BookPDF Available

Mijn positief levensplan: Werkboek.

Authors:
  • Outpatient clinic De Tender

Abstract and Figures

Deze behandelmodule voor forensisch psychiatrische patiënten is op verzoek verkrijgbaar.
No caption available
… 
No caption available
… 
Content may be subject to copyright.
Mijn Positief Levensplan
Werkboek
Jan Willem van den Berg
Sabine Noom
Maaike van den Bremer
Mijn Positief Levensplan
Jan Willem van den Berg
Sabine Noom
Maaike van den Bremer
Mijn Positief Levensplan
Werkboek
Jan Willem van den Berg
Sabine Noom
Maaike van den Bremer
©Copyright september 2015
De Forensische Zorgspecialisten
Willem Dreeslaan 2, 3515 GB Utrecht
Postbus 174, 3500 AD Utrecht
info@deforensischezorgspecialisten.nl
www.deforensischezorgspecialisten.nl
Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag gebruikt worden zonder toestemming van de uitgever.
Inhoudsopgave
Pagina
Voorwoord
7
Inleiding
9
Doelstellingen
10
Hoe gebruik je dit werkboek
10
Bijeenkomst 1: Mijn basisbehoeften
11
Bijeenkomst 2: Mijn Positief Levensplan
15
Bijeenkomst 3: Hoe vervul ik mijn basisbehoeften
19
Bijeenkomst 4: Valkuilen en tekortkomingen in mijn Positief Levensplan
25
Bijeenkomst 5: Basisbehoeften achter mijn delict(en)
29
Bijeenkomst 6: Mijn dynamische risicofactoren
33
Bijeenkomst 7: Mijn doelen
37
Bijeenkomst 8: Monitoren van mijn Positief Levensplan
41
Bijlage 1: Overzicht van dynamische risicofactoren
43
Bijlage 2: Invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan’
52
Bijlage 3: Invulformulier ‘Mijn doelen’
59
7
Voorwoord
Voortdurend zijn we, samen met jou, op zoek naar nieuwe en betere manieren om jouw
positieve delictvrije toekomst te realiseren. Het uitsluitend focussen op (dynamische)
risicofactoren, hoe belangrijk ook, is hierbij een onvoldoende antwoord. Bij zo’n beperkte
focus is de kans groot dat jouw basisbehoeften en levensdoelen te weinig aandacht
krijgen. Dat jouw behandeling alleen nog maar gaat over wat niet kan en niet mag. Met
de module ‘Mijn Positief Levensplan’ hebben we een manier gevonden om binnen de
behandeling meer balans te krijgen tussen jouw behoeften en levensdoelen en jouw
(dynamische) risicofactoren.
Deze module is begonnen met een eenvoudig idee, namelijk: een basismodule
ontwikkelen die voor iedereen werkbaar en uitnodigend is en de hele behandeling als
uitgangspunt kan dienen. Een idee hebben is één ding, een plan maken en uitvoeren een
ander. Dit gaat nooit zonder samenwerking, hulp, ondersteuning en enthousiasme van
anderen. Niemand voert zijn plannen alleen uit. Dat geldt zowel voor het ontwikkelen van
dit werkboek als voor jouw Positief Levensplan. Waar zou je zijn zonder jouw familie en
vrienden? Hoever zou jij komen zonder jouw ondersteunende groepsgenoten of de
professionals die er zijn om jou verder te helpen?
Voor het ontwikkelen van het werkboek ‘Mijn Positief Levensplan’ hebben we laten
inspireren door ideeën van anderen. We hebben intensief gebruik gemaakt van het
werkboek van Pamela Yates en David Prescott (2010).
1
Veel belangrijker voor ons was de
hulp en ondersteuning van de mensen om ons heen. In het bijzonder willen we de
patiënten bedanken die onze conceptversie van het werkboek hebben gelezen en van
commentaar voorzien. Jullie waren scherp en opbouwend, kritisch en helder. Jullie weten
als geen ander wat wel of niet werkt. Het is fijn dat jullie dat met ons hebben gedeeld.
Door jullie opmerkingen is dit werkboek een goed en praktisch werkboek geworden.
Bedankt hiervoor: Sander, Bart, Jeremy, Fulgencio, Donna en Ahmed! Ook onze collega’s
hebben ons vooruitgeholpen met hun enthousiaste en positieve reacties. Speciaal willen
we Hans van Geest, Eelco van Doorn, Frans Smeets, Marloes Vos en Eva Bloemers
bedanken voor hun inzet en toewijding. Ook zij hebben onze conceptversie gelezen en
ons behoed voor grote taalkundige uitglijders en missers. Hun tips praktische en
adviezen hebben ons geïnspireerd. In de laatste plaats bedanken we onze
locatiemanager, Inge Breukel, en leidinggevende, Frans Smeets. Zij ondersteunden en
faciliteerden ons ruim in de voorwaarden die nodig zijn om een werkboek als deze te
maken.
Bedankt allemaal voor het mogelijk maken van deze module ‘Mijn Positief Levensplan’!
1
Yates, P.M., & Prescott, D. (2010). Building a better life: A Good Lives and Self-Regulation workbook.
Brandon, Vermont: The Safer Society Press.
8
9
Inleiding
Ieder mens wil prettig en gelukkig leven. Wat iemand gelukkig maakt, verschilt per
persoon. Toch is er een aantal basisbehoeften, wensen en verlangens die ieder mens
nastreeft. Denk bijvoorbeeld aan: gezondheid, verbondenheid, kennis, creativiteit,
autonomie en spiritualiteit. Misschien herken je een aantal voor jou belangrijke
behoeften? Om deze behoeften te vervullen, stel je doelen en onderneem je activiteiten.
Om kennis te verwerven volg je onderwijs of doe je een cursus op je werk. Jouw
autonomie vergroten kun je doen door een baan te zoeken met meer
verantwoordelijkheid. Gezond blijven is een doel dat je kunt bereiken door te sporten en
verstandig te eten. Jouw behoefte aan creativiteit vervul je door mooie dingen te maken,
te dansen maar ook door bezig te zijn met het vinden van oplossingen. Nadenken over
de zin van het leven, mediteren, yoga en kerkdiensten bezoeken zijn activiteiten die
passen bij jouw spirituele behoefte.
Het is belangrijk om zicht te hebben op je eigen basisbehoeften en de manier waarop je
deze vervult. Je kunt verlangens namelijk op een verstandige, voor jezelf en anderen,
prettige manier vervullen, maar ook op een onverstandige en voor iedereen schadelijke
manier. Een voorbeeld: jouw behoefte aan creativiteit kun je vervullen met het
verbouwen van je huis of met het maken van een plan voor een volgende bankoverval.
