ArticlePDF Available

Anit Journal In Terms Of Culture And History Of Konya

Authors:
Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013, p. 303-318, ANKARA-TURKEY
KONYA KÜLTÜR VE TARİHİ AÇISINDAN “ANIT DERGİSİ
Muammer ULUTÜRK*
ÖZET
Anıt, “Konya ve Mülhakâtı Eski Eserleri Sevenler Derneği”
tarafından 1949 yılının Şubatından, 1964 yılının Martına kadar aylık
olarak fakat düzensiz aralıklarla yayınlanmış bir arkeoloji, folklor ve tarih
dergisidir. Anıt Dergisi; tarih, tarihi coğrafya, vakfiye vesikaları, mimari,
ibadethaneler, bibliyografyalar, etnografya, arkeoloji, halkbilim, felsefe,
şehir tarihi, Mevlana ve Mesnevi gibi birçok alanı kapsayan yazılarıyla
özellikle Konya ve çevresinin tarihine ışık tutması bakımından
incelenmeye değer özelliklere sahiptir. Anıt Dergisi, Mart 1949’dan Mart
1964 tarihine kadar düzensiz aralıklarla toplam 31 sayı çıkmıştır. 19.
sayısını Temmuz 1950’de çıkaran dergi uzun bir aradan sonra 20.
sayısını Nisan 1957’de çıkarabilmiş, Mart 1964’deki son sayısıyla yayın
hayatına nokta koymuştur. Dergi, özellikle Konya ve çevresinin kültürel
mirasına ciddi katkılar sağlayan yazar ve yazılarla önemli bir boşluğu
doldurmuştur. Dernek sadece dergi çıkarmakla kalmamış, tüzüğünde
belirtildiği şekilde Konya il merkezindeki taşınmaz maddi kültür
varlıklarımızın onarım işlerini de hayırsever Konyalıların maddi manevi
destekleriyle gerçekleştirmiştir. Selimiye ve Kapı Camileri kurşunlarının
elden geçirilmesi, Şems-i Tebrizî, Emir İshak ve Şeyh Aleman türbelerinin
onarımı, Abdülaziz, Zenburi, Beyhekim ve Tercüman mescitlerinin
kurtarılması, Sahip Ata manzumesinin cami kısmı çatısı ile avlu
duvarının onarımı bunlardan birkaçıdır. Günümüz zaviyesinden
bakıldığında, tarihsel belge niteliği taşımakta olan derginin içerik ve
fihristinin, sosyal bilimler sahasında çalışmalar yapanlar için önemli
katkılar sağlayacağına inanıyoruz.
Anahtar Kelimeler: Anıt Dergisi, Tarih, Kültür, Halkbilim, Konya
ANIT JOURNAL IN TERMS OF CULTURE AND HISTORY OF
KONYA
ABSTRACT
Anıt (Monument) is a archeology, folklore and history journal
published, but irregular intervals, by “Konya and Nearby Vicinity Old
Arts Lovers Association” from February 1949 until March 1964. Anıt
Journal possesses the features which worth to be examined with regard
to the fact that it will shed light to the history of Konya and its vicinity
especially with its manuscripts comprising many fields such as history,
historical geography, foundation certificates, architecture, places of
worship, bibliographies, ethnography, archaeology, folklore, philosophy,
* Yrd. Doç. Dr., Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, El-mek: m.uluturk@gmail.com
304 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
city history, Mevlana and Mesnevi. Anıt Journal was published 31
volumes in total in irregular intervals from February 1949 until March
1964. The journal, which published its 19th volume in July 1950, was
able to publish the 20th volume in April 1957 after a long interval, and
put the final point to its publication life with last volume in March 1964.
The journal filled an important gap by means of authors and
manuscripts providing significant contributions for cultural heritage
especially in Konya and its vicinity. Not only did the association
published the journal but also materialized the restorations of real estate
cultural assets in Konya city centre as stated in its regulations with
financial and spiritual support of helpful Konya people. Restorations of
the lead covers of Selimiye and Kapı Mosques, repair of tombs of Sems-i
Tebrizi, Emir Ishak and Sheikh Aleman, saving Abdulaziz, Zenburi,
Beyhekim and Tercuman small mosques, repair of mosque extension roof
and the yard Wall of Sahip Ata complex are only some of these
contributions. When looked from today’s perspective, we believe that the
content and index of the journal that conveys to be a historical document
will provide great contributions for those who carry out studies in the
field of social sciences.
