ArticlePDF Available

Formalism and Idealism in Aesthetics: Hildebrand's Case / פורמליזם ואידיאליזם באסתטיקה: המקרה של הילדברנד

Authors:
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„
„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
ÏÂÎÈ ‰¯˘Ú–Ú˘˙‰ ‰‡Ó‰ Ï˘ ‰ÈÈ˘‰ ˙ȈÁÓ· ‰ÈÓ¯‚· ω˙Ó‰ ÈË˙Ò‡‰ ÔÂÈ„‰
ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ ÆÌÊÈÏ‡È„È‡Ï ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ ÔÈ· ÁÂÎÈÂÂÎ ¨¯˙ȉ ÔÈ· ¨ÔÈÈÙÂ‡Ó ˙ÂȉÏ
¯ÒÁ È¯Âˆ ÈÚˆÓ‡ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰˘ ¨ÁÈÓ ÌÊÈχȄȇ‰ ∫‰ÊÏ ‰Ê „‚È· ÌÈ„ÓÂÚ ÈË˙Ò‡
ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ‰ ÆÌÈÈ˙ÂÓ‡–ıÂÁ ÌÈÎ˙ ˙¯ÈÒÓ· ‰ˆÓ˙Ó Â˙ÈÏÎ˙˘ ¨ÌÈÈÓ¡ ÌÈÈÈÙ‡Ó
ÈÙÏ ÆÂÓˆÚ ÍÂ˙· Â˙ÈÏÎ˙ ˙‡ ‡ˆÂÓ‰ ¨ÈÓÂ¡ ÌÂÁ˙ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰˘ ¨ÁÈÓ
È„È ÏÚ ‰˙ÂÚÓ˘Ó ˙‡ ˙˘Î¯ ¨È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ Ï˘ È¯Âˆ ‚ˆÈÈÎ ¨˙ÂÓ‡‰ ¨ÌÊÈχȄȇ‰
˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯Ú Æ˙‚ˆÈÈÓ ‡È‰˘ È˙ÂÓ‡–ıÂÁ‰ ÔÎÂ˙‰ ¯Â˜Ó ÏÚ ‰‡¯Â‰
ÆÌÈÈ¯Âˆ ÌÈÚˆÓ‡· ÈˆÈÁ È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ ‚ˆÈÈÏ ‰˙Áψ‰ ˙„ÈÓÏ Ì‡˙‰· ‡ÂÙ‡ Ú·˜
‰ÓˆÚ ÈÙ· ˙ÈÏÎ˙ ‰˙Âȉ· — ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯ÚÏ ¯Â˜Ó‰ ¨ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ‰ ÈÙÏ
ÈËÓȇ‰ Ô‚¯‡‰Ó ‡Ï‡ ȂˆÈȉ ‰ÁÂÎÓ ¯Ê‚ Âȇ — ¯·„ ˙‚ˆÈÈÓ ‰ȇ˘ ¯Á‡ÓÂ
Ɖ· ÌÈÓÏ‚Ӊ Ìȯ‰ˉ ÌÈÈ¯Âˆ‰ ÌÈÎ¯Ú‰Ó ˙Ú·Â ‰˙ÂÚÓ˘Ó ÔÎÏ ¨‰È·Èί Ï˘
‡Ï‡ ¨˙ÂÈË˙Ò‡ ˙Â˘È‚ È˙˘ ÔÈ· „‚È ˜¯ Âȇ ÌÊÈÏ‡È„È‡Ï ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ ÔÈ· „‚È‰
¨˘ÈÏ ÈÎ ‰Á‰‰ ÏÚ ÒÒÂ·Ó ÌÊÈχȄȇ‰ ∫ÌÏÂÚ ˙ÂÒÈÙ˙ È˙˘ ÔÈ· „‚È Ì‚ · ÚÏ·ÂÓ
‰Á‰‰ ÏÚ ÒÒÂ·Ó ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ‰ Ɖ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ÈΠ¨˙Â‰Ó ˙ÓÈȘ ¨Ú·ËÏ Â‡
¨‰‚ˆÈÈÏ ˙ÂÓ‡‰ „ȘÙ˙Ó ‰Ê Ôȇ ¨‰˙Èȉ ̇ Ì‚˘Â ¨˙Â‰Ó Ôȇ ¨Ú·ËÏ Â‡ ¨˘ÈÏ ÈÎ
ÆȂˆÈÈ ÈÙ‡ ˙ÏÚ· ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰ Ô΢
Ƈ„¯·„Ïȉ ¯˘ÈÙ ¨¯Ï„ÈÙ ∫˙È‡ÈË‡˜–¯˙· ‰˜ÈË˙Ò‡
ÈÏ· ‰„‰ ‰Ù˜˙‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡ ÌÊÈχȄȇ·Â ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ· ÔÂÈ„ ÌÈÈ˜Ï ¯˘Ù‡ ȇ
˙Â˘È‚Ï Ô‰ ‡ˆÂÓ ˙„˜ ‰ÂÂ‰Ó ÂÏ˘ ˙ÈË˙Ò‡‰ ‰È¯Â‡È˙‰ ÆË‡˜ ˙‡ Ô·˘Á· ‡È·‰Ï
Ï˘ ‰ÈÈ˘‰ ˙ȈÁÓ· ‰ÈÓ¯‚· ÂÁ¯˘ ˙ÂÈËÒÈχȄȇ‰ ˙Â˘È‚Ï Ô‰Â ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰
ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ÔÂÈ„‰ Ú˜¯· Ô‰ ÁÎÂ ßËÂÙÈ˘‰ ÁÂÎ ˙¯Â˜È·ß ¯ÙÒ‰ Ɖ¯˘Ú–Ú˘˙‰ ‰‡Ó‰
ÌÈÂÂÈΉ È˘Ï Á˙Ù Á˙ÂÙ ‡Â‰˘ ÔÂÂÈÎ ¨˙ÂÓ‡· ÈËÒÈχȄȇ‰ ÔÂÈ„‰ Ú˜¯· Ô‰Â
˜Â˙ÈÓ ˙ÂÚ·Â ˙È‡ÈË‡˜‰ ‰˜ÈË˙Ò‡‰ Ï˘ ˙ÂÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ˙ÂÎÏ˘‰‰ Æ„ÁÈ Ì‚
¨È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ ‡˘Â Âȇ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨Ìȇ˘ÂÓ‰ ¯‡˘Î ‡Ï˘ ∫‰·˙‰Ó ˙ÂÓ‡‰
˙ÂÎÏ˘‰‰ ¯Â˜Ó Æ˙È‚˘ÂÓ ‰Ë˘Ù‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˙È·˙ ‰¯Î‰Ï Ô˙È ÂȇÂ
Â˙‡ΠÔÂÈÓ„· ‰·˙‰ ˙ÙÏÁ‰· ıÂÚ ˙È‡ÈË‡˜‰ ‰˜ÈË˙Ò‡‰ Ï˘ ˙ÂÈËÒÈχȄȇ‰
1
Â¢Ò˘˙ ȯ˘˙© „¢ ßÔÂÈÚßØ2005(October54Iyyun
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 1
Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ¯Â˜Ó ÈÎ ¨Ú·Â Ô‡ÎÓ Æ˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó ˜ÈÚÓ˘ È˘Ù ¯˘ÂÎ
¨ÔÎÏ ÆÂ˙‡ ÒÙÂ˙˘ ¯˘ÂΉ ‰·ÓÏ ÏÈ·˜Ó ÂÏ˘ ‰·Ó‰˘ Íη ‡Â‰ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
ڷˉ ˙Â‰Ó ˙‡ ˙‚ˆÈÈÓ ˙ÂÓ‡‰ ÂÈÙÏ˘ — ¢È·È˘Èȷ‡¢ ÌÊÈχȄȇ ÏÚ ÛÒÂ
ÈÙÏ Æ¢È·È˘ÈÈ·ÂÒ¢ ÌÊÈχȄȇ ÏÚ Ì‚ ¯·„Ï Ô˙È — ÌÈÈËÓÈÓ‰ ÂÈÎ¯Ú ˙¯ÈÒÓ·
‚ˆÈȉ˘ Û‡ ¨Ë‡˜ Ï˘ ‰˜ÈË˙Ò‡‰Ó ÚÓ˙˘Ó‰ ¨¢È·È˘ÈÈ·ÂÒ¢‰ ÌÊÈχȄȇ‰
È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ÏÈÎÓ ÔÈÈ„Ú ‡Â‰ ¨È˙ÂÓ‡–ıÂÁ È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ ÏÈÎÓ Âȇ È˙ÂÓ‡‰
˙ÎÏ˘ÂÓ ¯˘‡ ¨Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙‰Ӊ ‡Ï‡ Âȇ ‡Â‰˘ ¨È˙ÂÓ‡–ıÂÁ
Ï˘ ˙ȇ˜È¯Ù˜‰ ‰ÎÙ‰Ó‰Ó ˙Ú·Â ÂÊ ‰˘È‚ ÈÎ ¨¯ÈÚ‰Ï ˘È ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ
¯˘˜‰· Ì‚˘ ÔÂÂÈÎ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ Ú·Ë‰ ˙Â‰Ó ˙‡ ÍÈÏ˘‰Ï ÏÂÎÈ ÔÂÈÓ„‰ ∫Ë‡˜
Æ˘È‰ ‰·Ó ˙‡ ·È˙ÎÓ Ë˜ÈÈ·ÂÒ‰ ‰·Ó ¨ÈË˙Ò‡‰
‡ ˙ÂÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ Ë‡˜Ó ˙‡ˆÂȉ ˙ÂÈË˙Ò‡‰ ˙Âȯ‡È˙Ï Û˙¢Ӊ
˙ÂÈËÒÈχȄȇ‰˙ÂÚÓ˘Ó ˙‡ ˙˘Î¯ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰ ÈÎ ¨‰Á‰‰ ıÂÓȇ ‡Â‰
¯Â‰ÈËÏ ‰Ùȇ˘Î ÂÊ ‰ÚÈ·˜ ¢¯ÙÈ ˙ÂÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ˙Âȯ‡È˙ ∫‰·˙‰ ˙ÂÚˆÓ‡·
Ï˘ ‰Ë˘Ù‰Ï ÌÈ˙È È˙Ï·‰ ÂÈÈÈÙ‡ÓÏ ÂÙÈ ÔÎÏ ¨È‚˘ÂÓ ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙Ó ˙ÂÓ‡‰
˙Âȯ‡È˙ ÆÈ‚ÂÏÂÎÈÒى ȂÂÏÂÈÊÈÙ‰ Ì˙ÂÒÙ˙ȉ ÔÙ‡ ˙¯È˜ÁÏ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
˙ÂÚÓ˘Ó ˜ÈÚÓ‰ ¯˘ÂÎÎ ÔÂÈÓ„· ‰·˙‰ ˙ÙÏÁ‰ ˙‡ ‡˜Â„ Â˘È‚„È ˙ÂÈËÒÈχȄȇ
¨ÈˆÈÁ–È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ÂÎÂ˙· ‡˘Â ÔÈÈ„Ú È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÈÎ ÂÁÈÈ ÔÎÏ ¨˙ÂÓ‡Ï
„¯˜ ̉ Âχ ˙Â˘È‚ È˙˘ Ï˘ ÌÈËÏ·‰ ÌÈ‚ˆÈÈÓ‰ ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ ÍÏ˘ÂÓ ¯˘‡
ÔÎÂ˙ ÏÎ ÏÈÎÓ Âȇ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÈÎ ¨ÁÈÓ ¯Ï„ÈÙ ∫‰ÊÓ ¯˘È٠˯·Â¯Â ‰ÊÓ ¯Ï„ÈÙ
¨Â˙ÓÂÚÏ ªÌÈÈ˯˜˜‰ ÂÈÂÈÙ‡ ÍÂ˙Ó ˙ÂÚÓ˘Ó ÂÏ ˙Â˜‰Ï ‰ÒÓ ‡Â‰ ÔÎÏ ¨È‚˘ÂÓ
ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÍÏ˘ÂÓ‰ È·È˘ÈÈ·ÂÒ‰ ÔÎÂ˙‰ ÈÎ ÁÈÓ ¯˘ÈÙ
ÈÂÓÈ„‰ Ï˘ ¢È˙ÙÓ‡¢‰ ÂÈÙ‡ ˙¯È˜Á· „˜Ó˙Ó ‡Â‰ ÔÎÏ ¨Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ˙‡ ˘ÈÙÓ
©
Vorstellung
ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ‰Ó Ï·˜˙Ó‰ ®
±
ÌÂȘ ÏÎ ÏË·Ó ‡Â‰ Æ¢‰¯Âˆ Ï˘ ‰ÈÚ·¢ ‰¢‡¯·Â ˘‡¯· ˙ÂÓ‡· ‰‡Â¯ ¯Ï„ÈÙ
‰È¯Â‡È˙‰ ·Ï· ÆÌÈÈ˯˜˜‰ ‰ÈÂÈÙ‡ ˙‡ ÂÈ˙Á˙ ˘È‚„Ó ¨˙ÂÓ‡· È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ Ï˘
ÏÚ ˙ÒÒ·Ӊ ‰¯Î‰Ï ˙È·˙ ‰ÒÈÙ˙ ÏÚ ˙ÒÒ·Ӊ ‰¯Î‰ ÔÈ· ‰Á·‰‰ ˙·ˆÈ ÂÏ˘
‡Â‰ ˙È˘ÂÁ ‰¯Î‰· ÂÏȇ ¨‚˘ÂÓ· ‚ˆÂÈÓ ‡˘ÂÓ‰ ˙È·˙ ‰¯Î‰· ∫˙È˘ÂÁ ‰ÒÈÙ˙
–„Á‰ ÂÈÂÈÙ‡ ÏÚ ¯Â˙È· ¨Â˙Ë˘Ù‰· Í¯Π‚˘ÂÓ· ‡˘ÂÓ‰ ‚ˆÈÈ ÆÈÂÓÈ„· ‚ˆÂÈÓ
¨˙ÂÓ‡‰ ÏÚ ÆÌÈÈ˯˜˜‰ ÂÈÂÈÙ‡ ÏÚ ¯Ó¢ ÈÂÓÈ„· ‚ˆÈÈ ¨˙‡Ê ˙ÓÂÚÏ ªÌÈÈÓÚÙ
±
Deutscheemerkungen über Wesen und Geschichte der Baukunst,”BConrad Fiedler, “
Über das optische Formgefühl; Ein15 (1878): 361–383; Robert Vischer,Rundschau