Jouw behoefte aan autonomie kun je vervullen door op het werk goed te presteren en zo
meer verantwoordelijkheden te krijgen of door anderen met (verbale) agressie te
intimideren zodat je de dingen op jouw manier kunt doen. Het grote probleem van de
onverstandige manier is, dat het in eerste instantie veel oplevert (rust, geld, genot, etc.)
en dus heel bevredigend is. Op de langere termijn schaad je echter je eigen doelen en
worden jij en anderen ongelukkiger. Je krijgt bijvoorbeeld een gevangenisstraf of tbs.
Jouw basisbehoeften en de manier waarop je deze bereikt zijn dus van groot belang. Je
bent gelukkiger wanneer je deze behoeften kent en op een verstandige manier vervult.
Met behulp van dit werkboek maak je een Positief Levensplan waarmee je jouw
basisbehoeften op een voor iedereen acceptabele manier zult vervullen. Wij wensen je
succes met het werken aan jouw Positief Levensplan, veel geluk en een delictvrije
toekomst!
Jan Willem, Sabine en Maaike
10
Doelstellingen
Na het volgen van deze module:
- heb je meer zicht op je eigen basisbehoeften
- weet je nog beter hoe je deze behoeften op een verstandige manier kunt
vervullen
- kun je het voor jezelf en anderen positief leven dat je aan het opbouwen bent nog
beter vormgeven
- weet je welke basisbehoeften voorafgaand en tijdens jouw delict(en) een rol
hebben gespeeld
- ken je jouw dynamische risicofactoren die je Positief Levensplan kunnen
verstoren, maar belangrijker nog:
- weet je hoe je die dynamische risicofactoren nog beter de baas kunt zijn
Kortom:
Je hebt een plan om je positieve toekomst nog beter vorm te geven,
een voor jezelf en anderen prettig en gelukkig leven op te bouwen
Hoe gebruik je dit werkboek?
Tijdens de eerste acht bijeenkomsten krijg je uitleg over het Good Lives model, het
theoretisch model waarop jouw Positief Levensplan is gebaseerd. Tijdens de
bijeenkomsten bespreek je telkens een thema uit het Good Lives Model. In diezelfde
bijeenkomst en met behulp van de weekopdracht pas je het thema toe op jezelf en jouw
situatie. Aan het eind van de achtste bijeenkomst is je Positief Levensplan af. Vervolgens
kun je jezelf elke twaalf weken nieuwe doelen stellen die je helpen bij het realiseren van
dit plan. Je familie en vrienden, groepsgenoten, groepsleiding, forensisch
netwerkbegeleider, werkmeesters, (kunstvak- en sport)docenten en therapeut kun je
hierbij gebruiken. Zij willen je zeker helpen!
11
Bijeenkomst 1: Mijn basisbehoeften
Terugblik
Ieder mens is in zijn dagelijks leven op zoek naar bepaalde ervaringen en manieren van
leven die bij hem passen. Zijn of haar basisbehoeften spelen daarbij een grote rol.
Tijdens de eerste bijeenkomst heb je stilgestaan bij de verschillende basisbehoeften die
mensen kunnen hebben.
De basisbehoeften die ieder mens in meerdere of mindere mate heeft zijn:
Gezondheid
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die waarde
hechten aan hun gezondheid en hun lichamelijk
welbevinden.
Kennis
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die graag
informatie opzoeken, achtergronden willen begrijpen en het
fijn vinden om kennis te vergaren.
Goed zijn in: werk,
sport, spel
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die het prettig
vinden om op het gebied van werk of vrije tijd iets goed te
kunnen, ergens bekwaam in te zijn.
Zelfstandigheid en
Autonomie
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die
onafhankelijk willen zijn, die graag hun eigen keuzes en
plannen maken.
Innerlijke rust
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die zich graag
ontspannen en zich rustig, kalm en vrij van stress voelen.
Verbondenheid
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die hun tijd
graag doorbrengen met anderen, zoals: familie, vrienden of
partners.
Gemeenschapszin
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die graag deel
uit maken van een grotere groep, ergens bij willen horen.
Bijvoorbeeld het fijn vinden om lid te zijn van een
buurtvereniging, politieke partij, voetbalclub, fanclub, kerk,
etc.
Spiritualiteit
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die zin en
betekenis aan het leven willen geven, die zich graag bezig
houden met het doel en de betekenis van het leven.
12
Geluk, plezier en
genot
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die het fijn
vinden zich prettig en gelukkig te voelen, te genieten en
plezier te hebben.
Creativiteit
Deze basisbehoefte is belangrijk voor mensen die graag
originele dingen bedenken, maken en uitproberen en/of
opzoek zijn naar nieuwe uitdagingen.
Doel van de eerste bijeenkomst en de weekopdracht
Het doel van de afgelopen bijeenkomst en de weekopdracht is te ontdekken wat voor
jou belangrijke basisbehoeften zijn; wat jij graag wilt in je leven. Het belang van deze
basisbehoeften kan tijdens je leven wisselen. Sommige behoeften betekenden vroeger
meer voor je dan nu. Het kan ook zijn dat basisbehoeften nog steeds belangrijk voor je
zijn, maar dat het je (nog) niet is gelukt om deze te verwezenlijken.
Tijdens de eerste bijeenkomst en met behulp van deze opdracht willen we je helpen te
achterhalen wat voor jou belangrijk is in het leven en op welke manier jouw Positief
Levensplan hierop aansluit. Waar gaat je hart sneller van kloppen en wat is er voor
nodig om dit te realiseren? Waar sta je nu en waar wil je naar toe werken?
13
Weekopdracht 1: Mijn basisbehoeften
Iedereen heeft bepaalde behoeften en wensen in het leven. Voor sommige mensen is
het verbonden zijn met familie een belangrijke behoefte, voor anderen is het belangrijk
succesvol in zijn of haar werk te zijn. Alhoewel iedereen verschillend is qua karakter,
achtergrond en mogelijkheden, zie je bepaalde gemeenschappelijke behoeften bij veel
mensen terug. Dit noem je basisbehoeften. Deze basisbehoeften staan in de tabel
hieronder weergegeven.
Opdracht
Geef met een cijfer tussen de 0 en 10 aan hoe belangrijk de verschillende
basisbehoeften voor jou vroeger waren en hoe dat op dit moment is.
Een score 0 betekent dat deze basisbehoefte voor jou totaal onbelangrijk is/was. Een
score 10 geeft aan dat deze basisbehoefte zeer belangrijk is/was.
Mijn basisbehoeften
Basisbehoefte
Nu
0-10
Gezondheid
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die waarde hechten aan hun
gezondheid en hun lichamelijk
welbevinden.
Kennis
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die graag informatie opzoeken,
achtergronden willen begrijpen en het fijn
vinden om kennis te vergaren.
Goed zijn in:
werk, sport, spel
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen het prettig vinden om op het
gebied van werk of vrije tijd iets goed te
kunnen, ergens bekwaam in te zijn.