Key Words: Anıt Journal, History, Culture, Folklore, Konya
Giriş
İlk sayısı 1949 yılının Şubat ayında yayımlanan Anıt Dergisi, 01.12.1944 tarihinde kurulan
“Konya ve Mülhakâtı Eski Eserleri Sevenler Derneği tarafından ayda bir çıkarılır; Arkeoloji,
Folklor, Tarih Dergisi” ibaresiyle yayın hayatına başlamıştır. Derginin yayım izni dönemin
Bakanlar Kurulu kararı ile çıkmış ve derginin ilk sayısında bu karar metnine şöylece yer
verilmiştir: Başbakanlık Muamelat Umum Müdürlüğü Kararlar Müdürlüğü’nün 10.06.946 gün ve
4326 sayılı kararının örneğidir; Merkezi Konya’da bulunan Konya ve Mülhakatı Eski Eserleri
Sevenler Derneği’nin genel menfaatlara yarar derneklerden sayılması, İçişleri Bakanlığı’nın
20.03.946 tarihli ve 81.175.167 sayılı yazısı ile Danıştay Genel Kurulu’nun 2.5.946 tarihli ve
46.76.70 sayılı kararı üzerine, 3512 sayılı kanunun 37. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca
10.06.946 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Müze Müdürü ve Dernek Başkanı Zeki Oral imzasıyla ilk sayıda yer alan takdim yazısında,
derneğin Konya’nın hayırsever halkı tarafından benimsendiği, şükran ve minnete değer yardımlar
gördüğü belirtilmekte ve tarih, sanat ve etnografya bakımlarından değer taşıyan, menkul ve
gayrimenkul her türlü eserleri aramak, korumak, tanıtmak, ilgi ve bilgi sağlama işinin yapıldığı
ancak bunları tanıtmak, ilgi ve bilgi sağlamak hususunda gereği kadar bir iş yapılamadığı, derneği
bu gayelere ulaştıracak bir dergiye ihtiyaç duyulduğu, nihayetinde 15.04.1947 tarih ve 45
numaralı toplantıda bir dergi çıkarmaya ve dernek adına kitaplar çıkarmaya karar verildiği ifade
edilmektedir. Bununla birlikte, derginin sadece Konya ili sınırları içinde bulunanları değil geniş
bir coğrafyada mevcut yer ve eserleri muhtevî olacağı ve derginin kendisinin de zamanla paha
biçilmez bir anıt olması umulduğu belirtilmektedir.
Bazı sayıları Yeni Kitap Basımevi’nde bazıları da Ülkü Basımevi’nde basılan derginin
uzun bir aradan sonra gelen Nisan 1957 sayısında Dernek Başkanı Tahir Mıhçı imzasıyla
yayımlanan takdim yazısında, derginin daha mükemmel çıkmaya başlayacağı, aranılır bir dergi
haline geleceği, yayınlanan makalelerin İngilizce ve Fransızca özetlerinin de verileceği, böylece
derginin her ilim adamının faydalanacağı şekle sokulmaya gayret edileceği belirtilmekte ise de,
yayıma verilen aralar bu beklentileri sekteye uğratmış görünmektedir.
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 305
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
Mart 1949 yılında yayımlanan ikinci sayısında Mesut Talaslıoğlu imzasıyla çıkan yazı,
gerek derneğin kuruluşunu gerekse derginin misyonunu özetlemektedir. Yazar burada Konya’nın
tarihî açıdan önemini zikrettikten sonra, Konya’nın, sînesinde bütün tarih çağlarının zengin birer
hazinesini taşımakta ve asırlardan beri de bunları yaşatmakta olduğunu, hazine niteliğindeki kültür
varlıklarının henüz inceleme konusu yapılmadığını, kolay olmayacak bu işin bir araya gelecek
ihtisas sahiplerince yapılabileceğini, bunun için de dergi sayfalarını memleket aydınlarına açtığını,
Konyalı olsun olmasın Konya tarihinin aydınlatılması ve ileride tam bir Konya tarihinin
yazılmasını isteyen ve bekleyen herkesin Anıt’a yazmak veya kıymetli vesikalar göndermekle bu
yurt işinde üzerine düşen vazifesinin bir kısmını yapmış olacağını belirtmektedir.
Derginin ilk sayısından itibaren yankısı Avrupa’da duyulur olmuştur. O dönemin Almanya
Yakın Şark Kültür Tarihi Enstitüsü Direktö Profesör Dr. Franz Babinger, Müze Müdürü Zeki
Oral’a yazdığı mektupta özetle şöyle demektedir: Gerçekten fevkalade olan bu teşebbüs dolayısıyla
samimi tebriklerimi ve büyük hayranlıklarımı ifade etmek isterim. Bu nüshalar bilgilerimize en
mühim ve bir sürü yenilikler getirmiştir. Ve ben şu kanaattayım ki, mecmuanız kısa zamanda büyük
bir itibara nail olacaktır. Bu mecmua itibarının yayılması için bütün kuvvetimle vazifemi yapacak
ve bu hususta yazılar yazacağım. Konya, vatanınızın en mühim ve şayan-ı hürmet bir kültür
merkezidir. Mecmuanızın ikinci bir serisini enstitüm için tedarik etmek istiyorum. Bana Türkçe
yazınız. (Eylül 1949, 8. sayı).
Görsel malzemelerle desteklenen dergide, çoğu ilk defa yayımlanan konu ve makalelere
yer verilmesi dikkat çekmektedir. Çalışmamızın ekinde derginin bütün sayılarını, konu başlıklarını,
yazarlarını ve sayfa numaralarını bir liste halinde verdiğimizden, metin içerisinde zikrettiğimiz
kimi yazıları örnek verirken dipnot kullanmadık.
Yazar Kadrosu
Yönetim merkezi Konya olan Anıt Dergisi’nin yazar kadrosundaki isimlerin sadece Konya
kültürüne hizmet edenler değil, Türkiye çapında tanınan öncü kültür insanlarından oluştuğu
görülmektedir. Süheyl Ünver, Abdülkadir Karahan, Semavi Eyice, Annemarie Schimmel, Mehmet
Önder, Feyzi Halıcı, Samiha Ayverdi, Necati Elgin, Zeki Oral, Mehmet Yusufoğlu, Muzaffer
Erdoğan, Tahsin Ünal ve Aziz Sayhan bunlardandır.