, Leipzig, Hermann Credner, 1873. English trans.: Conrad Fiedler, Beitragzur Aesthetik
Empathy, Form and Space:“Observation on the Nature and History of Architecture,” in
Theby H. F. Mallgrave and E. Ikonomou,,Problems in German Aesthetics 1873–1893
Robert Vischer, “On theGetty Center Publication Programs, 1994, pp. 125–147;
Sense of Form: A Contribution to Aesthetics,” ibid., pp. 89–123 Optical
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
2
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 2
‚ˆÈȉ ÈÙ–ÏÚ Ë˘ÙÂÓ‰ ‚ˆÈÈÏ ˙È˜ÂÓ‰ ˙ÂÙÈ„Ú‰ ˙‡ ‰ÈÙ ÏÚ ÍÂÙ‰Ï ¨¯Ï„ÈÙ ÔÚÂË
·ÈίӉ ÈÙ–ÏÚ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ®È˘ÂÁ‰© ‰‡¯‰ ·ÈίӉ ˙˘‚„‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ¨È˯˜˜‰
¨ÂÏ˘ Á˙ÙÓ‰ ‚˘ÂÓ ˙‡ ¯Ï„ÈÙ ıÏÁÓ ÂÊ ‰Á·‰Ó ÆÂÏ˘ ®È‚˘ÂÓ‰© ‰‡¯ È˙Ï·‰
© ¢˙»‡Ÿ¯œ¢
Sichtbarkeit
‡Ï ¨È˘ÂÁ‰Â È˯˜˜‰ — ‰‡¯‰ ˙‡ ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÓ‡‰ ÏÚ ∫®
˙Ú·Â ¢‰¯Âˆ Ï˘ ‰ÈÚ·¢Î ˙ÂÓ‡‰ ˙¯„‚‰Ó ÆˢÙÂӉ Ȃ˘ÂÓ‰ — ‰‡¯ È˙Ï·‰ ˙‡
ÔÎÂ˙ Ï˘ ˙ȇ˘ ˘Ó˘Ï ˙Ï‚ÂÒÓ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰˘ ˜¯ ‡Ï ∫‰·˙‰Ó ˙ÂÓ‡‰ ˙„¯Ù‰
Ì‚ ‰˙‡¯ ˙ÂÚˆÓ‡· ˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙˜Ú‰ Ɖ„ȘÙ˙ ‰Ê Ôȇ Ì‚˘ ‡Ï‡ ¨È‚˘ÂÓ
Ô˙ÂÚÓ˘Ó ÔÎ¯Ú˘ ¨˙¯ˆ Ï˘ ÈËÓȇ ÌÏÂÚ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ ∫˙ÈÓÂ¡ ‰˙‡ ‰˘ÂÚ
ÆȂˆÈȉ Ô¯˘Âη ÌÈÈÂÏ˙ Ìȇ
© ‰È˙ÙÓ‡‰ ‡Â‰ ¯˘ÈÙ Ï˘ Á˙ÙÓ‰ ‚˘ÂÓ
Einfühlung
Ï˘ ¯˘˜‰· ÂÈ·‰Ï ˘È˘ ¨®
© ‰˘ÂÁ˙ ∫˙Âȯ˜ÈÚ ˙ÂÓ¯ ˘ÂÏ˘Ï ‰ÒÈÙ˙‰ ˙‡ Â˙˜ÂÏÁ
Empfindung
© ‰˘‚ȯ ¨®
Gefühl
®
‰˘ÂÁ˙ Ƈ˘ÂÓ‰ ¯¯ÂÚÓ˘ ÈÂ¯È‚Ï ‰¯È˘È‰ ˙ÈÙ‚‰ ‰·Â‚˙‰ ‡È‰ ‰˘ÂÁ˙‰ ƉÈ˙ÙÓ‡Â
ÒÙÂ˙‰ ¯·È‡‰ ‰·ÓÏ ÏÈ·˜Ó ÒÙ˙‰ ‡˘ÂÓ‰ ‰·Ó ̇ ‰‡‰· ‰ÂÂÏÓ ¨¯˘ÈÙ ÔÚÂË ¨ÂÊ
ÔÂÂÈÎ ¨ÈÎ‡ Â˜Ó ¯˙ÂÈ ‰‰Ó ‰˘ÂÁ˙ ¯ˆÂÈ È˜Ù‡ ˜ ¨‰Ó‚Â„Ï ∫ÂÏÂÎ Û‚‰ ‰·ÓÏ Â‡
ȇ˘ÂÓÏ ÂÏ˘ ˙È‚¯Â‡‰ ‰Ó¯Â‰ ˙‡ ·È˙ÎÓ Û‚‰ ÆÌÈÈÈÚ‰ ˙ÂȘÙÂ‡Ï ÏÈ·˜Ó ‡Â‰˘
‰‰Ó ‰˘ÂÁ˙ ¯¯ÂÚÈ ÈÏÂȈ¯Âٯ٠ȯËÓÈÒ ¨È¯Ï‚¯ ‰·Ó ÈÏÚ· Ìȇ˘ÂÓ ∫‰ÒÈÙ˙‰
È˙ÒÈÙ˙ ·Ï˘ ‡È‰˘ ¨‰˘‚ȯ‰ ÆÛ‚‰ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ‰Ó¯ÂÏ ÌÈÓ‡˙ÂÓ Ì‰˘ ÔÂÂÈÎ ¨¯˙ÂÈ
˙ÂÈ¢‡¯‰ ˙ÂÈÙ‚‰ ˙¢ÂÁ˙‰ ˙‡ ÌÓÂ¯Ó ÔÂÈÓ„‰˘ ÍÎ È„È ÏÚ ˙¯ˆÂ ¨¯˙ÂÈ Ì„˜˙Ó
‰ȇ ‰˘‚ȯ·˘ ‰‡‰‰ Æ˙Ó‡Â˙ ‰˘‚ȯ ˘È ‰˘ÂÁ˙ ÏÎÏ Æ‰‡È„ȇ ‡ ÈÂÓÈ„ ˙‚¯„Ï
∫‰È˙ÙÓ‡‰ ‡È‰ ‰˘‚ȯ‰ Ï˘ ¯˙ÂÈ· ‰‰Â·‚‰ ‰‚¯„‰ Æ˙È˙Ú„Â˙ ‡Ï‡ ¨‰¯Â‰Ë ˙È˘ÂÁ
ÔÎÂ˙‰ ˙‡ ÂÈÏÚ ÍÈÏ˘Ó ¨ÂÏ˘ Û‚‰ ‰·Ó ˙‡ ÌÏÂÚ‰ ÏÚ ÍÈÏ˘‰Ï ̘ӷ ¨Ë˜ÈÈ·ÂÒ‰
˙ÎÙ‰˘ ¨ÒÙÂ˙‰ È‡‰ Ï˘ ÈÂÓÈ„ ‰Èχ Û¯ÂˆÓ˘ ‰˘‚ȯ ‡È‰ ‰È˙ÙÓ‡‰ ÆÂÏ˘ È˙Ú„Â˙‰
‰ÂÂ‰Ó ‰È˙ÙÓ‡‰ ‚˘ÂÓ Æ˙È˙Ú„Â˙ ˙‰ÊÏ Â‡˘ÂÓÏ ÒÙÂ˙‰ ÔÈ· ˙ÈÙ‚‰ ‰Ó‡˙‰‰ ˙‡
‰ÎÈÏ˘Ó ‰·˙‰˘ Ì˘Î ∫ÈÏË„ˆÒ¯Ë‰ ÌÊÈχȄȇ‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡ ÛÂ˜È˘ ‰˘ÚÓÏ
¨¢Ë˜Èȷ‡¢ ÂÓÓ ‡Â¯·Ï È„Î ‰Ï˘ Èχȯ‚˘‰ ‰·Ó‰ ˙‡ È·ÈËÙˆ¯‰ Ò‡Ή ÏÚ
Ï˘ ˙‰Ӊ ˙ÂÈ‰Ï ˙ÎÙ‰˘ ¨ÂÏ˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙‰Ӊ ˙‡ ڷˉ ÏÚ ÍÈÏ˘Ó ÔÂÈÓ„‰ ÍÎ
˙ÎÏ˘ÂÓ ‡Ï‡ ¨ÂÓˆÚ Â· ‰ÂÓË ‰ȇ ڷˉ Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰ ˙‰Ӊ˘ ¨‡ˆÂÈ ÍÎ Æڷˉ
Æ˘ÈÈ·ÂÒ‰ È„È· ÂÈÏÚ
˘ÈÙÓ ‰Ê ‚ÂÊÈÓ Æ‡˘ÂÓ· È‡‰ Ï˘ ÏÏÂÎ ‚ÂÊÈÓÏ ¯˘ÈÙ ÔÂÂÎ˙Ó ¢‰È˙ÙÓ‡¢ ‚˘ÂÓ·
ÆÂÎÂ˙· È‡‰ ÔÂÈ‡Ï ‡È·Ó ‡Â‰˘Î ¨˙È‚¯Â‡ ˙∆ÂÈÁ ˙˘ÂÁ˙· ‡ÏÓÓ ‡˘ÂÓ‰ ˙‡
˙‚ÊÓ˙‰Ï ÔÂÓ„˜‰ ÈËÒȇ˙Ù‰ ÛÁ„Ï ÈÂËÈ· ‡Ï‡ ‰ȇ ‡˘ÂÓ· ˙È˙ÙÓ‡‰ ˙ÂÈȇ˙‰‰
¨Ú·ËÏ ÂÈ· „ȯÙÓ‰ Ï·‚‰ ÏÚ ÁÂÒÙÏ È„Î ¨Ì„‡‰ ÆÂÓÓ ¯ÂÎÈ‰ ÏÂËȷ ڷˉ ÌÚ
ÆÈڷˉ ‡˘ÂÓ· ÂÂȇ Â˙ÎÏ˘‰ È„Î ÍÂ˙ ¨ÂÏ˘ ˙È‚¯Â‡‰ ‰Ó¯ÂÏ Ú·Ë‰ ˙‡ ÛÈÙÎÓ
ÔÂȇ· ÌÈÈ˙ÒÓ Ì‰Ï˘ ‰ÒÈÙ˙‰ ȇ˘ÂÓ ÔÈ·Ï ‰˘ÈÁ‰ ȯ·È‡ ÔÈ· ˙È·Ó ˙‰ÊÎ ÏÁ‰˘ ‰Ó
–ÌÂÈ· ˙ÈÂÂÁ‰ ˙È˙ÙÓ‡‰ ‰ÈÂÂÁ‰ ˙‡ ÊίÓÏ ‡È‰ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙¯ËÓ ÆÚ·Ë· È‡‰
3
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 3
ÏÚ ¨˙È·¯Ó ˙È˙ÙÓ‡ ‰˘‚ȯ ¯¯ÂÚÏ È„Î Æ˙ÈÁ¯Î‰Ï ˙Ú„ÂÓÏ ‰ÎىϠ¨È‡¯˜‡· ÌÂÈ
Â˙·Î¯‰Â ¨Â·˘ ˙ÂÈˇΉ ÏÂËÈ· È„È ÏÚ ¢Ú·Ë‰ ˙‡ ˘„ÁÓ ·ˆÚÏ¢ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
‡È‰ ÈË˙Ò‡‰ ‰¯˘˜‰· ˙È˙ÙÓ‡‰ ‰˘‚ȯ‰ ÆÔÂÈÓ„‰ ‰·ÓÏ ÏÈ·˜Ó‰ ÈÂÓ¯‰ ¯„Ò·
·˜Ú ÍÙ‰˘ ¨Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ÏÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÔÂÈÓ„‰ ˙ÎÏ˘‰ Ï˘ ¯ˆÂ˙
Ì„‡‰ ÔÈ· ˙¯ʉ ÏÂËÈ· ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ‰ÂÈÏÚ‰ ˙ÈÏÎ˙‰ Æ˙˘ÙÂÓ ˙¢ÈÏ ÍÎ
ÆÈËÒȇ˙Ù‰ Ì„ÂÁÈ‡Ï ÚˆÓ‰ ˜ÂÙÈÒ ¨Ú·ËÏ
‰˘È‚ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰˘ ¨˙È‡ÈË‡˜‰ ‰ÚÈ·˜‰ Ï˘ ‡˘È¯‰ ˙‡ Ï·˜Ó ¯˘ÈÙ
˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙˜Ú‰ ÍÈω ∫‰Ï˘ ‡ÙÈÒ‰ ˙‡ Ï·˜Ó Ì‚ ‡Â‰ ¨¯Ï„ÈÙÎ ‡Ï˘ ͇ ¨‰·˙Ï
ÔÈ·Ï ÔÂÈÓ„‰ ÔÈ· ˙È·Ó ‰Ó‡˙‰ ˙¯ˆÂ ÍÎ ÍÂ˙·Â ¨ÔÂÈÓ„Ï ‰·˙‰Ó ËÒÂÓ ˙ÂÓ‡Ï
˙‰ÊÏ ˙È·Ó‰ ‰Ó‡˙‰‰ ˙‡ ÍÙ‰ ¨‰‡Ï‰ „Á‡ „Úˆ Íω ¯˘È٠͇ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
¯˘ÂΉ ˙‡ · ÔÈȇÓ ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ˙‡ ˘ÈÙÓ ‡Â‰˘ ÍÎ È„È ÏÚ ¨˙ÈÎÂ˙
‰ÏÈÎÓ ÔÈÈ„Ú ‡È‰ ¨È‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ ‰ÏÈÎÓ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰˘ Û‡˘ ¯Â·Ò ¯˘ÈÙ ÆÂ˙‡ ÒÙÂ˙‰
˙ÏË·˙Ó Âί„˘ ÌÂÈ„ÓÏ ˙ÎÙ‰ ‡È‰ Íη ¨ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ‰ÈÏÚ ÍÏ˘ÂÓ‰ È˘‚¯ ÔÎÂ˙
‰˙ÂÚÓ˘Ó ‡Ï‡ ¨˙ÈÓÂ¡ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰ ÈÎ Ú·Â Ì‚ Ô‡ÎÓ ÆÚ·ËÏ Ì„‡‰ ÔÈ· ˙¯ʉ
Æڷˉ ÌÚ Ì„‡‰ ˙‚ÊÓ˙‰Ï ÍÂÂ˙Ó ‰˙ÂÈ‰Ó ˙¯Ê‚
„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙‰ ∫„¯·„Ïȉ ÛÏ„‡ ψ‡ Ì‚ ˙ÂÁÎÂ Âχ ˙ÂÓ‚Ó È˙˘
˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó ‰˜ÈÚÓ‰ ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‰„Â˙Ó ıÂÓȇ· ¨„Á‡ „ˆÓ ¨˙ÈÈÙ‡˙Ó
‰Î¯Ú ÈÎ ¨˙ÈËÒÈχȄȇ‰ ‰Á‰‰ ‰· ˙Ú˜Â˘Ó ÔÈÈ„Ú ¨È˘ „ˆÓ Ï·‡ ¨‰ÓˆÚ ÍÂ˙Ó
Ï˘ ‰È¯Â‡È˙‰ ˙‡ ¨Í˘Ó‰· ‰‡¯˘ ÈÙÎ ÆȂˆÈȉ ‰ÁÂÎÓ Ú·Â ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰
Æ˙ÈËÒÈχȄȇ ‰ÂÂη ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‰„Â˙Ó Ï˘ ‰‡ÏΉΠÔÈÈÙ‡Ï ¯˘Ù‡ „¯·„Ïȉ
ÂÈίˆÏ ¯˙ÂÈ ÂÏ˘ ‰È¯Â‡È˙‰ ˙‡ ÁÒÈ˘ Û‡ ÆÔ˜È˯‡È˙ ‡Ï ÏÒÙ ‰È‰ „¯·„Ïȉ
ÔÈÈÚ ‰· ‡ÂˆÓÏ Ô˙È ˙‡Ê Ïη ¨˙ÈË˙Ò‡ ‰ËÈ˘ ÒÂÒÈ· Ì˘Ï ˙ÂÁÙ ÔӇΠÌÈÈ˘¯Ù‰
ÏÂÎÈ ‰· ÔÈÈÚ‰ ¨‰ÓˆÚ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙· ÌÈȘ‰ ÔÈÈÚ‰ „·ÏÓ ÆÈÙÂÒÂÏÈÙ
‰„Â˙Ó ˙‡ÏΉ˘ ¨‡Â‰ Ô¢‡¯‰ ÌÚˉ ÆÌÈÙÒÂ ÌÈÓÚË È˘Ó ˙ÂÁÙÏ Ú·Ï
ÔÁ·Ó ‰¯˜Ó ˘Ó˘Ï ‰ÏÂÎÈ ¨˙ÈËÓÂËÙÓÈÒ ‡È‰ ˙ÈËÒÈχȄȇ ‰ÂÂη ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ
¨„Á‡ „ˆÓ ƉÙ˜˙‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ÁÈ˘‰ ˙‡ ˙ÂÁÓ‰ ˙Â˘È‚‰ È˙˘ ÔÈ· ˘ÈÏÙ˜Ï
¯˘‡ ¨‰·˙‰Ó ˙ÂÓ‡‰ ˜Â˙È Ï˘ ˙ÂÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ˙ÂÎÏ˘‰‰ ˙‡ ˙ˆÓÏ ÔÂÈÒÈ Â˘È
