Conference PaperPDF Available

Διερεύνηση δυνατοτήτων αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Περιφέρεια Ηπείρου

Authors:
ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ
ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ
Βάκκα Ε.1,2 και Νικολάου Κ.1,3
1 Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 26335 Πάτρα
2 Δασαρχείο Ιωαννίνων, Μαρ. Κοτοπούλη 62 (Γ΄Κτίριο), 45445 Ιωάννινα, Email:
elvakka @ yahoo . gr
3 Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης, Βασ.
Όλγας 105, 54643 Θεσσαλονίκη, Email: kinikola@hol.gr
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εκμετάλλευση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) οδηγεί σε μείωση των
εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, που είναι και η κύρια αιτία αλλαγής του κλίματος.
Στόχος της παρούσης εργασίας είναι να εξετάσει τα κριτήρια χωροθέτησης που θέτει το
Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας (ΕΠΣΧΑΑ-ΑΠΕ) και βάσει αυτών, να διερευνήσει και να καταδείξει τη
δυνατότητα εγκατάστασης αιολικών και φωτοβολταϊκών συστημάτων στην ευρύτερη περιοχή
της Περιφέρειας Ηπείρου, προσδιορίζοντας τόσο τις περιοχές χωροθέτησης, όσο και τη
μέγιστη δυναμικότητά τους ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Γίνεται μια
προσπάθεια σχεδιασμού ενός μοντέλου χωροθέτησης αιολικών και φωτοβολταϊκών
συστημάτων, με τη μέθοδο των πολλαπλών κριτηρίων και εφαρμογής αυτού στην Περιφέρεια
Ηπείρου. Η επιλογή των κριτηρίων έγινε με βάση το ΕΠΣΧΑΑ-ΑΠΕ, ενώ η εφαρμογή του
μοντέλου χωροθέτησης στην Περιφέρεια Ηπείρου, έδειξε ότι αν και δεν υπάρχουν αξιόλογες
προοπτικές αξιοποίησης του αιολικού δυναμικού, υπάρχουν αξιόλογες δυνατότητες
αξιοποίησης του ηλιακού δυναμικού της περιοχής με δυνατότητα υπερκάλυψης των
ενεργειακών απαιτήσεων της Περιφέρειας Ηπείρου.
INVESTIGATION OF THE EXPLOITATION POSSIBILITIES OF
RENEWABLE ENERGY SOURCES IN THE REGION OF EPIRUS
Vakka E.1,2 and Nikolaou K.1,3
1 School of Sciences & Technology, Hellenic Open University, 26335 Patra, Greece
2 Forestry office of Ioannina, 62(3rd Building) Mar. Kotopouli St., 45445 Ioannina, Greece,
Email: elvakka@yahoo.gr
3 Organization for the Master Plan and Environmental Protection of Thessaloniki, 105 Vas.
Olgas St., 54643 Thessaloniki, Greece, Email: kinikola@hol.gr
ABSTRACT
The exploitation of RES (Renewable Energy Sources) leads to the reduction of the
greenhouse gases emission, which is the main cause of climate change. This essay aims at the
investigation of the siting criteria set by the Special Framework of Spatial Planning and
Sustainable Development for RES, and the examination of the possibility of RES
establishment (wind and solar systems), specifying the regions where RES could be
established as well as the electricity production capacity. There is an effort to plan a model of
wind and solar systems installation, with the method of multiple criteria, and apply the model
in the Region of Epirus. The application of the model in the Region of Epirus, showed that
although there aren’t remarkable perspectives for the exploitation of wind, there is remarkable
solar potential, capable enough to cover the region’s electricity requirements and even more.