Zelfstandigheid en
Autonomie
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die onafhankelijk willen zijn, die
graag hun eigen keuzes en plannen
maken.
Innerlijke rust
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die zich graag ontspannen en zich
rustig, kalm en vrij van stress voelen.
14
Mijn basisbehoeften (vervolg)
Basisbehoefte
Toen
0 -10
Nu
0-10
Verbondenheid
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die hun tijd graag doorbrengen
met anderen, zoals: familie, vrienden of
partners.
Gemeenschapszin
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die graag deel uit maken van een
grotere groep, ergens bij willen horen.
Bijvoorbeeld het fijn vinden om lid te zijn
van een buurtvereniging, politieke partij,
voetbalclub, fanclub, kerk, etc.
Spiritualiteit
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die zin en betekenis aan het
leven willen geven, die zich graag bezig
houden met het doel en de betekenis van
het leven.
Geluk, plezier en
genot
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die het fijn vinden zich prettig en
gelukkig te voelen, te genieten en plezier
te hebben.
Creativiteit
Deze basisbehoefte is belangrijk voor
mensen die graag originele dingen
bedenken, maken en uitproberen en/of
opzoek zijn naar nieuwe uitdagingen.
Vul de basisbehoeften die nu het belangrijkst voor je zijn in op het
invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan’ onder het kopje ‘Mijn belangrijke
basisbehoeften zijn:’.
Deze vind je in bijlage 2 op pagina 54.
15
Bijeenkomst 2: Mijn Positief Levensplan
Terugblik
In de afgelopen bijeenkomst heb je een moodboard gemaakt. In dit moodboard staan
jouw basisbehoeften uitgebeeld. Dat wat voor jou belangrijk is in het leven. Dit kan heel
concreet zijn, bijvoorbeeld ‘een afbeelding van een lasser in de havens van Rotterdam’.
Het kan ook globaal zijn, bijvoorbeeld ‘een afbeelding van een landschap, wat voor jou
staat voor innerlijke rust en genieten van schoonheid’. Beiden zijn prima. Het gaat er
vooral om dat jij weet wat jij wilt, wat jouw basisbehoeften zijn. Want als je dat weet en
je begrijpt waarom het belangrijk is, vind je als vanzelf een weg om dat te bereiken en
krijg je de motivatie en het doorzettingsvermogen om telkens een nieuwe stap te zetten
in het verwezenlijken van jouw Positief Levensplan.
Doel van de bijeenkomst/weekopdracht
Na de bijeenkomst en het maken van de weekopdracht weet je nog beter hoe je je
toekomstige Positief Leven vorm wilt geven. Je motivatie om dit te bereiken is, net als
het geloof dat je dit kunt, mogelijk zelfs toegenomen. Ook heb je praktische tips
gekregen die je helpen je plannen te verwezenlijken.
16
17
Weekopdracht 2: Mijn Positief Levensplan
Kies een voor jou zichtbare of toegankelijke plek waar jij je moodboard kan bewaren en
waar je makkelijk naar kunt kijken. Op deze manier herinner je jezelf er aan wat je in je
leven belangrijk vindt en wat je wilt bereiken. Dit is goed, want het geeft je energie en
helpt je richting te geven aan je leven. Op goede momenten en zeker ook op momenten
dat je weinig perspectief of motivatie ervaart zul je hier kracht uit putten.
Kies iemand in je omgeving uit (familie, vrienden, groepsleiding, forensisch
netwerkbegeleider, werkmeester, (kunstvak-, sport)docent, therapeut). Vertel hem of
haar aan de hand van je moodboard wat voor jou belangrijk is. Vertel hem of haar ook
hoe je je plannen wilt realiseren en hoe ze jou hierbij kunnen helpen.
Schrijf hieronder in het kort op, hoe hij of zij op jouw plannen reageerde:
Welke tips kreeg je van hem of haar?
Gebruik je moodboard en het gesprek dat je hierover hebt gevoerd om de
kopjes ‘Wonen’, ‘Werken’, ‘Relaties’, ‘Vrijetijd’ van jouw Positief Levensplan in
te vullen op het invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan’. Deze vind je in bijlage
2 op pagina 55.
18
19
Bijeenkomst 3: Hoe vervul ik mijn basisbehoeften
Terugblik
In de eerste twee weekopdrachten heb je ontdekt welke basisbehoeften jij hebt. In de
afgelopen bijeenkomst heb je stilgestaan bij de manier waarop je deze behoeften kunt
vervullen. Je hebt ontdekt dat er verstandige en onverstandige manieren zijn om in je
basisbehoeften te voorzien. Zo kun je bijvoorbeeld werken aan je gezondheid door te
sporten en goed te eten. Dit is een verstandige manier. Je kunt ook anabolen gebruiken.
Je lijf gaat er beter van uitzien, maar je kunt als bijwerking van de anabolen ook
impotent raken en agressieve uitbarstingen krijgen.
Hieronder staan per basisbehoefte enkele voorbeelden van verstandige en onverstandige
manieren om in die basisbehoeften te voorzien. De lijst is niet compleet. Mogelijk heb je
zelf nog veel betere voorbeelden uit je eigen leven!
Lees de ondertaande tabel eens op je gemak door. Later gebruik je de informatie uit
deze tabel voor je weekopdracht.