ÈÎ ¨‰Á‰‰ ˙Á¯ ÔÈÈ„Ú ¨È˘ „ˆÓ ÆÈˆÈÁ ¯Â˜Ó ÏÚ ‰‡¯Â‰Ó ‰˜Â˙È ˙‡ Ì‚ ¯¯Â‚
˙‰Ӊ ‚ˆÈÈ ‡Ï‡ ‰ȇ ‰˙ÈÏÎ˙˘Â ¨È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙ ˙‡˘Â ˙ÂÓ‡‰
˙È˯‡È˙‰ ‰ÓÏÈ„Ï ‰ÓÊȯ٠˘Ó˘Ï ‡ÂÙ‡ ÏÂÎÈ „¯·„Ïȉ Æڷˉ Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰
‰ÓÏÈ„ Ɖ¯˘Ú–Ú˘˙‰ ‰‡Ó‰ Ï˘ ‰ÈÈ˘‰ ˙ȈÁÓ· ‰· ‰Â˙ ˙ÈÓ¯‚‰ ‰˜ÈË˙Ò‡‰˘
Strasburg, Heitz &,Das Problem der Form in der bildenden KunstAdolf Hildebrand,
Mündel, 1893; English trans.: Adolf Hildebrand, “The Problem of Form in the Fine Arts,”
, pp. 227–279Empathy, Form and Space: Problems in German Aesthetics 1873–1893in
Æ
ÆÈÏ‚‡‰ Ì‚¯˙Ï Â˙ÈÈ ¯Ó‡Ó‰ Û‚· ˙ÂÈÙ‰‰ Ìȇ¯Â˜‰ ˙ÂÁÂÏ
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
4
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 4
¯˘‡ ¨Â¯˜ÈÚ· ÈËÒÈχȄȇ ‡Â‰˘ ¨˙ÂÓ‡· È˙¯ÂÒÓ‰ ˜ÂÒÈÚ‰Ó ¯·ÚÓ‰Ó Ì‚ ˙Ú·Â ÂÊ
¨˙ÂÓ‡· È¯„ÂÓ‰ ˜ÂÒÈÚÏ ¨˙ÏÏÂÎ ‰ËÈ˘Ó Ìȯʂ ÂÈÂÈÙ‡˘ ÌÂÈ„Ó ˙ÂÓ‡· ‰‡Â¯
ÏÚ ÔÚ˘È˙ ‡Ï˘ ˙È‡ÓˆÚ ‰ÈÏÙȈÒÈ„ ¯ˆÈÈÏ ‰ÒÓ ¯˘‡ ¨Â¯˜ÈÚ· ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‡Â‰˘
Âȇ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙· ÚÏ·ÂÓ‰ ˘ÈÏÙ˜‰ ¨ÔΠ̇ ÆÌÈÈ˙ÂÓ‡–ıÂÁ ÌÈÎ˙
Æ˙ÂÈ¯„ÂÓÏ ˙¯ÂÒÓ ÔÈ· Ì‚ ‡Ï‡ ¨ÌÊÈÏ‡È„È‡Ï ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ ÔÈ· ˘ÈÏÙ˜ ˜¯
–‡¯Ëχ ‰È¯Â‡È˙ ¯ˆÈÈÓ „¯·„Ïȉ ÈÎ ¨ÔÂÚËÏ Û‡ Ô˙È˘ ‡Â‰ È˘‰ ÌÚˉ
‚ˆÈȉ Ï˘ ÌÈÈ¯Âˆ‰ ÌÈ·Èί‰ Ï˘ ÈÓÂ¡‰ „˜Ù˙‰ ÏÚ ˙ÎÓÒ‰ ¨˙È¯„ÂÓ
ÂÏ˘ ‰È¯Â‡È˙‰ „ÂÒÈ· „ÓÂÚ‰ ÈË˙ÒȘ‰ Ô¯˜ÈÚ‰ ¨Í˘Ó‰· ÁÎÂÂÈ˘ ÈÙÎ ÆÈ˙ÂÓ‡‰
„È„¯Ù ȯˆÈÈ¢‰ Ô˘Ï·‰ Ï˘ ˙ÈËÒÈϯ¢¯ËÒ‰ ‰·˘ÁÓÏ ‰ÚÈ˙ÙÓ ‰˜ÈÊ ÌÈȘÓ
© ¯ÈÒÂÒ ‰„
Saussure
˙˘Ó˘Ó ÔÈÈ„Ú ¨ÌÊÈÏÓ¯ÂÙÏ ˜Â„‰ ¯˘˜ ‰¯Â˘˜‰ ¨ÂÊ ‰·˘ÁÓ Æ®
ÔÈ·‰Ï ¯˘Ù‡ ȇ˘ Ì‚ ‰Ó ¨È¢ÎÚ‰ ÈË˙Ò‡‰ ÁÈ˘‰ Ï˘ ÌÈ·Á¯ ÌȘÏÁÏ ‰‡¯˘‰ ¯Â˜Ó
ÏÚ ¯ÈÒÂÒ Ï˘ ͯ„‰–˙ˆ¯ÂÙ ‰·˘ÁÓÏ ‰Ó„· ¨ÍΠƉȄÚÏ· Â˙ÂÁ˙Ù˙‰ ÍÏ‰Ó ˙‡
¯Ê‚ Âȇ ˙È¯Âˆ‰ ‰„ÈÁȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ¨„¯·„Ïȉ ψ‡ Ì‚ ¨ÈÂ˘Ï‰ ÔÓÈÒ‰
‰ÈÒÁÈ ÍÂ˙Ó ¨¢È˜Ù‡¢ ÔÙ‡· ‡Ï‡ ¨È˙ÂÓ‡–ıÂÁ ÔÓÂÒÓ ‚ˆÈÈ ÍÂ˙Ó ¨¢ÈÎ‡¢ ÔÙ‡·
È˘ ÈÎ ¨ÔÈÈˆÏ ¯˙ÂÓÏ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡ ˙·ÈίӉ ˙ÂÈ¯Âˆ‰ ˙„ÈÁȉ ÏÂÏÎÓ ÌÚ
‰È¯Â‡È˙· ÌÈȘ‰ ÏË·Ӗ‡Ï‰ ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ·Èί‰ Ô΢ ¨‰Ê· ‰Ê ÌÈ¯Â˘˜ ÌÈÓÚˉ
˙ÈËÂÈÓÒ‰ ‰·˘ÁÓ‰ ÌÚ ‰¯Â˘È˜Ï ˙¯˘Ù‡‰ ˙‡ Á˙ÂÙ˘ ‰Ê ‡Â‰ „¯·„Ïȉ Ï˘
Æ˙ÂÓ‡‰Â ‰Ù˘‰ ÏÚ ‰˘„Á‰
Æ·È·È˘ه ÏÏÁ Ï˘ ÈË˙ÒȘ ¯Â¯ÈÚÎ ˙ÂÓ‡‰ ∫„¯·„Ïȉ
ȇ¯ ¨„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÈËÒÈχȄȇ‰Â ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ „ÓÓ· Ô„˘ ÈÙÏ
‡È‰ ‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ˙¯‰ˆÂÓ‰ ‰˙ÂÂÎ ¨ÈÏÏÎ ÔÙ‡· Ʒ¯˜Ó ¯˙ÂÈ ˙ˆ˜ ‰˙‡ ÔÁ· ÈÎ
© ¢ÚÙÂÓ¢ ÔÈ·Ï ¢‰¯Âˆ¢ ÔÈ· ÒÁȉ ¯Â¯È·
Erscheinung
Ï˘ ˙ÂÎÏ˘‰‰ ¯Â¯È· Ì‚ ÂÓÎ ¨®
„¯·„Ïȉ Ô΢ ¨‰ÚËÓ ˙ÂÈ‰Ï ‰ÏÂÎÈ ÂÊ ‰¯‰ˆ‰ Æ®≤≤∑ ßÓÚ© È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ‰Ê ÒÁÈ
‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ˙¯‰ˆÂÓ‰ ‰˙ÂÂÎ ¨‰˘ÚÓÏ Æ‰¯Âˆ· ¯˘‡Ó ÏÏÁ· ¯˙ÂÈ ‰·¯‰ ÔÈÈÂÚÓ
Æ˙ÂÓ‡· ÏÏÁ‰ ‚ˆÈÈ Ï˘ ÔÙ‡‰ ¯Â¯È· ‡È‰
‰˘ÚÓÏ „˜Ó˙Ó „¯·„Ïȉ Ï˘ ÂÈÈÚ ¨ÏÈÚÙ ÏÒÙÎ ∫‰¯‰·‰ ˙˘¯Â„ ÂÊ ‰ÚÈ·˜
ÂÈ˙ÂÂÎ˙ ¯˙È Ï΢Π¨‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙È˙‰Ӊ ‰ÂÎ˙‰ ˙‡ ÏÏÁ· ‰‡Â¯ ‡Â‰ ÆÏÏÁ·
ÏÏÁ¢Î ‰¯Âˆ‰ ˙‡ Â˙¯„‚‰ ‡È‰ ÍÎÏ ˙Â„Ú ÆÂ˙¯Âˆ Ì‚ ‰Ê ÏÏη ¨Â˙ÂÈÏÏÁÓ ˙¯ʂ
Æ®Ì˘© ÍÙ‰Ï ‡Ï ÏÏÁ‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˙¯„‚ÂÓ ‰¯Âˆ‰ ÈÎ ‰ÓÓ ÚÓ˙˘Ó˘ ¨¢ÌÁÂ˙Ó
͇ Ƈ˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙È˘ÂÁ‰ ˙Â˙ȉ‰ ¯Â‡È˙Ï „¯·„Ïȉ ˙‡ ˘Ó˘Ó ¢ÚÙÂÓ¢ ÁÂÓ‰
‚ˆÈȉ ˙Â˙ȉ ¯Â‡È˙Ï Ô‰Â ¨Èڷˉ ‡˘ÂÓ‰ ˙Â˙ȉ ¯Â‡È˙Ï Ô‰ Â˘Ó˘Ó ‡Â‰
ÔÈ·Ï ¨ÈÚ·Ë ‡˘ÂÓ Ï˘ ÚÙÂÓ ÏÚ ‰¯ÂÓ‰ ¨¢ÈÚ·Ë ÚÙÂÓ¢ ÔÈ· ÔÈÁ·‰Ï ˘È ÔÎÏ ÆÈ˙ÂÓ‡‰
ÆÈ˙ÂÓ‡ ‚ˆÈÈ Ï˘ ÚÙÂÓ ÏÚ ‰¯ÂÓ‰ ¨¢È˙ÂÓ‡ ÚÙÂÓ¢
5
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 5
ÒÁȉ ¯Â¯È·Î ¨˜ÂÈ„ ¯˙È· „¯·„Ïȉ Ï˘ Â˙ÂÂÎ ˙‡ ÔÈ·‰Ï ˙¯˘Ù‡Ó ÂÊ ‰¯‰·‰
Æ˯ٷ È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓÏ ÏÏÁ‰ ÔÈ· ÒÁȉ ¯Â¯È·Î ¨ÏÏη Èڷˉ ÚÙÂÓÏ ÏÏÁ‰ ÔÈ·
È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ÏÏÁ‰ ˙ÒÈÙ˙ ̇ ‡È‰ „¯·„Ïȉ ˙‡ ‰„ȯËÓ‰ ‰Ï‡˘‰
˜¯ ‡Ï ÈÎ ¨‡È‰ Â˙ÚË ¯˜ÈÚ ÆÈڷˉ ÚÙÂÓ‰ ˙ÂÚˆÓ‡· Â˙ÒÈÙ˙Ó ˙È˙Â‰Ó ‰¢
‰ȇ ÏÏÁ‰ ˙¯Î‰˘ ‡Ï‡ ¨Ú·Ë· Â˙ÒÈÙ˙Ó ˙È˙Â‰Ó ˙Ï„· ˙ÂÓ‡· ÏÏÁ‰ ˙ÒÈÙ˙˘
‚ˆÈÈ· ‰ÈÈÙˆ‰ ÔÓÊ· ÏÚÂÙ· Â˙·Î¯‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˜¯ ˙¯˘Ù‡˙Ó ‡È‰Â ¨ÔÂÈÒÈ‰Ó ˙˙È
¯Â·Ò ¨È„ÓӖ„ ÔÙ‡· ˙È˙˘¯· ÌÈËϘ ÌÈÈ˘ÂÁ‰ ÌÈÓ˘¯‰ ÈÎ ‰„·ÂÚ‰ ∫È˙ÂÓ‡‰
˜ÈÒ‰Ï ˘È ÔÎÏ ÆÔÂÈÒÈ‰Ó ˙Â¯È˘È ÏÏÁ‰ ˙ÒÈÙ˙ ˙‡ ˙¯˘Ù‡Ó ‰ȇ ¨„¯·„Ïȉ
ÏÈÎÓ‰ — È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ‡Ï‡ Âȇ˘ — „ÁÂÈÓ ÚÙÂÓ ¯ÂˆÈÈ È„È ÏÚ ÏÈÚÙ ÔÙ‡·
˘È ¨ÂÊ ‰ÚË ˜ÓÂÚÏ ˙„¯Ï È„Î Æ˙È·È˘ÈÈ·ÂÒ ‰‡È„ȇΠÏÏÁ‰ ˙‰˙‰Ï Ìȇ˙‰ ˙‡
¨˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ∫‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÌÈ‚¯‡Ó‰ ˙Â¯˜Ú‰ ˙˘ÂÏ˘ ÏÚ ·ÎÚ˙‰Ï
ÆÔÂÈÓ„‰Â ¨˙ÂÈ·È˘ه‰
‰·˘ÁÓ· „ÂÒÈ–Ô·‡ ‡È‰ ˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ ¨Ô¢‡¯‰ Ô‚¯‡Ó‰ Ô¯˜ÈÚÏ ¯˘‡·
ÔÈ· ˙È‚ÂÏÂÈÊÈÙ ‰Á·‰ ¯ÂˆÈÏ ÂÏ ˙¯˘Ù‡Ó˘ ÂÊ ‰˙Âȉ· ¨„¯·„Ïȉ Ï˘ ˙ÈË˙Ò‡‰
‰ÏÈ‚¯ ‰Èȇ¯ ÔÈ· ÔÈÁ·Ó „¯·„Ïȉ ÆÈڷˉ ÚÙÂÓ‰ ˙‡¯Ï È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ‰ ˙‡¯
¨ÔÈÚ‰ ˙ÚÂ˙ ‡ÏÏ ˙Á‡· ÒÙ˙ ‡˘ÂÓ‰ ‰·˘ ¨‰ÏÈ‚¯ ‰Èȇ¯Ï „‚È· ∫˙ÈË˙ÒȘÏ
˙‡ ÚÈÓ ‰Ùˆ‰ — ¯˙ÂÈ ‰·Â¯˜ Ë·Ó ˙„˜Ó ˙˘Á¯˙Ó‰ — ˙ÈË˙ÒȘ ‰Èȇ¯·
Æ„Á‡ Ë·ÓÓ ¯˙ÂÈ· ÒÙ˙ ‡˘ÂÓ‰ ÔÎÏ ¨ÂÈÈÚ
ÏÈ·˜Ó ÏÈ·Ò Ë·Ó ˙¯ˆÈÈÓ ¨¢‰˜ÂÁ¯ ‰Èȇ¯¢ ˙ÈÈÙ‡Ó‰ ¨˙˜Á¯Ӊ ˙‡¯‰ ˙„˜
‡˘ÂÓ‰ ˙ÒÈÙ˙ ˙‡ ¯˘Ù‡Ó ÔÎÏ ¨˙Ù˙Â˘Ó ‰„˜· „Á‡˙Ó Âȇ ¯˘‡ ¨ÌÈÈÈÚ‰ Ï˘
¨„ÈÁÈ ÈÂÓÈ„Ï Ì‚¯Â˙Ó‰ ¨„ÈÁÈ È„ÓӖ„ È˙ÂÊÁ Ì˘Â¯ ¯ˆÂ ÂÊ ‰Èȇ¯Ó Æ„Á‡ Ë·Ó·
˙Ï·˜˙Ó˘ ‰‡È„ȇ‰ ˙‡ Æ¢˜ÁÂ¯Ó ÈÂÓÈ„¢ ‡ ¢È¯Â˘ÈÓ ÈÂÓÈ„¢ ‰ÎÓ „¯·„Ïȉ˘
© ¢˙È˙ÂÊÁ ‰‡È„ȇ¢ ‰ÎÓ ‡Â‰ „ÈÁÈ ÈÂÓÈ„Ó
Gesichtsvorstellung
Æ®≤≥∞ ßÓÚ© ®
¥
˙ÓÂÚÏ
ÈÂ·‰ Ë·Ó ˙¯ˆÈÈÓ ¨®Ì˘© ¢‰·Â¯˜ ‰Èȇ¯¢ ˙ÈÈÙ‡Ó‰ ¨˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ ¨˙‡Ê
˙ÒÈÙ˙ ˙‡ ˙¯˘Ù‡Ó ‰ȇ ÍΠ¨˙Ù˙Â˘Ó ‰„˜· Ìȯ·Á˙Ó‰ ÌÈÈÂÒÎχ ÌȘ È˘Ó
ÍÂω ÌÈÈÈÚ‰ ˙Ú‰ ÍÂ˙ Ë·Ó‰ ˙‡ ÏÈÚÙ‰Ï ˘È ÔÎÏ Æ„ÈÁÈ È˙ÂÊÁ Ì˘Â¯· ‡˘ÂÓ‰
˙ÒÈÙ˙ ˙‡ ¯˘Ù‡È ÔÂÈÓ„· Ì„ÂÁȇ˘ ¨ÌÈÈ˙ÂÊÁ ÌÈÓ˘¯ ˙¯„Ò ¯ˆÂÂÈ˙˘ ÍÎ ¨·Â˘Â
˙„˜Ó Ï·˜˙Ó Ì˘Â¯ ÏÎ ¨‰ÚÂ˙· ˙‡ˆÓ ÌÈÈÈÚ‰˘ ¯Á‡Ó ÆÂ˙ÂÏÏη ‡˘ÂÓ‰
Ô¢ÏÓ ˙ÂÈË˙ÒȘ
kinesis
– ¨‰ÚÂ˙ ¨
aisthesis
Æ˙ÈÂÂÈ· ¨˙È˘ÂÁ ‰ÒÈÙ˙ ¨
¥
˙‰ʉ ∫ÌÈÈÓÈÂÈÒ ËÚÓÎ ÌÈ‚˘ÂÓ·Î ¢ÈÂÓÈ„¢·Â ¢‰‡È„ȇ¢· ˘Ó˙˘Ó „¯·„Ïȉ ÈÎ ¨¯ÈÚ‰Ï È‡¯
‰¯Âˆ· ˜¯Â · ˜¯ ÌÏ‚˙‰Ï ÏÂÎÈ ÔÎÂ˙ ÏÎ ÔÎÏ ¨„ÈÁȉ È˘Ù‰ ¯˘ÂΉ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰˘ ÍÎÓ ˙Ú·Â ̉ÈÈ·