1
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Οι ενεργειακοί πόροι/πηγές χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες :1) Ανανεώσιμες πηγές
Ενέργειας ή ΑΠΕ (αιολική, ηλιακή, γεωθερμική, ενέργεια από εκμετάλλευση της παλίρροιας,
των κυμάτων και της πτώσης νερού από μεγάλο ύψος), 2) Μη ανανεώσιμες πηγές (καύσιμα
απολιθωμάτων όπως άνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο).Σε αυτές τις δύο κατηγορίες μπορεί
να προστεθεί και η πυρηνική ενέργεια σχάσης ή σύντηξης. [1]
Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αποτελούν τις πλέον περιβαλλοντικά καθαρές
τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας καθώς το κοινό τους στοιχείο είναι ότι έχουν μηδενικές ή
έστω μηδαμινές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, οπότε η χρήση τους θα περιορίσει
δραστικά τα αυξημένα περιβαλλοντικά προβλήματα και τις ραγδαίες κλιματικές αλλαγές. [2]
Η οργανωμένη και συστηματική εκμετάλλευση του δυναμικού των ΑΠΕ, εκτός από τα
πρωτεύοντα αποτελέσματα, μπορεί να αποδώσει μεγάλα οφέλη δημιουργώντας νέες θέσεις
εργασίας, αποκεντρωμένη ανάπτυξη, αλλά και ανάπτυξη της τεχνογνωσίας, της τεχνολογίας
και της κατασκευαστικής δραστηριότητας σε διάφορους κλάδους. [3]
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ( Ν.2742/1999, ΦΕΚ
2464Β/3.12.08) αποτελεί μια σημαντική διαρθρωτική παρέμβαση για την ανάπτυξη της
λεγόμενης πράσινης ενέργειας και εντάσσεται στη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένου
Χωροταξικού Σχεδιασμού στη χώρα μας. Η θέσπιση του ΕΠΧΣΑΑ καθορίζει τις βασικές
κατευθύνσεις και τους γενικούς κανόνες για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ στο σύνολο του
εθνικού χώρου, ώστε αφενός να καταστούν εκ των προτέρων γνωστές οι κατηγορίες
περιοχών στις οποίες αποκλείεται εν όλω ή εν μέρει η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ και
αντιστοίχως οι εν δυνάμει κατάλληλες για την υποδοχή τους περιοχές και αφετέρου οι
ειδικότερες ανά κατηγορία ΑΠΕ, χωροταξικές προϋποθέσεις εγκατάστασης ιδίως σε
συνάρτηση με τη φυσιογνωμία, τη φέρουσα ικανότητα και εν γένει το περιβάλλον των
περιοχών εγκατάστασης. [8]
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μία από τις πλέον ευνοημένες περιοχές του πλανήτη, τόσο όσον
αφορά στην προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία όσο και στην διαθεσιμότητα αυτής, αφού στο
μεγαλύτερο μέρος της χώρας η ηλιοφάνεια διαρκεί περισσότερες από 2.700 ώρες το χρόνο
Σύμφωνα με την ΡΑΕ, για την αποδοτικότερη λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων και τον
περιορισμό των απωλειών, θα πρέπει η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών σταθμών να γίνει
όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην κατανάλωση. [6,7]
Παρόλο που η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικά πλούσιο αιολικό δυναμικό και η αξιοποίησή του
μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην αειφόρο ανάπτυξή της, εντούτοις απογοητευτική
παραμένει η εικόνα της Ελλάδας ως προς την αιολική ενέργεια. [4]
Όσον αφορά την Περιφέρεια Ηπείρου, σύμφωνα με την 4η έκθεση του Υπουργείου
Ανάπτυξης για το επίπεδο διείσδυσης της ανανεώσιμης ενέργειας, συγκεντρώνει το 31% της
ισχύος μικρών υδροηλεκτρικών και το 18% των μεγάλων υδροηλεκτρικών σε επίπεδο χώρας
(ΥΠΑΝ, 2007). Ανύπαρκτη είναι η εγκατεστημένη ισχύς αιολικών και φωτοβολταϊκών
εγκαταστάσεων και βιομάζας.
