ArticlePDF Available

Immoral Objects: A Psychogeography of Urban Transformation in Ulus

Abstract

Once the political and economic center of a thriving, young Republic, Ulus neighbourhood in Ankara continues to host elements of both the city’s republican and religious traditions. The district, first surrounded by slums and then neglected after Kızılay became the capital’s new economic center, has been left to low income groups. Today, the distinctive and multi-layered character of Ulus is being targeted and condemned for having overshadowed the spirituality and morality of Hacibayram, a significant religious site in the district, and has been witness to a major urban transformation on these grounds. The aim of this paper is to trace the “immorality” that is claimed to prevail in the bazaars of Ulus through the employment of a psychogeographical methodology. In line with the emphasis on urban replacement in the current literature on urban transformation, this paper reveals the experiential justifications behind the gentrifiers’ discursive interventions. For this purpose, Ankara Metropolitan Municipality bulletins published between 2008 and 2016 were surveyed and a series of observations were made in different areas in Ulus, including the bazaar areas of Itfaiye Meydani, Telefoncular Pazari, etc., looking closely at the different objects offered on the shelves, as well as how they were presented to the passers-by. The emergent subjective map provides insight into the material environment, significant practices and different social groups invited into the area, unraveling the three main constituents of this alleged immorality: the prevalent alternative economy, current regime of masculinity, and conflicting nostalgias.
Ankara Araştırmaları Dergisi n
Journal of Ankara Studies
89 n 4(2), 89-103, Aralık/December 2016
Öz
Br zamanlar genç Cumhuryet’n syas ve ekonomk merkez olan Ankara’dak Ulus semt, kentn hem cumhuryetç hem de manev
geleneklerne ev sahplğ yapmayı sürdürmektedr. Önce gecekondularla sarılmış, sonrasında Kızılay’ın, başkentn yen ekonomk
merkez olmaya başlamasıyla ger plana tlmş semt, düşük gelr gruplarına terk edlmştr. Günümüzde Ulus’un kendne özgü, çok
katmanlı karakter, kenttek öneml br dn alan olan Hacıbayram’ın temsl ettğ manev ve ahlak değerler gölgede bıraktığı ddasıyla
hedef gösterlmekte ve bu gerekçeyle br kentsel dönüşüme tanıklık etmektedr. Bu makalenn amacı, pskocoğraf br yöntem kullanarak
Ulus’un pazarlarında görüldüğü dda edlen bu “ahlak dışılığın” zn sürmektr. Mevcut kentsel dönüşüm lteratürünün sınıfsal yer
değştrmeye yaptığı vurguyu destekleyecek şeklde, dönüştürücülern söylemsel müdahalelernn deneyme dar temellendrmelern
görünür hale getrmey hedeemektedr. Bu amaç doğrultusunda, Ankara Büyükşehr Beledyesnn 2008-2016 yılları arasında
yayımladığı bültenler taranmış; sonrasında İtfaye Meydanı ve Telefoncular Pazarı gb farklı bölgelerde, raarda sunulan nesnelere ve
bu nesnelern sunumuna dar br dz gözlem yapılmıştır. Ortaya çıkan öznel harta, Ulus’tak “ahlak dışılık” hssne doğrudan etks
olan madd kültüre, bu madd kültürün davet ettğ öneml pratklere ve farklı toplumsal gruplara dar çgörüler sağlarken bu hssn üç
bleşenn öne çıkarmaktadır: ekonomnn kayıt dışılığı, mevcut erkeklk rejm ve çatışan nostaljler.
Anahtar sözcükler: Kentsel dönüşüm, Pskocoğrafya, Alternatf ekonom, Hegemonk erkeklk, Nostalj, Ulus, Ankara
Abstract
Once the political and economic center of a thriving, young Republic, Ulus neighbourhood in Ankara continues to host elements of both
the city’s republican and religious traditions. e district, first surrounded by slums and then neglected aer Kızılay became the capital’s
new economic center, has been le to low income groups. Today, the distinctive and multi-layered character of Ulus is being targeted and
condemned for having overshadowed the spirituality and morality of Hacibayram, a significant religious site in the district, and has been
witness to a major urban transformation on these grounds. e aim of this paper is to trace the “immorality” that is claimed to prevail
in the bazaars of Ulus through the employment of a psychogeographical methodology. In line with the emphasis on urban replacement
Burak TAŞDİZEN
Araştırma Görevlisi, Özyeğin Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü, İstanbul
burak.tasdizen@ozyegin.edu.tr
Harun KAYGAN
Yrd. Doç. Dr., Öğretim Üyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü, Ankara
hkaygan@metu.edu.tr
Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Bir
Psikocoğrafyası*
Immoral Objects: A Psychogeography of Urban Transformation in Ulus**
Gelş tarh \ Receved : 06.05.2016
Kabul tarh \ Accepted : 25.09.2016
Hakemli Makale n
Refereed Article
* Bu makalenn br öncek versyonu, 14-15 Mayıs 2015 tarhnde İzmr’de düzenlenen 4T: Desgn n Tmes of Turmol: Dsplacement, Replacement,
Emplacement konferansında sunulmuştur.
** An earlier version of this article was presented at the 4T: Design in Times of Turmoil: Displacement, Replacement, Emplacement conference held in İzmir
on May 14-15, 2015.
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 90 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Giriş
“Hkaye, hartanın böldüğünün ötesne geçer.”
– Mchel de Certeau, Gündelik Hayatın Keşfi
Ulus, Ankara’nın geleneksel tcaret merkez olması ve
genş br tarh aralığında arkeolojk ve dn eserler le Erken
Cumhuryet dönem ve sonrasına at modern mmar
eserlere ev sahplğ yapması nedenyle çok katmanlı br
yapıya sahptr. Cumhuryet’n kurulmasından tbaren
dönem dönem yıkıp yenden yapma ve düzenleme
çabalarına rağmen, kullanım değşklğ ve koruma
uygulamalarının eksklğ gb nedenlerle sağlıksız
ve düzensz br şeklde gelşmştr (Tunçer, 1998).
Ankara Büyükşehr Beledyes tarafından 1986 yılında
düzenlenen planlama yarışmasında brnclk kazanan
plana dayanarak hazırlanan Ulus Tarh Kent Merkez
Koruma Islah İmar Planı, 1994 yılına kadar çeştl koruma
ve gelştrme uygulamalarına temel olmuştur (Erkal, Kıral
ve Günay, 2005). Büyükşehr Beledyes’nn 2005 yılında
planı ptal etmes ve tarh merkez “Ankara Tarh Kent
Merkez Yenleme Alanı” lan etmesn takp eden süreç
boyunca çeştl kentsel dönüşüm müdahalelerne maruz
kalmaktadır.
Ulus, Türkye’dek cumhuryetç geleneğ temsl etmesnn
yanı sıra, Augustus Tapınağı, Hacıbayram Cam ve Ankara
Kales gb tarh yapılara ev sahplğ yapmaktadır. Tarh
kentn br smge olarak korunmasına, erken cumhuryet
yıllarından tbaren önem verlmştr (Kesknok, 2013).
Semtte, planlama yaklaşımlarına bu durum damgasını
vurmuş; gelşme alanı olarak yen yerleşm yerlerne şaret
edlmes sonucunda, örneğn Kaleç önce geleneksel
merkez olarak zole edlmş, 1992’de onaylanan Ulus
Planı’ndan tbaren se turzm amaçlı br dönüşüme
tanıklık etmştr (Erendl ve Ulusoy, 2002). Öte yandan
Kesknok’un (2013) belrttğ gb, Ulus Planı le mevcut
dönüşüm sürec arasındak öneml fark, lk br koruma
ve yleştrme sorunsalıyla oluşturulmuşken kncsnn
odağının kentsel rant olmasındadır.
Büyükşehr Beledyes’nn semtn turzm potansyeln
öne çıkaran yaklaşımı, projenn lanından tbaren düzenl
olarak haalık bülten çnde sürdürülen kentsel dönüşüme
yönelk blglendrme ve kamuoyu oluşturma çabaları
üzernden okunablr. Bültende proje, “yavaş yavaş
esk görkeml günlerne kavuşan Ulus yenden başkent
Ankara’nın, hatta tüm Türkye’nn dn, nanç ve turzm
merkezlernden br olacak” (Bngöl, 2011, s.4) ddasıyla
tanıtıldı ve “Ankara’nın tarh boyunca yerleşm ve nanç
merkez olmuş” Ulus’un bu ntelğn örten, arasında
Genelev’n de bulunduğu “metruk ve salaş” yapıların ve
“bölgenn tarhne yakışmayan görüntülern” ortadan
kaldırılacağı sözü verld (Bngöl, 2013, s.16). Kaybedlen
tarh ve özellkle manev ntelklern ger kazanımına
yapılan atıarda, Ulus ve çevresnn durumunu “ahlak
dışı” olarak ntelendrerek muhafazakâr değerlere ters
bulan br söylemn z görüleblr. Hacıbayram’ın manev
değerne gölge düşürdüğü ddasıyla mevcut toplumsal
grupları ve onların pratklern hedef gösteren br ahlakçı
söylem, kentsel dönüşüm grşmn meşrulaştırmakta
kullanılmaktadır.