̇ — ‰‡È„ȇ ‡Â‰ ÈÂÓÈ„Â ¨ÔÎÂ˙‰ ˙ÂÈ˙ÂÊÁ· ˘‚„ Ì˘ÂÓ Ì‡ — ÈÂÓÈ„ ‡È‰ ‰‡È„ȇ ÍÎ ÌÂ˘Ó ÆÈÂÓÈ„ Ï˘
¨Í‰ ÂÈȉ ËÚÓΠ̉ ÏÏÁ Ï˘ ÈÂÓÈ„Â ÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ÆÔÎÂ˙‰ Ï˘ È˯˜˜–‡Ï‰ „ˆ· ˘‚„ Ì˘ÂÓ
‰‡È„ȇ·˘ ¨Íη Èχ ıÂÚ ̉ÈÈ· „ÈÁȉ Ï„·‰‰ ÆÏÏÁ‰ Ï˘ È˙Ú„Â˙ ‚ˆÈÈÏ ÌÈÂÂÎ˙Ó Ì‰È˘Â
Æ˙Á‡ ˙„Á‡ ÏÏÎÏ ÌÈÈÂÓÈ„ Ï˘ ‰·Î¯‰Ï ÔÂÂÎ˙Ó „¯·„Ïȉ
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
6
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 6
·¯˜˙È ‰Ùˆ‰˘ ÏÎΠƇ˘ÂÓ Â˙‡ Ï˘ ÌÈÓ˘¯ ‰ÓΠ‰ÓÎ ÌȯˆÂ ÔÎÏ ¨˙¯Á‡ ˙‡¯
˙‡ ÆÂÒÙÂ˙Ï ÏÎÂÈ˘ È„Î ˜ÈÙ‰Ï ÂÈÏÚ ‰È‰È˘ ÌÈÓ˘¯‰ ¯ÙÒÓ Ï„‚È ÍÎ ¨‡˘ÂÓÏ ¯˙ÂÈ
ßÓÚ© ¢ÌÈÈÂÓÈ„ Ï˘ ÈÓÊ Ûˆ¯¢ „¯·„Ïȉ ‰ÎÓ ˙ÈË˙ÒȘ ‰Èȇ¯Ó Ï·˜˙Ó‰ ÈÂÓÈ„‰
‰Èȇ¯Ó Ï·˜˙Ó‰ ÈÂÓÈ„‰ ¨‰ÏÈ‚¯ ‰Èȇ¯Ó Ï·˜˙Ó‰ „ÈÁȉ ÈÂÓÈ„Ï „‚È· Æ®≤≤π
ÆÌÈ¢ ÌÈÈ˘ÂÁ ÌÈÓ˘¯ ÌÈÏÈÎÓ‰ ¨ÌÈÈÂÓÈ„ Ï˘ ˙·˜ÂÚ ‰¯„ÒÓ ·Î¯ÂÓ ˙ÈË˙ÒȘ
¢˙ÈË˙ÒȘ ‰‡È„ȇ¢ ‰ÂÎÓ ÈË˙ÒȘ‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰ Ûˆ¯Ó ˙Ï·˜˙Ó‰ ‰‡È„ȇ‰
©
Bewegungsvorstellung
Æ®Ì˘© ®
ÏÏΠͯ„· ƇˆÓ· Ôȇ˘ ËÚÓÎ ‰¯Â‰Ë ˙ÈË˙ÒȘ ‡ ‰¯Â‰Ë ‰ÏÈ‚¯ ‰Èȇ¯
‰Èȇ¯· „¯·„Ïȉ ˙‡ ÔÈÈÚÓ˘ ‰Ó ÆÔ‰È˙˘ Ï˘ ¯Á‡ ‡ ‰ÊÎ ÏȉÓ˙Ó ‰Èȇ¯‰ ˙·Î¯ÂÓ
ÌÈÓ‚¯˙ÈÓ‰ ¨‡˘ÂÓ‰Ó ÌÈÓ˘¯ Ï˘ ·˜ÂÚ Ûˆ¯ ˙¯ˆÈÈÓ‰ ¨ÔÈÚ‰ ˙ÚÂ˙ ‡È‰ ˙ÈË˙ÒȘ
˙Á‡ ˙¢Á¯˙Ó‰ — Âχ ˙ÂÏÂÚÙ È˙˘· ÆÂÏ˘ ÌÈ‰Ê È˙Ï· ÌÈÈÂÓÈ„ Ï˘ ˙·˜ÂÚ ‰¯„ÒÏ
˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ ˙˜¯ÙÓ — È‚ÂÏÂÎÈÒÙ‰ ¯Â˘ÈÓ· ‰ÈÈ˘‰Â È‚ÂÏÂÈÊÈÙ‰ ¯Â˘ÈÓ·
‰¯Â˘¯ËÒ ÔÂÈÓ„Ï ˙˜ÙÒÓ ¨ÂÓÓ Ï·˜˙Ó‰ È„ÓӖ„‰ ÈÂÓÈ„‰ ˙‡Â ‡˘ÂÓ‰ ˙‡
¨Íη ıÂÚ ˘Â„ÈÁ‰ Æ˙ÂÈ„ÓÓ–˙Ï˙ Ï˘ ‰ÎÏ˘‰Ï ÒÈÒ· ˙˘Ó˘Ó ¯˘‡ ¨˙È˙ÒÈÙ˙
¯„Ò‰ ÈÙÏ ˙·Î¯ÂÓ ˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰Ó ˙Ï·˜˙Ó‰ ˙È˙ÂÊÁ‰ ‰¯Â˘¯ËÒ‰˘
¯Â·Ò ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙¯ËÓ ÆÚÙÂÓ‰ ˜ÙÒÓ˘ ¯„Ò‰ ÈÙÏ ‡Ï ¨‰Èȇ¯‰ ˙˜ÙÒÓ˘
Ï˘ ‰¯ÈˆÈ‰ ˙‡ ¯˘Ù‡Ó‰ ¨ÈË˙ÒȘ‰ ˘ه‰ ˙‡ ÊίÓÏ ÌÈˆÚ‰Ï ‡È‰ ¨„¯·„Ïȉ
Æ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ‰‡È„ȇ
¢˙ÂÈË¯‰ȇ¢ ∫˙ÂÈ·È˘ه‰ ‡Â‰ ‡Ï‰ ¨È˘‰ Ô‚¯‡Ó‰ Ô¯˜ÈÚÏ ¯Â·Ú ˙ÚÎ
˙ÂÂÎ˙‰ ÔÈ· ‰Á·‰Ï „¯·„Ïȉ ˙‡ ÌÈ˘Ó˘Ó‰ ÌÈÁÂÓ „Óˆ ̉ ¢˙ÂÈ·È˘ه¢Â
È˯٠Ì‚¯˙ ÔÈÚÓ ‡Â‰ ‰Ê ÁÂÈÓ Æ˙ÂÈ˯˜˜‰ ÂÈ˙ÂÂÎ˙ ÔÈ·Ï ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙ÂˢÙÂÓ‰
¨®È‡ÈË‡˜ ÁÂÈÓ·© ‰ÚÙÂ˙‰ ÔÈ·Ï ÂÓˆÚÏ ‡Â‰˘Î ¯·„‰ ÔÈ· ‰¯Â‚˘‰ ‰Á·‰‰ Ï˘
‰¯˜Ó‰ ÔÈ·Ï ÌˆÚ‰ ÔÈ· ‡ ¨®ÈÂËÏÙ‡ ÁÂÈÓ·© È˘ÂÁ‰ ‰ÓÂÏÈ‚ ÔÈ·Ï ‰‡È„ȇ‰ ÔÈ· ‡
¢˙ÂÈË¯‰ȇ¢· ˙ÂÁÙ ‰·¯‰ ÔÈÈÂÚÓ „¯·„Ïȉ ¨Ï·Â˜ÓÏ „‚È· Æ®ÈÏËÂËÒȯ‡ ÁÂÈÓ·©
© ‰˙˘Ó È˙Ï·‰Â ˙ˢÙÂÓ‰ Â˙¯Âˆ· ¨È¯˜ ¨‡˘ÂÓ‰ Ï˘
Daseinsform
¯˙ÂÈ ‰·¯‰Â ¨®
–„Á‰ ÂÈÚÙÂÓ ÏÏ˘· ˙ÓÏÂ‚Ó ¯˘‡ ¨˙ÈÒÁȉ Â˙¯Âˆ· ¨È¯˜ ¨ÂÏ˘ ¢˙ÂÈ·È˘ه¢·
© ÌÈÈÓÚÙ
Wirkungsform
Æ®
¯˘‡ ¨ÈÓÚÙ–„Á‰ ÂÚÙÂÓ· ÌȯˆÂ‰ ÂÈÓ˘¯ ÏÎ ÍÒ ‡È‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙ÂÈ·È˘ه‰
¨ÌÈÈ„È˙Ú ÌÈӄ˜ ¨ÌȯÁ‡‰ ÂÈÚÙÂÓÓ Ì‚ ÂÓÎ ¨˙ÈË¯‰ȇ‰ Â˙¯ÂˆÓ Â˙‡ ÌÈÏÈ„·Ó
ÚÙÂÓ ÚÙÂÓ Ïη „ÈÓ˙Ó ÈÂÈ˘Ï ‰Â˙ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙ÂÈ·È˘ه‰ ÆÌÈÎÂÓÒ Ìȇ˘ÂÓÓÂ
¯˘˜‰‰ Ï˘ ÛÒÂÓ‰ ͯډ ˙ÈÁ·· ‰· ˙‡¯Ï ¯˘Ù‡ ¨ÂÊ ‰ÈÁ·Ó ƉÙˆ ‰Ùˆ ÏÎ ÌÚÂ
¨‰¯Â‡˙‰ ȇ˙Ï „ÁÂÈÓ· „¯·„Ïȉ ÔÂÂÎ˙Ó Íη Ƈ˘ÂÓ‰ ÔÂ˙ ·˘ ÈÓÚÙ–„Á‰ È˙ÂÊÁ‰
È˘ ‰Ê „ˆÏ ‰Ê ÁÈ ̇ ¨‰Ó‚Â„Ï ÆÌȯÁ‡ Ìȇ˘ÂÓÏ ÒÁÈ· ‡˘ÂÓ‰ ̘ÈÓÏ Ì‚ ͇
˜Â¯È‰ ∫̈ÚÂÈ Ì‰Ó „Á‡ ÏÎ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ — Ì„‡Â ˜Â¯È — ÌÈÓÈÏ˘Ó ÌÈÚ·ˆ
ÔÈ· Ú·Â È·È˘ه‰ ÌÎ¯Ú˘ ¨¯ÓÂÏ ¯˘Ù‡ ÔÎÏ ÆÌ„‡ ¯˙ÂÈ Ì„‡‰Â ˜Â¯È ¯˙ÂÈ ‰È‰È
7
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 7
˙ÈÒÁȉ ‰Èˆ‡ÂËÈÒ‰Ó ‡ÂÙ‡ Ú·Â ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ ÆÌ˙ÂÎÈÓÒÓ ¯˙ȉ
ÆÌȯÁ‡ Ìȇ˘ÂÓ ÌÚ ÂÈÒÁÈÓ ¨Ú˜Â˘Ó ‡Â‰ ‰·˘
ͯډ ÈÎ ÔÚÂË ¨Ë˘ÙÂÓ· ¯˘‡Ó ¯˙ÂÈ È˯˜˜· ÔÈÈÂÚÓ‰ ÔӇΠ¨„¯·„Ïȉ
ÂÈÎ¯Ú ÏÚ ¢ÌÈÈ·È˘ه ÌÈ˘‚„¢ ÍÈÏ˘‰Ï Ì‚ ÏÂÎÈ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ È·È˘ه‰
ÌÈÚ·˜‰ ÂÈÈÈÙ‡ÓÏ ÍÂÙ‰Ï Û‡ Âχ ÌÈ˘‚„ ÌÈÏÂÎÈ ÌÈÓÈÂÒÓ Ìȯ˜Ó· ÆÌÈÈË¯‰ȇ‰
‰ȇ ˙È·È˘ه‰ ‰¯Âˆ‰˘ ¯Â·Ò „¯·„Ïȉ˘ ˜¯ ‡Ï ¨¯ÓÂÏÎ Æ®≤≥¥ ßÓÚ© ‡˘ÂÓ‰ Ï˘
ÂÊ ÆÌÈÈ˙˘‰ ÔÈ· Ϸ˜Ӊ ÒÁȉ ˙‡ ÍÙ‰ Ì‚ ‡Â‰˘ ‡Ï‡ ¨˙ÈË¯‰ȇ‰ ‰¯Âˆ‰Ó ˙¯Ê‚
ÍÂ˙Ó ¨‰· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ ˙‡ ÌÈˆÚ‰Ï ∫˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ Â˙Ú„Ï
ÌÓ‡ ÌÈÓÏÂ‚Ó ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú ÆÌÈÈ·È˘ه· ÌÈÈË¯‰ȇ‰ ÂÈÎ¯Ú ˙¯Ó‰
ÌÈÈ˙ÂÊÁ Ìȇ˙ ¯ˆÈÈ· ÌÓÈˆÚ‰Ï ÏÂÎÈ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ͇ ¨ÈÚ·Ë ÔÙ‡· Ìȇ˘ÂÓ·
ÆÍÎÏ ÌÈ˘¯„‰ ÌÈ„ÁÂÈÓ
ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ Èڷˉ ÚÙÂÓ‰Ó ıÏÁÏ ˘¯„ ÔÓ‡‰ ¨ÔΠ̇
ÂÓÓ ˙Ï·˜˙Ó‰ ‰‡È„ȇ‰ ˙‡ ÍÂىϠ¨ÌÈÙÒÂ ÌÈÎ¯Ú ¯ˆÈÈÏ ¨Â· ÌÈÓÏÂ‚Ó ¯·Î˘
ÏÏÎÏ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙ÈË¯‰ȇ‰ ‰¯Âˆ‰ ˙ÒÓ‰ È„È ÏÚ ˙‡Ê ÏΠƢÌÈ˘ه Ï˘ ‰‡È„ȇ¢Ï
ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίÚÏ ˙Â˘È‚¯ Á˙ÙÏ ˘¯„ ÔÓ‡‰ Æ®Ì˘© ¢ÌÈ˘ه Ï˘ ÈÒÁÈ Í¯ÚÓ¢
‡˘ÂÓ‰ ˙¯˘Ú‰ ÆÌÈÈË¯‰ȇ‰ ÂÈÎ¯Ú ˙‡ ¯ÈÎ‰Ï ˘¯„‰ ÔÚ„ÓÏ „‚È· ¨‡˘ÂÓ‰ Ï˘
¨˙ÈË¯‰Â˜ ˙ÂÈ‚¯Â‡·Â ˙»ÈÁ ˙¢ÂÁ˙· Â˙‡ ˙‡ÏÓÓ ˙ÂÈ·È˘ه· ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰
˜¯ ‡Ï‡ ¨ÂÏ˘ ˙ÂÈË¯‰ȇ· ˙ÓÏÂ‚Ó ‰ȇ ‡˘ÂÓ‰ ˙ÂÓÏ˘ ¨„¯·„Ïȉ ˙Ú„Ï Ô΢
Æ®≤≥µ ßÓÚ© È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ‰ÚÈÙÂÓ‰ ¢ÌÈ˘ه Ï˘ ‰¯Âˆ·¢
˙ÚÎ ¯Â·Ú ¨˙ÂÈ·È˘ه‰Â ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ Ï˘ ÌÈ‚¯‡Ó‰ ˙Â¯˜Ú‰ ¯‰·Â‰˘Ó
‰ÒÈÙ˙Ï È‡¯Á‡‰ ¯˘ÂΉ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰ ∫ÔÂÈÓ„‰ ‡Â‰ ‡Ï‰ ¨È˘ÈÏ˘‰ Ô‚¯‡Ó‰ Ô¯˜ÈÚÏ
Âχ Ï˘ ¯ÓÂÁ Ϙ ¨Èڷˉ ÚÙÂÓ· ÌÈÓÏ‚Ӊ ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίډ Ï˘ „·ÈÚÏÂ
ÍÓÒ–ÏÚ Âχ ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú ÒÂÙ˙Ï Ï‚ÂÒÓ ÔÂÈÓ„‰ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ· ÌÈÓÏ‚Ӊ
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ˘ ȄΠƯ·Ú· ÒÙ˙ ‡Â‰˘ ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÓ˘¯ ¯‚‡Ó ÌÚ Ì˙‡Â¢‰
ÔÓ‡‰ ÏÚ ∫ÌÂÈÓ„· ˘Ó˙˘‰Ï ‰Ùˆ‰ ÏÚ Ì‚Â ÔÓ‡‰ ÏÚ Ì‚ ¨˙ÂÚÓ˘Ó–¯· ‰È‰È
‚ˆÈÈ· ‰˙‡ ÌȈÚÓ ‡Â‰˘Î ¨Ú·Ë· ˙ÂÈ·È˘ه‰ ȉÈÊ· ÂÂÈÓ„ ˙‡ ÏÈÚÙ‰Ï
ÌÈÓÏ‚Ӊ ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίډ ˙‡ ÂÂÈÓ„ ˙¯ÊÚ· ˙ÂÏ„Ï ‰Ùˆ‰ ÏÚ ÆÈ˙ÂÓ‡‰
˙‡ ˙‚ˆÈÈÓ ˙ÂÓ‡‰ ¨„¯·„Ïȉ ÔÚÂË ¨Ú·Ë‰ ˙‡ ¯˘‡Ó ¯˙ÂÈ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ·
Æ®≤≥∂ ßÓÚ© ¢ÔÂÈÓ„· „·ÂÚ¢ ¯˘‡ ¨ÔÓ‡‰ Ï˘ ¢˛È·È˘ه‰¸ ˙¯ˆ‰ ÌÏÂÚ¢
∫ÂÈ„ÁÈ ‰· ÌÈÏÚÂÙ ‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÌÈ‚¯‡Ó‰ ˙Â¯˜Ú‰ „ˆÈÎ ÔÁ· ˙ÚÎ
˙ÂÂÎ˙ È˙˘ ˘È ¨Â˙ÚËÏ ¨ÏÏÁÏ ÆÏÏÁ‰ ˙‡ ¯˜ÈÚ· ¯˜ÂÁ ¨¯ÂӇΠ¨„¯·„Ïȉ