2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
Για τον προσδιορισμό των περιοχών χωροθέτησης ΑΠΕ εφαρμόζεται η μέθοδος των
πολλαπλών κριτηρίων, που αποσκοπεί σε ένα σταδιακό χαρτογραφικό φιλτράρισμα, βάσει
των περιορισμών και δυνατοτήτων, ώστε να βρεθούν οι περιοχές που ικανοποιούν όλα τα
επιθυμητά κριτήρια. Οι δυνατότητες συνδέονται άμεσα με το φυσικό κεφάλαιο που διαθέτει η
υπό εξέταση περιοχή, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το αιολικό δυναμικό και η
ηλιοφάνεια. Επίσης, ένας σημαντικός παράγοντας, που ενισχύει την χωροθέτηση ΑΠΕ σε μια
περιοχή, είναι η παρουσία δικτύου ηλεκτροδότησης για τη διοχέτευση της παραγόμενης
ισχύος. Οι περιορισμοί συνδέονται κατά πρώτο λόγο με τις περιοχές αποκλεισμού, όπως
2
αυτές προσδιορίζονται στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και αφορούν τόσο
περιοχές ασυμβατότητας όσο και συγκεκριμένες αποστάσεις που πρέπει να τηρούνται από
ασύμβατες χρήσεις. Κατά δεύτερο λόγο, περιορισμοί στη χωροθέτηση προκύπτουν και από
τη συγκεκριμένη τεχνολογία ΑΠΕ και τις προδιαγραφές που πρέπει να τηρούνται κατά τη
χωροθέτησή τους.
Για τις ανάγκες λοιπόν της παρούσας εργασίας, ακολουθήθηκαν τα εξής βήματα:
1. Συγκροτήθηκε μια βάση δεδομένων η οποία περιέχει τους χάρτες ΓΥΣ κλίμακας
1:50.000 για την Περιφέρεια Ηπείρου.
2. Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα οικισμών, οδικού δικτύου, χρήσεων γης ("Corine") και
του δικτύου μέσης και υψηλής τάσης (χάρτες του ΚΑΠΕ), που ψηφιοποιήθηκαν για όλη
την Περιφέρεια Ηπείρου.
3. Έγινε γεωγραφικός προσδιορισμός των περιοχών προστασίας «ΦΥΣΗ 2000» από
στοιχεία του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων.
4. Προσδιορίστηκαν οι περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού από στοιχεία του ΚΑΠΕ
και ψηφιοποιήθηκαν για όλη την περιφέρεια .
5. Δημιουργήθηκε χάρτης για την περιγραφή της υπάρχουσας κατάστασης (οικιστικό
δίκτυο, οδικό δίκτυο, χρήσεις γης κτλ.) καθώς και των ζωνών αποκλεισμού και των
ελαχίστων αποστάσεων από ασύμβατες χρήσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή των
κριτηρίων του ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ.
6. Έγινε χρήση του προγράμματος Arc-Gis για την χωρική ανάλυση και την σύνθεση
όλων των παραπάνω κριτηρίων με σκοπό την ανάδειξη των τελικών προτεινόμενων
περιοχών.
Το σύνολο των γεωγραφικών δεδομένων καθώς και των κριτηρίων χωροθέτησης
μεταφράστηκε σε συγκεκριμένα χωρικά χαρακτηριστικά με τις δικές του ιδιότητες και τα
αντίστοιχα επιθέματα που το απαρτίζουν.
Διάγραμμα 6.1 : Δημιουργία επιθεμάτων βάσει των χωρικών χαρακτηριστικών της Περιφέρειας
Ηπείρου
Χάρτης 6.1 Αιολικό δυναμικό Χάρτης 6.2 Οικισμοί Χάρτης 6.3 ΤΚΣ-ΖΕΠ
Χάρτης 6.4 Δίκτυο Μέσης
Τάσης της ΔΕΗ Χάρτης 6.5 Χρήσεις Γης Χάρτης 6.6 Οδικό Δίκτυο
Για τον τελικό προσδιορισμό των περιοχών χωροθέτησης τα επιμέρους επιθέματα που
περιέχουν τις ασύμβατες περιοχές, για χωροθέτηση αιολικών πάρκων (i)Τα κηρυγμένα
διατηρητέα µνηµεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και οι οριοθετημένες
3
αρχαιολογικές ζώνες προστασίας A, ii) oι περιοχές απολύτου προστασίας της φύσης και
προστασίας της φύσης, iii) oι πυρήνες των εθνικών δρυμών, των κηρυγμένων µνηµείων της
φύσης και των αισθητικών δασών, iv) oι οικοτόποι προτεραιότητας περιοχών της Επικράτειας
που έχουν ενταχθεί ως τόποι κοινοτικής σημασίας στο δίκτυο ΦΥΣΗ 2000, v) oι εντός
σχεδίων πόλεων και ορίων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων περιοχές),
καθώς και τις ελάχιστες αποστάσεις γύρω από αυτές, συνδυάστηκαν μεταξύ τους. Έτσι
δημιουργήθηκε ένα μοναδικό επίθεμα αποκλεισμού από το οποίο προέκυψε στη συνέχεια ο
χάρτης 6.7.
