ArticlePDF Available

Nordic walking jako współczesna forma aktywności seniorów= Nordic walking as a contemporary activity form of seniors

Authors:

Abstract

Molesztak Aldona. Nordic walking jako współczesna forma aktywności seniorów = Nordic walking as a contemporary activity form of seniors. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(12):365-375. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.202289 http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/4069 The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 754 (09.12.2016). 754 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7 © The Author (s) 2016; This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper. Received: 01.12.2016. Revised 12.12.2016. Accepted: 14.12.2016. Nordic walking jako współczesna forma aktywności seniorów Nordic walking as a contemporary activity form of seniors Aldona Molesztak Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Słowa kluczowe: aktywność ruchowa, Nordic Walking, seniorzy Key words: physical activity, Nordic Walking, seniors Streszczenie W każdym człowieku zachodzi stopniowy proces starzenia się. Jednak tempo tego procesu jest zindywidualizowane. Proces ten może zostać spowolniony w sytuacji wystąpienia korzystnych czynników, do których należy aktywność ruchowa. Podejmowanie aktywności ruchowej wpływa na układ krążenia, oddechowy, ruchu, nerwowy, odpornościowy, zmniejsza problemy związane z ciśnieniem tętniczym, obniża ryzyko wystąpienia demencji, ogranicza ryzyko upadku, zwiększa energię podczas chodzenia i poprawia postawę jednostki. Wyniki badań wskazują, że doskonałą formą aktywności dla seniorów jest nordic walking ze względu na możliwość indywidualnego dostosowania do możliwości jednostki, terenu marszu, brak ograniczeń czasowych i nakładów finansowych. Abstract Every human being experiences the gradual process of aging, however, differences can be observed as to its pace in individual cases. The process can be slowed down owing to such beneficial factors as physical activity. Physical exercise has a positive influence on the circulatory, respiratory, locomotor, nervous and immune systems, reduces health problems related to blood pressure and the danger of dementia, limits dangers of falling down at the same time increasing the body energy during walks and improving the body posture. Results of recent studies have pointed to Nordic walking as a form of physical exercise perfect for seniors due to the fact that it is easy to adjust it to individual abilities, the terrain, time scope and financial means.
365
Molesztak Aldona. Nordic walking jako współczesna forma aktywności seniorów = Nordic walking as a contemporary activity form
of seniors. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(12):365-375. eISSN 2391-8306. DOI
http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.202289
http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/4069
The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 754 (09.12.2016).
754 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7
© The Author (s) 2016;
This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland
Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,
provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License
(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.
This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial
use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.
The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.
Received: 01.12.2016. Revised 12.12.2016. Accepted: 14.12.2016.
Nordic walking jako współczesna forma aktywności seniorów
Nordic walking as a contemporary activity form of seniors
Aldona Molesztak
Wydział Pedagogiki i Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Słowa kluczowe: aktywność ruchowa, Nordic Walking, seniorzy
Key words: physical activity, Nordic Walking, seniors
Streszczenie
W każdym człowieku zachodzi stopniowy proces starzenia się. Jednak tempo tego procesu
jest zindywidualizowane. Proces ten może zostać spowolniony w sytuacji wystąpienia
korzystnych czynników, do których należy aktywność ruchowa. Podejmowanie aktywności
ruchowej wpływa na układ krążenia, oddechowy, ruchu, nerwowy, odpornościowy, zmniejsza
problemy związane z ciśnieniem tętniczym, obniża ryzyko wystąpienia demencji, ogranicza
ryzyko upadku, zwiększa energię podczas chodzenia i poprawia postawę jednostki. Wyniki
badań wskazują, że doskonałą formą aktywności dla seniorów jest nordic walking ze względu
na możliwość indywidualnego dostosowania do możliwości jednostki, terenu marszu, brak
ograniczeń czasowych i nakładów finansowych.
Abstract
Every human being experiences the gradual process of aging, however, differences can
be observed as to its pace in individual cases. The process can be slowed down owing to such
beneficial factors as physical activity. Physical exercise has a positive influence on the
circulatory, respiratory, locomotor, nervous and immune systems, reduces health problems
related to blood pressure and the danger of dementia, limits dangers of falling down at the
same time increasing the body energy during walks and improving the body posture. Results
of recent studies have pointed to Nordic walking as a form of physical exercise perfect for
seniors due to the fact that it is easy to adjust it to individual abilities, the terrain, time scope
and financial means.
Wprowadzenie
Społeczeństwo świata wchodzi w etap globalnej starości. Prognozy dostarczają
informacji o liczbie ludzi na ziemi w wieku poprodukcyjnym. Szczególne znaczenie te dane
366
mają dla krajów wysoko rozwiniętych, w których proporcja między grupami
w poszczególnych okresach życia nie jest zachowana. Brak wymiany międzypokoleniowej
ma niekorzystny wpływ na sytuację ekonomiczną tych państw. Dlatego istotne jest dla
globalnej gospodarki jak najdłuższe utrzymywanie ludzi w dobrym zdrowiu i sprawności
dzięki rozbudowanej polityce profilaktycznej. W celu zmniejszenia wydatków, jakich
wymaga starzejące się społeczeństwo, nagłaśnia się wprowadzanie programów
przygotowujących młodzież do okresu starości, zgodnie z zasadą wczesnej profilaktyki, która
ma zapobiec występowaniu problemów zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych. Celem
artykułu jest określenie nordic walkingu jako formy aktywności seniorów sprzyjającej
zachowaniu sprawności i zwalnianiu procesu starzenia się. Przywołane zostały w nim badania
związane z seniorami, którzy podejmując aktywność ruchową, zapobiegają występowaniu
chorób oraz spowalniają proces starzenia się organizmu.
Aktywność ruchowa społeczeństwa – fakty
Geriatrzy stwierdzają, że starzenie się jest procesem fizjologicznym, który prowadzi do
zmian narządowych. Organizm każdego człowieka podlega powolnemu procesowi starzenia
się, a zachodzące w nim zmiany nieodwracalne. Tempo tego procesu jest
zindywidualizowane i może zostać spowolnione w sytuacji wystąpienia korzystnych
czynników. Z tego względu ważne wszelkiego rodzaju działania prozdrowotne
i profilaktyczne, dzięki którym można uzyskać opóźnienie efektów starzenia. Podejmowanie
przez ludzi różnych działań może zapobiec wystąpieniu ograniczeń i niepełnosprawności.