Muhteva
Anıt, Konya ve çevresinin kültür ve tarihini anlatan yazılara yer veren, kültür varlıklarının
tanıtılması adına bilimsel katkılar sağlayan yayımların yapıldığı bir eser niteliğindedir. Anıt
Dergisi’nin muhtevasında, epigrafi, tarihi coğrafya, şehir tarihi, folklor, arkeoloji, etnografya, sanat
tarihi, Konya anıtları, tarihi eserleri, vakıfları ve vakfiyeleri, etnografik malzemeleri, gezi yazıları,
l tercümeleri, tercüme makaleler, Mevlana Dergâhı ve Mevlana Celaleddin Ru üzerine çok
sayıda makale yer almış, Konya ve çevresinde bir bölge veya yöreyi ya da müzelerde sergilenen
malzemeleri derinlemesine inceleyen yazılar yayımlanmıştır. Dergide çok sayıda şer’iyye sicili ve
vakfiyenin transkripsiyonu yapılmış, türbelerin, çeşme ve kitabelerinin, tarihi mezar taşlarının
fotoğraf ve çizimlerine, yerli ve yabancı seyyahların yazı ve tercümelerine yer verilmiştir.
Ana Hatlarıyla Konu Başlıkları
Derginin ilk sayısından son sayısına bir fihristini bu makalenin ekinde vereceğimizden,
önemli olduğunu düşündüğümüz bazı hususları başlıklar altında kısaca tanıtmakla iktifa edeceğiz.
1.Biyografiler
Dergi Konya siyaset ve kültürüne hizmet etmiş çok sayıda şahsiyetin biyografilerine yer
vermiştir. Bunlardan Muzaffer Erdoğan imzasıyla hemen her sayıda tarihi bir şahsiyetin hâl
306 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
tercümesi yayımlanmış olup “Hacı Ali Paşa (1790-1841)”, “Konya Valisi Serezli İbrahim Paşa”,
“Erzurumlu Ali Kemali Paşa” gibi başlıklar altında tarihi kişiliklerin hayat öykülerine yer
verilmiştir. Tahsin Ünal da hâl tercümesi yayımlayan yazarlardan biridir. Onun derginin muhtelif
sayılarında gördüğümüz “Karamanî Mehmet Paşa” adlı hayli uzun yazı dizisinden bu devlet ada
hakkında detaylara ulaşılmaktadır. Aynı şekilde Mehmet Yusufoğlu’na ait “Karaman Eyaleti
Mukataat Müfettişi İn’am Çelebi” ile Mehmet Ruhi Dede”, yazarı belirtilmeyen Hadimli Hoca
Mehmet Vehbi Çelik”, Necati Elgin’e ait “Trabzonî Şeyh Ahmet Dede”, “İsmail Ankaravî” ve
“Hücrenişin Mehmet Dede” ile Mehmet Önder tarafından yazılan Ahmed Fakih Hakkında Yeni
Bilgiler” adlı makaleler zikredilmeye değerdir.
2.İbadethaneler, Türbeler, Darü’ş-şifalar ve Çeşmeler
Dergide sıkça maddi kültür varlıklarının kitabeleri orijinal metin ilavesiyle yayımlanmış,
bânileri hakkında başka kaynaklar da kullanılarak bilgiler verilmiştir. M. Zeki Oral tarafından
kaleme alınan “Çadır Çeşme Yahut Gevrâki Çeşmesi”, “Hasan Paşa Türbesi”, “Kara Aslan
Türbesi” ve bir seri yazı olan Ebu İshak Kâzerûnî Zaviyesi” başlıklı makaleler bu tür detaylı
araştırmalara örnektir. Mehmet Yusufoğlu’na ait “Meydanî Ahmet Bey Mescidi ve Vakfiyesi”
konulu yazı, vakfiye üzerinden bâninin şerecesine değin değerli bilgiler ihtiva etmektedir. Yine
Yusufoğlu’nun Konya Darü’ş-şifaları” adlı yazı dizisinde de bu eserlerin kitabelerinden
özelliklerine kadar önemli bilgiler yer almaktadır.
3.Arkeolojik Eserler
Arkeolojik malzeme ve bulgu okumaları derginin muhtevasını zenginleştiren konuların en
önemlisi sayılabilir. Zeki Oral’ın “Konya’da Tarihi Mezar Taşları” başlığını taşıyan detaylı mezar
taşı okumaları derginin birçok sayısında yer almıştır. Bu tür eserlerin görselleriyle birlikte verildiği
ve titizlikle incelendiği görülmektedir. Yazarın “İsfehanlı Hacı Ali’nin Mezar Taşı” ve “Daru’l-
Mülk Hatun Mezar Taşı” başlıklı makaleleri bu türdendir. Aynı yazara ait çok sayıda türbenin sanat
tarihi açısından değerlendirmesi yapılırken, türbelerde medfun bulunan şahısların biyografilerine
yer verilmesi de kayda değer bir husustur. Önemli bir makale de “Konya Mezar Taşlarında Şekil ve
Motif Karakterleri” adını taşımakta olup Mehmet Önder’e aittir. Yazıda bu malzemelerin sanat
tarihi açısından değeri, çeşitleri, şekilleri, süsleme unsurları üzerinde durulmuştur. Mükerrem
Usman imzalı “İkonium Sikkeleri” başlıklı seri yazılarda, sikkelerin basıldığı dönemler ve
özellikleri üzerinde durularak alana yönelik önemli bir boşluk doldurulmuştur. Roma Dönemine
Ait Bir Kitabe” yazısıyla Saadet Onat, “Selçuk Devrine Ait Bir Rahle” ve “Gümüş Kapı” adlı
araştırma ile Mehmet Yusufoğlu dikkat çekmektedir. M. Ziya Ceran imzalı “Sille’de Kadın
Kıyafetleri” adlı makale son derece önemli olup araştırıcılar için kaynak niteliği taşımaktadır.