Türkye örneğnde kentsel dönüşüm ve soylulaştırma
üzerne kapsamlı br lteratür bulunmaktadır. Özellkle
soylulaştırma süreçler kapsamında düşük gelr grup-
larının yerleşm alanlarını orta sınıfın yerleşmne veya
tüketmne açarak bu grupların yernden edlmesne dar
çalışmalar mevcuttur. Bunlar çoğunlukla Kuzguncuk,
Changr, Sulukule gb, İstanbul’dak klask soylulaştırma
örneklerne odaklanır (Şen, 2005; Behar ve İslam, 2006;
Uysal, 2006). Ankara üzerne de çalışmalar bulunmaktadır
(Erendl ve Ulusoy, 2002; Artar, 2015). Kentsel dönüşüm
ve soylulaştırma üzerne araştırmalar sıklıkla söylem ana-
lzlerne, yapısal analzlere ve taraarla mülakatlara daya-
nır. Bu makale, bu tür araştırmaların, etnoğrafk karakter
olan araştırmalarla desteklenerek detaylandırılableceğ
ddası üzerne kuruludur. Blhassa kentsel dönüşümü
yürüten taraarın meşrulaştırıcı söylemlernn, sokak
düzeyndek deneymler kurup onlardan nasıl beslendğ,
in the current literature on urban transformation, this paper reveals the experiential justifications behind the gentrifiers’ discursive
interventions. For this purpose, Ankara Metropolitan Municipality bulletins published between 2008 and 2016 were surveyed and a series
of observations were made in dierent areas in Ulus, including the bazaar areas of Itfaiye Meydani, Telefoncular Pazari, etc., looking
closely at the dierent objects oered on the shelves, as well as how they were presented to the passers-by. e emergent subjective map
provides insight into the material environment, significant practices and dierent social groups invited into the area, unraveling the three
main constituents of this alleged immorality: the prevalent alternative economy, current regime of masculinity, and conicting nostalgias.
Keywords: Urban Transformation, Psychogeography, Informal economy, Hegemonic masculinity, Nostalgia, Ulus
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
91 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
dérive hakkında söyledğ gb, “teorden zyade daha çok
br pratk” olmalıdır (Ross, 2002, s.279). Bu durum ps-
kocoğrafyanın tanımlanmasını güçleştrmektedr. Wll
Self (2013) pskocoğrafyayı “kentsel çevrede mekân ve
mekânın hss (psyche) arasındak lşkye dar yen çgö-
rüler ednmek amacıyla tcar br motvasyon olmadan
gerçekleştrlen temelde amaçsız geçşler” şeklnde tanım-
lamaktadır.
Pskocoğrafyanın, ster sürrealst ve yazınsal geleneğn
çersnde kendne yer bulan ânerie olsun, sterse de
Stüasyonst Enternasyonallern toplumsal dönüşümü
katalze etmek çn radkal ve poltk anlamda ele aldıkları
dérive olsun (Coverley, 2006, ss. 12-13), daha net br
şeklde tanımlanablmes çn, pskocoğrafyanın tüm
bçmlernde temel olan üç noktanın betmlenmes faydalı
olacaktır. İlk olarak, pskocoğrafya br yürüme eylem
çermeldr. Yürüme eylemnn breyde uyandırdığı,
farklılaşan zaman, mekân ve hareket algısı gözlemcnn
mekâna dar daha dern düşüneblmesn sağlarken,
kentn resm temsllern de sorgulamasına yol açablr.
İknc olarak, pskocoğrafya oyunbaz br kışkırtma ve hle
hss çermeldr. Bu sayede, kentn radkal br yenden
okunması, Mchel de Certeau’nün tabryle “yayanın söz
edm” (pedestrian speech act) (1984, s.97) gerçekleşeblr.
Bu, pskocoğrafyacıyı üçüncü noktaya, yan kentsel çevrey
anlamanın yen yollarını aramaya getrr. Bu sayede,
geleneksel hartaların sağlayamadığı, gündelk yaşamın
çndek alternatf hkâyeler aktarılablr hale gelr. O halde
deneblr k pskocoğrafya, geleneksel hartaların mekânı
üstten gören yaklaşımını tersne çevrr ve çoğu zaman
görmezden gelnen yen bakış açıları sunar. Bu açıdan,
“deal ve mantıklı olandan sıradışı ve devrmc olana”
(Sandler, 1998, s.76) doğru br temayüldür.
Pskocoğrafyanın “deal ve mantıklı olandan” uzaklaşması,
yaklaşımın blmsellğnn sorgulanmasına yol açmıştır
(Hanson, 2007). Hanson (2007) pskocoğrafyayı, aşna
olunan kentsel mekâna yen gözlerle bakılablmesnn
yolunu açmasından dolayı savunmaya devam eder, ancak
pskocoğrafyanın Marksst köklernden uzaklaştığının
ve bu köklern tanınması gerekllğnn altını çzer.
Pskocoğrafya, km uygulamalarında teork ve poltk
bağlamından koparılmakta, hatta “hayalc br yolculuğa”
ndrgenmektedr (Smth, 2010). Bassett’e (2004) göre
se pskocoğrafya mekânsal keşf ve hartalama çn br
araç olmanın ötesnde, breyn kendsn özgürleştrc ve
dönüştürücü deneymlere açableceğ daha kapsamlı br
stratejnn parçasıdır.
gözleme dayalı araştırmalarla ncelenmeldr. Beledye
bültennde, yenleme çalışmalarının tamamlanmasından
önce “grlmeye ve gezlmeye çeknlen br çevreye sahp”
olduğu belrtlen (Bngöl, 2011, s.19) Hacıbayram gb
tüm Ulus’un, kentl orta sınıf çn olumlu br tbarı olma-
dığı gözlemleneblr. Antropolog Maranne Gullestad’ın
(2006) Norveç’te ırkçılığı konu alan ktabında “makul
önyargı” olarak kavramsallaştırdığı şeklde, bu tbarsızlık
ve berabernde getrdğ tedrgnlk hss, kentsel dönüşüm
söylemnn beslendğ ve kendsn meşrulaştırmak çn
kullandığı duygusal deneymlerdr. Bu deneymlern tarf
çn Ulus’un madd çevresne ve toplumsal pratklerne
yakından bakmak, bölgenn “çekc veya tc karaktern”
(Debord, 1981, s.6) anlatmak gerekr.
Bu amaçla k kısımda br araştırma gerçekleştrlmştr.
İlk kısımda, Ocak 2008 ve Nsan 2016 tarhler arasında
yayımlanan ve Ankara Büyükşehr Beledyes nternet
stesnde erşleblen tüm Büyükşehr Ankara bültenlernn
taraması yapılmış, Ulus semtne dar haberler tespt edlerek
kurumun kentsel dönüşüm söylem analz edlmştr.
İknc kısımda, bölgede sokak ölçeğnde br çalışma
gerçekleştrlmştr. Ulus’un pazarlarında dolaşımda olan
nesneler ve bu nesnelern zyaretçlere nasıl sunulduğunu
gözlemlemek, Ulus’ta barınan ve ahlak dışılık söylemyle
muhafazakâr değerlere ters düşen br konuma yerleştrlen
mevcut madd kültürün ve lşkl sosyal grupların ve
pratklern belgelenmes yönünde br adımdır. Etnoğrafk
eğlmler olan bu yaklaşımın, kentsel dönüşümün
söylemsel analzlerne ve plan ve program düzeyndek
eleştrlerne katkı sağlayacağı düşünülmektedr. Br
sonrak bölümde, saha araştırmasının yöntem olan
pskocoğrafya tartışılacaktır.
Psikocoğrafya Kavramı
Sokak ya da sokak köşes gb belrl br alanın kültürel ve
mekânsal özellklerne olan odağıyla pskocoğrafya, kentsel
çevreye yakın br perspekten bakan ve o alan çevresndek
gündelk yaşam ayrıntılarını hesaba katan br yaklaşım
sunmaktadır. Ulus’tak kentsel dönüşümün söylemsel
temeln fşa ederek sorgulamakta pskocoğrafyanın
kullanımı, konuya alternatf br yaklaşım sağlayacaktır.
Pskocoğrafyacı, kentsel dönüşüme tab sokaklarda
dolaşırken, yoğun ve öznel betmlemelere kaynak olacak
nesne ve toplumsal pratk kümelenmeler keşfedecektr.
Araştırma pskocoğrafyanın doğası tarafından şekllenr-
ken, pskocoğraf araştırma da pskocoğrafyacılar tarafın-
dan şekllenmektedr. O halde pskocoğrafya, Lefebvre’n
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 92 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Her br kendne özgü özellkleryle Telefoncular Pazarı ve
İtfaye Meydanı gb farklı noktalar, Ulus’un çok katmanlı
karaktern oluşturmaktadır. Saha araştırması sırasında,
bu pazarların, çoğunlukla öğrenc evler ve bekâr evler
çn ucuz eşya htyacı olan öğrencler ve genç erkekler
hedef aldığı; onlara moblya, ev eşyası, cep telefonu gb
knc el eşyalar sağlayan br alternatf ekonom yarattığı
görülmüştür. Ucuz fyata sunulan enva çeşt ürün,
pazarları yoğun br alışverş trafğnn olduğu brer meta
cennetne çevrmektedr.