Χάρτης 6.7 Ζώνες αποκλεισμού και ελάχιστες αποστάσεις από ασύμβατες χρήσεις για χωροθέτηση
αιολικών
Σύμφωνα με το ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ (Άρθρο 17, Κεφ.4) οι περιοχές στις οποίες απαγορεύεται η
εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, είναι: i)Τα κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας
πολιτιστικής κληρονομιάς και τα άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, ii) oι περιοχές απολύτου
προστασίας της φύσης και του τοπίου, iii) oι οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας
Α, iv) oι πυρήνες των Εθνικών ∆ρυµών, τα κηρυγμένα µνηµεία της φύσης και τα αισθητικά
δάση, v) ΤΚΣ του Δικτύου ΦΥΣΗ 2000, vi) τα δάση και οι γεωργικές γαίες υψηλής
παραγωγικότητας, vii) άλλες περιοχές ή ζώνες που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς χρήσεων
γης, βάσει του οποίου δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της
ηλιακής ενέργειας για όσο χρόνο ισχύουν. Οι αποστάσεις από τις ζώνες αποκλεισμού που
αναφέρθηκαν παραπάνω, και οι ειδικότεροι όροι χωροθέτησης των συνοδευτικών τους έργων
καθορίζονται κατά περίπτωση στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΕΠΣΧΑΑ-
ΑΠΕ Κεφ.4 Άρθ. 17 § 3) [9]
Για να δημιουργηθούν οι ζώνες αποκλεισμού πρέπει τα επιμέρους επιθέματα, που περιέχουν
τις απαγορευμένες περιοχές για χωροθέτηση φωτοβολταϊκών, να συνενωθούν έτσι ώστε να
δημιουργηθεί ένα επίθεμα αποκλεισμού, από το οποίο προέκυψε ο χάρτης 6.9
4
Σύμφωνα με το ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ, ως περιοχές προτεραιότητας για τη χωροθέτηση
εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας μπορεί ενδεικτικά να θεωρηθούν οι
περιοχές που είναι άγονες ή δεν είναι υψηλής παραγωγικότητας, κατά προτίμηση αθέατες από
πολυσύχναστους χώρους και µε δυνατότητες διασύνδεσης µε το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Από τις υφιστάμενες χρήσεις γης, αυτές που θεωρήθηκαν κατάλληλες για την χωροθέτηση
του φωτοβολταϊκού πάρκου χωρίς να προκαλείται οποιαδήποτε αλλοίωση του φυσικού
περιβάλλοντος, είναι οι βοσκότοποι οι οποίοι δεν βρίσκονται σε περιοχές με μεγάλο
υψόμετρο και οι εκτάσεις τους καλύπτονται με αραιή ή καθόλου βλάστηση.