Verstandige en onverstandige manieren om basisbehoeften te bevredigen
Basisbehoefte
Verstandige manieren
Onverstandige manieren
Gezondheid
* Sporten en gezond eten
* Zorgen voor eigen
veiligheid en die van
anderen
* Assertief zijn als iemand
over jouw grens dreigt te
gaan
* Anabolen / extreem lijnen
* Overmatig angstig reageren
op vermeende bedreigingen
* Vijandig zijn / wraak nemen
als iemand over je grens gaat
Kennis
* Naar school gaan, cursus
of opleiding volgen
* Over jezelf leren,
bijvoorbeeld in behandeling
* Anderen helpen/
begeleiden bij schoolwerk
* Jouw kennis en expertise op
gebied van weetteelt
vergroten
* (Onbekende) kinderen
seksuele handelingen leren
Goed zijn in: werk,
sport, spel
* Trainen voor sport
* Cursus doen in kader van
hobby’s
* Inzetten voor je werk en
nieuwe dingen proberen
* Anabolen gebruiken
* Je enkel richten op eigen
kunnen
* Ten koste van anderen alles
willen winnen/iets willen
bereiken
20
Verstandige en onverstandige manieren om basisbehoeften te bevredigen (vervolg)
Basisbehoefte
Verstandige manieren
Onverstandige manieren
Zelfstandigheid en
Autonomie
* Waarderen van het recht
op eigen keuzes van jezelf
en anderen
* Eigen plannen maken en
uitvoeren
* Assertief zijn
* Anderen controleren,
domineren, misbruiken
* Anderen te slim af willen
zijn, uit vrees dat zij jou te
slim af zijn (ten kosten van
jouw vrijheid/ zelfstandigheid)
Innerlijke rust
* Stress of emotionele
onrust proberen te
verminderen
* Sporten of mediteren om
te ontspannen of om kalm te
blijven
* Proberen om niet impulsief
of boos te worden
* Alcohol en/of drugs
gebruiken om stress te
verminderen
* Veel seks of masturbatie
gebruiken om stress te
verminderen
* Emoties opkroppen/
uitschakelen
Verbondenheid
* Tijd doorbrengen met
familie
* Tijd doorbrengen met
vrienden
* Het (willen) hebben van
een intieme/seksuele relatie
* Ondersteunen van familie,
vrienden, of partner
* Deel uitmaken van een
criminele organisatie
* Contacten zoeken en
onderhouden met criminele
vrienden
* Hooligans
* Deel uitmaken van een
groep mensen die zich toelegt
op het verzamelen en
verspreiden van kinderporno
Gemeenschapszin
* Onderdeel (willen)
uitmaken van een groep
mensen die iets met elkaar
gemeen hebben (bv. een
sportclub, het leger)
* Vrijwilligerswerk doen
* Onderdeel uitmaken van
jouw buurt
* Een buurtfeest organiseren
* Deel uitmaken van kliniek-
gemeenschap
* Deel uitmaken van een
criminele organisatie
* Contacten zoeken en
onderhouden met criminele
vrienden
* Hooligans
* Deel uitmaken van een
groep mensen die zich toelegt
op het verzamelen en
verspreiden van kinderporno
* Deel uitmaken van
‘antisociale subcultuur’ in de
kliniek
21
Verstandige en onverstandige manieren om basisbehoeften te bevredigen (vervolg)
Basisbehoefte
Verstandige manieren
Onverstandige manieren
Spiritualiteit
* Deelnemen aan religieuze
of spirituele activiteiten
* Mediteren of bidden
* Het lezen of bestuderen
van spirituele zaken (o.a. de
Bijbel)
* Dingen ondernemen die je
leven doel, inhoud en
richting geven (o.a. werk,
vriendschappen, familie)
* Aansluiten bij een sekte die
aanzet tot opofferingen ofwel
het plegen van (seksueel
gewelddadig) gedrag ten
koste van eigen of andermans
welzijn
* Drugs gebruiken om
spirituele ervaring te krijgen
* Deelname aan gewelddadige
acties van IS/ Taliban/
terrorisme
Geluk, plezier en
genot
* Dingen ondernemen die
een bevredigend gevoel of
voldoening geven. Bv. eten,
seks, vakantie
* Sensatie zoeken
* Nieuwe dingen uitproberen
die je niet eerder
ondernomen hebt
* Voor jou plezierige, maar
door de wet verboden
activiteiten ondernemen. Bv.
kick krijgen door dealen,
mensen om de tuin leiden,
liegen.
* Trein-surfen
* Mishandelen voor de kick
Creativiteit
* Nieuwe dingen uitproberen
die je niet eerder
ondernomen hebt
* Emotionele expressie
* Schilderen, tekenen,
dingen bouwen, etc.
* Nieuwe plannen maken voor
een nog betere ‘kraak’
* Experimenteren met nieuwe
verdovende middelen
* Nieuwe vormen van nog
meer opwindende seks
uitproberen die eindigt in
verkrachting of misbruik
Doel van de weekopdracht
Door middel van deze weekopdracht en de afgelopen bijeenkomst ontdek je welke
activiteiten jij onderneemt om in jouw belangrijke basisbehoeften te voorzien. Je leert
hierbij onderscheid maken tussen verstandige en onverstandige manieren.
22
23
Weekopdracht 3: Hoe vervul ik mijn basisbehoeften
Weekopdracht 3
Zoals je weet bestaan er verstandige en onverstandige manieren waarop mensen hun
basisbehoeften proberen te vervullen.
Schrijf in de onderstaande tabel welke basisbehoeften voor jou het belangrijkst zijn (zie
ook de weekopdracht van bijeenkomst 1). Geef bij elk van deze basisbehoeften aan op
welke verstandige manieren jij deze behoeften kunt vervullen. Hierbij kun je zowel
denken aan activiteiten in je verleden als in het hier en nu.
Hoe vervul ik mijn belangrijkste basisbehoeften op een verstandige manier?
Basisbehoefte
Mijn verstandige manier om deze basisbehoefte(n) te
vervullen
Vul de verstandige manieren om je basisbehoeften te vervullen in op het
invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan’ onder het kopje ‘New me/Mijn nieuwe
leven’. Deze vind je in bijlage 2 op pagina 54.
24
25
Bijeenkomst 4:
Valkuilen en tekortkomingen in mijn Positief Levensplan
Terugblik
Het hebben van een Positief Levensplan is goed. Het helpt je om op een positieve manier
vorm te geven aan jouw leven. Toch lukt het je soms niet om datgene te bereiken waar
je jouw pijlen op gericht hebt. Iedereen heeft die ervaring wel eens (gehad). Sommige
problemen die zich in je leven kunnen voordoen noemen we ook wel valkuilen of
tekortkomingen.
Globaal zijn er vier manieren te onderscheiden waarop het uitvoeren van een Positief
Levensplan mis kan lopen:
1 Verkeerde activiteiten en middelen inzetten om jouw basisbehoeften te bevredigen
Dit probleem gaat over manieren waarop mensen proberen hun doelen te
bereiken. Ze kiezen dan activiteiten die in eerste instantie hun basisbehoeften
bevredigen, maar die op de langere termijn hen juist in de problemen brengen.
Bijvoorbeeld een gevoel van eenzaamheid oplossen door drugs te gebruiken of
veel te masturberen.
2 Een beperkt Positief Levensplan
Dit probleem ontstaat wanneer mensen onvoldoende basisbehoeften nastreven.
Je leunt dan als het ware maar op één of twee basisbehoeften. Het Positief
Levensplan is dan te beperkt. Je kunt je bijvoorbeeld volledig op je werk storten
(basisbehoeften ´ergens goed in zijn´ en ´kennis´) en je gezin (verbondenheid)
en hobby’s verwaarlozen.
3 Conflicterende basisbehoeften
Dit probleem doet zich voor wanneer iemands verschillende basisbehoeften
moeilijk met elkaar te verenigen zijn, wanneer het vervullen van de ene
basisbehoefte op gespannen voet staat met het vervullen van de andere
(bijvoorbeeld ´verbondenheid´ en ´zelfstandigheid en autonomie´)
4 Gebrek aan capaciteit (eigen mogelijkheden of mogelijkheden uit de omgeving)
Dit probleem ontstaat wanneer mensen niet de juiste vaardigheden en
capaciteiten hebben om de gewenste doelen in hun leven te bereiken of wanneer
er beperkingen zijn vanuit de omgeving. Het lukt je bijvoorbeeld niet om
straaljagerpiloot te worden wanneer je slechte ogen hebt, of je kunt je geen
groot huis met een stuk land veroorloven wanneer je weinig financiële middelen
hebt.