Ulus’tak merkez noktalardan brnde bulunan
Telefoncular Pazarı, düşük gelr gruplarına teknolojy
erşleblr kılmaktadır. Burada, pazara da adını veren,
çoğunlukla cep telefonu ve akıllı telefonlardan oluşan br
elektronk chaz trafğ bulunmaktadır.
İlk durağımız, Telefoncular Pazarı, birçok tezgâhın birbiri
ardına sıralandığı ve bu tezgâhların ardında çoğunluğu
erkek satıcıların durduğu, ikinci el telefon pazarı. Tüm bu
tezgâhlar birbirine paralel olarak, en sonda bir koridor
tarafından kesilecek şekilde yerleştirilmiş. Tezgâhların
ve koridorların üstü pazara baraka görünümü veren,
tahminimce su geçirmez, yarı şeaf bir malzeme ile
kapatılmış. Tezgâhların her biri birbirine benziyor: cam
vitrinler içinde sergilenen cep telefonları ve vitrinlerin
arkasında duran satıcı... Müşteriye sunulan cep
telefonları arasında yalnızca birkaç tane dokunmatik
akıllı telefon bulunmakta. En göze çarpan ürünler iPhone
öncesi döneme ait tuşlu cep telefonları.
Pazarın rasyonel, ızgara düzen ve satıcı ve müşter
arasına br mesafe koyan standart cam tezgâhları alışverş
deneymn düzenlemey amaçlıyor gbdr. Oysa pazarın
ucuz ve geçc görünen mmar yapısı pazara derme çatma
br baraka görünümü vermektedr. (Şekl 1A,B ve C) Tuşlu
cep telefonlarının dokunmatk ekranlı olanlardan sayıca
çok üstün olması, müşterlern kısıtlı alım gücüne şaret
edyor olarak yorumlanablr. Daha önemls, pskocoğraf
açıdan, yan yana dzlmş, modası geçmş, knc el cep
telefonları pazarın derme çatma hssn desteklemektedr.
Pazarda mevcut ürünlerden bazıları da günümüzün
popüler akıllı telefonları için tasarlanmış aksesuarlar.
Ancak bunlar cam vitrin içerisinde değil, tezgâhın arka
duvarındaki askılara asılı şekilde yerleştirilmiş. Tezgâhlar
aynı zamanda bir kampanyanın ya da hizmetin reklamı-
nı yapan tipografik ilanlarla zenginleştirilmiş. Bazıları,
çıktısı alınıp uygun bir yere yapıştırılmış gibi, diğerleri elle
yazılıp herhangi bir noktaya tutturulmuş:
Özetle, pskocoğrafya, çok katmanlı kentsel alanlarda
alternatf anlatılar okuma ve yenden yazma amacı
doğrultusunda, yürüme eylemnn kentsel çevrede
oyunbaz br altüst etme olarak gerçekleştrlmesdr.
Ancak bu sayede kentn, kentn başka hçbr yernden
görülemeyen “zamansız, yersz” (McDonough, 2002, s.
246) temsllernn ötesne geçleblr.
Saha Araştırması
Pskocoğraf saha araştırması Ocak 2015’te k araştırmacı
tarafından (brnc yazar ve br yardımcı), başlangıç ve
btş noktaları dışında planlanmamış br rota üzernde
gerçekleştrlmştr. Böylece pskocoğrafyanın öneml br
karakterstğ olan oyunbaz doğaçlama yürüyüşe dâhl
edlmş ve kentsel çevrenn araştırmayı şekllendrmes
hedeenmştr. Ulus pazarlarının hssnn yakalanablmes
ve raarda sunulan nesnelern belgeleneblmes adına
fotoğraar çeklp notlar alınmıştır. Makale boyunca, saha
notlarına ayrı br paragraa, talk olarak yer verlmektedr.
Araştırma süresnce, pskocoğrafyacılar Ulus’a “dışarı-
dan” bakmayı terch etmştr. Dışarıdan olma, burada k
anlamdadır. İlk olarak, Ulus, pskocoğrafyacıların düzenl
olarak uğradıkları br yer değldr. Bunun, Ulus ve araş-
tırmacılar arasında br mesafe yaratarak araştırmacıların
mekânı kanıksamalarına engel olduğu ölçüde pskocoğraf
deneym zengnleştrdğ düşünülmektedr. İknc olarak,
Ulus’ta keşfedlen mevcut hegemonk erkeklğn, araştır-
macılar ve çevre arasındak mesafey arttırdığı gözlemlen-
mştr.
Beledyenn bölge hakkındak söylemnn üzerne gden
pskocoğraf çalışma, makalenn grş bölümünde tespt
edlen ve takp eden bölümlerde tarenecek olan “ahlak
dışı” karaktern, Ulus’ta üç bleşenden meydana geldğn
göstermştr: alternatf ekonom, mevcut erkeklk rejm
ve çatışan nostaljler. İlerleyen bölümlerde, Ulus’un
bu üç bleşen etrafında br pskocoğraf betmlemes
yapılacak ve bölgeye ma yoluyla atfedlen ahlak dışılık,
araştırmacı deneymler üzernden açık edlmeye ve bu
yolla zayıatılmaya çalışılacaktır.
Ulus’un Alternatif Ekonomileri
Ankara’nın geleneksel tcaret merkez olan Ulus (Tunçer,
2001), düşük gelr gruplarına hzmet eden pazarlarıyla
da blnr. Bu çalışma açısından öncelkl olan, Ulus’un
yerleşk pazar kültürünün ncelenerek orada neyn “ahlak
dışı” olduğunun tartışmaya açılmasıdır.
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
93 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
SİM KİLİDİ VE GÜVENLİK KİLİDİ KIRILIR
CEP TELEFONU TAMİRİ YAPILIR
BİLGİSAYARA FORMAT ATILIR
GARANTİLİ TELEFON TAMİRİ
PARÇA KONTÖR
Güvenlk kld kırma gb şlemler ve bunun sonucunda
çalıntı telefonlar da dâhl olmak üzere daha çok cep tele-
fonunu dolaşıma katacak bell br teknk blg bu pazarda
mevcut bulunmaktadır. Bu blgnn kendsn br anlamda
orta sınıf alışverş pratklernn karşısına koymak müm-
kündür; zra knc el ürün dolaşımı ve ürünlern teknolo-
jk müdahale le yenlenmes gb alışverş merkezlernde
barınamayacak hzmetler, tam da Telefoncular Pazarı’nı
sürdüren şey olarak ortaya çıkmaktadır.
Öte yandan günümüzde tedavülden büyük ölçüde kalk-
mış “kontör” termnolojsnn kullanımının pskocoğraf-
yacıda yarattığı hs, bu teknolojk blgnn kend zaman-
sal rejmnn sınırları çersnde kaldığıdır. Telefoncular
Pazarı, Ankara’dak nsanların brçoğu tarafından alışve-
rşn güncel yerler olarak kabul gören ve büyümekte olan
alışverş merkez kültürüyle kıyaslandığında, AVM’lern
htşamlı tüketm pratklerne nazaran modası geçmş br
pozsyonda durmaktadır.
Şekil 1A.B.C. Telefoncular Çarşısı.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
A B
C
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 94 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Pazarın koridorlarında yürüyüp ürünleri incelerken,
mütemadiyen tezgâhın ardındaki satıcılar tarafından
bize ne aradığımız soruluyor. Ben 5 liraya bir adet
telefon kılıfı satın alıyorum. Bu, alışveriş merkezlerine
kıyasla oldukça ucuz bir fiyat. Memnun hissediyorum.
İknc el ve kaltes sorgulanır ürünlerle eşleştrlen, Ulus’un
br başka pazarı olan İtfaye Meydanı se ev htyaçları çn
her şeyn çok ucuza bulunableceğ br yerdr. Telefoncular
Pazarı ve yen nşa edlen Ankara Cams arkasında kalan
pazar, Ulus ve Sıhhye arasında, sınırları belrsz br alana
yayılmış durumdadır.
Pazara görece dar olan sokaklardan girdikten sonra,
raara yerleştirilmiş, pencere parmaklıklarına tutturul-
muş veya doğrudan yere bırakılmış ürünlerle karşılaşı-
yoruz (Şekl 2A,B ve C). Gözünüzün gördüğü her nesne
satılık. Bu, kişiye ve ne aradığına bağlı olarak boğucu
bir şey de olabilir, teşvik edici de. Eğer evinizi döşemek
niyetindeyseniz, beyaz eşyadan çekyata, çaydanlıktan
tost makinesine kadar temel ihtiyaçların hepsi mevcut.