Wiodącą rolę w tej sferze pełni aktywność ruchowa. Podejmowanie aktywności ruchowej nie
tylko sprzyja obniżeniu ciśnienia tętniczego. Badania dowodzą, że wysiłek fizyczny wpływa
korzystnie na układ krążenia, oddechowy, ruchu, nerwowy, odpornościowy, zmniejsza
występowanie cukrzycy typu 2 i niektórych form raka (np. okrężnicy i piersi) (Garber i in.,
1998; Gębka, Kędziora-Kornatowska, 2012). Na pozytywne efekty stosowania wysiłku
fizycznego u osób starszych wskazują także Iwona Wierzbicka-Damska i Rafał Szafraniec
(2005). Wśród znaczących zmian zachodzących u seniorów wyróżniają oni: poprawę jakości
snu, zwiększenie mechanicznej odporności układu kostnego, zwiększenie zakresu ruchu,
podwyższenie wydolności fizycznej, polepszenie samopoczucia psychofizycznego, regulację
gospodarki węglowodanowej, wzrost siły mięśniowej, zwiększenie wrażliwości tkanek na
insulinę, regulację ciśnienia tętniczego skurczowego i rozkurczowego. Ćwiczenia pozwalają
jednostce na utrzymanie lepszej koordynacji, szybkości, autonomizacji ruchów. Jednocześnie
bycie w ciągłym zaangażowaniu fizycznym wpływa na funkcje poznawcze mózgu, stany
367
emocjonalne i samopoczucie podmiotu. Wykonywanie różnych ćwiczeń fizycznych jest także
związane z nastrojem osób w okresie późnej dorosłości (Gębka, Kędziora-Kornatowska,
2012). Warto też zauważyć, że uprawianie aktywności fizycznej prowadzącej do wzrostu siły
mięśniowej i wytrzymałości zmniejsza występowanie upadków (Wierzbicka-Damska,
Szafraniec, 2005).
Wydaje się, że pozytywne efekty uprawiania aktywności fizycznej powinny sprzyjać
wzrostowi liczby osób aktywnych. Niestety, wyniki badań dotyczących liczby osób
aktywnych nie zadowalające. Okazuje się, że uczestnictwo Polaków po sześćdziesiątym
roku życia w rekreacji ruchowej jest znikome (Litawa, Szarota, 2011). Ponadto stwierdzono,
że istnieje zależność między wiekiem a uprawianiem aktywności, bowiem im człowiek jest
starszy, tym jest mniej aktywny (Çirak i in., 2015).
Aktywność ruchowa nie tylko odzwierciedla się w autonomii i niezależności ludzi,
ale odgrywa istotną rolę w utrzymaniu równowagi psychicznej i społecznej jednostki
(Kwilecka, Brożek, 2007). Na skutek uprawiania aktywności ruchowej zmienia się poziom
jakości życia (Gębka, Kędziora-Kornatowska, 2012). Jest ona więc warunkiem zachowania
dobrej kondycji zdrowotnej i nabiera szczególnego znaczenia w okresie późnej dorosłości
(Halicka, 2004; Litawa, Szarota, 2011; Çirak i in., 2015). Angażowanie się jednostki w sferę
wysiłku fizycznego występuje w czasie wolnym od pracy i obowiązków. Okazuje się,
że w tym obszarze Polacy gorsi od przeciętego Europejczyka. Badania GUS wskazują na
wysoki poziom braku aktywności sportowej i rekreacyjnej 49,4% Polaków bardzo mało
albo wcale nie uprawia aktywności w czasie wolnym. Tylko 12,2% respondentów
potwierdziło wysoką aktywność fizyczno-rekreacyjną. Badania dostarczają informacji, że pod
względem aktywności fizycznej występującej w sferze zawodowej czy domowej obywatele
Polski nie gorsi od przeciętnego Europejczyka. Być może właśnie wykonywanie
obowiązków zawodowych i domowych znacznie ogranicza czas wolny, co w rezultacie
prowadzi do niskiej aktywności rekreacyjnej lub też jej braku (GUS, 2009). Warto zwrócić
uwagę na to, jak Polacy oceniają przygotowanie otoczenia do uprawiania aktywności. Wyniki
badań wskazują, że w tej dziedzinie ocena respondentów z Polski plasuje się niżej od oceny
przeciętnego Europejczyka. Tylko 49,3% respondentów uważa, że w okolicy zamieszkania
jest wiele możliwości do bycia aktywnym (respondenci UE 70%), 55,2% uznaje, że lokalne
kluby sportowe oraz inni usługodawcy oferują wiele możliwości do bycia aktywnym
fizycznie (UE 69,2%), a 31,5% stwierdza, że władze lokalne dbają wystarczająco
o aktywność fizyczną mieszkańców (UE 55,7%) (GUS, 2009). Z przywołanych wyników
badań można wnioskować, że niższa aktywność respondentów z Polski jest w pewnym
368
stopniu konsekwencją braku możliwości bycia aktywnym. Wyniki badań sugerują więc
znaczenie dwóch sfer w zwiększaniu aktywności fizycznej: czasu poświęcanego na pracę
zawodową i domową oraz sprzyjającego klimatu otoczenia do uprawiania rekreacji
w najbliższym środowisku.
Aktywność ruchowa w badaniach empirycznych
Badania przeprowadzone przez GUS w roku 2008 i 2012 świadczą o wzroście
aktywności Polaków o 8,4%. Wśród najczęściej uprawianych form aktywności wyróżnia się:
jazdę na rowerze (wzrost o 11,2%) oraz pływanie (wzrost o 2,7%). Trudno jednak porównać
dane dotyczące joggingu, spacerów i nordic walkingu, które to formy są trzecią co do
wielkości uprawianą aktywnością. Wynika to z faktu zmiany kategorii uprawiania marszów
w kwestionariuszu z 2012 roku. Istotą w przywołanych badaniach jest deklaracja seniorów
dotycząca pełnosprawności. Mimo wieku i chorób w 2008 roku 81,7% (GUS, 2009) seniorów
uważało się za sprawnych, a w 2012 83,6% (GUS, 2013). Wśród wszystkich seniorów
uczestniczących w badaniach GUS w 2008 roku jogging, spacer, nordic walking deklarowało
52,9%, jazdę na rowerze 39,9%, a pływanie 12% (GUS, 2009). Natomiast w 2012 roku jazdę
na rowerze wskazało 54,7% osób po sześćdziesiątym roku życia, pływanie 12,2%, a jogging
i nordic walking 20,1%. Nową kategorią w 2012 roku są ogólnorozwojowe zajęcia ruchowe
i poprawiające kondycję fizyczną, uprawiane przez 22,7% seniorów (GUS, 2013). Zauważyć
można duży wzrost liczby osób jeżdżących na rowerze. Ponadto więcej seniorów deklaruje
aktywność sporadyczną niż regularną, chociaż różnice nie są duże. Przykładem są wyniki
z 2012 roku, bowiem stwierdzono, że w zajęciach uczestniczy regularnie 46% seniorów,
a sporadycznie 53,7% (GUS, 2013).