Έχοντας οριοθετήσει τις ζώνες αποκλεισμού καθώς και τις ζώνες καταλληλότητας, μπορούμε
να προχωρήσουμε στον τελικό προσδιορισμό των περιοχών χωροθέτησης φωτοβολταϊκών
εγκαταστάσεων. Θεωρητικά θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ως εν δυνάμει περιοχές
χωροθέτησης φωτοβολταϊκών το σύνολο των βοσκοτόπων οι οποίοι δεν εμπίπτουν στις
περιοχές αποκλεισμού (όπως αυτές καθορίζονται από το ΕΠΣΧΑΑ-ΑΠΕ), απέχουν τις
προβλεπόμενες αποστάσεις από τις ζώνες αποκλεισμού, βρίσκονται σε υψόμετρο < 300μ. και
καλύπτονται από αραιή ή καθόλου βλάστηση. Η συνολική έκταση των βοσκοτόπων που
καθορίζονται ως περιοχές καταλληλότητας σύμφωνα με τα παραπάνω ανέρχεται σε 328.000
στρ., όπως απεικονίζονται στον χάρτη 6.11
5
Χάρτης 6.9 : Ζώνες αποκλεισμού και ελάχιστες
αποστάσεις για χωροθέτηση φωτοβολταϊκών
Χάρτης 6.10 Υψόμετρα Περιφέρειας Ηπείρου
Χάρτης 6.11: Ζώνες καταλληλότητας για χωροθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων
3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
3.1 Αιολικό δυναμικό
Λαμβάνοντας υπόψη τις ζώνες αποκλεισμού και τις ελάχιστες αποστάσεις, προσδιορίστηκαν
οι τελικές περιοχές χωροθέτησης αιολικών, συνολικής έκτασης 18.300 στρεμάτων εκ των
οποίων τα 3.340 στρ. βρίσκονται σε περιοχές με ταχύτητα ανέμου μεγαλύτερη των 6
m/sec. Βάσει των ειδικών κριτηρίων χωροθέτησης, όσον αφορά στις μέγιστες επιτρεπόμενες
πυκνότητες αιολικών εγκαταστάσεων, όπως αυτές ορίζονται στην παρ.γ του άρθρου 7 του
ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ, υπάρχει δυνατότητα χωροθέτησης 0,66 τυπικών ανεμογεννητριών/1000
στρέμματα, το οποίο συνεπάγεται τη δυνατότητα εγκατάστασης 12 τυπικών
ανεμογεννητριών εκ των οποίων οι 10 σε περιοχές με ταχύτητα ανέμου από 5-6 m/sec και οι
2 σε περιοχές της Περιφέρειας Ηπείρου με ταχύτητα ανέμου μεγαλύτερη των 6 m/sec.
Στον Χάρτη 6.8 που ακολουθεί προσδιορίζονται οι περιοχές χωροθέτησης αιολικών
εγκαταστάσεων, τόσο με ταχύτητες ανέμου από 5-6 m/sec όσο και με ταχύτητες ανέμου που
ξεπερνούν τα 6 m/sec.
Για την περιοχή μελέτης ο προσδιορισμός της εγκατεστημένης ισχύος γίνεται με βάση την
ονομαστική ισχύ της τυπικής ανεμογεννήτριας (ρότορας 85μ.) που είναι 2MWe, με βάση την
οποία έγινε και ο προσδιορισμός της Φέρουσας Ικανότητας των ΠΑΠ στο ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ.
Με βάση το ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ και των στοιχείων του ΚΑΠΕ υπάρχει δυνατότητα παραγωγής
42,20 GWh /έτος στην περιφέρεια Ηπείρου από την χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων
στις περιοχές με ταχύτητες ανέμου μεγαλύτερες των 6 m / sec .
Χάρτης 6.8: Περιοχές χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων
6
Είναι προφανές ότι το παραπάνω ποσοστό είναι πολύ μεγαλύτερο αν συμπεριλάβουμε και τις
περιοχές με ταχύτητες ανέμου 5- 6 m/sec, όπου όπως προαναφέρθηκε μπορούν να
τοποθετηθούν άλλες 10 τυπικές ανεμογεννήτριες με δυνατότητα παραγωγής, κάτω από
ευνοϊκές συνθήκες, μέχρι και 52.560 MWh/έτος (10*2MW*30%*8760h) επιπλέον. Οπότε το
σύνολο της ετήσιας παραγόμενης ηλ.ενέργειας από Α/Γ θα μπορούσε να φτάσει τις 94.760
MWh/έτος, καλύπτοντας σχεδόν το 6,9% της ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας της
Περιφέρειας Ηπείρου, δεδομένου ότι το 2007 η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας
για την Περιφέρειας Ηπείρου έφτασε τις 1.374.158 MWh. (5)
3.2 Εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας
Για την τελική επιλογή χωροθέτησης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και μία σειρά
κριτηρίων όπως το υψόμετρο, οι κλίσεις και ο προσανατολισμός, προκειμένου να υπάρχει
όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απόδοση των συστημάτων. Έτσι κατά την επιλογή των περιοχών
εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πρέπει να αποφεύγονται περιοχές με μεγάλα υψόμετρα και
έντονες κλίσεις, ενώ προτιμάται ο νότιος, νοτιοανατολικός και νοτιοδυτικός
προσανατολισμός. Δεδομένου ότι ένα Φ/Β σύστημα ισχύος 100 KWp καταλαμβάνει
επιφάνεια 2 στρεμ., η δυνατότητα εγκατάστασης Φ/Β συστημάτων ισχύος ανάλογης με την
επιφάνεια εγκατάστασης. [10]
Αν δεχθούμε το αυστηρότερο υποθετικό σενάριο ότι η μισή (κατ’ ελάχιστο) από την
προαναφερόμενη έκταση των 328.000 στρ., έχει τον κατάλληλο προσανατολισμό και την
κατάλληλη κλίση, η τελική προτεινόμενη έκταση για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών
συστημάτων ανέρχεται σε 164.000 στρ., στην οποία υπάρχει δυνατότητα χωροθέτησης
φωτοβολταϊκών ονομαστικής ισχύος 8.200 MWp και με ετήσια παραγωγή 9.430.000
MWh /έτος, η οποία είναι σχεδόν επταπλάσια (6,86 φορές) από την μέση ετήσια κατανάλωση
ενέργειας ολόκληρης της Περιφέρειας Ηπείρου.