Eğer biraz şaşaa ve yaşanmışlık arıyorsanız, eski dakti-
lolardan eski aile portrelerine, madalyonlardan avize-
lere türlü çeşit ürün mevcut. Şekil 2A.B.C. İtfaye Meydanı.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
A B
C
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
95 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
toplumsal düzendek değşmler doğrultusunda bçm
değştrebleceğ anlamına da gelr. Medyanın ve devletn
kna, müzakere ve yaptırımları hegemonnn oluşmasında
öneml rol oynamaktadır (Carrgan, Connell ve Lee,
1985). Donaldson (1993, s. 645) hegemonnn oluşumu
konusunda, “hegemon, toplumun büyük çoğunluğunun,
özellkle sosyal kurumların ‘doğal’, ‘sıradan’, ‘normal’
görünen yollardan yapılanması ve medya aracılığıyla
knasını çerr. Devlet, konformst olmayanın
cezalandırılmasıyla bu müzakere ve uygulamada öneml
rol oynar,” dye dda eder. Kültürel olarak yüceltlen ve
suç ortağı erkeklkle (complicit masculinity) desteklenen
bu erkeklk dğer, marjnalze edlmş, madun erkeklkler
tab kılmaktadır (Howson, 2006).
Ulus’un pazarlarında erkeklkler çeştl bçmlerde ortaya
çıkmaktadır. Pskocoğrafyacının pazarlarda rastladığı
nesnelerden bazıları dealze edlen br erkeklk majının
kanıtları ntelğndeyken, dğerler bu deal erkeklğe tab
kılınan kadın majını yenden üretmektedr. Bu majın
karakterstk özellkler erkeklern fzksel olarak güçlü
olmaları ve kadınlar üzernde fzksel ve cnsel br baskı
kurmalarıdır. Hegemonk erkeklğn temel br bleşen
olan “kadınların erkekler çn cnsel nesne olarak var
olması ve erkeklern cnsel nesne olarak olumsuzlanması”
(Donaldson, 1993, s. 645), Ulus pazarlarındak nesnelerde
okunablmektedr.
İtfaiye Meydanı üzerindeki sokaklardan birindeki
dükkân, öylesine dolup taşmış ki daha dükkânın içeri-
sine girmeden sepetler içerisine boşaltılmış türlü kaset
karşılıyor gelenleri. Dükkânın ön cephesi oldukça ufak.
Bu yüzden bu ufak alanda sergilenen film ve kasetlerin
ilgi uyandırmak ve müşteri çekebilmek amacıyla özel-
likle seçildiği hissine kapılıyorum. Sepetlere boşaltılmış
kasetlerin tanıtıcı metinleri yok, içeriği ya da kasetin
kime ait olduğunu anlayabilmek için kaseti elinize alıp
biraz kurcalamanız gerekiyor. Ancak tezgâh üzerinde
birbiri üzerine istienmiş olanların kapakları var ve bu
kapaklar üzerinde şarkıcıların, aktör ve aktrislerin yüz-
leri mevcut. Dikkatimi bir şey çekiyor: Göz hizasına gele-
cek şekilde yan yana yerleştirilmiş iki farklı filmin kapa-
ğında üstsüz, kaslı erkekler... Bu filmlerden biri 1990 yılı
yapımı DEV (e Death of the Incredble), diğeri ise
Vedat Akova ve Avrupa’da Türk Boksu isimli bir bel-
gesel (Şekl 3A ve B). İki film de kişisel ya da ulusal bir
misyonla desteklenen eril fiziksel güce işaret ediyor.
İknc el pazarları mevcut ürünün yenden kullanımını
teşvk ettğ çn, görece daha pahalı sıfır ürünlere ve onların
ktlesel tüketmne olan toplumsal düşkünlüğü br yandan
bertaraf, br yandan da kame etmektedr. Dolayısıyla
Telefoncular Pazarı ve İtfaye Meydanı, ana akım
tüketm pratklerne ters düştükler ölçüde, Büyükşehr
Beledyes’nn Ulus’u nanç ve tarh turzm odaklı br
tüketm mekânına dönüştürme çabalarının önündek
engellerden ks olarak yorumlanablr.1 Bu k pazardak
mevcut durum, alışverş merkezleryle olduğu kadar
Hacıbayram bölgesndek sokak ve çarşıların dönüşen
atmosferyle de tezat oluşturmaktadır. Beledye bültennde
Güvercn Sokak esnafıyla yapılan röportajlardan
aktarılanlar, yenleme projesnn, bölgey kullanan sosyal
gruplarda ve pratklerde yarattığı değşklğe şaret ederken
bu tezatın altını çzmektedr:
Çalışmaların ardından bölge esksnden çok daha farklı
br çehreye kavuştu. Eskden nsanlar buraya gelrken
korkuyordu. Şmd gönül rahatlığıyla gelyorlar. Gelen
gden sayısı arttı. Aydınlatmalarımız çok güzel oldu.
Bnalarımız gayet güzel restore oldu. Kazancımız
da yavaş yavaş artmaya başladı. Eskden saat 6’da
sokaktak tüm esnaf komple dükkânlarını kapatıyordu.
Ama şmd saat geç vaktlere şmzn başındayız.
(Bngöl, 2012, s.19)
Ulus’un Erkeklikleri
Erkek ve erkeklk çalışmalarında söylenegelen, kadınları
baskı altına alan tek br çeşt erkeklğn bulunmadığı, aksne
bazı erkeklern de baskıya maruz kaldığı gözlemnden yola
çıkarak brden fazla erkeklk olduğudur. Mevcut erkeklk
ve kadınlıklar arasındak lşknn doğasında hakmyet
kurma, ttfak oluşturma, çekşme ve mücadele vardır
(Howson, 2006). Herhang br bağlamda “mevcut deal”
olan hegemonk erkeklk (Cheng, 1999, s. 297), tüm bu
kadınlıklara ve erkeklklere hükmeder, onları tab kılar.
Hegemon, çoğunluğu hegemonk erkeklğn karakterstk
özellklern taşımayan br grup nsanın rızası veya suç
ortaklığı yoluyla oluşmaktadır. Carrgan, Connell ve Lee’ye
(1985, s. 592) göre “hegemonk model … yalnızca az sayıda
erkeğn karaktern yansıtmaktadır. Yne de çok sayıda
erkek, hegemonk model sürdürmekte suç ortağıdır.”
Hegemonk erkeklk bağlamsaldır ve toplumsal alan
ve breyler tarafından şekllenr. Bu, hegemonlere
meydan okunableceğ ya da mevcut hegemonlern,
1 Nitekim Telefoncular Çarşısı Nisan 2016’da Büyükşehir Belediyesi’nin kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında yıkıldı (Semerci, 2016).
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 96 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
edlen erl fzksel gücün üstüne, kadınlar üzernde
cnsel br baskı uygulama hırsıyla başka br katman
kazanmaktadır – bu, Yeşlçam flmlernde sayısız kez ele
alınmış br majdır.
Özellikle ilgi çekici bulduğum bir dükkân var (Şekl 4
A ve B). Beyaz peluş ayıcıklar yan yana bir tezgâhın
üzerine yerleştirilmiş. Sokak tozuna maruz kaldıkları
böyle bir ortamda, ilginç bir şekilde oldukça beyazlar ki
bu bana orada olmalarının belli bir amacı varmış gibi
hissettiriyor. Peluşları çevreleyen ürünlere baktığımızda
duvara asılmış turuncu bir armut koltuk görüyoruz.
Hemen yanındaki diğer tezgâhta yan yana dizilmiş,
bazısı muşambalar yardımıyla ambalajlanmış bazıları
ise derme çatma olan tavandan sarkıtılmış avizeler
var. Avizelerin aşağısında elektrikli şömine ile farklı
boylardaki elektrikli ısıtıcılar… Tüm bu ürünlerin bir
iç mekânda kullanıldığını düşündüğümde gözümün
Bu flmler, hegemonsn fzksel güç ve msyonun odakta
olduğu br öyküyle üreten hegemonk erkeklğn kanıtı
ntelğndedr. Flmlerdek kahraman majı Ulus’un
erkekler tarafından yüceltlyor gbdr, zra tam da bu
ürünler zyaretçlern görmes stenen, dükkânın ön
cephesnde serglenen seçl ürünlerdendr. Connell
(Donaldson, 1993, s. 646’da aktarıldığı gb), kahraman
bçmnde öne çıkan hegemonk erkeklğ tartışırken
bu erkeklğn destanlar, halk şarkıları, kovboy flmler
ve polsye flmler yoluyla popülerlk kazandığını
söylemektedr. Ulus’tak durum da bu bağlamda br
farklılık göstermemektedr.
Ancak hegemonk erkeklk ulusal br msyon sahb olan
br kahraman bçmnde olmak zorunda değldr. Karşı
koyulamaz br baştan çıkarıcılığa sahp br Casanova da
olablmektedr. Bu durumda msyonu, peşne düştüğü
kadını baştan çıkarmaktır. Hegemonk erkeklk, dealze
Şekil 3A.B. DEV (e Death of the Incredble) ve Vedat Akova ve Avrupa’da Türk Boksu.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
A B
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
97 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Nesnelern fade ettğ bu üstü kapalı hegemon, pazarın
mekânsal özellkler aracılığıyla zyaretçye sunduğu
deneymle desteklenmektedr.