4.Şer’iyye Sicilleri
Mehmet Yusufoğlu’nun Şer’iyye Sicil Defterlerinde Türkçe Kişi Adları” adını taşıyan
makalesi derginin birçok sayısında “geçen sayıdan devam” notuyla alfabetik olarak karşımıza
çıkmaktadır. Ahmet Önay tarafından transkripsiyonu yapılmış olan “Konya’da Karaman
Beylerbeyi Sarayı Hakkında Kayıtlar” zikredilmesi gereken önemli yazılardan bir diğeridir.
5.Vakfiye Vesikaları
Derginin, bu tür vesikaları genellikle fotoğraflarıyla birlikte vermiş olması konulara
gösterilen titizliği ortaya koymaktadır. Mehmet Yusufoğlu’na ait “Hondi Hatun Vakfiyesi” adlı
makalede, vakfiyenin sahiplerinden işlevine kadar bütün detaylar görseliyle birlikte verilmiştir.
6.Seyahatnameler
Friedrich Sarre’nin yazdığı ve Aziz Sayhan tarafından tercüme edilen “Anadolu’da
Seyahat” adlı yazı serisinin, gerek tarihi geçmişi gerekse o dönemin Konya ve çevresinin tarih ve
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 307
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
kültürünün anlaşılmasına önemli katkılar sağladığını söyleyebiliriz. Sarre bu seyahatinde, yörenin
coğrafyasından folkloruna, halkın yaşam tarzından geleneklerine kadar geniş bilgiler vermektedir.
Yazı dizisi geçmişten geleceğe ışık tutmakta ve “Modern Konya” başlığı ile sona ermektedir.
Bundan başka Zeki Oral, bizzat katıldığı, içinde yerli ve yabancı sanat tarihçi, arkeolog ve
öğrencilerden oluşan 22 kişilik bir araştırmacı grubunun gezisini “İzorya ve Pisidya’da Bir
Seyahat” adıyla seri halde yayımlamıştır. Bu seride, kültür varlıkları ile ziyaret edilen eski yerleşim
alanlarının birçok özelliği ortaya konmuştur.
7.Tarihi Coğrafya
Dergide Aziz Sayhan tarafından Türkçeye tercüme edilen ansiklopedi maddeleri yer
almaktadır. Bunlardan biri olan Pauly-Wissowa’nın “Lykaonia” adlı yazısı “Real-Encyclopedie der
Classichen Altertumswissenchaft adını taşıyan kaynaktan tercüme edilmiş ve seri halde
yayımlanmıştır. Hayreddin Solmaz tarafından yazılan Derbe’nin Yeri Hakkında” başlıklı
makalede ise bu yer hakkındaki ihtilaflar üzerinde durulmaktadır.
8.Şehir Tarihi
Sadece Konya ve Karaman şehir merkezlerini değil, çevrelerindeki kadim yerleşim
alanlarını da ele alan dergi önemli bir boşluğu doldurmuştur. Zeki Oral tarafından yazılan
“Karaman Tarihçesi”, Mehmet Yusufoğlu’na ait “Akşehir Tarihine Bir Bakış”, Muzaffer
Erdoğan’a ait etraflıca yazılmış “III. Murat Devrinde Konya”, “Genç Mehmet Paşa Zamanında
Konya” ve “I. Ahmet Döneminde Konya” gibi yazıların yanında, 9 Mart 1957 tarihli Times
Gazetesinde Selçuklu Devleti’nin Başkenti: Konya” adını taşıyan İngilizce bir yazı da
bulunmaktadır. Aziz Sayhan’ın Pauly Wissowa’dan tercüme ettiği “Lykaonia Şehirleri” adlı yazı
iki seri halinde alfabetik olarak renin bütün şehirlerini anlatmaktadır. Bu çeviriyi son derece
önemli bulduğumuzu belirtelim.
9.Folklor Araştırmaları
Derginin 12. Sayısı Folklor Araştırmaları” özel sayısı olarak yayımlanmıştır. Bu sayıda
baştan sona, “Şifai ile Selvihan Hikâyesi” yer almıştır. Niğde ve Konya illerinin köy ve
kasabalarında bilinen ve sevilen bu halk hiyesini Zeki Oral derlemiştir. “Karaman’a Bağlı
Akçaşehir Köyünde Düğün Âdeti” adını taşıyan zengin içerikli bir başka araştırma yazısı ise
Tahsin Ünal’a aittir.
10.Yazma eserler
Zeki Oral’ın “Kitap Kitabeleri”, adıyla yayımladığı yazma kitap tanıtımları neredeyse
bütün sayılarda yer almıştır. Necati Elgin tarafından yazılan “Mevlana Türbesi ve Selimiye
Camiine Ait Bazı Mühim Kayıtlar” başlığı altında “Mürşidi’l-Talibin” adını taşıyan eserin uzunca
bir incelemesi yapılmıştır. Aynı yazar, Zelili’ye ait Niyaz al-Müzhibin adlı bir yazmayı da
tanıtmaktadır.
11.Yemek Kültürü
Bu başlık altında Mehmet Yusufoğlu tarafından kaleme alınan “Selçuk Devri
Yemeklerinden; Herise ve Tutmaç” adını taşıyan bir yazı görmekteyiz. Burada kısa bir malumatın
ardından bu yemeklerin malzeme ve yapılışları verilmiştir. Aynı yazar Konya ve çevresinde halen
yapılagelen “Bazlama-Bazlamaç” adlı bir unlu mamulden de söz etmektedir. Yemek konusu
derginin diğer konularına nispetle oldukça cılız kalmış görünmektedir.