Małgorzata Merska przeprowadziła badania na grupie 873 osób w Warszawie i na terenie
województwa mazowieckiego, dotyczące wpływu aktywności fizycznej na kondycję
psychofizyczną osób w wieku emerytalnym. Na podstawie zgromadzonych wyników
stwierdziła, że systematyczna i konsekwentna aktywność ruchowa przyczynia się do lepszej
akceptacji procesu starości i zmniejszenia skutków starzenia się. Aktywność ruchowa
ma związek z lepszym funkcjonowaniem poszczególnych układów, np. oddechowego czy
krążenia. Osoby aktywne fizycznie lepiej radzą sobie z emocjami i stresem. Autorka
wskazuje, że osoby charakteryzujące się dobrą sprawnością ruchową, niemające
przeciwwskazań zdrowotnych, powinny być aktywne od 30 do 45 minut trzy razy w tygodniu.
Wykonywane ćwiczenia winny być dostosowane indywidualnie do każdej jednostki,
ze względu na stopień przemęczenia. Zalecane także marsze, jogging, jazda na rowerze,
369
pływanie (Merska, 2010). Interesujące jest to, że mimo wartości, jaką przepisuje się
aktywności ruchowej, tylko 18% klubów na terenie Warszawy prowadzi ją systematycznie
dwa razy w tygodniu przez cały rok. Są to propozycje różnych zajęć ruchowych, takich jak
taniec, wycieczki piesze czy gimnastyka (Kozdroń, 2003). Badania Dominiki Gębki i Kornelii
dziory-Kornatowskiej (2012) potwierdzają pozytywny wpływ treningu na stan
emocjonalny kobiet w starszym wieku.
W roku 2007 zespół badaczy przeprowadził badania obejmujące 30 kobiet w wieku 60-75
lat. Seniorki uczestniczyły w trzymiesięcznym treningu, w trakcie którego trzy razy
w tygodniu po 60 minut brały udział w marszu z kijkami. W wyniku podjętej przez kobiety
aktywności nastąpiły zmiany obwodów ciała. Pomiar obwodu pasa zmniejszył się dzięki
uprawianiu nordic walkingu średnio ok. 2 cm. Zatem 12-tygodniowy nordic walking może
przyczynić się do zmniejszenia zawartości tkanki tłuszczowej, a w efekcie do wyższego
poziomu jakości życia i poprawy sprawności fizycznej (Wiech i in., 2010). Carol Brayne
stwierdziła, że tylko energiczne chodzenie kilka razy w tygodniu może obniżyć ryzyko
wystąpienia demencji i choroby Alzheimera (Gray, 2015, s. 42). Okazuje się także,
że aktywność ruchowa zmniejsza ryzyko upadku, zwiększa energię podczas chodzenia
i poprawia postawę jednostki. Przeprowadzono eksperyment wśród 42 seniorów, spośród
których 21 osób aktywnie uczestniczyło trzy razy w tygodniu po 60 minut w marszu z kijkami
przez okres sześciu miesięcy. Ogólna jakość życia mierzona skalą satysfakcji z życia
u seniorów uczestniczących w zajęciach nordic walkingu jest wyższa niż w grupie kontrolnej.
Jednocześnie stwierdzono także, że w grupie eksperymentalnej poziom dyspozycyjnego
optymizmu jest wyższy, a poziom depresji jest niższy niż w grupie kontrolnej (Prusik i in.,
2010). Wyniki te wskazują na pozytywne efekty nordic walkingu jako formy aktywności
wśród seniorów.
Nordic walking jako wzorcowa aktywność dla seniorów
Motywacja do podejmowania aktywności ruchowej przez osoby w okresie późnej
dorosłości jest bardzo ważna. W literaturze wymienia się podstawowe motywy prowadzące
do wysiłku fizycznego: zdrowotne, utylitarne i społeczne, ludyczne oraz poznawcze. Pierwszy
typ obejmuje aktywność w sensie rewitalizacyjnym i profilaktycznym, czyli przeciwdziałanie
wystąpieniu chorób lub też poprawę stanu zdrowia w chwili pojawienia się choroby, np.
choroby układu krążenia. Motywy utylitarne występują w przypadku chęci podtrzymania
sprawności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak higiena osobista i otoczenia,
ubieranie się, przygotowanie posiłku. Senior dąży do utrzymania niezależności i zachowania
370
samodzielności w codziennym funkcjonowaniu. Natomiast motywy społeczne związane
z zaspokojeniem potrzeby afiliacji, bycia wśród ludzi, bycia potrzebnym, przeciwdziałania
samotności, nudzie, wykluczeniu (Wierzbicka-Damska, Szafraniec, 2005, Szarota 2015).
Motywy ludyczne mają na celu wypełnienie czasu wolnego satysfakcjonującą aktywnością
ruchową, która uatrakcyjni codzienność seniora. Natomiast motywy poznawcze obejmują
zdobycie wiedzy o rzeczywistości, w której występuje aktywność oraz uczenie się nowych
umiejętności (Kozdroń, 2006). Przywołane poglądy wskazują na istnienie wielu różnych
motywów wspierających angażowanie się ludzi w aktywność fizyczną.
Seniorzy jako grupa osób, u których zachodzą niekorzystne zmiany sprawności
organizmu, wybierają różne formy aktywności ruchowej. Przykładem może być gimnastyka
prozdrowotna, marsz, marsz z kijkami (nordic walking), taniec, zabawa i gry rekreacyjne.