Pazar irili ufaklı koridorlarıyla adeta bir labirent gibi,
kesinlikle “tasarlanmış” hissi vermiyor. Bu, kimisi için
boğucu olabilecekken, bize bir rasgelelik ve oyunbazlık
imkânı sağlıyor. Ancak, bölgenin eril kültürü göz önüne
alındığında, kadın ve kuir ziyaretçilerde güvensizliği ve
endişeyi tetikleyebilir.
Zyaretç tarafından algılanablr rasyonel br düzen
olmayan, üstelk ara sıra karşılaşılan reklam görseller
dışında herhang br yönlendrme ya da blg levhasıyla
şaretlenmemş bu meta cennetnde kaybolmamak çn
bölgey y blmek gerektğ söyleneblr. Hem nesnelern
zyaretçlere sunumu hem de pazarın yerleşm, yerl ve
turst arasındak blgye ve deneyme dayalı hyerarşnn
önünde bir senaryo beliriyor: Işıldayan avizelerle
aydınlatılmış ve plastik imitasyon bir elektrik şömineyle
müsrifçe ısıtılmış odanın ortasında turuncu armut
koltuk ve yanında yere bırakılmış peluş ayıcık... Bu
atmosfer, genellikle Nuri Alço gibi kötü bir erkek
karakterin çoğunlukla genç, çekici ve masum bir kadını
baştan çıkarmaya çalıştığı, 80’lerin erotik Yeşilçam
sinemasını anımsatıyor. Yerde yatan peluş ayıcık
kaybedilen masumiyeti simgelerken, ışıldayan avize,
elektrik şömine ve armut koltuk, öykünülen batılı hayat
biçiminin “ahlakı bozuk” karakterine işaret ederdi.
Bell br şeklde sunulan bu nesneler, pskocoğraf açıdan
Ulus’a özgü erl atmosfer betmlemek çn kullanıldığında,
kahraman erkek mt üzerne kurulu k flmn tanımladığı
erkeklğ tamamlamaktadır. Bu erl atmosfer hegemonk
yapan, kadınlar üzernde kurduğu fzksel ve cnsel baskı
ve madun erkekler üzernde kurduğu fzksel baskıdır.
Şekil 4A.B. İtfaye Meydanı’nda br tezgâh.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
A B
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 98 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Ulus’un Nostaljileri
Bonnett ve Alexander (2013) nostaljy geçmşe olan
br özlem, değşm karşısında duyulan br kaybolma
hss olarak tanımlar. Svetlana Boym (2001) nostaljy
k kategorye ayırır: onarıcı nostalj ve yansıtıcı nostalj.
Onarıcı nostalj, dn ve ulusalcı syas hareketlerle ç çe
geçen ve yuvanın (nóstos) yenden nşasını hedeeyen br
nostaljdr. Bu tür nostalj kendsn nostalj olarak değl,
gelenek ve tarhsel hakkat olarak görmektedr. Boym’un
önerdğ knc nostalj türü, yansıtıcı nostalj se yuvaya
duyulan özleme (álgos) odaklanmaktadır. Bu k nostalj
arasında doğrudan br karşıtlık olmasa da lk yukarıdan
aşağı, kncs aşağıdan yukarı brer anlam üretm sürecn
temsl etmektedr. Onarıcı nostalj, deolojk olarak
belrlenmş ve dn ve ulusalcı geleneklere paralel olan
br geçmş yücelttğ ölçüde yukarıdan aşağıdır. Geçmş,
geleneğn yenden tahss üzernden hakkat olarak
dayatılmaktadır. Yansıtıcı nostaljyse farklı toplumsal
grupların görece dağınık özlem pratklernde görünür
olduğunda aşağıdan yukarı br sürec tanımlamaktadır. Bu
nostaljde öneml olan özlemn kendsdr.
Nostaljk öykünmeler üzernden meşrulaştırma çabala-
rı, kentsel dönüşüm söylemnde yen br durum değldr.
Bu durum, Şen (2005) tarafından İstanbul’da gerçekleşen
soylulaştırma projeler bağlamında ele alınır. Şen’e göre,
Galata, Changr, Ortaköy, Fener-Balat, Kuzguncuk ve
Arnavutköy gb tarh ve mmar açıdan öneml merkez
yerleşm yerlerndek soylulaştırma grşmler, nostaljk
br öykünme ve bu yerleşm yerlern yoksul ve marjnal
kesmden “kurtarmak” steğ üzernden meşru kılınmakta-
dır. Çabalar, medya tarafından popülerleştrlrken tarhe
sahp çıkma argümanına dayandırıldığından, toplumun
genş br kesm tarafından kabul görmektedr. Uysal
(2006, s. 86), Kuzguncuk, Arnavutköy ve Ortaköy semtler
özelnde gerçekleşen dönüşümün arkasında “İstanbul’da
kaybolmaya yüz tutmuş, y komşuluk lşkler, mahalle
ç brlktelk ve cemaat ruhu” vurgusu yapan nostaljk
televzyon dzlernn rolüne dkkat çeker (Uysal, 2006,
s. 90). Yazar, Changr bölgesndek lokantalar, muhalle-
bcler ve çorbacılar gb soylulaştırma sonrası varlığını
sürdüren geleneksel esnafı “yen orta sınıfın ‘nostaljk’
düşkünlüğü ve ‘esky tüketmeye’ olan sevmsz merakına”
bağlar. Nostalj, kentsel dönüşüm sürecnde tc br güç
olmanın ötesnde dönüşen bölgeye yerleşen potansyel
dönüştürücülere “nostalj gıdası” sağlamaktadır (Şmşek,
2002, s. 59). Uysal, soylulaştırmanın sonuçlarından
bahsederken dönüşen bölgedek sınıfsal yer değştrmenn
altını çzmekte, beledyenn turstler semte çekme
projesnn önünde en az knc el pazarları kadar, belk
daha fazla durmaktadır. Beledye bültennde tekrarlanarak
verlen Genelev’n yıkılması haber, semttek tehlkel,
erl atmosfern ortadan kaldırılmasına verlen önem
göstermektedr:
Başkent’n geçmşnden bugününe ışık tutan en öneml
tarh ve nanç merkezlernden Ulus, uzun yıllardır
kaybolmaya yüz tutan değerlerne ve prestjne adım
adım yaklaşıyor. … Gerek terk edlmş ve hmal
edlmş olması gerekse Genelev’n bulunduğu bölge
olması nedenyle zorunlu olmadıkça kmsenn gtmek
stemedğ bu bölge, Büyükşehr Beledyes’nce yapılan
çalışmaların ardından Başkent’n gözde mekânlarından
br olacak. (Çıngır, 2011, s.16)
Ulus bölgesndek Genelev’n Büyükşehr Beledyes’nn
haalık bültennde bölgenn tarhne ve manevyatına
yakışmadığı şeklnde bell aralıklarla yer alması ve
nhayetnde yıkılması, uluslararası çeştl kentsel
dönüşüm süreçlernde kent merkeznn cnsel öğelerden
arındırılması örneklern çağrıştırmaktadır. Hubbard
(2004) New York, Pars ve Londra’nın öne çıktığı, kent
merkezlern cnsel öğelerden arındıran kentsel dönüşüm
süreçlernde seks şçlernn “stenmeyenler” arasında
olduğunu söyler ve onların rant odaklı soylulaştırma ve
kentsel dönüşüm süreçlernde dönüşümün önündek
engellerden olduğu vurgusunu yapar. Papayans (2000),
New York’tak Tmes Meydanı’nın eskden yoğun br
pornograf merkez olduğunu, ancak erotk dükkânların
konut alanlarına, okullara, klselere ve dğer erotk
dükkânlara bell br mesafede bulunmasını gerektren yen
düzenlemelerle, yöredek erotk dükkan konuşlanmasının
yern sterl br Dsneyland’e bıraktığını söyler. Nhayetnde
kent merkezler seks şçlernden, kadın tüccarlarından ve
erotk dükkanlardan arındırılarak rant çn alan yaratılır.
Bölgenn labrent andıran, yerl ve turst arasındak
hyerarşye vurgu yapan tedrgn edc düzen, İtfaye
Meydanı’nın teknsz atmosferne katkı sağlamaktadır.
Büyükşehr Beledyes’nn zaman zaman manşetne
taşıyarak muhafazakâr değerlere br tehdt olarak altını
çzdğ cvardak Genelev, Ulus’un kentller nezdnde
olumlu olmayan tbarını pekştrmenn ötesnde, bu
erl kültürü gelenek ve dnn karşısına oturtarak kentsel
dönüşüm söylemne doğrudan kamuoyu yaratmaktadır.
Bu durum, kentllern Ulus semtne olan önyargısını
körüklemekle brlkte, kentllerden muhafazakâr br
Ulus’u mevcut erl kültüre terch etmeler beklenmektedr.
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
99 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
malzemenin dolaşımında görülmekte. İtfaiye Meyda-
nı’ndaki sokaklardan biri üzerinde bulunan iki farklı
erotik dükkânın ön cephesi, erkeklere sağlanan kapsamlı
hizmeti güzel bir şekilde örnekliyor. Sağlanan hizmetler
cd-dvd takasından, cep telefonu, hafıza kartı ve taşına-
bilir bellek gibi farklı araçlarda film paylaşımını kapsı-
yor (Şekl 5A,B ve C).