Doel van de weekopdracht
Tijdens de vorige bijeenkomst en met deze opdracht sta je stil bij mogelijke valkuilen
voor de uitvoering van je Positief Levensplan. Je komt deze onder ogen, leert ze beter
kennen en je kunt je er dus beter op voorbereiden.
26
27
Weekopdracht 4:
Valkuilen en tekortkomingen in mijn Positief Levensplan
Zie onderstaande tabel. Denk na over welke eventuele valkuilen en tekortkomingen het
realiseren van jouw levensplan in de weg (kunnen) staan. Het gaat hierbij om obstakels
die je op weg naar jouw doel kunt tegenkomen en die jouw plannen kunnen frustreren.
Houd hierbij eerdere ervaringen of eventuele toekomstige verwachtingen in je
achterhoofd. Omcirkel de voorbeelden die jij op jezelf van toepassing vindt en bedenk
eventueel extra door jou ervaren valkuilen (stippellijnen).
Mogelijke valkuilen en tekortkomingen van een Positief Levensplan
Type valkuil
Voorbeelden
Verkeerde activiteiten
en middelen inzetten
om jouw
basisbehoeften te
bevredigen
* Je hebt behoefte aan verbondenheid, maar uit angst dat je
verlaten wordt ga je hem/haar controleren. Met als
gevolg,dat je partner meer afstand houdt je verlaat.
* Geld stelen om prettig te kunnen leven, maar vervolgens
zonder geld in de gevangenis belanden.
* Je gevoel van eenzaamheid oplossen met seks, maar de
opluchting is slechts van korte duur en de negatieve emoties
komen terug.
Anders:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
Een beperkt Positief
Levensplan
* Geluk, plezier en genot is voor jou belangrijk. Je feest
alleen maar. (verwaarlozing andere basisbehoeften)
* Jouw man of vrouw is het belangrijkst voor jou, maar dan
verlaat jouw partner jou.
Anders:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
Conflicterende
basisbehoeften
* Je wilt graag een relatie met iemand, maar tegelijkertijd
wil je de vrijheid om seks met andere mensen te hebben.
* Je wilt graag geld hebben om jouw familie te onderhouden,
maar je wilt niet werken.
* Je wilt veel tijd met je vrienden doorbrengen (nachten
doorhalen), maar ook je baan kunnen vasthouden.
Anders:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
28
Mogelijke valkuilen en tekortkomingen van een Positief Levensplan (vervolg)
Type valkuil
Voorbeelden
Gebrek aan eigen
vaardigheden of
capaciteiten
* Je hebt je zinnen gezet op een goede baan, maar je bent
niet geschoold en komt niet voor de baan in aanmerking.
* Je wilt een langdurige relatie, maar je weet niet hoe je
nieuwe mensen kan ontmoeten, of hoe je een relatie moet
onderhouden.
* Je streeft geluk, plezier en genot na, maar je weet niet hoe
je dat kan bereiken zonder illegaal of ongezond gedrag, zoals
drugs en alcohol.
Anders:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
Gebrek aan capaciteit
(mogelijkheden uit de
omgeving)
* Je wil graag bij jouw familie zijn, maar je bent hiertoe niet
in de gelegenheid vanwege de opgelegde voorwaarden.
* Je bent op zoek naar een baan, maar niemand wil je
aannemen.
* Je wilt graag een betere baan, maar je bent vanwege
externe factoren niet in staat de benodigde training of
scholing te krijgen.
Anders:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
Hoe kunnen jij of anderen jouw valkuilen voorkomen of ‘minder diep / minder verstorend
maken’?
29
Bijeenkomst 5: Basisbehoeften achter mijn delict(en)
Terugblik
Eerder heb je al ontdekt dat basisbehoeften op een verstandige en op een onverstandige
manier bevredigd kunnen worden. Tijdens de afgelopen bijeenkomst heb je stilgestaan
bij de basisbehoeften die een rol speelden in jouw delict(en).
Het is belangrijk te weten dat jouw basisbehoeften niet goed of slecht zijn. Het zijn
behoeften die ieder mens heeft. Het gaat er om hoe je deze behoeften bevredigt.
Verstandig of onverstandig, op een manier die goed is voor jou en jouw omgeving, of op
een manier die jou en jouw omgeving beschadigt.
Doel van de weekopdracht
Met behulp van de vorige bijeenkomst en deze opdracht ontdek je (nog eens) welke
basisbehoeften een rol hebben gespeeld bij jouw delict(en). Ook bedenk je een aantal
verstandige activiteiten waarmee je deze basisbehoeften nu en in de toekomst kunt
vervullen.
30
31
Weekopdracht 5:
Basisbehoeften achter mijn delict(en)
Geef een korte beschrijving van jouw situatie vlak voor je delict of delicten:
(Bij meerdere delicten beschrijf je de belangrijkste overeenkomsten en verschillen).
Bijvoorbeeld: je pleegde een aantal overvallen, één brandstichting en twee
zedendelicten, dan beschrijf je bijvoorbeeld: Voor de overvallen had ik geen werk, ik
verveelde me, hing wat rond met foute vrienden, tot één van hen met het plan kwam
overvallen te plegen. Met het geld gingen we feesten (drank, drugs, vrouwen). We
gingen verder en verder, het gaf toen echt een kick. Bij de brandstichtingen had ik wel
werk. Mijn baas vond ik een echte klootzak. Toen hij weer eens te ver ging heb ik zijn
auto in de hens gestoken. Ik dacht ‘je krijgt wat je verdient, hè.’ Het zedendelict was een
heel ander verhaal. Ik was (weer) een tijd werkloos, had niets te doen, verveelde me,
baalde van mezelf dat ik al weer gezeten had. Wist niet wat ik moest doen met mijn tijd.
Begon te googelen, seks gaf wat afleiding (even geen verveling of vervelende gedachten)
en dus bezocht ik veel seks sites. Hoe het precies gebeurde? Ik weet het niet, maar op
een avond liep ik (weer) rond op straat, keek overal wat naar binnen. Er stond een vrouw
zich om te kleden, het raam staat open, nou ja, toen gebeurde het.
Je gebruikt deze opdracht ook tijdens de volgende bijeenkomst.
32
Geef aan welke basisbehoeften volgens jou bij dit delict/ deze delicten een rol speelden
en beschrijf op welke verstandige manier je deze basisbehoeften nu of in de toekomst
zou willen en kunnen vervullen?