Wyróżnione formy najczęściej dostosowane do indywidualnych możliwości
i zainteresowań seniora. Niemniej zarówno trenerzy, jak i osoby w okresie późnej dorosłości
muszą mieć na względzie intensywność ćwiczeń i ich tolerancję przez organizm. Z uwagi
na występowanie po sześćdziesiątym roku życia wielu schorzeń należy uwzględnić wskazania
i przeciwwskazania do stosowania różnych form aktywności fizycznej (Gębka, Kędziora-
Kornatowska, 2012).
Nordic walking jest formą aktywności, którą może podejmować każda jednostka. Nie ma
przesłanek, które uniemożliwiałyby jej systematyczne uprawianie. Na przełomie XX i XXI
wieku jest to najbardziej dynamicznie rozwijająca się forma aktywności ruchowej na świecie.
Prekursorami uprawiania nordic walkingu byli narciarze fińscy, trenujący od 1930 roku poza
sezonem narciarskim z kijkami od nart. Systematyczne badania naukowe nad formą zajęć
prowadzone w Finlandii od 1980 roku. Szacuje się, że na świecie regularnie uprawia ten
typ aktywności osiem milionów ludzi w średnim lub starszym wieku. Najczęściej z kijkami
chodzą kobiety. O dynamice rozwoju nordic walkingu może świadczyć także wyróżnienie
siedmiu dyscyplin opartych na wykorzystaniu kijków. Zgodnie z podziałem na sezon letni
i zimowy wymienia się następujące dyscypliny:
Letni: nordic walking;
o nordic hill walking ze względu na ukształtowanie terenu,
o nordic blading zastosowanie dodatkowego sprzętu łyżworolki;
Zimowy: nordic winter walking;
o nordic fitness skiing wykorzystanie nart biegowych oraz zastosowanie
określonej techniki:
styl klasyczny;
371
styl łyżwowy;
o nordic snowshoeing zastosowanie dodatkowego sprzętu rakiet śnieżnych
(Chomka, 2008).
O uniwersalności tej formy może także świadczyć realizacja celów treningowych
na trzech poziomach: rekreacyjnym (zdrowotnym), fitness i sportowym. Poziom rekreacyjny,
nazywany zdrowotnym, jest przeznaczany dla grupy ludzi charakteryzujących się problemami
ruchowymi. W indywidualnie dostosowanym rytmie mogą oni przyjemnie uprawiać marsz
z kijkami. Dzięki tej formie ma miejsce rehabilitacja, odnowa biologiczna, psychiczna
i rekonwalescencja. Poziom fitness obejmuje ćwiczenie całego ciała. Uprawianie tego
poziomu przyczynia się do podnoszenia sprawności fizycznej, spalania tkanki tłuszczowej,
wzrostu pochłaniania tlenu. Ostatni poziom, sportowy, jest przeznaczony dla wytrenowanych
sportowców, bowiem jego istotą jest wzmacnianie dużych grup mięśniowych poprzez techniki
treningu górskiego, chodzenia, biegania na różnym podłożu. Efektem treningu na poziomie
sportowym jest wzrost wydolności organizmu i wzrost masy mięśni (Chomka, 2008;
Sokołowski i in., 2010, Sikorski i in. 2010). Ogólnie nordic walking realizuje kilka celów:
leczniczy, sprowadzony do leczenia i usprawniania jednostki;
biologiczny, wpływający na zmniejszenie biologicznych stuków starzenia się;
anatomiczno-fizjologiczny, sprzyjający poprawie sprawności motorycznej człowieka;
wychowawczo-psychologiczny, związany z kształtowaniem pozytywnych cech
charakteru;
hedonistyczny (przyjemnościowy), związany z uzyskaniem wysokiego poziomu
zadowolenia z aktywności ruchowej, pokonywania słabości oraz otwartości
na podejmowanie nowych zadań;
społeczny, wpływający na integrację i współpracę z otoczeniem jednostki (Chomka,
2008);
użytkowy (praktyczny), sprowadzony do podtrzymywania sprawności i niezależności
(Dąbrowski, 2006).
Podstawowe walory tej aktywności fizycznej obejmują budowanie sprawności sercowo-
naczyniowej, wzmacnianie wszystkich mięśni ciała, ze szczególnym zaakcentowaniem mięśni
górnej połowy ciała, lepsze spalanie kalorii, odciążenie stawów i rozluźnienie napięcia
mięśniowego (Sokołowski i in., 2010; Litawa, Szarota, 2011). Badania dowodzą, że jest
to forma efektywniejsza od zwykłego marszu. Kije w przeciwieństwie do zwykłego marszu
umożliwiają pracę górnej części ciała. Nordic walking prowadzi do wzmożonej pracy mięśni
372
pleców i ramion, przy jednoczesnym wspomaganiu pracy układów krążenia i oddechowego.
Taka aktywność ruchowa sprzyja szybszemu spalaniu kalorii niż zwykły marsz bez kijków.
Dzięki kijkom senior uzyskuje czteropunktowe podparcie, na skutek czego marsz jest
bezpieczny, a jednostka łatwo utrzymuje równowagę, co chroni przed upadkiem (Bielec,
Półtorak i Warchoł, 2011). Wynika to z faktu, że podczas marszu z kijkami trenowane
cztery formy wymagań motorycznych: wytrzymałość, siła, ruchliwość, koordynacja (Morss
i in., 2000, za: Chomka, 2008). Nordic walking, jako atrakcyjna forma spędzania czasu
wolnego, ma jeszcze inne pozytywne walory. Jest to bardzo prosta, bezpieczna forma ruchu;
odpręża, można stosować w każdym terenie, uprawiać przez cały rok. Promuje aktywność
w grupie i wymaga niewielkiego nakładu wysiłku (Sokołowski i in., 2010). Zaletą tej
aktywności ruchowej jest ruch na świeżym powietrzu, kompleksowy trening całego ciała,
brak ograniczeń związanych z miejscem ćwiczeń, zindywidualizowanie intensywności
treningu, brak ogólnych przeciwwskazań zdrowotnych, poczucie bezpieczeństwa uzyskane
dzięki zwiększonej (czteropunktowej) płaszczyźnie podparcia (Litawa, Szarota, 2011).
Ze względów ekonomicznych jest to najtańsza forma aktywności poza kupnem kijków nic
nie kosztuje.