308 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
l2.Mevlana ve Mesnevi
Mevlana, Mesnevi ve Türbe, derginin üzerinde durduğu başlıca konulardandır. Mesut
Talaslıoğlu “Mevlana’nın Hâl Tercümesi”ni, Mehmet Önder “Mevlana’nın ve Mevlevilerin
Kıyafeti”ni yazmış, Celaleddin Kişmir’in “Maulana Jalaluddin-Rumi” adlı makalesi İngilizce, Prof.
Dr. K. M. Jamil’e ait La Realite ultime et Jalaluddin Roumi” Fransızca olarak yayınlanmıştır.
Samiha Ayverdi’nin “XIII. Asır Anadolu’sunda Tasavvuf ve Hazreti Mevlana”, Prof. Dr.
Annamarie Schimmel’in “Sindli Şair Şah Abdüllatif ve Mevlana”, Ord. Prof. Dr. A. Süheyl
Ünver’in “Birleşik Amerika’da Mevlevilik Hatıraları”, Dr. Abdülkadir Karahan’ın “Mevlana
Tetkikleri”, Feyzi Halıcı’nın “Hz. Mevlana Gerçeği”, F. Tomlin’in “Mevlana ve İngilizler” ve Prof.
Ahmet Ateş’in “Mevlana’nın Fikirleri” adlı yazılar derginin 1950 yılı sonrasındaki sayılarında yer
almıştır.
13. Haberler
Derginin bazı sayılarının sonunda dernek haberleri” başlığı altında okuyucular
bilgilendirildiği rülmektedir. Haberlerin çoğunda yeni inşaat kazılarında ortaya çıkarılan bazı
eserler hakkında bilgiler yer almaktadır. Bunlardan biri, “Cengiz Hanın Biraderi Soyundan
Toğatimur Han oğlu Babuk Bey oğlu Ali Paşa oğlu Edhem oğlu Abdülvehhap Beyin Mezar Taşı”
başlığını taşımakta olup yazarı belirtilmeyen makalede mezar taşının çıkarılma ve ilgililere haber
verilme süreci anlatılmaktadır. Bir başka yazı İhsaniye mahallesinde çıkarılan “Roma Devrine Ait
Bir Lahit” başlığını taşımaktadır. Zeki Oral’ın “Kubadabat Bulundu” adlı haber yazısı son derece
önemlidir. Ziyaretçi intibaları başlığı altında, o dönemde Konya’ya gelen bazı zevatın görüş ve
düşüncelerine bu kısımda yer verilmiştir. Ayrıca dernek tarafından çıkarılan kitaplar ve
restorasyonu yapılacak bazı taşınmazlarla ilgili haberler bu kısımda yer almaktadır.
Sonuç
“Milletlerin medeniyet ve kültür seviyeleri tarih ve sanat eserlerindeki başarıları ve onlara
verdikleri değerle ölçülür” sloganıyla yola çıkan Anıt Dergisi, yayımlandığı süre içinde Konya ve
çevresine ait tarihi ve kültürel mirasın okuyucuya ulaşmasında ciddi emek sarf etmiş bir dergi
hüviyetindedir. “Konya ve Mülhakatı Eski eserleri Sevenler Derneği” bünyesinde, dönemin idealist
araştırmacılarının ortaya koyduğu çalışmalar yurt içinde ilgiyle takip edilmiş, dünya bilimine de
sesini duyurmuştur. Dergide yer alan yaklaşık 180 makale/yazının her biri hem amatör meraklılar
hem de akademik çalışmalar yapanlar açısından önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Son sayısından
itibaren günümüze yaklaşık 50 yıl geçmesine rağmen bu tür yayınların benzerlerinin az oluşu
dergiyi önemli bir başvuru kaynağı haline getirmektedir.
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 309
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
EK-1
Fihrist
Sayı
Makale Adı
Makalenin
Yazarı
Tarih
(Ay-Yıl)
Sayfa
1
Dergiyi Çıkarırken
Dernek Başkanı
02.1949
3
1
Kitap Kitabeleri
Zeki Oral
02.1949
5
1
Selçuklu Devrine Ait
Bir Rahle
Mehmet
Yusufoğlu
02.1949
11
1
Konya'da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
02.1949
14
2
Dernek Haberleri
Dernek Başkanı
03.1949
2
2
Anıt Hakkında
Mesut Talaslıoğlu
03.1949
3
2
Gümüş Kapı
Mehmet
Yusufoğlu
03.1949
4
2
rrem Paşa Türbesi
Zeki Oral
03.1949
7
2
Tanzimat Devrinde
Konya Valileri Hacı Ali
Paşa
Muzaffer Erdoğan
03.1949
15
2
Kitap Kitabeleri II
Zeki Oral
03.1949
17
2
Mehmet Bey Türbesi
Mehmet
Yusufoğlu
03.1949
19
2
Konya'da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
03.1949
21
2
Gayemize Uygun
Yazılardan Özetler
Anıt
03.1949
23
3
Kanunname-i Vilayet-i
Karaman
Anıt
04.1949
2
3
Konya Müzesi’ndeki
Siyah Figürlü Yunan
Lekythosu
Mükerrem Usman
04.1949
3
3
Konya Müzesi Klasik
Eserler Şubesi Burada
Bulunan Bir Zeus
Heykeli
Rüstem Duyuran
04.1949
9
3
Şeriye Sicil
Defterlerinde Türkçe
Kişi Adları
Mehmet
Yusufoğlu
04.1949
11
3
Tanzimat Devrinde
Konya Valileri Hacı Ali
Paşa
Muzaffer Erdoğan
04.1949
13
3
Çeşmeler Hakkında
Yapılan Etütlerden
Çadır Çeşme Yahut
Gevraki Çeşmesi
Zeki Oral
04.1949
16
3
Karamanoğulları
Zamanına Ait Bir