TELEFONA HAFIZA KARTINA FLASH BELLEĞE
FİLİM ATILIR
CD - DVD DEĞİŞİM TAKAS YAPILIR
YENİ SEZON
Pazarlardak knc el ürün dolaşımı üzernden tespt
edlen, ana akım dışında kalan alışverş pratkler ve modası
geçmş ya da teknolojk olarak eskmş ürünlern ürettğ,
farklı br zamansal rejme at olma hss, pornograf
söz konusu olduğunda da geçerlğn sürdürmektedr.
İnternet ortamında kolaylıkla erşleblr durumda olan
pornografk malzemenn, cep telefonu ve hafıza kartı gb
fzksel ortamlarda aktarılması, bu teknolojk ürünlern
yaratıcı kullanımı olarak yorumlanablr. Bu tartışma
açısından daha önemls, yaratıcı nostaljk br etknlğe
şaret etmektedr.
Pazarda dolaşırken film satıcılarından biri yüzünde
bir gülümsemeyle imalı bir biçimde bize sesleniyor:
ve potansyel sınıf çatışmalarının sürecn madd sonuçla-
rı olduğunu, daha öneml ve üzernde durulması gereken
sonucun se soylulaştırmanın “manev külfet” olduğunu
vurgular (2006, s. 83). Yazara göre soylulaştırma sonucu
dönüşen bölgeden ayrılmak durumunda kalan bölgenn
esk saknler değerlern de beraber alıp götürdükler çn,
soylulaşan mahallelere çoğunlukla yapay br nostaljk ve
romantk hava hakm olur.
İstanbul’da yen orta sınıfın yok olan mahalle ve cemaat
değerlerne olan nostaljk düşkünlüğü ve Ankara’da
Büyükşehr Beledyes’nn dn ve manevyat merkez olan
br Ulus özlem kentsel dönüşüm sürecnde nostaljnn ne
denl öneml br söylemsel araç olduğunu gözler önüne
sermektedr. Bu açıdan, Ankara kent merkeznn kentsel
dönüşümle yleştrlme sürecnn, İstanbul’un kent ç
yerleşmlerndek soylulaştırma örnekleryle, ç çe geçmş
nostalj ve kentsel dönüşüm söylemler açısından benzerlk
taşımakta olduğu dda edleblr.
Ntekm, bültende Genelev örneğyle görünürlük kazanan
pazarın erl kültürü, hegemonk erkeklğn ötesnde br
şeye şaret etmektedr. Pornografk malzemenn satıcıdan
müşterye veya müşterden satıcıya dolaşımına yakından
bakıldığında, Ulus’ta egemen br erkeklğn farklı nesneler
nasıl kendsne mal ettğ görüleblr:
İtfaiye Meydanı’ndaki alternatif ekonomi farklı biçim-
lerde ortaya çıkıyor. Bunlardan en ilginci pornografik
A B C
Şekil 5A.B.C. İtfaye Meydanı’ndak farklı erotk dükkânlarının vtrnler.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 100 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
cam vtrnleryle öne çıkmaktadır. Beyaz cepheler, ahşap
çatıları ve pencereler, dükkân smlern taşıyan art-
nouveau stl tabelaları, restore edlmş geleneksel Türk
evleryle dönüşen Hacıbayram, Ulus’un erl, teknsz ve son
derece gerçek olan atmosferyle kıyaslandığında br flm
setn andırmakta (Şekl 6A,B ve C), beledye bültennde
de bu şeklde tarf edlmektedr:
Büyükşehr Beledyes’nn gerçekleştrdğ tarh
dokusuna uygun restorasyon çalışmasıyla nanç turzm
merkez halne gelen Hacı Bayram Cam ve çevresnn
gezlmesyle programa başlayan Başkentller, bölgenn
manev atmosfernde anı fotoğraarı çekmey hmal
etmyorlar. Gezde çocuklar, avluda bulunan havuz
kenarında oyunlar oynarken, büyükler de badet
ederek dualar edyorlar.
Büyükşehr’n restorasyon çalışmaları le yen
görünümüne kavuşan Esk Ankara Evler’n gezme
mkanı da bulan Başkentller, rehberlernden aldıkları
blgler eşlğnde, kram edlen Osmanlı Şerbet’n
yudumlayarak, geçmşe yolculuk yapıyorlar. (Abay ve
Kılıç, 2015, s. 7)
Ulus’ta br arada barınan yansıtıcı ve onarıcı nostalj
bçmler, Bonnett ve Alexander’ın (2013) mevcut nostalj
lteratüründe gördükler klklern ötesne geçen ve
çeştl nostalj bçmlernn br aradalığına vurgu yapan
“mobl nostaljler” kavramıyla açıklanablr. Buna göre,
onarıcı ve yansıtıcı, resm ve gayrresm nostaljler ç çe
geçtkler ölçüde yansıtıcı nostaljnn hegemon karşıtı
pozsyonu karmaşıklaşmaktadır. Bu örnekte de, kentsel
dönüşüm pratğnn ve söylemnn, rant doğrultusunda,
özgürleştrc olmaktan zyade ayrımcı pratkler çeren ve
lgl bölgeler kullanan gruplar tarafından baskıcı olarak
deneymlenen farklı erkeklkler ve nostalj bçmler
arasında br seçm yaptığı gözleneblr.
Sonuç
Bültenlerndek sunuşlar, haberler ve röportajlardan
okunabldğ şeklyle, Ankara Büyükşehr Beledyes’nn
manev yönüyle öne çıkan turstk br Hacıbayram ve
Ulus nşa etme projes, semtn km bölgelern ve bu
bölgelerde yaşayan kültürel pratkler sakıncalı olarak
şaretleyerek proje kapsamında gerçekleşen yernden
etmeler gerekçelendrmektedr. Yöntemblmsel açıdan,
mevcut analz, resm kentsel dönüşüm söylem tarafından
sakıncalı olduğu şaret ya da ma edlen toplumsal
grupların ve bu grupların mekânlarının ve pratklernn
ne olduğunun betmlenmes çn sokak düzeynde br
“Kardeş, kaliteli filmimiz var.” Az ileride Banu Alkan,
Ahu Tuğba, Oya Aydoğan ve Müjde Ar gibi 80 sonrası
Yeşilçam sinemasının ikonik film yıldızları, erotik
dükkânların vitrinlerini süslüyor. Bu aktrislerin
yan yana yapıştırılmış yarı çıplak fotoğraarı, farklı
araçlarda sunulan porno paylaşım hizmetini tarieyen
ilanların üzerine yerleştirilmiş (Şekil 5).
Erotk dükkânların vtrnlern süsleyen kadın resmler,
elbette hegemonk erkeklğ yenden üretmektedr; ancak
bu erkeklğn kendsne arzu nesnes olarak esk br döneme
at br kadınlığı belrlemş olmasının üzernde durmak
gerekr. Onlarca senelk erotk flmn Ulus’ta geçerlğ, br
özlem, br yansıtıcı nostalj olarak tanımlanmalıdır; çünkü
ne bu flmler ne de bu aktrsler ve onların gençlğ yenden
yakalanablr. Boym’un (2001) da belrttğ gb “nostalj
br mekâna duyulan özlem gb görünse de aslında bell
br döneme duyulmaktadır.” Belk de Ulus’un erkekler,
br “tık” uzaklıktak zevkten daha fazlasını aramaktadırlar.
Esk br erotk flm yıldızı olan Yasemn Ünlü’nün “Türk
Porno Tarh” (Şenel, 2005) adlı belgeselde hasretle
belrttğ gb, “Esk erotk flmlerde, br hkâye vardı.”
Ulus’un pazarları kend takas pratklernde ve dolaşıma
soktuğu kadın majında yansıtıcı nostaljye tanık
olmaktadır. Ana akım pratklerde alışverş merkezlernn,
takas yerne nternetten ndrmenn yüceltldğ
görülmekteyken, Ulus’un erkekler farklı ortamları
kend pratklerne mal etmektedrler. Bu tepeden
empoze edlmeyen, aksne gündelk yaşam pratklernde
harmanlanan, aşağıdan yukarı br nostalj bçmdr.
Bunun karşısında, aynı gündelk yaşamın çersnde,
Ulus’tak Hacıbayram bölgesnde, kendn geleneğn,
brck gerçeğn yenden nşası ddası üzernden meşru
kılan ve tarh ve manev değerlern karşısına “metruk
ve salaş” olup “görsel krllk” yaratan Ulus’tak mevcut
yapıları koyarak yerel halkın rızasını toplayan br kentsel
dönüşüm gerçekleşmektedr.