Przyczyny braku aktywności ruchowej wśród seniorów
W literaturze wyróżnia się kilka przyczyn obniżania aktywności ruchowej współczesnego
człowieka, takich jak unikanie dyskomfortu związanego z wysiłkiem fizycznym,
udogodnienia i modernizacja, siedząca rekreacja, choroby, kontuzje i urazy (American
Coolege, za: Sokołowski i in., 2010, s. 426). Przywołane badania sugerują, że są cztery
najczęściej wskazywane przyczyny braku aktywności kompatybilne z wcześniej
wymienianymi: wiek (47,7%), stan zdrowia (27%), brak zainteresowania (11,5%), brak
wolnego czasu (4,9%) (GUS, 2013). Poza tymi opiniami dod można inne warunki
niesprzyjające aktywności. Seniorom, z racji zajmowanej pozycji lub pełnionej roli mentora
czy doradcy, odmawia się wolności w sferze aktywności ruchowej. Takiej postawie sprzyjają
nadal stereotypy, w jakich postrzega się osobę starszą. Seniorzy niechętni podejmowaniu
wysiłku fizycznego. Jednocześnie często charakteryzują się brakiem hedonistycznych doznań
wynikających z samego uczestnictwa w rekreacji ruchowej. „Srebrne głowy” – jak często
pisze się w literaturze po przejściu na emeryturę mają tak dużo czasu wolnego,
niejednokrotnie nie potrafią go prawidłowo zaplanować. Wraz z rosnącym wiekiem
pojawia się coraz większa niepełnosprawność, która ogranicza aktywność ruchową jednostki.
Problemem jest brak aktywności ruchowej we wcześniejszych okresach rozwojowych oraz
373
brak dobrych wzorów jej uprawiania. Unikanie wysiłku fizycznego może także wynikać
z niewiedzy lub niedostatecznej informacji na temat prozdrowotnej roli właściwie
prowadzonej aktywności ruchowej. Rezygnacja z aktywności skutkuje ogólnym osłabieniem
organizmu, a tym samym stwarza warunki do wystąpienia choroby (Kozdroń, 2006; Litawa,
Szarota, 2011; Gębka, Kędziora-Kornatowska, 2012). W badaniach przeprowadzonych przez
Ewę Kozdroń wyróżniona została dwudziestoprocentowa grupa nieaktywnych seniorów,
którzy wymieniają jako przyczynę braku aktywności: brak potrzeby ruchu, brak zdrowia, brak
czasu, preferowanie innych rozrywek, lęk przez urazem, brak towarzystwa, brak informacji
i miejsc do uprawiania tego typu zajęć, brak pieniędzy i niechęć do ćwiczeń. Podane
przykłady świadczą, że największy problem tkwi w barierze kulturowej, edukacyjnej
i mentalnej seniorów (Kozdroń, 2003). Brak aktywności uzasadniany jest wiekiem (42,1%),
wskazaniami lekarza (31,1%) i zainteresowaniem aktywnością bierną (12,4%) (GUS, 2009,
2013). Okazuje się, że aktywni seniorzy to: osoby w wieku średnio 63 lat, najlepiej
wykształceni, znajdujący się w najlepszym położeniu materialnym, najlepiej oceniający swój
stan zdrowia.
Podsumowanie refleksje
Minimalna dzienna norma ruchu człowieka dorosłego wynosi dziesięć tysięcy kroków.
Nordic walking jako aktywność oparta na marszu przyczynia się do spełniania przez ludzi
tego wymogu (Wiech i in., 2010, Stankiewicz i in., 2013a, Stankiewicz i in., 2013b,
Gozhenko i in., 2012, Wiech i in., 2013, Gotowski i in. 2013a, Gotowski i in. 2013b,
Gozhenko, 2010, Kałużny i in. 2016).
formę aktywności można stosować zarówno w celach profilaktycznych, leczniczych,
rehabilitacyjnych, jak i społecznych, poznawczych czy utylitarnych. Wzmacnia
równocześnie nie tylko zdrowie, ale także i stan psychiczny oraz społeczny jednostki. Liczy
się nie tylko lepsza sprawność człowieka, ale i klimat nawiązywania relacji z uczestnikami
marszu, wyższy poziom satysfakcji z życia i optymizmu przy niskim poziomie depresji.
Zwiększenie udziału jednostki w aktywnym spędzaniu czasu wolnego jest priorytetowym
zadaniem światowej gospodarki. W celu jego realizowania należy prowadzić kampanię
społeczną dotyczącą aktywnego spędzania czasu wolnego. Równie ważne jest zwiększenie
świadomości znaczenia aktywności ruchowej dla zdrowia człowieka. Z tego względu należy
wprowadzić właściwą politykę społeczno-zdrowotną na wszystkich szczeblach zarządzania
oraz efektywną edukację zdrowotną we wszystkich okresach rozwoju. Powszechny dostęp
do zajęć z zakresu kultury fizycznej dla osób po sześćdziesiątym roku życia, dostosowanych
374
do ich możliwości zdrowotnych, sprawności fizycznych czy finansowych jest niezbędny.
Ze względów organizacyjnych należy zadbać o przygotowanie zaplecza do uprawiania
aktywności fizycznej w postaci miejsc aktywności: parków czy skwerów wraz ze sprzętem
sportowym. Poza odpowiednimi urządzeniami zadbać należy o wzmocnienie środowiska
rówieśniczego oraz medialnego i instytucjonalnego dla takiej formy aktywności (Hickerson
i in., 2008).
Większość badań sugeruje, że chodzenie jest jednym z najprostszych i najlepszych
sposobów na utrzymanie dobrej kondycji fizycznej ludzi w każdym wieku.
Bibliografia:
Bielec G., Półtorak W., Warchoł K., (2011), Zarys teorii i metodyki rekreacji ruchowej, Uniwersytet
Rzeszowski, PROKSENIA, Kraków.
Chomka M., (2008), Nordic walking jako forma aktywności rekreacyjno-turystycznej,
[w:] W. Gaworecki, Z. Mroczyński (red.), Turystyka i sport dla wszystkich w promocji zdrowego
stylu życia, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa, Gdańsk, s. 272-279.
Çirak Y., Yilmaz Yelvar G.D., Parlak Demir Y., Dalkilinç M., Mustafa K., Tağil S.M., (2015), Age-
And Sex-Related Differences In Physical Fitness And Physical Activity Levels Of The Physically
Independent Community-Dwelling Older Adults, Turkish Journal
of Geriatrics, 18 (4), s. 273-279.