ßÓÚ© ¢˙È·Á¯Ó ˙ÂÈ΢Ӊ¢Î ÏÏÁ‰ ˙‡ ¯È„‚Ó ‡Â‰ ÔÎÏ Æ‰ÚÂ˙ ˙ÂÈ΢Ӊ ∫˙ÂÈÊίÓ
‰Ú‰ ¨ÔÈÚ‰ Ï˘ ˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰ÚÂ˙‰ ÍÂ˙Ó Â˙·Î¯‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ¯ˆÂ ÏÏÁ‰ Æ®≤≥∑
Æ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ‰‡È„ȇ ÏÏÎÏ Ô˙‡ ˙„Á‡Ó ¨‰ÈÈ˘Ï ˙Á‡ ˙ÈË˙ÒȘ ÒÂÁÈÈ ˙„˜Ó
ßÓÚ© ¢Â˙‡ ··ÂÒ‰ ڷˉ ÍÂ˙Ï ˙ÈÏÏÁ ˙ÂÚ„ÂÓ ÌÈÂÂË¢ ¨„¯·„Ïȉ ÔÚÂË ¨¢ÂÁ‡¢
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
8
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 8
ÈÙÎ ÏÏÁ‰ Ï˘ ‰·‰Ï ¯˙ÂÈ ¨ÏÏη ÏÏÁ‰ ˙·‰Ï ˙ÂÁÙ ¯˙ÂÁ „¯·„Ïȉ ͇ Æ®≤≥π
¯ÂˆÈÈ È„È ÏÚ ¢‰‡¯Ï ÏÏÁ‰ ˙‡ ÍÂىϢ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ ˙¯ËÓ ∫˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ ‡Â‰˘
˙¯ÈˆÈÏ ‰Ùˆ‰ ˙‡ ÔÂÂÎÓ ¨ÈË˙ÒȘ‰ ˘ه‰ ˙‡ ÔÂÂÎÓ· ÌȈÚÓ‰ „ÁÂÈÓ ÚÙÂÓ
Æ®Ì˘© ÂÓÓ ÌȘÙÂÓ‰ ÌÈÈË˙ÒȘ‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰ Ûˆ¯Ó ˙ÈÏÏÁ ‰‡È„ȇ
‡˘ÂÓ‰ ˜Â¯ÈÙ È„È ÏÚ ˙ÈÏÏÁ ‰‡È„ȇ ¯ˆÈÈÓ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÈÎ ¨¯Â·Ò „¯·„Ïȉ
ÌÈÈÂÓÈ„¢ Ï˘ ‰¯„Ò ‰Ùˆ· ÌȯˆÂÈ ¯˘‡ ¨ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó ˙¯„ÒÏ Â· ‚ˆÂÈÓ‰
Ë·Ó· ÂÒÙ˙ÈÈ˘ ÍÎ ¨Âχ· Âχ ÌÈÁˢӉ ˙‡ „È‚‰Ï È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ Æ¢ÌȘÁ¯Ó
Æ˙Á‡ ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ˙ÂÓÏ˘ ÏÏÎÏ Ì„Á‡˙˘ ¨Ì‰ÈÈ· ˙ÈË˙ÒȘ ‰ÚÂ˙ ¯ˆÂÈ˘ „¯Ù
¯ˆÂ‰ ¨ÚÂËȘ ÔÈ· Á˙Ó ÌÈÈ˜Ï ˘¯„ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨ÏÏÁ Ï˘ ÂÊ ‰‡È„ȇ ¯¯ÂÚÏ È„Î
‰ÚÂ˙‰Ó ˙¯ˆÂ‰ ¨˙ÂÈ΢Ӊ ÔÈ·Ï ¨ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó ˙¯„ÒÏ Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ˙¯È·˘Ó
¯ˆÂ˙¢ ¯Â˙· Æ¢ÈÏÏÁ ͯڢ ˙¯ˆÈÈÓ Âχ· Âχ ÌÈÁˢӉ ˙„‚‰ Æ̉ÈÈ· ˙ÈË˙ÒȘ‰
ÆÂÏÂÎ ‚ˆÈÈ· ÁÙ ˙˘ÂÁ˙ ¯¯ÂÚÓ˘ ‡Â‰ ‰Ê ÈÏÏÁ Í¯Ú ¨®Ì˘© ¢ÌÈ„‚ÂÓ ÌÈËÓχ Ï˘
Ï˘ ‰Á‰‰ ∫ıÚ ÂÈÏÚ ÁÓˆ˘ ¯Â˘ÈÓ Ï˘ È˙ÂÓ‡ ‚ˆÈÈ ‡È·Ó „¯·„Ïȉ ‰Ó‚„Ï
‰ÓȈÚÓ ‰ÊÏ ‰Ê ÌÈ„‚ÂÓ˘ ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó È˘· ÈÎ‡‰ ıډ ȘÙ‡‰ ¯Â˘ÈÓ‰
˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰ÚÂ˙‰ Æ¢˙ÈÏÏÁ ‰ÈÁ·Ó ÌÈÏÈÚÙ¢Ï Ì˙‡ ˙ÎÙ‰ Ì˙ÂÈ„ÓÓ–˙Ï˙ ˙‡
¨Â˙ÂÏÏη ‚ˆÈȉ Ï˘Â „¯Ù· ÁË˘Ó ÏÎ Ï˘ ÏÏÁ‰ ˙˘ÂÁ˙ ˙‡ ‰ÓȈÚÓ Ì‰ÈÈ·
Æ®≤¥±≠≤¥∞ ßÓÚ© ¢Í˘Ó˙Ó È˙„Á‡ ÁÙ¢ ÔÈÚÏ ‰ÚȈ‰·
Ï„ȷ· ÂÚÈÈÒ· ÂÏ˘ ÈÏÏÁ‰ ͯÚÏ Ì¯Â˙ ÁˢÓ ÁË˘Ó ÏÎ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ
ÔÂÈÓ„‰ Æ˙ÂÈË˙ÒȘ ÒÂÁÈÈ ˙„˜Ï Ô˙ÎÈÙ‰·Â ˙„¯Ù ˙ÂÈ˙ÂÊÁ ˙„ÈÁÈÏ ÌÈÁˢӉ
¨Â˙¯ÊÚ·˘ ¨ÈË˙ÒȘ ‰ÊÈÁ‡ ¯˙‡Î Áˢӷ ÌÏ‚Ӊ È·È˘ه‰ ͯڷ ˘Ó˙˘Ó
Æ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ˙„Á‡Ï ÌÈÁˢӉ ÏÏÎ ˙‡ „Á‡Ó ‡Â‰ ¨ÌÈÙÒÂ ‰ÊÈÁ‡ ȯ˙‡ ˙¯ÊÚ·Â
Ô¢‡¯‰ ·Ï˘‰ ∫ÔÂÈÓ„‰ ȇ¯Á‡ ̉È˘Ï˘ ¨ÌÈ·Ï˘ È˘· ˘Á¯˙Ó ÏÏÁ‰ ˙‡È„ȇ ¯Â¯ÈÚ
Æ˙ÈË˙ÒȘ ÒÂÁÈÈ ˙„˜Ï ÍÙ‰˘ ¨„ÈÁȉ ÁˢӉ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ ˙ÒÈÙ˙ ‡Â‰
–„‰ ÌÈÁˢӉ Ï˘ ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ÒÂÁÈȉ ˙„˜ ÏÂÏÎÓ „ÂÁȇ ‡Â‰ È˘‰ ·Ï˘‰
¯ˆÂ‰ ÏÏÁ ‡Â‰ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ¯¯ÂÚÓ‰ ÏÏÁ‰ Æ˙Á‡ ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ˙ÂÓÏ˘Ï ÌÈÈ„ÓÓ
ÆÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú Ï˘ ÈË˙ÒȘ „ÂÁȇ È„È ÏÚ ¨ÔÂÈÓ„·
ÆÔÂÈÓ„· Â˙ÒÈÙ˙· ˜¯Â ¨˙ÂÓ‡· ‚ˆÈÈ· ˜¯ ‰‡¯Ï ÍÙ‰ ¨„¯·„Ïȉ ¯Â·Ò ¨ÏÏÁ‰
Ô‰ ȇ¯Á‡ ‡Â‰ ∫„ÁÈ Ì‚ ˙È·È˘ه‰Â ˙ÈË˙ÒȘ‰ ˙ÂÏÈÚÙ‰ ˙‡ ÂÎÂ˙· ÊÎ¯Ó ÔÂÈÓ„‰
ÌÈίډ ˙ÒÈÙ˙Ï Ô‰Â ¨˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰Ó ÌȘÙÂÓ‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰ ˙¯„Ò „ÂÁȇÏ
ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈÓ˘¯‰ ˙‡ ¯‚‡ Ì‚ ÔÂÈÓ„‰ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ· ÌÈÓÏ‚Ӊ ÌÈÈ·È˘ه‰
˙ÂÈÏÏÁ‰ ˘ه Ɖ·Î¯‰ ˙ÏÂÎÈ Ô¯ÎÈÊ ¯˘ÂÎ Ì‚ ÂÏ ˘È Ô΢ ¨‰Ê „‚Î ‰Ê Ì„ÈÓÚÓÂ
ÏÏÎÏ ˙ÈË˙ÒȘ ‰¯Â˘¯ËÒ· ¯Â‚‡‰ È·È˘ه ÔÎÂ˙ Û¯Ȉ·˘ ÛÒÂÓ‰ ͯډ ‡Â‰
ÒÂÁÈÈ ˙„˜ Ì˘Ó˘· ‰Èȇ¯‰ ˙‡ ÌÈψÙÓ ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίډ ∫˙„Á‡
Ô‰Ó ÌÈÏ·˜˙Ó‰ ÌÈÈ„ÓӖ„‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰ ˙¯„Ò ˙‡ „Á‡Ó ÔÂÈÓ„‰Â ¨˙ÂÈË˙ÒȘ
Ɖ‡È„ȇΠ· ˙ÓÏ‚Ӊ ¨˙Á‡ ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ˙ÂÓÏ˘Ï
9
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 9
ÔÎÂ˙ Ï˘ ˙È‡ÓˆÚ ‰ÎÏ˘‰Ó Ì‚ ˙¯ˆÂ ¨˙Ú¯ÎÓ ‰„˜ ÂÊ ¨˙ÈÏÏÁ‰ ‰‡È„ȇ‰ ͇
‰ȇ¢ ¨„¯·„Ïȉ ÔÚÂË ¨¢‰Èȇ¯‰¢ ∫È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È·È˘ه
ÈÎÓ‰ ÈÂÓÈ„‰ ˙‡ ÍÂÙ‰Ï ÔÂÈÓ„‰ ÏÂÎÈ ÔÂÈÒÈ‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˜¯ Ɖ¯Â‰Ë ˙ÈÎÓ ‰ÏÂÚÙ
ÌÈÎ˙‰ ¯‚‡ÓÏ ‡È‰ ¢ÔÂÈÒÈ¢· ‰ÂÂΉ Æ®≤≥∂ ßÓÚ© ¢ÈÏÏÁ ÈÂÓÈ„Ï ˙È˙˘¯·
˜¯ ‡Ï ÔÂÈÓ„‰ ¨ÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ¯¯ÂÚÏ È„Î ¨¯ÓÂÏÎ ÆÔÂÈÓ„· Ìȯ‚‡‰ ÌÈÈ·È˘ه‰
ÌȯÚÙ ÌÈÏ˘Ó ‡Ï‡ ¨ÂÓˆÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ‰‰ÊÓ ‡Â‰˘ ˙ÂÈ·È˘ه· ˘Ó˙˘Ó
˜¯ ÈÎ ¯Â·Ò „¯·„Ïȉ ¨ÍÎÓ ¯˙ÂÈ ÆÂÓˆÚ Ï˘Ó ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ˙ ˙ÎÏ˘‰·
È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ‰ Ï˘ ‰Èȇ¯Ï ÏÏη ‰Èȇ¯Ï ˙ÂÚÓ˘Ó ˙˙È ÂÊ ‰ÎÏ˘‰ ˙ÂÚˆÓ‡·
˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ Ì‚¯˙Î ‚Ȉ‰Ï ¯˘Ù‡ „¯·„Ïȉ Ï˘ Â˙ÚË ·Ï ˙‡ Æ˯ٷ
ÔÚÂË ¨ÂÏ˘ ˙‡Ȅȇ‰Ó ÔÈËÂÏÁÏ ¯ËÙÈ‰Ï ÌÈÏ‚ÂÒÓ Âȇ ÆÔÂÈÓ„‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ‰Èȇ¯Ï
Æ®≤≥∑ ßÓÚ© ˙‡¯Ï ÌÈÏ‚ÂÒÓ Â‡ Ô˙ÂÚˆÓ‡· ˜¯˘ ÔÂÂÈÎ ¨„¯·„Ïȉ
¨ÏÏη ڷˉ Ï˘Â Ë¯Ù· ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙È˙‰Ӊ ‰ÂÎ˙‰ ‡Â‰ ÏÏÁ‰ ¨„¯·„Ïȉ ÈÙÏ
ÔÂÂÈÎ ¨‰Èȇ¯Ï Ô˙È Âȇ ÈË¯‰ȇ‰ ÏÏÁ‰ ͇ ÆÂ˙‡¯Ï ‡È‰ ‰Èȇ¯‰ ˙ÈÏÎ˙ ÔÎÏÂ
È·È˘ه‰ ÏÏÁ‰ ‡Â‰ ‰Èȇ¯Ï Ô˙È˘ ÏÏÁ‰ ÆÔÂÈÓ„‰ ·Â¯ÈÚ ˙‡ ˙˘¯Â„ ‰ȇ Â˙Èȇ¯˘
ÍÂ˙Ó ‰Â‰˙Ó‰ ¨ÔÂÈÓ„‰ Ï˘ ȇȄȇ ˘¯ËÒ˜ Â‰Ê Æ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰ ¨˘ÙÂÓ‰Â
Â˙‡ ‰·˘ ¨‰ÚÂ˙· ÔÈÈÙÂ‡Ó ÍÎÈÙÏ ¨ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ˙ ÔÈ· ˙ÈË˙ÒȘ ‰ÚÂ˙
ÆÂÎÂ˙Ï ˙ÎÏ˘ÂÓ˘ ¨˙ÂÈ·È˘ÈÈ·ÂÒ·Â ¨‰˘ÚÓÏ ‰Îω
ÌÈίډ ÔÎÏ ¨˙ÈËÈÓ„‰ ‡È‰ ˙ÂÈË¯‰ȇ‰ ¨„¯·„Ïȉ ¯Â·Ò ¨Èڷˉ ÚÙÂÓ·
ÌÈίډ ÔÎÏ ¨˙ÈËÈÓ„‰ ‡È‰ ˙ÂÈ·È˘ه‰ ¨È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ· ÆÌÈȯ˜Ó · ÌÈÈÏÏÁ‰
ÔÂÈÓ„‰ Æ¢˜ÓÂÚ‰ ÍÂ˙Ï ÔÂÈÓ„‰ ˙‡ ¯Â¯‚Ï¢ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ÆÌÈÈÁ¯Î‰ · ÌÈÈÏÏÁ‰
Æ®≤¥¥≠≤¥≥ ßÓÚ© È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ¯ˆÂ˘ ˜ÓÂÚÏ ˙ÂÓ„˜˙‰ È„È ÏÚ ÏÏÁ‰ ˙‡ ÒÙÂ˙
‰¯Â˘¯ËÒ· È·È˘ه ÔÎÂ˙ „ÂÁȇ ¯ÂӇΠ‡Â‰ ÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ¯Â¯ÈÚÏ È‡˙‰