Χάρτης 6.11: Ζώνες καταλληλότητας για χωροθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων
7
Χάρτη 6.12: Περιοχές χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων και φωτ/κών συστημάτων
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Προκειμένου να διερευνηθούν οι δυνατότητες αξιοποίησης της αιολικής και της ηλιακής
ενέργειας στην Περιφέρεια Ηπείρου ελήφθησαν υπόψη τόσο το διαθέσιμο φυσικό κεφάλαιο
όσο και τα κριτήρια και οι κανόνες χωροθέτησης εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της
αιολικής και ηλιακής ενέργειας, όπως αυτά παρουσιάζονται στο Ειδικό Πλαίσιο
Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
(ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ). Βάσει των παραπάνω, διερευνήθηκαν οι δυνατότητες χωροθέτησής
αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην ευρύτερη περιοχή της Περιφέρειας
Ηπείρου καθώς και η εν δυνάμει συμμετοχή τους στο ενεργειακό μίγμα της Περιφέρειας.
Συνδυάζοντας τους περιορισμούς που θέτει το ΕΠΣΧΑΑ-ΑΠΕ με τα στοιχεία του ΚΑΠΕ
όσον αφορά στο τεχνικά και οικονομικά εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό, υπολογίστηκε ότι
στις περιοχές με ταχύτητες ανέμου > 6m/sec, υπάρχει δυνατότητα παραγωγής 42,20
GWh/έτος στην Περιφέρεια Ηπείρου. Συμπεριλαμβάνοντας και τις περιοχές με ταχύτητες
ανέμου 5-6 m/sec, στις οποίες μπορούν να τοποθετηθούν άλλες 10 τυπικές ανεμογεννήτριες,
όπως προαναφέρθηκε, με δυνατότητα παραγωγής κάτω από ευνοϊκές συνθήκες 52.560
MWH/έτος, επομένως, το σύνολο της ετήσιας παραγόμενης ενέργειας από εκμετάλλευση της
αιολικής ενέργειας, μπορεί να φτάσει τις 94.760 MWH/ έτος , καλύπτοντας το 6,9% της
ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας της Περιφέρειας Ηπείρου.
8
Στη συνέχεια στα πλαίσια της διερεύνησης των δυνατοτήτων αξιοποίησης της ηλιακής
ενέργειας στην Περιφέρεια Ηπείρου, έγινε προσπάθεια προσδιορισμού των περιοχών που
είναι κατάλληλες για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Αρχικά θεωρήσαμε ως εν
δυνάμει περιοχές χωροθέτησης φωτοβολταϊκών το σύνολο των βοσκοτόπων οι οποίοι δεν
εμπίπτουν στις περιοχές αποκλεισμού (όπως αυτές καθορίζονται από το ΕΠΣΧΑΑ-ΑΠΕ),
απέχουν τις προβλεπόμενες αποστάσεις από τις ζώνες αποκλεισμού, βρίσκονται σε υψόμετρο
< 300μ. και καλύπτονται από αραιή ή καθόλου βλάστηση. Η συνολική έκταση των
βοσκοτόπων που καθορίζονται ως περιοχές καταλληλότητας ανέρχεται σε 328.000 στρ.