Dąbrowski A., (2006), Wybrane zagadnienia teoretyczne rekreacji ruchowej na tle jej rozwoju
historycznego w Polsce, [w:] A. Dąbrowski (red.), Zarys teorii rekreacji ruchowej, Akademia
Wychowania Fizycznego, Wyższa Szkoła Ekonomiczna ALMAMER, Warszawa, s. 7-48.
Garber C.E., Blissmer B., Deschenes M.R., Frnklin B.A., Lamonte M.J., Lee I.M., Nieman D.C.,
Swain D.P., (1998), The Recommended Quanity and Quality of Exercise for Developing and
Maintaining Cardiorespiratory and Muscular Fitness, and Flexibility in Healthy Adults, American
College of Sports Medicine Position Stand, Medicine and Science in Sports and Exercise”, 30 (6), s.
1134-1359.
Gębka D., Kędziora-Kornatowska K., (2012), Korzyści z treningu zdrowotnego u osób
w starszym wieku, Problemy Higieny i Epidemiologii”, 93 (2), s. 256-259.
Główny Urząd Statystyczny, (2009), Uczestnictwo Polaków w sporcie i rekreacji ruchowej,
Warszawa, http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/kts_Uczestnictwo_pol_w_sporcie_w_2008r.pdf
(dostęp:
7 listopada 2016).
Główny Urząd Statystyczny, (2013), Uczestnictwo Polaków w sporcie i rekreacji ruchowej,
Warszawa,http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/kultura-turystyka-sport/sport/uczestnictwo-polakow-
w-sporcie-i-rekreacji-ruchowej-w-2012-r-,4,2.html (dostęp:7 listopada 2016)
Gray M., (2015), Goodbye getting OLD!, „Daily Mail”, January 17, s. 42-44.
HalickA M. (2004), Satysfakcja życiowa ludzi starych: studium teoretyczno-empiryczne. Akademia
Medyczna, Białystok
Hickerson B., Moore A., Oakleaf L., Edwards M., James P.A., Swanson J., Henderson K.A., (2008),
The role od a senior center in promoting physical activity for older adults, Journal of Park and
Recreation Administration”, Vol. 26, No 1, s. 22-39.
375
Kozdroń E., (2003), Możliwości uczestnictwa ludzi starszych w zorganizowanych formach rekreacji
ruchowej na ternie Warszawy, [w:] A. Dąbrowski (red.), Uczestnictwo Polaków w rekreacji ruchowej
i jego uwarunkowania, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie im. Józefa Piłsudskiego,
Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Warszawa, Płock, s. 145-156.
Kozdroń E., (2006), Rekreacja ruchowa osób trzeciego wieku, [w:] A. Dąbrowski (red.), Zarys
teorii rekreacji ruchowej, Akademia Wychowania Fizycznego, Wyższa Szkoła Ekonomiczna
ALMAMER, Warszawa, s. 108-134.
Kwilecka M., Brożek Z. (2007), Bezpośrednie funkcje rekreacji. Wyższa Szkoła Ekonomiczna.
Warszawa
Litawa A., Szarota M., (2011), Nordic walking jako forma rekreacji ruchowej seniorów, [w:]
A. Fabiś, M. Muszyński (red.), Społeczne wymiary starzenia się, Biblioteka Gerontologii Społecznej,
Wyższa Szkoła Administracji w Bielsku-Białej, Bielsko-Biała, s. 83-92.
Merska M. (2010), Znaczenie aktywności ruchowej dla osób w starszym wieku, Wyższa Szkoła
Ekonomiczna ALMAMER, Warszawa.
Morss G., Church T., Earnest P., Jordan N., (2000), Metabolic cost of high intensity poling while
nordic walking, The Cooper Institute, „Research Quarterly for Exercise and Sport” (RQES), Vol. 73,
No 3, s. 296-300.
Prusik K., Zaporozhanov V., Prusik K., Gorner K., (2010), Rekreacyjne uprawianie nordic walking a
jakość życia osób w wieku 60-70 lat, Problemy Fizycznego Wychowania i Sportu”, nr 9, s. 115-117.
Sikorski B., Muszkieta R., Brzozowski J. (2010), Nordic walking jako nowoczesna forma treningu
zdrowotnego i rekreacyjnego, [w:] J. Łuczak, S. Bronowicki (red.), Zdrowotne aspekty aktywności
fizycznej, Wyższa Szkoła Turystyki i Zarządzania w Poznaniu, Poznań, s. 441-454.
Sokołowski M., Kaiser A., Ćepulenas A., Bronowicki S., (2010), Nordic walking szansą
zachowania zdrowia, [w:] J. Łuczak, S. Bronowicki (red.), Zdrowotne aspekty aktywności fizycznej,
Wyższa Szkoła Turystyki i Zarządzania w Poznaniu, Poznań, s. 425-440.
Szarota Z., (2015), Uczenie się starości, „Edukacja Dorosłych”, nr 1, s. 23-35.
Wiech M., Prusik K., Prusik K., Ossowski Z., Kortas J., Słomska H., (2010), Zmiany wybranych
pozytywnych mierników zdrowia u seniorów pod wpływem treningu nordic walking, [w:] J. Łuczak,
S. Bronowicki (red.), Zdrowotne aspekty aktywności fizycznej. Wyższa Szkoła Turystyki i
Zarządzania w Poznaniu, Poznań, s. 323-330.
Wierzbicka-Damska I., Szafraniec R., (2005), Zdrowotne znaczenie aktywności ruchowej
u osób starszych, [w:] E. Murawska-Ciałowicz, M. Zatoń (red.), Znaczenie aktywności ruchowej dla
zdrowia, Wydawnictwo Naukowe AWF, Wrocław, s. 67-82.
Stankiewicz, Błażej, Arkadiusz Majchrowski, and Walery Zukow. Nordic walking as an alternative
form of physical recreation. Nordic Walking jako alternatywna forma rekreacji ruchowej." Journal of
Health Sciences 3.7 (2013): 109-126.
Gozhenko, E. A., et al. "Эффективность применения лечебной дозированной «Нордической
ходьбы» у пациентов с ишемической болезнью сердца ассоциированной с артериальной
гипертензией. The effectiveness of therapeutic use" Nordic walking" in patients with coronary heart
disease." Journal Of Health Sciences 2.5 (2012): 52-74.
Stankiewicz, Błażej, Arkadiusz Majchrowski, and Walery Zukow. "Nordic walking as an alternative
form of physical recreation. Nordic Walking jako alternatywna forma rekreacji ruchowej." Journal of
Health Sciences 3.7 (2013): 109-126.