Ulus’tak mahallelerden br olan Hacıbayram, merkeznde
tarh cam ve Augustus Tapınağı’nın olduğu kapsamlı
br restorasyondan geçmektedr. Bölge, Hacı Bayram-ı
Vel’ye dar tarh anlatı ve aynı adı taşıyan camden
dolayı özellkle mütedeyyn kesm çn popüler br zyaret
noktasıdır. Br dönem “tarhe yolculuk” projes olarak da
smlendrlen (Köprülü, 2013, s. 5) proje le brlkte, bölge
çersnde br cam, br türbe, dn ürünler satan dükkânlar
ve restore edlen geleneksel evler, bu hedef gruba yönelk
olarak düşünülmüştür. Pazarların aksne, Hacıbayram’ın
sokakları temz görünümü ve brbr ardına sıralanan
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
101 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
nceleme faydasını göstermştr. İlave olarak, pskocoğraf
yöntem, zyaretçnn veya yerlnn deneymledğ atmosfer
tarer, hatta yazıyla canlandırır. Gullestad’ın (2006)
deymyle makul önyargıyı besleyen ve yahut canlı tutmak
çn resm söylemde ve kentsel dönüşüme tab yörenn
medya temsllernde öne çıkarılan deneymsel öğeler, bu
şeklde akademk br sorgunun nesnes halne getrleblr.
Bu araştırmada da yörede barınan erl kültürün, bu erl
kültürün sürdürdüğü alternatf ekonom pratklernn ve
geçmş tahayyüllernn, beledyenn projesyle çatıştığı
gözlenmştr.
Brncs, Ulus’un sokaklarındak salaş dükkânlar, knc
el elektrkl eşya satışı, elektronk ürünlern onarımı ve
tekrar satışı le pornograf dolaşımı gb alternatf tüketm
pratklernn, gerek alışverş merkezlernn şaşaası gerek
Hamamönü ve Hacıbayram’ın dönüşüm sonrasındak
sterllğyle oluşturduğu zıtlık, pskocoğraf araçla tespt
edleblmştr. Üstelk, bölgedek bu marjnal tüketm
kültürü, ana akım tüketm pratklerne yalnızca br alter-
natf oluşturmakla kalmayıp tüketcnn, özellkle bölgede
turstk amaçlı olarak satılan yerel ve manev ürünlern
tüketcsnn bölgeye grşnn önünde br engel olarak
yorumlanmaktadır. Semtn bu bölgeler, özel br erkeklk
kültürüyle şekl almış karmaşık sokak ve kordorlarıyla,
Şekil 6A.B.C. Hacıbayram sokakları.
Fotoğraf: Burak Taşdzen, 2015.
A B
C
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
n 102 Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Kaynakça
Abay, S. & Kılıç, F. (2015, 28 Nsan – 5 Mayıs). Büyükşehr
Beledyes Ankara’yı tanıtıyor. Büyükşehir Ankara, 529, s.7.
Artar, F. (2015). Br soylulaştırma öyküsü: Ankara Kales örneğ.
I. Uluslararası Kent Araştırmaları Kongresi, 16-17 Nisan 2015
çnde (ss. 523-541). Eskşehr. 22 Temmuz 2016 tarhnde
https://www.academa.edu/15933170/ adresnden erşld.
Bassett, K. (2004). Walkng as an aesthetc practce and a crtcal
tool: Some psychogeographc experments. Journal of
Geography in Higher Education, 28(3), 397-401.
Behar, D. ve İslam, T. (2006). İstanbul’da “soylulaştırma”: Eski
kentin yeni sahipleri. İstanbul: İstanbul Blg Ünverstes.
Banchn, F. (1993). Culture, conct and ctes: ssues and
prospects for the 1990s. F. Banchn ve M. Parknson (Ed.),
Cultural policy and urban regeneration: e West European
experience çnde (ss. 199-213). Manchester: Manchester
Unversty Press.
Bngöl, S. M. (2011, 23-29 Mart). Hocaların hocası Hall
İnalcık’tan Hacıbayram’a tam not. Büyükşehir Ankara, 317,
s.19.
Bngöl, S. M. (2011, 13-20 Aralık). Ulusta tarh ortaya çıkıyor,
turzm canlanıyor. Büyükşehir Ankara, 355, s.4.
Bngöl, S. M. (2012, 24 Nsan-1Mayıs). Güvercn Sokak’tan
Hacıbayram’a özel rampa. Büyükşehir Ankara, 374, s.19.
Bngöl, S. M. (2013, 30 Temmuz – 6 Ağustos). Genelev’de 2 bna
daha yıkıldı. Büyükşehir Ankara, 440, s.16.
Bonnett, A. ve Alexander, C. (2013). Moble nostalgas:
connectng vsons of the urban past, present and future
amongst exresdents. Transactions of the Institute of British
Geographers, 38(3), 391-402.
Boym, S. (2001). Nostalgia. 14 Mayıs 2015 tarhnde http://
monumenttotransformaton.org/atlas-of-transformaton/
html/n/nostalga/nostalga-svetlana-boym.html adresnden
erşld.
Carrgan, T., Connell B. ve Lee, J. (1985). Toward a new socology
of masculnty. eory and Society, 14(5), 551-604.
Cheng, C. (1999). Margnalzed masculntes and hegemonc
masculnty: An ntroducton. Journal of Men’s Studies, 7(3),
295-315.
Clark, E. (2005). e order and smplcty of gentrfcaton
– A Poltcal challenge. R. Atknson ve G. Brdge (Ed.).
Gentrification in a global context: e new urban colonialism
çnde (ss. 256-264). New York: Routledge.
Connell, R. W. (1983). Which way is up? Essays on sex, class, and
culture. Sydney: Allen & Unwn Academc.
Connell, R. W. (1998). Toplumsal cinsiyet ve politika: Toplum,
kişi ve cinsel politika. (Cem Soydemr, Çev.). İstanbul: Ayrıntı
Yayınları.
genelevyle, metruk yapılarıyla, dışarıdan zyaretçlere
teknsz br deneym sunar. Pskocoğrafyacının tedrgn
yürüyüşünün aksne, turstn rahatsız edlmeden gezp
dolaşablmes gerekr.
Ancak kentsel dönüşümün, sosyal hedeer öne koyan
kültürel poltkalar tarafından yönlendrlmes gerekllğ
aşkârdır; aks takdrde yern soylulaştırmaya bırakma
rsk taşır (Banchn, 1993). Bu bağlamda, yerel pratk-
lern korunması ve özgürleştrc yönde dönüşümünün
kolaylaştırılması önemldr. Özellkle bu örnekte, yöre-
dek hegemonk erkeklk bçmlernn tehdtkarlığını, aynı
yörenn besledğ alternatf tüketm pratklernn özgürleş-
trc potansyelyle beraber değerlendreblmek ve kültü-
rel poltkaları bu değerlendrme çerçevesnde gelştrmek
gerekmektedr.
İknc olarak, Ulus’un sokaklarındak alternatf nostaljlern
gözlenmes, beledye söylem ve pratklernn dayandığı ve
yenden ürettğ br onarıcı nostaljy ve buna bağlı br
tekl tarh anlayışını öne çıkarmıştır. Semtn kaybedlen
manev değerne sıkça yapılan vurgunun gösterdğ budur.
Oysa devlet elyle gerçekleştrlen koruma pratkler, farklı
toplumsal grupların resm görüşten farklılaşan geçmş
tahayyüllern hesaba katmalıdır (Bonnett ve Alexander,
2013).
Kentsel dönüşüm çalışmalarına yönelk olarak se k öner
yapılablr. Yukarıda da bahsedldğ üzere, lteratürdek
plan ölçeğndek yapısal analzlere ve bunlara eşlk
eden mülakat çalışmalarına lave olarak pskocoğraf
ve hatta etnoğrafk çalışmalar, süreçlern zlenmesnde
rol oynayablr. İkncs, kentsel dönüşüm, cnsyet
açısından, örneğn bu olgudak gb, farklı erkeklklern
hegemonk mücadeles açısından ele alınmalıdır. Yalnızca
soylulaştırıcı grupların cnsel kmlkler (gey çler, bekâr
anneler vs.) değl, yernden edlen gruplarda yaygın cnsel
kmlklere ve bu kmlklern kentsel dönüşüm süreçlernde
edndkler anlamlara da öneml araştırma konuları olarak
şaret edleblr.
Teşekkürler
Yazarlar saha araştırmasına eşlk eden knc
pskocoğrafyacıya, değerl eleştr ve önerler çn Ankara
Araştırmaları Dergisi hakemlerne ve düzeltme sürecndek
yorumları çn Osman Balaban’a teşekkür eder.
B. Taşdzen ve H. Kaygan, Ahlak Dışı Nesneler: Ulus’ta Kentsel Dönüşümün Br Pskocoğrafyası
103 n Ankara Araştırmaları Dergs 2016, 4(2), 89-103
Papayans, M. A. (2000). Sex and the revanchst cty: zonng out
pornography n New York. Environment and Planning D:
Society and Space, 18(3), 341-353.
Ross, K. (2002). Lefebvre on the stuatonsts: An ntervew.
T. McDonough (Ed.). Guy Debord and the situationist
international çnde (ss. 267-283). Massachussets: e MIT
Press.
Sadler, S. (1998). e Situationist city. Combrdge: e MIT Press.
Self, W. (2013). Urban wanderng. 14 Mayıs 2015 tarhnde
http://www.barbcan.org.uk/meda/upload/flm/wll_self_
essay_on_psycho geography.pdf adresnden erşld.