˜ÓÂÚ‰ ÍÂ˙Ï ÔÂÈÓ„‰ ˙‡ ¯Â¯‚Ï ‰ÓÈ˘Ó‰ ˙ÏËÂÓ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÔÎÏ Æ˙ÈË˙ÒȘ
̈·Ș ¨Â· ÌÈ‚ˆÂÈÓ‰ Ìȇ˘ÂÓ‰ ÈÚÙÂÓ Ï˘ ˙ÂÈ·È˘ه‰ ˙ÓˆÚ‰ È„È ÏÚ
‰ÓÏÈ„‰ ¨ÈË˙ÒȘ ÚÂËȘ ·ÈÈÁÓ ÏÏÁ‰ ¯Â¯ÈÚ˘ ÔÂÂÈÎ Æ˙ÈË˙ÒȘ ‰ÈˆÈÊÂÙÓ˜·
Ïη ¨ÈË˙ÒȘ ψÈÙ ‰ÙÎÈ˘ ¢ÈÁË˘Ó Ì˘Â¯¢ ¯ÂˆÈÏ „ˆÈÎ ‡È‰ ÔÓ‡‰ Ï˘ ˙ÈÎˉ
Æ®≤¥∂ ßÓÚ© ˙ÈÂȈÈÊÂÙÓ˜ ˙ÂÈË¯‰Â˜ ÏÚ ¯ÂÓ˘È ˙‡Ê
˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ ˙‡ ÍÂÙ‰Ï È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ¨˙ÈË˙ÒȘ ‰ÈÁ·Ó
ÌÈÁË˘Ó ˙¯„ÒÏ Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ ˙‡ ˜¯ÙÏ ÂÈÏÚ ÍÎ Ì˘Ï Æ˙ÈÁ¯Î‰Ï ˙ȇ¯˜‡Ó
˙‡ ËÂÏ˜Ï ÔÂÈÓ„‰ ÏÚ ÆÔÁ·ÂÓ È·È˘ه ÔÎÂ˙ ÌÎÂ˙· ÌÈÊίÓÓ‰ ¨ÌÈÈ„ÓӖ„
˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ‰‡È„ȇ ÏÏÎÏ Ì„Á‡Ï ¨ÌÈÁË˘Ó‰Ó ÌÈÏ·˜˙Ó‰ ÌÈÈ„ÓӖ„‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰
ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó Ï˘ ˙·˜ÂÚ ‰¯„Ò ÏÈÎ‰Ï ‡ÂÙ‡ ·ÈÈÁ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Æ˙Á‡
ÔÂÈÓ„‰Â ¨Â˙·È·Ò·˘ ÌÈÁˢÓÏ Â˙„‚‰ È„È ÏÚ ÁÙ ˘Î¯ „ÈÁȉ ÁˢӉ ÆÌÈÁ·ÂÓ
Æ˙Á‡ ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ‰˘˜Ó ÏÏÎÏ ÌÈÁˢӉ ˙‡ „Á‡Ó
ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίډ ˙‡ ËÈÏ·‰Ï È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ¨˙È·È˘ه ‰ÈÁ·Ó
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
10
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 10
¨ÂÊ ‰¯ËÓ ˙‚˘‰Ï ˙˜ÈÎË Ï˘ ‰¯„Ò ‰ÂÓ „¯·„Ïȉ Æ· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ· ÌÈÓÏ‚Ӊ
ÏÚ Æ®≤µ∞≠≤¥∂ ßÓÚ© ˙ÂÈÈÈÙ‡ ˙¯ÂËÒ˜Ë ˙˘‚„‰Â ¨‰ÈˆÈÊÂÙÓ˜ ¨‰¯‡‰ È‚ÂÒ Ô‚Î
‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙ÈË¯‰ȇ‰ ‰¯Âˆ‰ ÏÚ ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú ˙ÂÙÎÏ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
ÚÙÂÓ ‰ÂÂ˘Ó „¯·„Ïȉ ÆÈڷˉ ÂÚÙÂÓ· ˙ÚÏ·ÂÓ‰ ˙ÂÈ·È˘ه‰ ˙ÓˆÚ‰ ˙ÂÚˆÓ‡·
¨Ìȇ˘ÂÓ‰ Ï˘ ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίډ Û¢ÈÁ ∫‰ÂÓ˙· ‚ˆÈÈ ÌÚ ÛÂ Ï˘ ÈÚ·Ë
‰˜Ó ¨ÌÈ„‚ÂÓ ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó Ï˘ ‰ÈˆÈÊÂÙÓ˜· È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ÌȈ·Â˜Ó‰
˙ÂÎʉ ‰Â˙ ÔÓ‡Ï ÂÊ ‰ÈÁ·Ó Æ®≤¥∞ ßÓÚ© Èڷˉ ÌÚÙÂÓÓ ¯„Ú‰ ÈÏÏÁ Í¯Ú Ì‰Ï
Ï˘ ˜ÂÈ„‰ ˙„ÈÓ· „„Ó Âȇ Â¯˘Î ∫ÌÈÈϯ¢¯ËÒ‰ ÂÈίˆÏ ڷˉ ˙‡ ˙ÂÂÚÏ
ÌÈίډ ˙‡ Û¢ÁÏ ˙È·ÈËÓ¯ÂÙ‰ ˙ÏÂÎÈ· ‡Ï‡ ¨Ú·Ë‰ Ï˘ ˙ÈËÓÈÓ‰ ‰¯ÈÒÓ‰
ÆÂ˙¯ÈˆÈ· ÌÈÈϯ¢¯ËÒ ÌÈ·ÈίΠ̉· ˘Ó˙˘‰Ï ¨Ú·Ë· ÌÈÈÏÏÁ‰
‡˘ÂÓÏ ËÈÏ·˙‰ ˙‡ ‰Ó„Ó „¯·„Ïȉ ∫ËÈÏ·˙‰ ‡Â‰ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ˙ÙÂÓ‰
ËÈÏ·˙‰ ÆÂÏ˘ ¯˙ÂÈ· ÌÈËÏ·‰ ˙ˆ˜‰ È˘Ï ÌÈ„ÓˆÂÓ‰ ¨˙ÈÎÂÎÊ ˙ÂÁÂÏ È˘ ÔÈ· ÌÂÁ˙‰
ÌÎÂ˙·˘Î ¨‰Ê ȯÁ‡ ‰Ê ÌÈ·ˆÂÓ‰ ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó È˘ ÏÚ· È˙ÂÓ‡ ÌÂÈ„ÓÎ —
≠≤µ± ßÓÚ© ˜ÓÂÚ‰ ÍÂ˙Ï ÔÂÈÓ„‰ Ï˘ ˙È·¯Ó‰ ˙ÂÓ„˜˙‰‰ ˙‡ ¯˘Ù‡Ó — ‡˘ÂÓ‰ Ú·ËÂÓ
Æ®≤∂∞
˙‡ ˙ÂÏ‚Ï ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ∫‰Ê ˙‡ ‰Ê ÌÈ˙Ó ÏÏÁ ˙ÂÓ‡ ¨„¯·„Ïȉ ¯Â·Ú·
¯ˆÈÈÏ ÔÂÈÓ„‰ ˙‡ ¯¯ÂÚÏ ˙ÏÂÎȉ ÌÓ‡ ˘È Ú·ËÏ Æ˙ÂÓ‡‰ ͯ„ ‰Ï‚ ÏÏÁ‰Â ¨ÏÏÁ‰
ÚÙÂÓ ¯ÂˆÈÈÏ ÚÈ¯Ù‰Ï ÏÂÎÈ˘ ‰Ó ÏÎÓ Ú·Ë‰ ˙‡ ˙¯‰ËÓ ˙ÂÓ‡‰ ͇ ¨˙ÈÏÏÁ ‰‡È„ȇ
¨ÈÁ¯Î‰Ï ÏÏÁ‰ ¯Â¯ÈÚ ˙‡ ÍÂÙ‰Ï È„Î Æ®≤¥≤ ßÓÚ© ÈÁ¯Î‰Ï ÏÏÁ‰ ¯Â¯ÈÚ ˙‡ ÍÙ‰‰
¨ÌÈÈ„ÓӖ„ ÌÈÁË˘Ó ˙¯„ÒÏ Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ ˙‡ ˜¯ÙÏ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ
ÈË˙ÒȘ Ï„ȷ· ‰˘Ú ˜Â¯ÈÙ‰ ÆÈ„ÓÓ–˙Ï˙ ‰·ÓÎ ˘„ÁÓ ÂÎÈ˙‰Ï ÔÂÈÓ„Ï ¯˘Ù‡ÏÂ
ÌÈίډ ˙ÓˆÚ‰ ͯ„ ‰ÈˆÊÈ˯˜˜ Ìȯ·ÂÚ˘ ¨ÌÈÁË˘Ó ˙¯„ÒÏ ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘
¨‰ÊÓ ‰Ê ÌÈÁˢӉ ˙ÂÏ„· ˙‡ ‰ËÈÏ·Ó ÂÊ ‰ÓˆÚ‰ Æ̉· ÌÈÓÏ‚Ӊ ÌÈÈ·È˘ه‰
ÈÏÎÎ ÈË˙ÒȘ‰ Ï„ȷ‰ Æ˙ÂÈË˙ÒȘ ÒÂÁÈÈ ˙„˜ ˘Ó˘Ï ̯˘ÂÎ ˙‡ ‰¯È·‚Ó ÍηÂ
‚ˆÈȉ ˜¯ÙÓ Ì‰·˘ ÌÈÚˆÓ‡‰ ̉ ¨ÈÎÂ˙ ÈÏÎÎ ˙È·È˘ه‰ ‰ÈˆÊÈ˯˜˜‰Â ¨È¯Âˆ
¨˙¯ÊÂ·Ó ˙È„ÓӖ„ ‰¯Â˘¯ËÒ ‰· ‡Â‰ ÌÎÂ˙Ó ¨Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ ˙‡ È˙ÂÓ‡‰
‡˘ÂÓ‰ ˜Â¯ÈÙ Æ˙È„ÓÓ–˙Ï˙ ‰‡È„ȇΠÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ˘„ÁÓ ‰˙Î˙‰Ï ˙¯ÒÓ˙Ó‰
ÔÂÈÒÈ‰Ó ‡Ï ¨Ì„‡Ï ‰˘È‚ ‰ȇ ‰ÓˆÚÏ˘Î Â˙ÂÈÏÏÁ˘ ÔÂÂÈÎ ¨ÈÁ¯Î‰ ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰
ÆÔÂÈÓ„· ÏÚÂÙ· ‰˙ÈÈ·‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˜¯ ‰¯Î‰Ï ˙˙È ‡È‰Â ¨‰·˙‰Ó ‡ÏÂ
˙ÈÈ·‰·˘ Íη ‰¯Î‰‰ ÆÌÈÈË¯‰ȇ‰ ÂÈÎ¯Ú Ô„·‡Ï ̯‚ ˙ÂÓ‡‰ È„È ÏÚ ÏÏÁ‰ ÌÂÏÈ‚
̇ ∫„¯·„Ïȉ Ï˘ ÏÏÁ‰ ‚˘ÂÓ ˙·‰Ï Á˙ÙÓ‰ ‡È‰ ‰·˙‰ ‡Ï ÔÂÈÓ„‰ ·¯ÂÚÓ ÏÏÁ‰
‰·˘ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰˘ ÔÂÂÈΠ͇ ÆÈË¯‰ȇΠ¯ÈÎ‰Ï ‰È‰ ¯˘Ù‡ ¨‰·˙‰Ó ˜ÒÂÓ ‰È‰ ÏÏÁ‰
ÆÈ·È˘ه‰ ÏÏÁ‰ ‡Â‰ ‰ÒÈÙ˙Ï Ô˙È‰ ÏÏÁ‰ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÍÂ˙Ó ÏÚÂÙ· ÏÏÁ‰ ˙‡
¨ÈË¯ÙÈ„ȇ ÂÓÂȘ ͇ ¨ÌÈȘ ÈË¯‰ȇ‰ ÏÏÁ‰ ÆÈÒÁÈ È˯٠¨È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÏÏÁ ‰Ê
ÆÈË¯‰ȇ‰ ‡Ï ȷÈ˘ه‰ ÂÓÂÏÈ‚· ˙‡ˆÓ ÏÏÁ‰ Ï˘ ˙Ó‡‰ ¨„¯·„Ïȉ ÈÙÏ Ô΢
11
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 11
∫ÌÈÚÙÂÓ ÈÙ‡ È˘Ï ÌÈÏÈ·˜Ó‰ ¨‰Èȇ¯ È‚ÂÒ È˘ ÌÈÓÈȘ ÈÎ ¨‰ÏÂÚ Ì‚ Ô‡ÎÓ
ÔÓ ˙ÂÓ‡‰ ˙‡ ˙¯Á‡ ¢Ìȇ¯¢ Â‡ ∫„¯·„Ïȉ Ï˘ Â˙˜ÒÓ ÂÊ ÆÈڷˉ È˙ÂÓ‡‰
‰¯Â˘¯ËÒÎ ·ˆÚ˙‰Ï ·ÈÈÁ ¨˙ÂÚÓ˘Ó–¯· ˙ÂÈ‰Ï È„Î ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÈÎ ¨Ú·Ë‰
‰Èȇ¯‰ ÆÌÈÈ·È˘ÈÈ·ÂÒ–ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ˙ ‰ÈÏÚ ÍÈÏ˘‰Ï ÔÂÈÓ„‰ ˙‡ ‰¯‚˙˘ ˙¯Ê·Ó
͇ ¨Â˙ÂÈÏÏÁ ˙‡ ˙‡¯Â· ‡È‰˘ Íη È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓÏ ˙ÂÚÓ˘Ó ‰˜ÈÚÓ ¢˙È˙ÂÓ‡¢‰
˙ÂÈ·È˘Èȷ‡‰ Ô„·‡ ¯ÈÁÓ· ˙È˜ ÏÏÁ‰ ˙Èȇ¯ ¨ÔÂÈÓ„· ˙È˘Ú ÂÊ ‰ÏÂÚÙ˘ ÔÂÂÈÎ
ÆÂÏ˘
Æ‚ËÒÈχȄȇΠËÒÈÏÓ¯ÂÙÎ „¯·„Ïȉ
‰ÂÁ·‡Ï ˙˘‚Ï ˙ÚÎ Ô˙È ¨„¯·„Ïȉ Ï˘ ˙ÈË˙Ò‡‰ ‰·˘ÁÓ‰ ȯ˜ÈÚ ÏÚ Â„ÓÚ˘Ó
Ô¯˜ÈÚ ‡È‰ ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ¨‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÌÈ‚¯‡Ó‰ ˙Â¯˜Ú‰ ˙˘ÂÏ˘Ó ÆÈ˯‡È˙‰
Ï˘ ˙È‚˘ÂÓ ‡Ï ˙È˘ÂÁ ‰ÒÈÙ˙Ó ˙¯Ê‚ ‡È‰˘ ÔÂÂÈÎÓ ˜¯ ‡Ï ∫¯Â‰Ë ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ
‰ÈÂ·‰ ‰¯Â˘¯ËÒ· Â‚¯‡ ˙‡ ˙·ÈÈÁÓ ‡È‰˘ ÔÂÂÈÎÓ Ì‚ ‡Ï‡ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
˙ÂÈ·È˘ه‰ Æ· ‚ˆÂÈÓ‰ Èڷˉ ‡˘ÂÓ‰ È„È· ·˙ÎÂÓ Âȇ˘ Ô‚¯‡ ¨˙ÂÏ„· ˙„ÈÁÈÓ
ÏÈÚÙ ˜ÏÁ ÏËÂ ‡Â‰ ÈÎ ¨ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ∫„Á‡Î ÈËÒÈχȄȇ ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ Ô¯˜ÈÚ ‡È‰
˙‡ ‡ÏÓÓ ‡Â‰ ÈÎ ¨ÈËÒÈχȄȇ ªÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰È·‰·
ÔÂÂÈÎ ¨¯Â‰Ë ÈËÒÈχȄȇ Ô¯˜ÈÚ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰ ÆÈˆÈÁ È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙· ‰¯Â˘¯ËÒ‰