Hoe ik de basisbehoeften ten tijden van mijn delict nu verstandig vervul
Basisbehoefte die
rol speelde in delict
Hoe ga ik deze behoefte nu en in de toekomst op
een verstandige manier bevredigen
Gezondheid
Kennis
Goed zijn in werk,
sport, spel
Zelfstandigheid en
Autonomie
Innerlijke rust
Verbondenheid
Gemeenschapszin
Spiritualiteit
Geluk, plezier en
genot
Creativiteit
Kijk nog eens goed naar de basisbehoeften die je ingevuld hebt op het
invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan’ onder het kopje ‘Mijn belangrijke
basisbehoeften zijn:’ (bijlage 2, 54). Zijn er nog basisbehoeften die ten tijde van
je delicten speelden, en dus belangrijk waren, die nog ontbreken op dit
formulier? Als dat zo is, vul die behoefte dan alsnog in.
33
Bijeenkomst 6: Mijn dynamische risicofactoren
Terugblik
In de afgelopen bijeenkomst heb je stilgestaan bij je dynamische risicofactoren.
Dynamische risicofactoren zijn veranderbare factoren die, als ze aanwezig zijn, de kans
op een nieuw delict vergroten. Veel van deze dynamische risicofactoren kun je zelf
veranderen. Voorbeelden zijn: middelengebruik, je verbinden aan jouw werk,
eenzaamheid en het aantal pro-sociale contacten dat je hebt. Sommige dynamische
risicofactoren kunnen zich ineens voordoen zonder dat je er direct invloed op hebt. Je
kunt bijvoorbeeld een goede en ondersteunende vriend of vriendin verliezen.
Het kan ook gebeuren dat één van je dynamische risicofactoren, ondanks al je
inspanningen en je inzet voor je behandeling, niet vermindert of soms weer even
‘opduikt’. Dit is niet perse erg of ernstig. Het gaat er vooral om hoe je hiermee omgaat
en dat je er wat van leert voor de toekomst. Het belangrijkste is dat je het onder ogen
ziet. Bewustwording is de eerste en misschien wel de moeilijkste stap! Anderen kunnen
en willen je hierbij helpen.
Doel van de bijeenkomst/weekopdracht
Na de afgelopen bijeenkomst en het maken van de weekopdracht heb je (nog meer)
zicht op de voor jou belangrijke dynamische risicofactoren. Ook kun je (nog beter)
aangeven aan welke dynamische risicofactoren je met succes gewerkt hebt en welke je
nog aan wilt pakken of welke blijvend je aandacht nodig hebben.
34
35
Weekopdracht 6: Mijn dynamische risicofactoren
In bijlage 1 (pagina 45) van dit werkboek staat een overzicht van de verschillende
dynamische risicofactoren. Lees dit rustig door.
Schrijf in de tabel hieronder welke dynamische risicofactoren een rol speelden tijdens of
voorafgaand aan jouw delict(en).
Beschrijf in het vak daarnaast of en hoe je die dynamische risicofactoren al met succes
hebt aangepakt en/of hoe je hier nu mee bezig bent
Risicofactoren die tijdens of voor mijn delict(en) een rol speelde
Dynamische risicofactor voorafgaand
of tijdens mijn delict(en)
Hoe ik deze dynamische risicofactor
heb aangepakt/nu aanpak
Vul jouw dynamische risicofactoren in op het invulformulier ‘Mijn Positief
Levensplan’ onder het kopje ‘Old me/Mijn oude ik’. Deze vind je in bijlage 2 op
pagina 54.
36
37
Bijeenkomst 7: Mijn doelen
Terugblik
In de vorige bijeenkomst heb je stilgestaan bij hoe je heel concreet doelen kunt stellen:
specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdgebonden.
Je hebt hiermee tijdens de bijeenkomst geoefend. Misschien heb je zelfs al een concreet
doel gesteld voor de komende weken.
Doel van de bijeenkomst/weekopdracht
Tijdens de vorige bijeenkomst en met behulp van deze opdracht leer je hoe je concrete,
haalbare en meetbare doelen stelt.
Je hebt jezelf na het maken van deze opdracht tenminste één SMART doel gesteld die
gericht is op het uitvoeren van je Positief Levensplan en/of het aanpakken van één van je
dynamische risicofactoren.
38
39
Weekopdracht 7: Mijn doelen
1 Bekijk jouw Positief Levensplan zoals je dat tot nu toe gemaakt hebt nog eens goed
(Bijlage 3).
2 Op welke van de volgende gebieden kun en wil je in de komende 12 weken een
vordering maken: wonen, werk, relaties, vrijetijd of een van de dynamische
risicofactoren. Let op, soms kun je dingen combineren, bijvoorbeeld: qua relaties wil je
meer pro-sociale contacten opdoen (verbondenheid) dit gaat gelijk de dynamische
risicofactoren antisociale vriendengroep of sociale afwijzing en eenzaamheid tegen.
3 Formuleer tenminste één en maximaal drie SMART doelen voor jouw basisbehoeften
en/of jouw dynamische risicofactoren.
Voorbeelden zijn:
In de komende 12 weken vraag ik tenminste 2 mensen van de voetbalvereniging om
naar de bioscoop te gaan.
In de komende 12 weken kom ik in 90% van de gevallen op tijd op mijn werk.
Wees creatief en laat groepsgenoten of groepsleiding met je meedenken.
4 Vul je SMART doelen in.
Mijn SMART doelen voor de komende 12 weken is/zijn (tenminste één en maximaal drie):
Wanneer je helemaal tevreden bent over je SMART doelen vul je deze in onder
het kopje ‘Mijn doelen voor de komende twaalf weken’ op jouw doelen formulier
van jouw Positief Levensplan (bijlage 2, pagina 57)
40
41
Bijeenkomst 8 en verder:
Monitoren van mijn Positief Levensplan
Terugblik
Je hebt nog eens stilgestaan bij jouw Positief Levensplan, je hebt jezelf doelen gesteld en
deze besproken met jouw groepsleden. Jouw Positief Levensplan ligt er! De uitvoering
kan beginnen.
Tijdens de afgelopen bijeenkomst heb je het gehad over het nut van het monitoren van
jouw Positief Levensplan. Monitoren is een ander woord voor het in de gaten houden of
alles naar wens verloopt. Dit doe je door constant te checken of je doelen behaald zijn.
Je kijkt hoe het komt dat dit wel of niet gelukt is. Hier leer je van. Ook formuleer je
nieuwe doelen. Op deze manier kom je steeds een stap verder en zul je uiteindelijk jouw
Positief Levensplan realiseren.