Wiech, Monika, et al. "Changes in the ranges of motion in the joints of the upper and lower
extremities in elderly people under the influence of the nordic walking training. Zmiany zakresów
ruchów w stawach kończyn górnych i dolnych u osób starszych pod wpływem treningu Nordic."
Journal of health Sciences 3.5 (2013): 267-276.
376
Gotowski, Rafał, et al. "Leader, przewodnik, instruktor, trener i sędzia Nordic Walking–system
przygotowania kadry w dwóch największych organizacjach zajmujących się propagowaniem Nordic
Walking w Polsce= Leader, guide, instructor, trainer and judge of the Nordic system of pre." Journal
of Health Sciences 3.11 (2013).
Gotowski, Rafał, and Marta Żurawik. "Nordic walking instructor training in Great Britain and
Poland-case studies." (2013).
Гоженко, А. И. "Очерки теории болезни." Гоженко АИ. Одесса (2010). Gozhenko, A.I. "Essays
of the theory of disease." Gozhenko AI. Odessa (2010).
Kałużny Krystian, Kałużna Anna, Budzyński Jacek, Hagner Wojciech,Kochański Bartosz, Żukow
Walery, Bronisz Agata, Hagner-Derengowska Magdalena. Effect of a ten-week Nordic Walking
exercise program on serum electrolyte concentration and plasma acid-base balance in
postmenopausal women with overweight or obesity. Journal of Education, Health and Sport.
2016;6(12):353-364. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.201929.
... • increasing muscle strength, endurance and mobility, which translates into greater independence in everyday life and preservation of motor skills, including motor coordination that reduces the risk of falls [36][37][38][39]. • increasing bone density, which reduces the risk of osteoporosis and thus the risk of fractures [36]. ...
... • improving the efficiency of the respiratory system, which leads to better oxygenation of, among others, muscles and brain [37][38][39]. • strengthening of the heart, improving blood flow in blood vessels, increasing the chances of normalization and better control of blood pressure, which reduces the risk of clots and embolism [39][40][41]. • decreasing the level of LDL-cholesterol and triglycerides, while increasing the level of HDL-cholesterol [42,43]. ...
... These factors translate into a lower risk of type 2 diabetes [44,45]. • increasing the body's resistance to infections [38,39]. • reducing body fat, improving intestinal peristalsis, regulating bowel habit and, consequently, facilitating slimming and maintaining appropriate body weight [39,41,46,47]. ...
Article
Full-text available
The aim of this paper addresses the problem of the quality of life of elderly people by presenting the energy of Latinos that arouses optimism in European citizens and provides them with joy through Latin dances on a regular basis. The research covered 163 people in the old, so-called third, age, from the European countries with the highest aging rate, namely: Italy, Germany, Greece and Poland. Results shows that physical activity in the form of Latin American dances has a beneficial effect on the functioning of the body. Not only does it allow for maintaining physical fitness and inhibiting the development of many ailments and diseases, but also stimulates the brain to constant activity, which results in improvement of the ability to make associations, concentration and, above all, memory. It is also a way to fill the gap that arises as a consequence of the completion of certain life stages. Through making new social contacts, it is possible to forget about loneliness, stagnation and the monotony of everyday life. However, above all, Latin dance is a source of satisfaction, joy and happiness, i.e., determinants of the quality of life.
... Regular physical activity has a positive effect on successful and independent senility [16]. From the obtained data, 81.7% of the participants declared participation in sports and leisure activities, and according to the data from the Minnesota Physical Activity Questionnaire, moderate effort activities (4-6 MET) were associated with recreational activity in both groups of men and women. ...
Article
Full-text available
The Universities of the Third Age provide opportunities to improve the well-being of older people and to influence health-promoting behaviors conducive to health promotion. Material and methods. 219 people were studied, 217 persons (194 women and 23 men, average age 65.2±6.2 years), students of the Universities of the Third Age in Silesian Voivodship were qualified for further analysis. The subjects were independent in daily activities and voluntarily agreed to participate in the study. The relationships between the quality of life and health behaviors were assessed. Caltrac accelerometer, SF-36 quality of life questionnaire, Z. Juczynski Health Checklist (HC), Z. Juczynski Health Criteria List (HCL), Minnesota Physical Activity Questionnaire (MLTPAQ), and self-report questionnaire were used. The non-parametric Mann-Whitney U test for independent variables, the parametric Student t-test for independent variables, and the nonparametric Spearman rank correlation coefficient were used for the statistical analysis of the data. Results. On the basis of the conducted study, a statistically significant but poor (p=0.021; r=-0.160) correlation was found between the quality of life and severity of elderly health behaviors. Most listeners have met the health recommendations of physical activity. Conclusions. It is justified to create and support the Universities of the Third Age that can serve to improve the health of older people and to plan social policies against senility.
Article
Full-text available
W artykule omówione zostały wybrane zagadnienia gerontologii edukacyjnej (geragogiki) jako subdyscypliny pedagogicznej. Poddano analizom edukację gerontologiczną, wyróżniono cztery zakresy uczenia się starości.