¨ÌÈÈ·È˘ÈÈ·ÂÒ–ÌÈÈ·È˘ه‰ ÂÈÎ˙ ˙‡ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙ÒÈÙ˙· ·¯ÚÓ ‡Â‰˘
ÆıÂÁ·Ó È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÌÈÎÏ˘ÂÓ‰
˙Ï·˜Ó ‰¢‡¯·Â ˘‡¯· Ú·Â „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙· ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ „ÓÓ‰
ȇ˘ ‰Á‰‰Ó ‡ˆÂÈ „¯·„Ïȉ˘ ¯Á‡Ó Ɖ·˙‰Ó ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ˙È‡ÈË‡˜‰ ‰„¯Ù‰‰
Ô‚¯‡Ó Ô¯˜ÈÚÏ ˜˜Ê ‡Â‰ ¨‰Ï˘ ‰‚˘Ó‰‰ ˙ÂÚˆÓ‡· ˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó ˜ÈÚ‰Ï ¯˘Ù‡
¯˘‡ ¨˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ‡Â‰ ÚÈˆÓ ‡Â‰˘ Ô¯˜ÈÚ‰ Æ‰Ï˘ ˙‡¯‰ ÍÂ˙Ó ˙‡Ê ¯˘Ù‡È˘
Ì‚Â ¨¯Ï„ÈÙ Ï˘ ÂÊ ˙ӂ„ ¨‰‡¯˘‰ ÂÏ ˙Â˘Ó˘Ó ‰Ù˜˙‰ ˙Â· ˙ÂÈË˙Ò‡ ˙Âȯ‡È˙
© ˯·¯‰ Ï˘ ÂÊ
Herbart
Ï˘ ÈËÒÈχȄȇ‰ ÈÙ‡‰Ó ˜˙˙‰Ï ¢˜È· Âχ ˙Âȯ‡È˙ Æ®
„·ÈÚ‰ ÈÙ‡ ÌÈÈ‚ÂÏÂÈÊÈÙ‰ ‰ÒÈÙ˙‰ ÈÙ‡ ˙¯È˜ÁÏ ‰ÈÈÙ È„È ÏÚ ˙ÂÓ‡‰
Æ‰Ï˘ ÌÈÈ‚ÂÏÂÎÈÒÙ‰
µ
˙˙Ï ‰Ùȇ˘‰Ó Ú·Â ˙ÂÓ‡· È‚ÂÏÂÎÈÒى ȂÂÏÂÈÊÈÙ‰ ˜ÂÒÈÚ‰
ÌÏÈ„·È˘ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ „·Èډ ‰ÒÈÙ˙‰ ÈÎÈω˙ „ÂÁÈÈ ÏÚ Ô·˘Á ÔÈ„
ÏÚ ‰ÂÚ ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ÆÌȯÁ‡ Ìȇ˘ÂÓ Ï˘ „·Èډ ‰ÒÈÙ˙‰ ÈÎÈω˙Ó ˙È˙‰Ó
‰Ó¯‚¯ÙÏ ÒÈÒ·Î ‰· ˘Ó˙˘‰Ï „¯·„ÏÈ‰Ï ˙¯˘Ù‡Ó Íη ¨ÂÊ ‰Ùȇ˘
ÆÂÏ˘ ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰
µ
͇ ¨˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÌÈÈ‚ÂÏÂÈÊÈÙ‰ ‰ÒÈÙ˙‰ ÈÎÈω˙Ï ‰ÈÈÙ·Â ˙ÂÈË˙ÒȘ· ˘Ó˙˘Ó ¯˘ÈÙ Ì‚
Ɖ¢ ‰Èˆ·ÈËÂÓÓ
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
12
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 12
¯Â˜Ó ¯·„· ˙ÂÈ˙¯ÂÒÓ ˙Â˘È‚ ˙ÂÁ„Ï „¯·„ÏÈ‰Ï ¯˘Ù‡Ó ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ ıÂÓȇ
‡ ÂÊ ‰¯Âˆ· ¯Ê‚ ‡Â‰ ÈÎ ‰Á‰‰ ˙Ù˙Â˘Ó ÔÏÂÎÏ˘ ¨˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ
˙¯ÙÒÓ¢ ‡È‰˘ Íη ÔÂÓË Âȇ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ÆȂˆÈȉ ‰¯˘ÂÎÓ ˙¯Á‡
Æ®≤¥± ßÓÚ© ‰Ï ÈˆÈÁ ·È˯Ï ‰Ï˘ ‰Èˆ˜Â„¯‰Ó ˙¯Ê‚ ‰ȇ ‰˙ÂÚÓ˘Ó ª¢¯ÂÙÈÒ
‰˘È‚‰© ڷˉ ˙‡ ˙˜ÁÏ ‰˙ÏÂÎÈÓ ¯Ê‚ Âȇ Ì‚ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ
¯Ê‚ Âȇ Ì‚ ‡Â‰ Æ®≤≥∂ ßÓÚ© ®¢˙ÈËÒÈ·ÈËÈÊÂÙ¢ ‰ÎÓ „¯·„Ïȉ˘ ¨˙ÈËÓÈÓ‰
ßÓÚ© ®˙ÈËÒÈÂÈÒ¯ÙÓȇ‰ ‰˘È‚‰© ڷˉ ¯¯ÂÚÓ˘ ÈÚ‚¯‰ Ì˘Â¯‰ ˙‡ ¯‡˙Ï ‰˙ÏÂÎÈÓ
‰˘È‚‰© ÌÈÈ˘Â‡ ˙ÂÂÁÓ Â‡ ˙¢‚¯ ‰Ó‡ ‚ˆÈÈÏ ‰˙ÏÂÎÈÓ ¯Ê‚ Âȇ Ì‚Â ¨®≤¥∞
ÈÂ· Â˙ÂÈ‰Ó ¯Ê‚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú Æ®≤∂¥ ßÓÚ© ®˙ÈËÒÈχȯ‰
Ï˘ ‰‡È„ȇ ¯¯ÂÚÏ ‰˙ÏÂÎÈ ÍÂ˙Ó ‰˙ÂÚÓ˘Ó ˙‡ ˙˘Î¯˘ ¨˙ÈË˙ÒȘ ‰¯Â˘¯ËÒÎ
ÆÏÏÁ
‰¯Â˘¯ËÒ· ˙ÂÂ˙‰ ˙ÂÏ„· ˙ÂÈ¯Âˆ ˙„ÈÁÈ Ï˘ ‰¯„ÒÎ ÒÙ˙ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
˙·ÈίӉ ˙„ÈÁȉ ¯˙È ÌÚ ‰˙„‚‰Ó ¯Ê‚ ‰„ÈÁÈ ÏÎ Ï˘ ͯډ ‰·˘ ¨˙ÈË˙ÒȘ
Â˙ÂÏÏη ‚ˆÈȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ÆÔ‰Ó ‰Ï˘ Ï„·‰‰Ó Ì‚ Ô‡ÎÓ ¨‰¯Â˘¯ËÒ‰ ˙‡
ÆÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ¯ˆÈÈÓ‰ ¨ÈË¯‰Â˜ ‰·Ó ÏÏÎÏ Û¯Ëˆ‰Ï ˙„ÈÁȉ Ï˘ Ô˙ÏÂÎÈÓ Ú·Â
Ï˘· Ì‚ ‡Ï‡ ¨È‚ÂÏÂÈÊÈÙ‰ ‰¯Â˜Ó Ï˘· ˜¯ ‡Ï ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ Ô¯˜ÈÚ ‡È‰ ˙ÂÈË˙ÒȘ‰
˙„ÈÁÈÏ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡ ˙˜¯ÙÓ ˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰Èȇ¯‰ ∫Èϯ¢¯ËÒ‰ ‰„˜Ù˙
‡È‰ ˙ÈÏÏÁ‰ ‰˙ÂÓÏ˘˘ ¨‰¯Â˘¯ËÒ· Ô‚¯‡ ˙‡ ˙·ÈÈÁÓ ‡È‰˘Î ¨˙ÂÏ„· ˙ÂÈ˙ÂÊÁ
Ï˘ ‰È¯Â‡È˙· ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ „ÓÓ‰ ƉÈ˙„ÈÁÈ ÏÏÎ „ÂÁÈ‡Ó Ï·˜˙Ó‰ ÛÒÂÓ‰ ͯډ
„¯·„Ïȉ Ï˘ ˘Â„ÈÁ‰ ∫˙ÂÈϯ¢¯ËÒ·Â ˙ÂÈË˙ÒȘ· ‡ÂÙ‡ ‰ˆÓ˙Ó „¯·„Ïȉ
Íη ¨˙È˘Â ¨˙ÂÈË˙ÒȘ ˙„ÈÁÈÏ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï„ȷ· ¨˙È˘‡¯ ¨ıÂÚ
ÌÈÒÁȉ ÍÂ˙Ó ‰Î¯Ú ‰˙ÂÚÓ˘Ó ˙‡ ‰˜ ‰Ê ÏÂ„È·Ó ˙Ï·˜˙Ó‰ ‰¯Â˘¯ËÒ‰˘
˙ÏÎÂÓ‰ ˙ÈÏÏÁ ˙„Á‡¢Î È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ‰·Î¯‰‰ ƉÈ˙„ÈÁÈ ÔÈ· ÌÈÈÓÈÙ‰
¨ÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ¯¯ÂÚÏ ‰˙ÈÏÎ˙˘ ‰¯Â˘¯ËÒÎ ¨¯ÓÂÏÎ ¨®≤¥∞ ßÓÚ© ¢‰ÓˆÚ È„È·
˙‚¯‡˙Ó‰ ˙ÈÓÂ¡ ˙¢ÈÏ Â˙‡ ˙ÎÙ‰ ¨ÈˆÈÁ ˙ÂÚÓ˘Ó ¯Â˜ÓÓ Â˙‡ ˙˜˙Ó
ÆÈÓÈÙ ·È˙Î˙ ÈÙÏ
ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ·ÈίӉ ‡Â‰ ÈË˙ÒȘ‰ Ô‚¯‡Ó‰ Ô¯˜ÈÚ‰ Ï˘ Èϯ¢¯ËÒ‰ ÈÙ‡‰
ψ‡ Ì‚Â Ë‡˜ ψ‡ Ì‚ ∫˙ȯ˜Ó ‰ȇ Â˙ÂÁÎÂ Æ„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙· ¯˙ÂÈ·
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ — ̉ÈÈ· ˙¯˘˜Ó‰ ‰ÈÏÂÁ‰ ÂÊ — „¯·„Ïȉ
‚ˆÈÈÏ ‰˜ÈÚÓ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ ¨Ë‡˜ ψ‡ ÆÂÏ˘ ˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙ÈÈ·‰· ˜ÏÁ ˙ÏËÂ
ÒÙÂ˙˘ È˘Ù‰ ¯˘ÂΉ Ï˘ ‰¯Â˘¯ËÒÏ ‰˙Ï·˜‰ È„È ÏÚ ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú ˙‡ È˙ÂÓ‡‰
ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú ˙‡ ˘Î¯ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨„¯·„Ïȉ ψ‡ ÆÔÂÈÓ„‰ ¨È¯˜ ¨Â˙‡
ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯Ú ÆÂÏ˘ È˘ÂÁ‰ Ì˘Â¯‰Ó ˙¯ˆÂ‰ ¨˙ÈË˙ÒȘ‰ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ ˙ÂÚˆÓ‡·
Ô˙ÓÏ Í¯„‰ ‰ÓÂÒÁ ̉È˘ ψ‡˘ ÔÂÂÈÎ ¨Á¯Î‰· ‰Ï˘ ‰¯Â˘¯ËÒ· ıÂÚ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘
ÔÎÂ˙ Ï˘ ‚ˆÈÈÎ ˙ÒÙ˙ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰˘ ¯Á‡Ó Æ˙ÂÓ‡Ï ˙È‚˘ÂÓ ˙ÈˆÈÁ ˙ÂÚÓ˘Ó
13
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 13
˘È˘ ȯ‰ ¨ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯ÚÏ ¯Â˜Ó „ÂÚ ˙ÂÂ‰Ï ÏÂÎÈ Âȇ ‰Ê˘ ¯Á‡Ó ¨Â‰˘ÏÎ ÈˆÈÁ
Æ‰ÓˆÚ ‰· ‰Î¯Ú ¯Â˜Ó ˙‡ ˘ÙÁÏ
‰ÚË Ï˘ ˙ÂÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ˙ÂÎÏ˘‰‰ ‡ÂÏÓ· ¯ÈÎÓ Âȇ ¨„¯·„Ïȉ ÂÓÎ ¨Ë‡˜ ͇
‰·ÈίӉ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ Ï˘ ˙ÂÈÂÓ¯‰·˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ˙‡ ÌÓ‡ ‰Ï‚Ó Ë‡˜ ÆÂÊ
‰˙Ï·˜‰Ó ‡Ï‡ ¨‰ÓˆÚ ‰ÓÓ Ú·Â Âȇ ‰Î¯Ú˘ ÔÚÂË ‡Â‰ ͇ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡
ͯډ ¨„¯·„Ïȉ ψ‡ ÆÔÂÈÓ„· ‰˙ÒÈÙ˙Ó ÌȯˆÂ‰ ÌÈÈÂÓÈ„‰ Ï˘ ‰¯Â˘¯ËÒÏ
‰¯˘ÂÎÓ Ú·Â Âȇ ÌÓ‡ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡ ˙ÂÎÓ‰ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰
˙ÏÚ· ˙ÂÈ‰Ï È„Î ∫‰ÓˆÚ ‰ÓÓ ˜¯Â ͇ Ú·Â Âȇ Ì‚ ‡Â‰ ¨˙‡Ê ÌÚ Í‡ ¨È‚ˆÈȉ
ÔÈÈ„Ú ‡È‰Â ¨ÌÈÓˆÚÂÓ ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ¯Ú ˙‡˘Ï ˙·ÈÈÁ ‰¯Â˘¯ËÒ‰ ¨ÈË˙Ò‡ ͯÚ
‰ÈÁ·Ó ÆÛÒÂÓ È·È˘ه Í¯Ú ‰ÈÏÚ ÍÈÏ˘‰Ï ÔÂÈÓ„‰ ˙‡ ˙¯‚Ï ˙Ï‚ÂÒÓ ˙ÂÈ‰Ï ˙·ÈÈÁ
Æ‰Ï ‰ˆÂÁÓ Ì‚ ‡Ï‡ ¨‰ÓˆÚ ‰· ˜¯Â ͇ ÔÂÓË Âȇ ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯Ú ÂÊ