Mehmet
Yusufoğlu
04.1949
20
310 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
Vesika Hondi Hatun
Vakfiyesi
3
Konya’da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
04.1949
22
4
Konya’ya Bir Seyahat
Dernek Başkanı
05.1949
1
4
Murat Paşa Kızı
Türbesi
Zeki Oral
05.1949
1
4
Lykaonia
Aziz Seyhan
05.1949
8
4
Şeriye Sicil
Defterlerinde Türkçe
Kişi Adları II
Mehmet
Yusufoğlu
05.1949
11
4
Tanzimat Devrinde
Konya Valileri Serezli
İbrahim Paşa
Muzaffer Erdoğan
05.1949
13
4
Karaman Tarihçesi
Zeki Oral
05.1949
16
4
Akşehir Tarihine Bir
Bakış
Mehmet
Yusufoğlu
05.1949
19
4
Yeni Bulunan Eserler
Anıt
05.1949
20
5
İkonium Sikkeleri
Mükerrem Usman
06.1949
1
5
Lykaonia
Aziz Seyhan
06.1949
3
5
Meydani Ahmet Bey
Mescidi Ve Vakfiyesi
Mehmet
Yusufoğlu
06.1949
7
5
Karamani Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
06.1949
11
5
Roma Devrine Ait Bir
Kitabe
Saadet Onat
06.1949
14
5
Karaman Tarihçesi
Zeki Oral
06.1949
18
5
Dernek Haberleri
Dernek Başkanı
06.1949
21
6
Dostlar Ne Dedi Biz Ne
İstiyoruz
Anıt
07.1949
1
6
İkonium Sikkeleri
Mükerrem Usman
07.1949
3
6
Lykaonia
Aziz Seyhan
07.1949
7
6
Bir Seccade
Elif Naci
07.1949
10
6
Karamani Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
07.1949
12
6
Konyada Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
07.1949
16
6
Şeriye Sicil
Defterlerinde Türkçe
Kişi Adları III
Mehmet
Yusufoğlu
07.1949
21
7
Yeni Bulunan Eserler
Anıt
08.1949
1
7
Konya'da Ebu İshak
Kazeruni Zaviyesi
Zeki Oral
08.1949
3
7
Üçüncü Murat
Devrinde Konya
Muzaffer Erdoğan
08.1949
9
7
Karamani Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
08.1949
19
7
Lykaonia
Aziz Seyhan
08.1949
21
7
Gayemize Uygun
Yazılardan Özetler
Anıt
08.1949
23
8
Anıt Dergisi Avrupa'da
Profesör Babinger
09.1949
1
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 311
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
Nasıl Karşılandı
8
Hasan Paşa Türbesi
Zeki Oral
09.1949
3
8
Tanzimat Devrinde
Konya Valileri
Muzaffer Erdoğan
09.1949
7
8
Karaman Eyaleti
Mukataat Müfettişi
İn’am Çelebi
Mehmet
Yusufoğlu
09.1949
10
8
Konya’da Ebu İshak
Kazeruni Zaviyesi
Zeki Oral
09.1949
12
8
İki Vesika Bir Dilek
Mehmet
Yusufoğlu
09.1949
15
8
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
09.1949
16
9
Rahmetli Ahmet
Tevhit’in Bir Mektubu
Zeki Oral
10.1949
1
9
Turizm Rehberleri
Anıt
10.1949
3
9
Kitab Kitabeleri
Zeki Oral
10.1949
7
9
Erzurumlu Ali Kemali
Paşa
Muzaffer Erdoğan
10.1949
13
9
Konya Darüşşifaları
Mehmet
Yusufoğlu
10.1949
16
9
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
10.1949
19
9
Hasan Paşa Türbesi
Zeki Oral
10.1949
20
10
Kubadabat Bulundu
Zeki Oral
11.1949
1
10
Karamanoğlu Mehmet
Bey
Tahsin Ünal
11.1949
3
10
Hasan Paşa Türbesi
Zeki Oral
11.1949
8
10
Friedrich Sarre
Anadolu’da Seyahat
Aziz Seyhan
11.1949
15
10
Konya’da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
11.1949
19
11
Büyük Millet Meclisi
Reislerinden Eski
Şerriye Vekili
Anıt
12.1949
1
11
Mevlana Celaleddin
Rumi
Mesut Talaslıoğlu
12.1949
3
11
İbşir Mustafa Paşa
Zamanında Konya
Muzaffer Erdoğan
12.1949
6
11
Karamanoğlu Mehmet
Bey
Tahsin Ünal
12.1949
10
11
Hasan Paşa Türbesi
Zeki Oral
12.1949
15
11
Friedrich Sarre
Anadolu’da Seyahat
Aziz Seyhan
12.1949
19
12
Şifai İle Selvihan
Hikayesi
Zeki Oral
ÖZEL
SAYI
3
12
Yazarların Soyadlarına
Göre Fihrist
Anıt
ÖZEL
SAYI
21
312 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
12
Makalelerin Fihristi
Anıt
ÖZEL
SAYI
22
12
Türkiye'de Müzecilik
Faaliyetleri
Anıt
ÖZEL
SAYI
23
13
İkinci Yıla Girerken
Dernek Başkanı
01.1950
1
13
Mehmet Ruhi Dede
Mehmet
Yusufoğlu
01.1950
2
13
Kitab Kitabeleri
Zeki Oral
01.1950
3
13
Karamanoğlu Mehmet
Bey
Tahsin Ünal
01.1950
7
13
Hasan Paşa Türbesi
Zeki Oral
01.1950
14
13
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
01.1950
21
14
Gayemize Uygun
Yazılardan Özetler
Anıt
02.1950
1
14
Konya’da Kara Aslan
Türbesi
Zeki Oral
02.1950
3
14
Karamanoğlu Mehmet
Bey
Tahsin Ünal
02.1950
7
14
Kitab Kitabeleri
Zeki Oral
02.1950
10
14
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
02.1950
17
14