Semerc, T. (2016, 5-12 Nsan). İtfaye Meydanı’ndak
Telefoncular Çarşısı kaldırıldı. Büyükşehir Ankara, 578, s. 22.
Shaw, K. (2008). Gentrfcaton: What t s, why t s, and what
can be done about t. Geography Compass, 2(5), 1697-1728.
Smth, N. ve Wllams, P. (2010). Alternatves to orthodoxy:
Invtaton to a debate. L. Lees, T. Slater ve E. Wyly (Ed.). e
gentrification reader çnde (ss. 9-10). New York: Routledge.
Smth, P. (2010). e contemporary dérve: A partal revew
of ssues concernng the contemporary practce of
psychogeography. Cultural Geographies, 17(1), 103-122.
Şen, B. (2005). Soylulaştırma: Kentsel mekânda yen br ayrışma
bçm. H. Kurtuluş (Ed.). İstanbul’da kentsel ayrışma çnde
(ss. 127-160). İstanbul: Bağlam Yayınları.
Şenel, K. (2005). 32. gün: Türk porno tarihi. 14 Mayıs 2015
tarhnde http://alkslarlayasyorum.com/koleksyon/521651
a2160ba0827b000000/gunun-en-cok-zlenen-vdeolar-
22082013/142181 adresnden erşld.
Şmşek, A. (2002). Yen orta sınıf ve söylem termnatörler. Sol,
193, 58-61.
Tunçer, M. (1998). Ankara’da tarhsel çevrenn korunmasına
yönelk poltkalar. Tarih içinde Ankara II semineri, 17-18
Aralık 1998 çnde (ss. 75-108). Ankara: ODTÜ.
Tunçer, M. (2001). Ankara (Angora) şehri merkez gelişimi (14.-
20.yy). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
Uysal, Ü. E. (2006). Soylulaştırma kuramlarının İstanbul’da
uygulanablrlğ: Changr örneğ. Planlama, 2, 77-93.
Coverley, M. (2006). Psychogeography. Harpenden: Pocket
Essentals.
Çıngır, A. A. (2011, 16-23 Ağustos). Genelev yıkıldı. Büyükşehir
Ankara, 338, s.16.
Debord, G. (1981). Introducton to a crtque of urban geography.
K. Knabb (Ed.). Situationist International Anthology çnde
(s. 6). Berkeley, USA: Bureau of Publc Secrets.
De Certeau, M. (2009). Gündelik hayatın keşfi - I. (Lale Arslan
Özcan, Çev.). Ankara: Dost Ktabev Yayınları.
Donaldson, M. (1993). What s hegemonc masculnty? eory
and Society, 22(5), 643-657.
Erendl, A. T. ve Ulusoy, Z. (2002). Renventon of tradton as an
urban mage: the case of Ankara Ctadel. Environment and
Planning B: Planning an Design, 29(5), 655-672.
Erkal, F., Kıral, Ö. ve Günay, B. (2005). Ulus Tarh Kent
Merkez Koruma Islah İmar Planı: 1986-2006 koruma
planından yenleme planına. Planlama, 4, 34-49. 22
Temmuz 2016 tarhnde http://www.spo.org.tr/resmler/
ekler/806734b256c27e4_ek.pdf adresnden erşld.
Gullestad, M. (2006). Plausible prejudice: Everyday experiences
and social images of nation, culture and race. Oslo:
Unverstetsforlaget.
Hanson, S. (2007). Mnd the gap: Psychogeography as an expanded
tradton. Street Signs, 6, 10-13. 25 Temmuz 2016 tarhnde
https://drstevehanson.fles.wordpress.com/2015/09/mnd-
the-gap-psychogeography-as-an-expanded-tradton.pdf
adresnden erşld.
Howson, R. (2006). Challenging hegemonic masculinity. New
York, USA: Routledge.
Hubbard, P. (2004). Revenge and njustce n the neolberal cty:
Uncoverng masculnst agendas. Antipode, 36(4), 665-686.
Kesknok, Ç. (2013). Ankara’nın planlanması, Ulus tarh
kent merkez ve Rac Bademl. METU Journal of Faculty of
Architecture, 30(2), 224-225.
Köprülü, A. (2013, 14-21 Mayıs). Kale ç yenden esk günlerne
dönüyor. Büyükşehir Ankara, 429, s.5.
McDonough, T. (2002). Stuatonst space. T. McDonough (Ed.).
Guy Debord and the situationist international çnde (s. 246).
Massachusets: e MIT Press.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
Drawing on interviews with ex‐residents of Tyneside (United Kingdom), this paper builds on recent reappraisals of nostalgia as a ‘productive’ and ‘living’ disposition, to show how fond memories and a sense of loss shape and sustain engagement with the city. In contrast to recent attempts to identify active nostalgia only with its ‘reflective’ forms, or to separate out ‘official’ and ‘non‐official’ nostalgia, the paper demonstrates that nostalgias are mobile and interwoven. It is shown that ‘restorative’ and ‘reflective’ forms can co‐exist and state‐led practices of conservation be maintained in a complex and mutually sustaining relationship with more personal, less official, visions of the value of the past. Thus it is argued that urban nostalgia for the city needs to be acknowledged as a potentially critical intervention that draws together different modes of attachment and yearning.
Article
During the last 20 yr cultural policy has become an increasingly significant component of economic and physical regeneration strategies in many West European cities. One should be careful when generalising about the evolution of urban cultural policies because of the scarcity of comparative research on this theme and the great diversity in the definitions of "culture' adopted by national and city governments. There are also differences in their ideological backgrounds, levels of financial resourcing and powers, and in the nature of relations between the public, private and voluntary sectors in Euroepan cities. Successive chapters deal with Glasgow, Rotterdam, Bilbao, Bologna, Hamburg, Montpellier, Liverpool and Rennes, with each covering historical economic, socio-cultural and political contextualisation for the experience of cultural policy making in the specific city. The introductory and concluding chapter offer a framework for evaluating the significance of cultural policy, and assessment of its impact in the various cities. -H.Clout
Article
In the past twenty years there has been a growing interest in the issues surrounding men and masculinity. Driven primarily by the second-wave feminist critique of the legitimacy or hegemony of masculine practice and culture, the hegemony of men in social spheres such as the family, law, and the workplace can no longer be taken for granted. Beginning with the work of Antonio Gramsci and a focus on developing the full complexity of his theory of hegemony, Howson's fascinating new book then moves on through theory, applications and analysis of various topical issues, discussing and extending the work of R.W. Connell, and drawing out new possibilities for social justice in gender. Over the course of several informative chapters, the book considers: a tripartite model of hegemony hegemony in the theory of practice application of hegemony to gender the study of masculinity and family law radical pluralism radical organic protest in gender. Presenting a detailed examination of hegemonic masculinity and its interpretations, this significant new book provides an important contribution to contemporary understandings of men and masculinity.
Article
This article assesses aspects of the troubled and disputed practice of the dérive some half a century after its Lettriste inception. Rather than seeking to draw a ‘virtuous’ layer from the multiplicity of practices presently grouped around the category of ‘derive’, the article identifies generative properties in their contradictions and variegated connections. Particular attention is given to the spatial question, to the politics of the everyday and ‘anywhere’, to the limitations of aesthetic and occult psychogeographies — suggesting their dispersed and hybrid redeployment — and to the dérive as a socialized rather than individual practice. The article addresses the relationship of the dérive to relational aesthetic practices as a means to renew a connection with a critique of the spectacle, with the distributive trajectories of labour and capital, and with the creation of ‘situations’ in a society that has, for some time, accommodated them.
Article
This paper gives an account of a fieldwork exercise in Paris which attempted to relate social theory and fieldwork practice. The paper begins with a brief historical review of different perspectives on the practice of walking, as a form of movement through the city with aesthetic and critical potential. A more detailed account is then given of the particular theories and practices of the avant‐garde group known as the Situationist International, which are drawn upon for the fieldwork exercise. The paper then reflects on the problems encountered in trying to apply these ideas in a fieldwork exercise, and concludes with some comments on improvements and further developments.
Article
This paper is an investigation of the social, economic, legal, and cultural factors underlying the move, in New York City, to regulate the sale of pornographic materials through the promulgation of zoning laws. The campaign to zone out pornography, a point of solidarity around which a number of disparate and often hostile interest groups have rallied in order to reclaim public space in the name of community (as though the term itself were transparent and monovocal) is linked to both gentrification and the socioeconomic dynamics underlying the emergence of what Neil Smith has characterized as the revanchist city. 'Quality of life' issues stand euphemistically for the domestication and sanitization of an urban landscape whose perceived unruliness is emblematized not only by the presence of large numbers of homeless people, but also by the outre display of sexually explicit imagery associated with XXX-rated businesses. By focusing on the discursive strategies that seek to identify sex shops with so-called 'secondary impacts' such as increased crime and decreasing property values, I aim to uncover the social biases and economic motivations that work to shape the urban landscape. I argue that the move to zone out pornography in New York City is imbricated within larger spatial practices that operate both to maximize the productivity of social space and to reproduce the social values of the majority.
Article
The abstract for this document is available on CSA Illumina.To view the Abstract, click the Abstract button above the document title.