Vanaf nu zul je elke twaalf weken met je groepsgenoten stilstaan bij jouw Positief
Levensplan. Je onderzoekt in hoeverre je jouw doelen bereikt hebt en welke nieuwe
doelen je jezelf kunt stellen. Op jouw beurt kijk jij mee naar de uitvoering van het
Positief Levensplan van anderen. Hoe doen zij het en waarmee kun je hen helpen. Het
mooie van het samen naar iemands Positief Levensplan kijken is, dat je er zelf ook wat
van op kunt steken. De doelen die zij stellen, de manier waarop zij die verwezenlijken
kunnen wanneer zij succes hebben ook jouw doelen en aanpak worden. Omgekeerd leren
anderen van de dingen die jij goed kunt. Kortom: je bent elkaars leraar! Dit kan jouw
leerproces versnellen!
Doel van de bijeenkomst/weekopdracht
Voortaan kun je jezelf de volgende weekopdrachten geven.
1 Bekijk de doelen die je jezelf gesteld hebt.
Loopt alles volgens plan zet door en deel je succes!
Gaat er iets mis bespreek dit met je groep en vraag om tips en adviezen
Eens in de twaalf weken zul jij jouw doelen evalueren in de groep.
2 Bereid jouw evaluatie op de groep voor:
I. Door het formulier ‘Mijn doelen’ in te vullen en door de groepsleden te laten lezen
(Bijlage 3, pagina 61)
II. Vertel in de groep hoe je aan deze doelen hebt gewerkt en in hoeverre je jouw
doelen hebt gerealiseerd.
III. Indien de doelen niet (helemaal) gerealiseerd zijn, stel je jezelf de vraag hoe dit
komt en wat er voor nodig is om alsnog te slagen (waren de doelen te groot, zijn
er dingen buiten jezelf die realisatie in de weg stonden, ben je tegen je eigen
grenzen aangelopen of is er gewoon wat anders nodig).
IV. Stel je open voor suggesties en adviezen van de groep.
V. Tijdens de bijeenkomst stel je jezelf nieuwe doelen of stel je jouw doelen bij.
42
43
BIJLAGE 1
Overzicht van dynamische risicofactoren
44
45
Bijlage 1: Overzicht van dynamische risicofactoren
Dynamische risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Geschiedenis van
antisociaal gedrag
Op jonge leeftijd al en vervolgens vaak
betrokken bij verschillende soorten antisociaal
gedrag op meerdere plekken (thuis, school,
werk, sportclubs, gevangenis, etc.)
Dit blijkt uit meerdere veroordelingen,
detentie, schenden voorwaarden, voor 16e
gearresteerd
Herhalend delictgedrag
Bezit van en handelen in contrabanden
Schenden voorwaarden
Krijgt beperkingen opgelegd
Antisociale cognities
Attitudes, waarden, normen, overtuigingen,
rationalisaties en delictondersteunende
opvattingen richting: delicten,
boosheid/agressie, wrok en wraak, uitdagend
oppositioneel gedrag, criminele identiteit
Vaak of snel boos/kwaad
Uit bedreigingen (evt. verhuld)
Neemt wraak, ‘pakt mensen terug’
Kleding dragen en houding aannemen die past bij
criminele leefstijl
(Delictondersteundende) opvattingen als:
‘Pakken wat je pakken kan, als ik het niet doe doet
een ander het wel, als je niet de hardste/sterkste
bent lopen ze over je heen/overleef je het niet, wat
niet weet wat niet deert, deze regels gelden niet
voor mij, etc.’
Antisociaal
persoonlijkheidspatroon
Impulsiviteit
Thrill seeking
Directe behoeftebevrediging
Rusteloos agressief / vijandig
Desinteresse in welzijn van anderen
Egoïsme / egocentrisme
Schending vertrouwen / verantwoordelijkheden
Kenmerken psychopathie
Verzuim dan wel veelvuldig te laat komen
Spontaan ruzie krijgen
Niet overzien van consequenties (op langere
termijn) dan wel deze niet mee laten wegen in de
beslissing
Geen rekening houden met de ander
Regelovertreding
Manipuleren/liegen/bedriegen
Niet meewerken / geen openheid geven / niet
daadwerkelijk verbinden aan behandeling
Directe behoeftebevrediging
Grenzen opzoeken / gevaarlijke activiteiten
ondernemen
Meedogenloos/gewelddadig
Opportunistisch
46
Overzicht van dynamische risicofactoren (vervolg)
Dynamische
risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Antisociale vriendengroep
Zie belangrijke sociale contacten
Omgaan met “antisocialen”
Vrienden met justitieel verleden / contacten
Vrienden met grensoverschrijdend gedrag; handel,
agressie etc.
Belangrijke sociale
contacten / waaronder
familie en gezin
(Overwegend) contact met mensen die een
antisociale instelling hebben
(Overwegend) contact met mensen die delicten
goedkeuren en/of delicten minimaliseren
(Overwegend) contact met mensen die de
patiënt op het verkeerde pad brengen, door bv.
verstrekken van drugs, in hoog risicosituaties
brengen
(Overwegend) contact met mensen die de
patiënt onbedoeld destructieve emotionele
reacties veroorzaken
Belangrijk: de sociale contacten zijn een
rolmodel. Het gaat om de mate van verbinding
en de invloed op beslissingen
Contacten ondernemen criminele activiteiten,
ondersteunen of verheerlijken deze. Bv. geweld is
normaal
Instrumenteel en materieel naar contacten toe
Contacten nemen contrabanden mee
Lage prestaties op werk
en leren / verbondenheid
met werk en
dagbesteding
Weinig voldoening uit werk en leren
Slechte verbondenheid / geen verhouding met
collega’s of andere studenten
Geen of slechte verbondenheid met de
autoriteitsfiguren op werk of studie
Vaak ontslagen
Lage prestaties, weinig opleiding
Banen korter dan een jaar
Vaak afwezig of te laat
Niet op afspraak komen
Laag in puntenwaardering
Komt en gaat, geen contact met anderen
47
Overzicht van dynamische risicofactoren (vervolg)
Dynamische
risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Middelengebruik
Misbruik van middelen
Positief op controles
Zichtbaar onder invloed
Craving
Verheerlijking, veel over hebben
Extreem vermijden van middelen
Drooggebruik
Vrije tijd /recreatie
Weinig betrokkenheid en voldoening in
vrijetijdsbesteding
Betrokken bij antisociale invulling van deze tijd
Geen nuttige vrijetijdsbesteding
Vervelen/rondhangen
Gaat vooral om tijd nuttig indelen
Ontbreken dagbesteding
Verzuim dagbesteding
Vooral rondhangen
Impulsief gedrag
Er doen zich ernstige problemen voor op
meerdere levensgebieden: financieel, wonen,
relaties, werk, vrijetijdsbesteding, gezondheid
en problemen met justitie
Geen overzicht krijgen over eigen financiën
Kasboek niet (goed) bij kunnen houden