Article
Full-text available
Kałużny Krystian, Kałużna Anna, Budzyński Jacek, Hagner Wojciech, Kochański Bartosz, Żukow Walery, Bronisz Agata, Hagner Derengowska Magdalena. Effect of a ten-week Nordic Walking exercise program on serum electrolyte concentration and plasma acid-base balance in postmenopausal women with overweight or obesity. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(12):353-364. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.201929 http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/4065 The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 754 (09.12.2016). 754 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7 © The Author (s) 2016; This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper. Received: 01.12.2016. Revised 12.12.2016. Accepted: 14.12.2016. Effect of a ten-week Nordic Walking exercise program on serum electrolyte concentration and plasma acid-base balance in postmenopausal women with overweight or obesity Krystian Kałużny1, Anna Kałużna1,2, Jacek Budzyński2, Wojciech Hagner1, Bartosz Kochański1, Walery Żukow3, Agata Bronisz4, Magdalena Hagner Derengowska5 1 Chair and Clinic of Rehabilitation, Faculty of Health Sciences, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz 2 Chair of Vascular and Internal Diseases, Faculty of Health Sciences, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz 3 Faculty of Physical Education, Health and Tourism, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz 4 Chair of Endocrinology and Diabetology, Clinic of Metabolic Rehabilitation, Faculty of Medicine, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz 5 Chair of Clinical Neuropsychology, Faculty of Health Sciences, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz Krystian Kałużny and Anna Kałużna contributed equally to the present work. Source of financial support: This study was supported by a grant from The Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz, Nicolaus Copernicus University, for the statutory research activity of the Chair and Clinic of Rehabilitation. Conflict of interest: None declared. Financial disclosures: None of the authors has any financial disclosures. Address for correspondence: Krystian Kałużny, PT, MD Chair and Clinic of Rehabilitation, Faculty of Health Sciences, Nicolaus Copernicus University in Toruń, The Ludwik Rydygier Collegium Medicum in Bydgoszcz M. Skłodowskiej-Curie 9 Street, 85-094 Bydgoszcz, Poland e-mail: krystian.kaluzny@cm.umk.pl ABSTRACT Introduction: The effect of exercise program on serum electrolyte concentration and gas partial pressure has not previously been reported. Aim: The aim of this study was to estimate the effect of a 10-week Nordic Walking exercise program on these parameters. Patients and methods: The subjects were 32 postmenopausal women with overweight or obesity were studied. Before the start of the exercise program and directly after it had finished, blood samples were taken to determine sodium, potassium, magnesium, calcium, phosphorus, and capillary gasometry parameters. Results: After the 10-week exercise program, a significant decrease in serum concentrations of sodium, magnesium, calcium, capillary potential of hydrogen (pH), capillary partial pressure of carbon dioxide (pCO2), bicarbonate (HCO3), and base excess (BE), as well as an increase in potassium, chloride, capillary partial pressure of oxygen (pO2), and hemoglobin oxygen saturation (SaO2) levels was found. The proportional change in sodium serum concentrations correlated significantly with delta BMI, and potassium and calcium proportional alterations after the exercise program had finished correlated with proportional changes in albumin concentration. Conclusions: A 10-week Nordic Walking exercise program resulted in statistically significant changes in almost all serum electrolyte concentration, but only to a small extent and probably without clinical importance. The improvement in oxygen partial pressure in capillary blood after the exercise program shows a potentially complex, favorable effect of a prolonged exercise program and requires further study. Keywords: Nordic Walking, exercise physiology, physical activity, .
Chapter
Full-text available
Aktywność ruchowa jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o zdrowiu człowieka. W prezentowanym artykule autorki podkreślają znaczenie aktywności fizycznej w okresie późnej dorosłości. Każdy rodzaj aktywności fizycznej, przystosowany do indywidualnych możliwości człowieka starszego, pozytywnie wpływa na jego kondycję psychofizyczną. Tymczasem uczestnictwo Polaków po 60. r. ż. w rekreacji ruchowej jest znikome. Większość seniorów spędza swój wolny czas biernie i monotonnie. Celem artykułu jest ukazanie marszu nordyckiego jako atrakcyjnej formy rekreacji ruchowej odpowiadającej potrzebom seniorów. Przytoczone w tekście wypowiedzi seniorów uprawiających Nordic Walking pozwalają spojrzeć na omawianą formę aktywności z perspektywy uczestnika. Jak się okazuje, dla seniorów marsz nordycki wiąże się nie tylko z korzyściami zdrowotnymi, ale i z przyjemnością.
Article
Full-text available
EXECUTIVE SUMMARY: The health of citizens in communities is a para- mount concern of parks and recreation professionals. Although opportuni- ties for physical activity have been ubiquitous in public recreation programs, their potential is more important today than ever before for all ages, includ- ing older adults. The purpose of this paper is to explore the roles of a commu- nity senior center (CSC) in promoting physical activity among older adults. People are living longer, and the number of older people is growing rapidly. Therefore, examining how physical activity can be facilitated has implica- tions that can lead to healthier older adults and communities. Health and well-being are influenced by multiple facets within the individual as well as in physical and social environments. Health behaviors such as physical activity are influenced not only by motivations but also by the structures, opportunities, and policies that exist in communities. We conducted research for this case study over a period of three months in the spring of 2007. Data were gathered through the triangulation of field observations, focus groups, and in-depth interviews. The focus was not on the CSC in general but specifi- cally on the programs that facilitated physical activity, which were defined as activities that involved large muscle movement. Four major themes related to physical activity participation at the CSC emerged from the analysis: orga- nizational resources, personal capital, relational capital and social structure, and physical activity and enjoyment. The idea of capital as the sum of assets that make a phenomenon work was a way to examine how these themes could be theorized to understand the possible role of a senior center in facilitating physical activity for and with older adults. This study further confirms for managers the importance of a social ecological approach to health promotion through parks and recreation. Although most recreation programs are based on the idea that many factors can influence an individual's motivation to participate, this study underlined the intentionality necessary to ensure that relational issues such as social support and peer recognition are reinforced. Although adequate facilities and organizational support are prerequisites,
Article
Introduction: The aim of the study was to assess health-related physical fitness and physical activity levels of young elderly (60-69 years) and old elderly (70-80 years) people and to show the differences with age and gender. Materials and Method: The level of physical activity was evaluated using the International Physical Activity Questionnaire(IPAQ-short) and each participant completed a battery of healthreleated physical fitness tests adapted from ALPHA-FIT test batteries. Results: A sample of 143 participants aged between 60 to 80 years, of which 70 were in young elderly group (60-69 years) and 73 were in old elderly group (70-80 years) was recruited. One leg stand, figure of eight walk and shoulder neck mobility showed a statistically significant difference (p<0.05) between young elderly (60–69 years) and old elderly women (70–80 years). But there is no statistically significant difference in the distance of six minute walk test for the cardiorespiratory fitness between young elderly and old elderly women. Hand grip and shoulder neck mobility showed a statistically significant difference (p<0.05) between age groups. In the body composition, no statistically significant difference were observed between two age groups in the waist circumference and BMI regardless of gender. There is no statistically significant difference in the total score of physical activity between young elderly and old elderly men. But a significant difference (p<0.05) between young elderly and old elderly women was found. Conclusions: Our results indicate that women had much more decreased physical fitness and physical activity level with age.
Article
This paper presents education systems of Nordic Walking instructors in Great Britain and Poland. These countries have different levels of socio-economic development however in both the percentage of Nordic walkers has significantly increased since the activity became a very popular form of maintaining physical condition, especially among the elderly.