Konya’da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
02.1950
21
15
Ziyaretçi İntibaları
Remzi Kazancıgil
03.1950
2
15
Sadüddin Ali Mescidi
Ve Türbesi
Zeki Oral
03.1950
3
15
Yavuz Selim Devrinde
Konya
Muzaffer Erdoğan
03.1950
9
15
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
03.1950
17
16
Selçuk Devrinden
Kalma İki Senet
Zeki Oral
04.1950
3
16
Genç Mehmet Paşa
Zamanında Konya
Muzaffer Erdoğan
04.1950
6
16
Selçuk Devri
Yemeklerinden Herise
ve Tutmaç
Mehmet
Yusufoğlu
04.1950
9
16
Karamanlı Bir
Sadrazamın Hâl
Tercümesi - Karamani
Piri Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
04.1950
12
16
Konya’da Tarihi Mezar
Taşları
Zeki Oral
04.1950
15
16
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
04.1950
17
17
287 Yıl Önce Konya
Esnafı
Mehmet
Yusufoğlu
05.1950
2
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 313
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
17
Selçuk Devrinden
Kalma İki Senet
Zeki Oral
05.1950
3
17
Karamanlı Bir
Sadrazamın Hal
Tercümesi - Karamani
Piri Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
05.1950
6
17
Konya’da Mehmet Ağa
Çeşmesi
Zeki Oral
05.1950
9
17
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
05.1950
11
17
Konya Darüşşifaları
Mehmet
Yusufoğlu
05.1950
15
17
Karaman'da Düğün
Adetleri - Akçaşehir
Köyü
Tahsin Ünal
05.1950
16
18
Selçuk Devri Ekmek
Adları: Bazlama -
Bazlamaç
Mehmet
Yusufoğlu
06.1950
2
18
Selçuk Devrinden
Kalma İki Senet
Zeki Oral
06.1950
3
18
Karamanlı Bir
Sadrazamın Hâl
Tercümesi - Karamani
Piri Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
06.1950
10
18
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
06.1950
14
18
Karamanoğlu Ali Bey'e
Ait Bir Kitabe Ve Bir
Tarihi Fıkra
Zeki Oral
06.1950
19
19
Anadolu'da Kurulmuş
Türk Devletleri Listesi
Mehmet
Yusufoğlu
07.1950
2
19
Ereğli'de Mustafa Bey
Türbesi
Zeki Oral
07.1950
3
19
Selçuk Devrinden
Kalma İki Senet
Zeki Oral
07.1950
5
19
Birinci Ahmet
Devrinde Konya
Muzaffer Erdoğan
07.1950
12
19
Karamanlı Bir
Sadrazamın Hal
Tercümesi - Karamani
Piri Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
07.1950
15
19
Friedrich Sarre -
Anadolu'da Seyahat
Aziz Seyhan
07.1950
19
20-
21
Anıt Hakkında
Dernek Başkanı
03-
04.1957
2
20-
21
Mevlana’nın Ve
Mevlevilerin
Kıyafetleri
Mehmet Önder
03-
04.1957
3
314 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
20-
21
Konya Müzesi
Yazmalarından:
Mürşid-İl Talibin
Necati Elgin
03-
04.1957
15
20-
21
Birinci Ahmet
Devrinde Konya
Muzaffer Erdoğan
03-
04.1957
24
20-
21
Maulana Jalaluddin
Rumi
Celaleddin Kişmir
03-
04.1957
26
20-
21
İzorya ve Pisidya’da
Bir Seyahat
Zeki Oral
03-
04.1957
28
22-
23
Konya’da Karaman
Beylerbeyi Sarayı
Hakkında Kayıtlar
Ahmet Önay
05-
06.1958
2
22-
23
Konya Mezartaşlarında
Şekil Ve Motif
Karakterleri
mehmet Önder
05-
06.1958
3
22-
23
Sultanül Ulemanın
Merkadi
Necati Elgin
05-
06.1958
16
22-
23
Sille'de Kadın
Kıyafetleri
Ziya Ceran
05-
06.1958
19
22-
23
Birinci Ahmet
Devrinde Konya
Muzaffer Erdoğan
05-
06.1958
22
22-
23
İzorya Ve Pisidya’da
Bir Seyahat
Zeki Oral
05-
06.1958
24
24
Derneğimize Bağışlar
Anıt
01-
02.1959
1
24
Konya'da Yeni Bulunan
Bir Roma Lahdi
Mehmet Önder
01-
02.1959
1
24
La Realite Ultime Et
Jalaluddin Roumi
K.m. Jamil
01-
02.1959
3
24
Karamanlı Beş Şair
Cahit Öztelli
01-
02.1959
7
24
Konya İlim Muhitinde
Yetişen Trabzoni Şeyh
Ahmet Dede
Necati Elgin
01-
02.1959
10
24
Konya’da Sultan Selim
Camiinin Tamirine Ait
Mühim Bir Kayıt
Anıt
01-
02.1959
13
24
İzorya Ve Pisidya'da
Bir Seyahat
Zeki Oral
01-
02.1959
15
25
On üçüncü Asırda
Anadolu'sunda
Tasavvuf Ve Hazreti
Mevlana
Samiha Ayverdi
06.1959
1
25
Sindli Şair Şah
Abdüllatif ve Mevlana
Annemarie
Schimmel
06.1959
6
25
Birleşik Amerika'da
Mevlevilik Hatıraları
Süheyl Ünver
06.1959
8
25
Mevlana’nın El Yazısı
Mehmet Önder
06.1959
11
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 315
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
Üzerine Bir Araştırma
25
Mevlana Tetkikleri
Abdülkadir
Karahan
06.1959
19
25
Hz.Mevlana Gerçeği
Feyzi Halıcı
06.1959
24
25
Mesnevi Beyitleri
Necati Elgin
06.1959
27
25
Mevlana düşmanlığı
neden?
