]. Czę-stość jego występowania wzrasta z wiekiem i częściej dotyczy płci żeńskiej. Dla większości dzieci LBP jest niespecyficznym i samoograniczającym się procesem. U 75% pacjentów dolegliwości bólowe ustępują po 4 tygodniach, u 15% trwają do 3 miesięcy, u pozostałych 10% przechodzą w ból przewlekły [8,9]. Rokowanie we wtórnych zespołach bólowych jest uzależnione od choroby podstawowej.
Article
This study is an attempt to find stress sources of professional work among nurses in a hospice and a surgical ward. It has been stated that there are specific stress factors related to work. It has been stated that hospice nurses compared to those from the surgical ward, are different in terms of some specific stress factors related to their work. The hospice nurses experience, to of greater extent than the nurses from surgical ward, the inconveniences related to: 'ability of career development', 'conflicts with superiors' and 'relationships with patients' families'. Nevertheless, 'the level of workload', 'ward equipment', 'payment', difficulties in team work', 'superiors' support', 'bad health conditions of patients', 'general stress level related to work' and 'sense of employment stability' are the major stress factors among both the hospice and the surgical ward nurses. What is more, relationships with patients constitute an important stress source for both groups of nurses, however, more often experienced by hospice medical personnel. The nurses from the surgical ward meet with greater support from their friends.
Article
Introduction: Research concerning the role of spine manipulation and other manual techniques in the treatment of migraine headaches has been conducted for years. The use of manual therapy in treating a migraine-sufferer may lead to an increase in joint mobility, decrease of strain in excessively tensed muscles, standardization of the state of soft tissues tension and the elimination of trigger points. Aim: Comparison of the influence of manual therapy and pharmacological treatment on the change of pain symptom levels for patients suffering from chronic migraines. Material and methods: In order to undertake a comparison, two groups of patients were examined - one that was treated with manual therapy and the other with pharmacotherapy. Each group (n) comprised 30 patients. The change in pain levels was measured with the use of the MPQ questionnaire (McGill Pain Questionnaire). Measurements were carried out three times - before treatment, directly after the completion of treatment and three months after the completion of treatment. Results: It transpired that patients suffering from migraines feel a reduced levels of pain and that this reduction is caused by manual therapy. The obtained low level of pain is also maintained three months after the completion of therapy. However, the greater effectiveness of manual therapy in reducing the pain symptoms of migraine patients when compared to pharmacotherapy in both the short-term (right after therapy) and long-term effect (three months after the completion of therapy) has not been confirmed. Conclusions: Manual therapy effectively reduces the level of pain symptoms in migraine-suffering patients. The reduction of pain caused by manual therapy is not more effective than the reduction of pain caused by pharmacotherapy.
Article
Background. The pain is an unpleasant experience, which accompanies patients with many somatic diseases. The purpose of the work was to assess relationship between pain percep- tion and evaluation of pain unpleasantness in study groups and the influence of cognitive and emotional factors on pain and unpleasantness estimation.
Article
The aim of the survey was to analyze the efficacy of therapeutic exercises in a selected group of nurses and to show the interest of nurses in kinesitherapy as a method for preventing back pain complaints. A questionnaire survey covered a group of 102 active nurses, being at the same time part-time students of the Poznań Medical University. The study revealed very frequent low back complaints among the nurses. The application of simple physical exercises proved to be effective, but not all the nurses followed the prescribed program of exercises. There was a positive correlation between the intensity and frequency of pains, duration of employment, and the range of responsibilities. After completing the prescribed program of exercises a significant alleviation of back pains was observed in the study group. The exercises were recognized as efficacious, uncomplicated, and providing relief. Although over a half of nurses under study did not practice exercises twice a day, as recommended, as many as 88% of nurses are going to continue the program of kinesitherapy in the future.