Για τον τελικό προσδιορισμό των περιοχών εγκατάστασης φωτοβολταϊκών υιοθετήθηκε το
αυστηρότερο σενάριο, ότι δηλ. οι μισές από τις εκτάσεις των βοσκοτόπων που καθορίστηκαν
ως περιοχές καταλληλότητας, έχουν τον επιθυμητό προσανατολισμό και βρίσκονται σε ήπιες
κλίσεις, οπότε η έκταση των τελικά προτεινόμενων περιοχών για τη χωροθέτηση
φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Περιφέρεια Ηπείρου ανέρχεται σε 164.000 στρέμματα,
επομένως υπάρχει η δυνατότητα χωροθέτησης φωτοβολταϊκών ονομαστικής ισχύος 8.200
MWp και με παραγωγή 9.430.000 MWh/έτος, η οποία είναι σχεδόν επταπλάσια (6,86 φορές)
από την μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας ολόκληρης της Περιφέρειας Ηπείρου. [11]
Δεδομένου ότι η μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας ανέρχεται σε 1.374.158 MWh και
λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα φωτοβολταϊκό σύστημα ονομαστικής ισχύος 1 KWp (δηλ. 0,001
MWp ) αποδίδει στην βόρεια Ελλάδα περίπου 1.150 KWh το έτος καθώς και ότι ένα Φ
σύστημα ισχύος 100 KWp (0,1 MWp ) καταλαμβάνει επιφάνεια 2 στρεμ., προκύπτει ότι για
να καλυφθούν οι ενεργειακές απαιτήσεις της Περιφέρειας Ηπείρου, απαιτείται η
εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων συνολικής οναμαστικής ισχύος 1.194,92 MWp ,
οπότε η συνολική έκταση που απαιτείται για την εγκατάστασή τους ανέρχεται σε 23.898,4
στρέμματα . [10, 11]
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1) ΕΑΠ, Εισαγωγή στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον, Τόμος Β1, Το ανθρωπογενές
περιβάλλον, Α. Αραβαντινός, Θ. Βλαστός, Δ. Εμμανουήλ, Δ. Μαρίνος-Κουρής, Κ. Μέμος,
Γ. Σκίκος, Κ. Σμπόνιας, Θ.Τσούτσος. Πάτρα 1999 .
2) Αγαπητίδης Ι. Ποιες δυνάμεις διαμορφώνουν το νέο ενεργειακό τοπίο, 20/9/2006.
3) Ιωάννης Αγαπητίδης, Πρόεδρος του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Συνέντευξη
στον Θάνο Δημάδη-City Press28/11/2008)
4) ΤΕΕ, Οι προοπτικές των ΑΠΕ στην Ελλάδα με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, Μόνιμη
Επιτροπή Ενέργειας, Θεσσαλονίκη 2006
5) ΥΠΑΝ, 4η Έκθεση για το επίπεδο διείσδυσης της ανανεώσιμης ενέργειας το έτος 2010
(άρθρο 3 οδηγίας 2001/77/ΕΚ), Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης
Ενέργειας, Αθήνα 2007
6) ΡΑΕ, Έκθεση πεπραγμένων Απρίλιος 2004-Δεκέμβριος 2006, Αθήνα 2007
ΑΠΕ/ΡΑΕ, Ανοικτό Forum Ενέργειας ΑΠΕ/ΣΗΘ, Θεσσαλονίκη 3/7/08
7) Γκουλιάρας Π., Γκουλιάρας Δ., Γκουλιάρας Φ., Μελέτη και κατασκευή φωτοβολταϊκού
πάρκου για κάλυψη ενεργειακών εφαρμογών σε παραγωγικές μονάδες, Συμπεράσματα και
προοπτικές, από τα πρακτικά του 7ου Εθνικού Συνεδρίου για τις ΑΠΕ, Πάτρα, 2006
8) www . domiki . gr / info / ananewsimes - phges / ape . htm
9) Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας, ΦΕΚ 2464Β/3.12.08
Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ,(climate.wwf.gr/index.php?option =
10) www.ecowatt.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=67
11) www.photovoltaics.com.gr/photovoltaics-modules.html
9
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.