M. Nuri
Gençosman
06.1959
29
25
Mevlana Ve İngilizler
E. W. F. Tomlin
06.1959
30
26
Ahmet Fakih Hakkında
Yeni Bilgiler
Mehmet Önder
04.1960
1
26
Zelilinin Tanınmayan
Bir Eseri Niyaz Al
Müznibin
Necati Elgin
04.1960
3
26
Derbenin Yeri
Hakında
Hayreddin Solmaz
04.1960
7
26
İzorya Ve Pisidya'da
Bir Seyahat: Kubad
Abad Yolunda
Zeki Oral
04.1960
9
26
Dernek Haberleri
Anıt
04.1960
16
27
Bu Sayıyı Niçin
Çıkarıyoruz
Anıt
05.1960
1
27
Dedemiz de Göçtü
Refi Cevad
Ulunay
05.1960
2
27
Son Mevlevi Dervişi
Mehmed Dede Efendi
Nezihe Araz
05.1960
4
27
Mehmed Dede
Mehmet Önder
05.1960
6
27
Mevlevi Dergahının en
sadık Dervişlerinden
Hücrenişin Mehmed
Dede (1854-1957)
Necati Elgin
05.1960
13
27
Mehmed Dede’nin
Vefatına Düşürülen
Tarihler
Necati Elgin
05.1960
15
27
Mehmed Dede İçin
Gürağaç
05.1960
16
28
684.Yıldönümünde
Türk Diline Ferman
Mehmet Önder
04.1961
1
28
Mehmet Said Hemdem
Çelebi Ve Sadrazam
Mustafa Reşir Paşa
Necati Elgin
04.1961
3
28
Şehzade Mustafa’nın
Ereğli’de İdam
Edilmesi
Tahsin Ünal
04.1961
9
28
İzorya Ve Pisidya’da
Bir Seyahat: Eflatun
Pınarı
Zeki Oral
04.1961
23
28
Hz.Mevlana’ya
Melek H
04.1961
30
28
Şems
Sabahattin
Çankaya
04.1961
31
316 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
28
Konya’da Yeni Açılan
Müzeler
Anıt
04.1961
32
29
Mevlana’nın Fikirleri
Ahmet Ateş
11.1961
1
29
Konya’da Şekefuruş
Mescidi
Mehmet Önder
11.1961
6
29
Emir Şemseddin
Yahya’nın Kızının
Mezartaşı
Necati Elgin
11.1961
9
29
Karamanlı Bir
Sadrazamın Hâl
Tercümesi - Karamani
Piri Mehmet Paşa
Tahsin Ünal
11.1961
12
30
Konya Tarihinden Bir
Yaprak: Aya Thekla
Efsanesi Ve Sanat
Tarihinde Aya Thekla
Semavi Eyice
09.1962
1
30
Konya Selçuklulardan
Önceki Devirlere
Eserler Ait Kısa Notlar
Mehmet Önder
09.1962
25
30
İsmail Ankaravi
Necati Elgin
09.1962
31
30
Edirnemizin
600.Yılında Edirne
Mevlevihanesi Tarihine
Giriş
Süheyl Ünver
09.1962
37
30
Semağda Mevlevileri
Tasvir Eden Eski Bir
Rus Gravürü
Semavi Eyice
09.1962
44
30
Lykaonia Şehirleri
Aziz Sayhan
09.1962
48
31
Mesnevi Terbiyecisi Ve
İnsanalık Alemi
Samiha Ayverdi
03.1964
1
31
Konya Mevlana
Dergahındaki Selsebil
Yılmaz Önge
03.1964
9
31
Konya Halıcılığı
Üzerine İki Vesika
Mehmet Önder
03.1964
12
31
Konya’da Hoca Hasan
Camii Üzerine
Necati Elgin
03.1964
18
31
Akşehir’de Şeyh Eyyub
Türbesi Ve Sandukası
Ziya Ceran
03.1964
21
31
Lykaonia Şehirleri II
Aziz Sayhan
03.1964
26
31
Galata Mevlevihanesi
Haluk
Şehsuvaroğlu
03.1964
29
31
Duy Mevlana’yı
Haydar Çelik
03.1964
31
31
Yeni Bulunan Eserler:
Kuşlu Çini
Anıt
03.1964
32
Konya Kültür ve Tarihi Açısından Anıt Dergisi 317
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
EK-2
Anıt Dergisi’ne Ait Bazı Sayılardan Örnekler
1. Resim: Şubat 1949 tarihli ilk sayının kapağı. 2. Resim: Temmuz 1949 tarihli 6. sayının kapağı.
318 Muammer ULUTÜRK
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/2, Winter 2013
3. Resim: Mayıs-Haziran 1958 tarihli 22-23. sayının kapağı. 4. Resim: Zeki Oral tarafından yazılan
“Hürrem Paşa Türbesi” başlıklı makale ve türbe planı. (Mart 1949, 2. Sayı, sayfa 1).
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.