Meerdere keren van
werkplaats/leefgroep/kunstvak/sportactiviteit/onder
wijs wisselen in korte tijd
Kortdurende vriendschappen
Ontoereikende
probleemoplossende
vaardigheden
Er doen zich problemen voor op meerdere
levensgebieden: financieel, wonen, relaties,
werk, vrijetijdsbesteding, gezondheid en
problemen met justitie
Geen (h)erkenning van problemen, geen
alternatieve / oplossingen bedenken, niet
afwegen van de verschillende
oplossingsmogelijkheden, niet goed uitvoeren
van gekozen plan, niet goed in staat om
consequenties van oplossingen te evalueren
Problemen niet herkennen
Geen goede alternatieven
Ontbreken vaardigheden
In problemen blijven komen op meerdere gebieden
48
Overzicht van dynamische risicofactoren (vervolg)
Dynamische
risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Negatieve emotionaliteit
Boosheid, wrok en/of vijandigheid naar anderen
Fatalistische gedachten / ‘het op willen geven’
Gevoel hebben dat anderen hem dwarszitten /
kwellen
Onderhuids aanwezige aanklagende,
protesterende houding
Voortdurend klagen en negatief uiten
Claimend
Slachtofferrol aannemend
Depressief, somber
Machteloos / machteloos makend
Samenwerking met
toezichthouders
Niet betrokken zijn geen investering door
informatie achter te houden, sociaal wenselijk
te antwoorden, ‘alleen doen wat er gevraagd
wordt’
Manipulatie - misleidende informatie of onjuiste
geven, vragen om speciale voorwaarden,
beïnvloeden door amicaal of zielig te doen of
door in te palmen, stafleden uitspelen,
idealiseren en devalueren van anderen
Verzuimen behandelonderdelen en/of vaak te
laat komen
Heeft kenmerken van antisociale attitude,
problemen zelfregulatie en ontbreken van
binding
Positief of negatief opstellen in groep/behandeling
Info achterhouden
Weinig ‘Samen’, veel ‘Tegen’
Vermogen tot stabiele
relatie
Veel wisselende relaties
Niet langer durend samenwonen
Ontbreken van interesse in intieme seksuele relatie
Geen seksuele relatie hebben (gehad)
Veel wisselende seksuele relaties hebben
Conflictueuze partnerrelaties
49
Overzicht van dynamische risicofactoren (vervolg)
Dynamische
risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Emotionele identificatie
met kinderen
Zich emotioneel verbonden voelen met
kinderen, sterker dan met volwassenen
De opvatting hebben, dat: kinderen minder snel
oordelen, meer begrip hebben, en makkelijker
zijn in de omgang dan volwassenen
Kinderlijk overkomen
(Voornamelijk) interesse hebben in kindgerichte
activiteiten
Kinderen beschrijven als zijn vrienden
Kinderen volwassen kenmerken en
eigenschappen toedichten
Kinderlijk overkomen (qua kleding en
houding/gedrag)
Geen / weinig aansluiting bij volwassenen
Kinderlijke interesses
Graag met kinderen zijn (meer dan gemiddelde
volwassene)
Vrouwvijandigheid
Seksistische en/of stereotype traditionele
opvattingen over vrouwen en hun rol in de
maatschappij
Vijandige of conflictueuze omgang met vrouwen
Voornamelijk seksuele relaties met vrouwen
waarbij geen sprake is van verbondenheid en/of
gelijkwaardigheid
Seksistische opvattingen
Stereotype opmerkingen
Denigrerende houding naar vrouwen
Veel conflicten met vrouwen
Sociale afwijzing /
eenzaamheid
Patiënt voelt zich regelmatig eenzaam of
afgewezen
Patiënt heeft geen aansluiting bij anderen
Patiënt maakt sociaal onhandige indruk, heeft
weinig tot geen vaardigheden voor aangaan en
onderhouden persoonlijke relaties
Geen vrienden / contacten op de groep
Terugtrekken van de groep
Depressie
50
Overzicht van dynamische risicofactoren (vervolg)
Dynamische
risicofactor
Omschrijving
Kenmerken tijdens behandeling / in kliniek
Seksuele preoccupatie
Vaak en veel bezig met seksualiteit
Vaak masturberen of seksueel fantaseren
Borsten / billen kijken
Veel woordgrapjes / Veelvuldig spreken over seks
Bezit van porno in de kliniek / grote porno collectie
(Opgewonden) doorvragen op seksuele thema’s bij
anderen
Veel op kamer / toilet
Denken dat de ander iets wil, signalen seksueel
inkleden
Moeite met concentreren
Zelf aangeven geen controle over de seksualiteit te
hebben / geteisterd te worden door seksuele
gedachten
Exhiberen binnen de kliniek
Seksualiserend in contact
Gluren
Seks als coping
Negatieve emoties of gebeurtenissen leiden tot
seksuele activiteiten of seksuele gedachten
Gebrek aan andere coping dan seks
Terugtrekken uit contact (toiletbezoek na moeilijk
gesprek)
Ontbreken andere coping dan seks
(zie ook kenmerken hyperseksualiteit)
Deviante seksuele
interesse
Uit geschiedenis, gevonden materiaal of
zelfrapportage blijk een voorkeur/interesse voor
strafbare seksualiteit (pedofilie, seksueel
sadisme)
Zelfrapportage
Gevonden materiaal of rapportages van anderen
wijzen in richting deviantie
51
BIJLAGE 2
Invulformulier ‘Mijn Positief Levensplan
52
53
Positief Levensplan
Van: ……
Mijn belangrijke basisbehoeften zijn:
Old me / Mijn ‘Oude leven’
Onverstandig basisbehoeften vervullen
New me / Mijn ‘Nieuwe leven’
Verstandig basisbehoeften vervullen
54
Om mijn basisbehoeften verstandig te vervullen wil ik in de toekomst qua
Wonen:
Werken:
Relaties:
Vrijetijd:
55
Mijn belangrijkste dynamische risicofactoren uit het verleden zijn:
De volgende dynamische risicofactoren heb ik in de behandeling al aangepakt:
De volgende dynamische risicofactoren wil ik in de behandeling nog aanpakken
en/of blijf ik in de toekomst nog alert op:
56
Mijn doelen voor de komende twaalf weken
Naam: …..
Evaluatie op …….
Mijn doelen voor de komende twaalf weken:
Mijn doelen
Hoe ga ik mijn doelen bereiken?
Welke bijdrage kan de leefgroep leveren zodat ik dat doel bereik?
Bij welke andere disciplines kan ik wat halen om dit doel bereik?
57
BIJLAGE 3
Invulformulier ‘Mijn doelen’
58
59
Mijn doelen voor de komende twaalf weken
Naam: …..
Evaluatie op …….
Mijn doelen voor de komende twaalf weken:
Mijn doelen
Hoe ga ik mijn doelen bereiken?
Welke bijdrage kan de leefgroep leveren zodat ik dat doel bereik?
Bij welke andere disciplines kan ik wat halen om dit doel bereik?
www.hoevenkliniek.nl
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.