ÔÚÂË ‡Â‰˘ ‰Ú˘Ó ÂÏ˘ ‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ „ÓÓ‰ ˙‡ ÌˆÓˆÓ „¯·„Ïȉ
·È˙Î˙ ÈÙÏ Ì‚ ‡Ï‡ ¨ÈË˙ÒȘ ·È˙Î˙ ÈÙÏ ˜¯ ‡Ï Ô‚¯‡˙Ó È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ˘
¯Ï„ÈÙ Ï˘ Â˙Á·‰· ‡Â‰ ˙ÂÈË¯‰È‡Ï ˙ÂÈ·È˘ه ÔÈ· ‰Á·‰Ï ¯Â˜Ó‰ ∫È·È˘ه
Æ®˙ȇ¯ È˙Ï·© ˙ÈχÂËÙˆÂ˜Ï ®˙ȇ¯© ˙ÈχÂËÙˆ¯Ù ‰ÒÈÙ˙ ÔÈ·
¨„Á‡ „ˆÓ
–„‰ ÌÈÁˢӉ Ï„ȷ· ‰ÚÈÈÒ· ¨ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ Ô‚¯‡Ó Ô¯˜ÈÚ ‡È‰ ˙ÂÈ·È˘ه‰
Ì‚ ‡È‰ ¨È˘ „ˆÓ ͇ Ɖ¯Â˘¯ËÒ· È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ô‚¯‡· Ì‚ Íη ¨ÌÈÈ„ÓÓ
˙ÏÚÂÙ Íη ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ Â·Ï ·ÏÏ ÈˆÈÁ È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ‰¯È„ÁÓ
ÆÈËÒÈχȄȇ Ô‚¯‡Ó Ô¯˜ÈÚÎ
„ÓÓÏ ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ „ÓÓ‰ ÔÈ· ˙¯˘˜Ó ‰ÈÏÂÁ ‰˘ÚÓÏ ˙˘Ó˘Ó ˙ÂÈ·È˘ه‰
‚ˆÈȉ Ï˘ ‰ÈˆÊÈϯ¢¯ËÒ‰ ˙‡ ˙¯˘Ï ˙ÏÂÎȉ˘ ÔÂÂÈÎ ¨‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÈËÒÈχȄȇ‰
È·È˘ÈÈ·ÂÒ‰ ÔÎÂ˙‰Ó Ì‚ ˙Ú·Â ÂÈ˙„ÈÁÈ Ï˘ ‰ÈˆÊÈ˯˜˜‰ ˙¯·‚‰· È˙ÂÓ‡‰
˙·ÈÈÁ ¨Èϯ¢¯ËÒ‰ ‰„ȘÙ˙ ˙‡ ‡ÏÓÏ ÏÎÂ˙˘ È„Î ¨ÁˢӉ ˙„ÈÁÈ ÆÔ‰· Ú˜Â˘Ó‰
È„È ÏÚ ‰ÈÏÚ ÍÏ˘ÂӉ ÔÓ‡‰ È„È· ‰· ̈ÚÂÓ‰ È·È˘ÈÈ·ÂÒ–È·È˘ه ÔÎÂ˙ ÏÈÎ‰Ï Ì‚
Ìȇ Â˙ÂÏÏη È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘Â ˙Á‡‰ ‰„ÈÁȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ¨ÍÎ ÆÔÂÈÓ„‰
Æ̉· Ú˜Â˘Ó‰ ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙Ï Ì‡˙‰· Ì‚ ‡Ï‡ ¨¯Â‰Ë È¯Âˆ ÔÙ‡· ˜¯Â ͇ ÌÈÚ·˜
‰„·ÂÚ‰Ó ∫‰Ï˘ ˙ÂÈχȄȇ‰ ˙‡ ¯˙ÂÈ „ÂÚ ˜ÈÓÚÓ ‰È¯Â‡È˙· ÔÂÈÓ„‰ ÛÂ˙È˘
Ì‚ ‡Ï‡ ÈË˙ÒȘ‰ ÂÏ„ȷ· ˜¯ ‰Î¯Π‰ȇ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙ÈÈ˜‰˘
È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ Ì‚ Á¯Î‰· · ·¯ÂÚÓ ÈÎ Ú·Â ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È·È˘ه‰ „ÂÁȇ·
Ï˘ ‰Èˆ‡È¯Â ‰˘ÚÓÏ ‡È‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ˙‡¯Ï ˙‡¯ È˙Ï·‰ ˙ÂÂÎ˙‰ ÔÈ· ¯Ï„ÈÙ Ï˘ ‰Á·‰‰
ÔÙ Ì‚ ˘È „¯·„ÏÈ‰Ï ¯Ï„ÈÙ ÔÈ· ‰·¯˜Ï ƉÚÙÂ˙Ï ÂÓˆÚÏ ‡Â‰˘Î ¯·„‰ ÔÈ· ˙È‡ÈË‡˜‰ ‰Á·‰‰
ÛÂ˙È˘· ‰˘ÚÓÏ ·˙Î „¯·„Ïȉ Ï˘ ¯Ó‡Ó‰ Æ˙·˙Î˙‰ ÂωÈ ˙ÂÚ„ ˜ÏÁ˘ Ìȯ·Á Âȉ ̉ ∫ÈÙ¯‚ÂÈ·
„¯·„Ïȉ Ô΢ ¨¯˙ÂÈ È˯‡È˙ ÔÂÂÈÎÏ Â˙‡ Í˘Ó Û‡Â ¨Â˙‡ ͯÚ ԘÈ˙˘ ¨¯Ï„ÈÙ ÌÚ ˜Â„‰ ‰ÏÂÚÙ
„ˆÏ ȇ¯Á‡ ¯Ï„ÈÙ˘ ¨¯ÓÂÏ Û‡ ¯˘Ù‡ ÆÂÏ˘ ‰È¯Â‡È˙‰ Ï˘ ÌÈÈ˘ÚÓ‰ ‰ÈÓ¢ÈÈ· ¯˙ÂÈ ÔÈÈÚ˙‰
Æ̉ÈÈ· ˙È‚˘ÂÓ‰ ‰·¯˜‰ ÏÚ ‡ÏÙ˙‰Ï Ôȇ ÔÎÏ ¨¯Ó‡Ó‰ Ï˘ È˯‡È˙‰
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
14
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 14
ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙Ï ˙ÂÙÏ ÂÈÏÚ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÚÓ˘Ó ˙Â˜‰Ï È„Î ¨ÔΠ̇ ÆÔˆÈÁ
¨®≤≥∂ ßÓÚ© ¢ÔÓ‡‰ Ï˘ ˛È·È˘ÈÈ·Â҉ ȷÈ˘ه‰¸ ˙¯ˆ‰ ÌÏÂÚ¢ ‡Ï‡ Âȇ˘ ¨ÂÏ
ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ıÂÁ·Ó È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ ÍÏ˘ÂÓ ¯˘‡
ÆË‡˜ Â˙‡ ÒÙÂ˙ ·˘ ÔÙÂ‡Ï ‰‰Ê ÔÂÈÓ„‰ „ȘÙ˙ ˙‡ „¯·„Ïȉ ÒÙÂ˙ ·˘ ÔÙ‡‰
‚ˆÈȉ ‰·ÓÏ ÂÏ˘ ‰·Ó‰ ÔÈ· ‰Ï·˜‰‰ ÈÂÏÈ‚Ó ˜ÈÙÓ Âȇ ÔÂÈÓ„‰ Ë‡˜ ψ‡ ͇
ÏÏÁ Ï˘ ‰‡È„ȇ ˜ÈÙÓ ‡Â‰ „¯·„Ïȉ ψ‡ ÂÏȇ ¨È‡È„ȇ ˘¯ËÒ˜ Ì¢ È˙ÂÓ‡‰
ÆÈ·È˘ÈÈ·ÂÒ ˘ÙÂÓ
ψ‡ „ȘÙ˙Ï ¯˙ÂÈ ·Â¯˜ „¯·„Ïȉ ψ‡ ÔÂÈÓ„‰ „ȘÙ˙ ÔÎÏ
ÂÏ˘ ‰ÒÈÙ˙‰ ‡˘ÂÓ ÔÈ·Ï ÂÈ· ˙¯ʉ ˙‡ ÏÈÏÎ ÏË·Ó Âȇ ÌÓ‡ ÔÂÈÓ„‰ ∫¯˘ÈÙ
‚ˆÈȉ ÏÚ ÌÈÈ·È˘ه ÌÈÎ˙ ÍÈÏ˘Ó ÔÂÈÓ„‰˘ ‰„·ÂÚ‰ ͇ Æ̉ÈÈ· ˙Â‰Ê Â¯ˆÈÈ·
È·È˘ه ÔÎÂ˙ ˙ÎÏ˘‰ ÆÂÓÓ ˙Ï·˜˙Ó‰ ˙ÈÏÏÁ‰ ‰‡È„ȇ‰ ˙˘Ù‰Ï ˙ӯ‚ È˙ÂÓ‡‰
˙˘ÂÁ˙ Ì‚ ¨‰ÓˆÚ ÏÏÁ‰ ˙˘ÂÁ˙ „·ÏÓ ¨˙¯¯ÂÚÓ ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ
ÌÈÎ¯Ú ˙·Î¯‰Ó ‰Â‰˙Ó‰ ˙ÈÏÏÁ‰ ˙„Á‡‰ ÆÈÁ ÏÏÁ Ï˘ ‰˘ÂÁ˙ ‡ ˙ÈÏÏÁ ˙»ÈÁ
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ „ÂÁȇ ¨˙È‚¯Â‡Â ˙ÈË¯‰Â˜ ˙„Á‡ ‡È‰ ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÌÈÈ·È˘ه
„‰„‰Ó ¯˘ÈÙ Ï˘ ‰È˙ÙÓ‡‰ ‚˘ÂÓ Æ®≤¥∞ ßÓÚ© ¢È˙ÂÓ‡ ÌÊÈ‚¯Â‡¢Ï Â˙ÎÈÙ‰· ‰Â»ÏÓ
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙ÒÈÙ˙Ó ˙¯ˆÂ˘ ˙ÈÏÏÁ‰ ‰‡È„ȇ‰ Âψ‡ Ì‚ Æ„¯·„Ïȉ ψ‡ ‡ÂÙ‡
Æ˙˘ÙÂÓ ‰‡È„ȇ ‡È‰ ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ
∫ÔÂÈÓ„‰ ˙ÂÏÈÚÙÏ ˙È˜ÂÓ‰ ˙È˙ÙÓ‡‰ ˙ÂÚÓ˘Ó· ‰ˆÓ˙Ó ‰ȇ ¯˘ÈÙ Ï˘ Â˙ÂÁÎÂ
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡ ˙·ÈÎ¯Ó ¯˘‡ ˙ÂÏ„·ÂÓ‰ ˙¯ˆ‰ ÈÎ ¨ÔÚÂË Ì‚ „¯·„Ïȉ
¨¯Â·Ò „¯·„Ïȉ Æ®≤∂¥ ßÓÚ© ¢ÈÏÂȈ˜Â٠ͯڢ Ì‚ ¨È·È˘ه ÔÎÂ˙ „·ÏÓ ¨˙ÂÏÈÎÓ
˘‚¯‰ ˙‡ ˙‚ˆÈÈÓ ¯˘‡ ¨‰¯Âˆ· ÈˆÈÁ ÈÂËÈ· ÌÈÏ·˜Ó ÌÈÈÓÈÙ ÌÈÈ˘‚¯ ÌÈÎÈω˙ ÈÎ
ÌȂˆÈÈ Ì‰ Âχ ÌÈÓÈÒ Æ¢ÌÈÈÏÂȈ˜ÂÙ ÌÈÓÈÒ¢ ˙ÂÚˆÓ‡· ÍÈω˙· ·¯ÂÚÓ‰
ÌÈÓÈÒ‰ Æ®≤∂± ßÓÚ© ÌÈÈ˘‚¯ ÌÈÎ˙ Ï˘ ‡ ˙ÂÈÙ‚ ˙ÂÂÁÓ Ï˘ ÌÈÈ¯Âˆ
Ì¢Ó ¨ÔÂÈÓ„· ˙¯‚‡‰ ®Ì˘© ¢˙¯ˆ Ï˘ ˙È‡ÓˆÚ ‰Ù˘¢ ÌȯˆÂÈ ÌÈÈÏÂȈ˜ÂÙ‰
ÆÂÈ„È ÏÚ ˜¯ ÁÂÚÈÙÏ ÌÈ˙È Ì‚ ÍÎ
˙ÒÏ ¨˙ÂÏÈÚÙÏ ¢ÈÏÂȈ˜ÂÙ ÔÓÈÒ¢ ‡Ï‡ ‰ȇ ıÙÁ· ÊÂÁ‡Ï ˙ˢÂÓ‰ „È ¨‰Ó‚„Ï
ÔÓÈÒ‰ Ï˘ È˙Ú·‰‰ ͯډ ÆÔˆ¯ ÁÂÎÏ ¢ÈÏÂȈ˜ÂÙ ÔÓÈÒ¢ ‡Ï‡ ‰ȇ ‰˜ÊÂÁ· ‰˙ÂÙω
‡Â‰ ˜¯ ȯ‰˘ ¨ÔÂÈÓ„· ‡Ï‡ ¨ÂÓˆÚ Â· ÔÂÓË Âȇ ¨„¯·„Ïȉ ¯Â·Ò ¨ÈÏÂȈ˜ÂÙ‰
‡È·‰˘ ÍÈω˙‰ ˙‡ Â˙ÂÓ„· ¨ÈÓÈÙ–È˘‚¯ ÍÈω˙ ‡Ë·ÓÎ Â˙‡ ‡Â¯˜Ï ÏÂÎÈ
˙‡ ‰ÈÚËÓ˘ ‡È‰ ÂÊ ‰ÎÏ˘‰ Æ· ·¯ÂÚÓ‰ ˘‚¯‰ ˙‡ ÂÈÏÚ ÂÎÈÏ˘‰·Â ¨Â˙‰˙‰Ï
¨·ˆÓ ¯ˆÂÂÈ‰Ï ÏÂÎÈ ÍÎ ÆÂÓˆÚ Â· ÌÈȘ Âȇ˘ È˙Ú·‰‰ ͯڷ ÈÏÂȈ˜ÂÙ‰ ÔÓÈÒ‰
˙ÒÈÙ˙Ó Æ‰·˙‰ ‡Ï Â˙‡ ÒÙÂ˙˘ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰ Ô΢ ¨‚˘ÂÓ ˜ÙÂÓ ‡Ï Ë‡˜ ψ‡ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉÓ
¨È˘ÙÂÁ ˜Á˘Ó ̉ÈÈ· ÌÈÓÈȘӉ ÌÈÈÂÓÈ„ ˙¯„Ò ‡Ï‡ ¨ÔÁ·ÂÓ „Á‡ ÈÂÓÈ„ ˜ÙÂÓ ‡Ï Ì‚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ÆÈ˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ÔÓÈ‰Ó ¯Â‡È˙Î ·˘ÁÈ‰Ï ÏÂÎÈ Âȇ Ì‰Ó „Á‡ Û‡ ¯˘‡Î
Í¯Ú ¯¯ÂÚÓ Ì‰ÈÈ· È˘ÙÂÁ‰ ˜Á˘Ó‰˘ Íη ‡Ï‡ ¨Ì‰Ï˘ ¯Â˜ÓÏ Ì˙ÂÓ‡ ˙„ÈÓ· ÔÂÓË Âȇ ÌÈÈÂÓÈ„‰
Ɖ‡‰ Ï˘ ÛÒÂÓ
15
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 15
‰ÏÂÎÈ ÔÈÈ„Ú ¨˘ÏÁ Ì„‡Ï ˙ÎÈÈ˘ ‰˙Âȉ· ‰˜ÊÁ ‰ȇ ‰ÓˆÚ ‡È‰˘ Û‡ ¯˘‡ ¨˙ÒÏ Â·˘
È˙Ú·‰ Í¯Ú ‰ÈÏÚ ÍÈÏ˘Ó˘ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„‰˘ ÔÂÂÈÎ ¨‰ÓˆÂÚ Ï˘ ÈÏÂȈ˜ÂÙ ÔÓÈÒ ˙‰Ï
ƉӈÂÚ Ï˘
˙‡ ¯¯ÂÚÏ ÂÏ˘ ˙ÏÂÎȉ ˙„ÈÓ ¨È¯˜ ¨ÈÏÂȈ˜ÂÙ‰ ÔÓÈÒ‰ Ï˘ ˙¯ȉ·‰ ˙„ÈÓ
˙˘‚¯‰ ‡˘ÂÎ ÂÏ˘ ͯډ ˙‡ ˙ڷ˜˘ ‡È‰ ¨È˙Ú·‰ ÔÎÂ˙ ÂÈÏÚ ÍÈÏ˘‰Ï ÔÂÈÓ„‰
˙‡ ‰˙‡Â ¨‰¯Âˆ‰ ˙‡ ÔÂÈÓ„‰ ˘ÈÙÓ Âί„˘ ÈÚˆÓ‡‰ ‡È‰ ÂÊ ˙ÂÈÁ ˙˘‚¯‰ Æ˙»ÈÁ
‚˘ÂÓÏ ÏÈ·˜‰Ï Ô˙È Âʉ ˙ÂÈÁ‰ ˙˘‚¯‰ ˙‡ Æ˙ÂÓ‡· ÌÈ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ‡˘ÂÓ‰
˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰ Ú·Ë·˘ ˙ÂÈÁ‰ ˙˘‚¯‰ ¨„¯·„Ïȉ ψ‡ Ì‚ ∫¯˘ÈÙ Ï˘ ‰È˙ÙÓ‡‰
ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ ‡Ï‡ ¨ÂÓˆÚ Â· ˙ÓÈȘ ‡Ï
¯¯ÂÚÈ˘ ÍΠ· ÌÈÚÈÙÂÓ‰ ÌÈÈÏÂȈ˜ÂÙ‰ ÌÈÓÈÒ‰ ˙‡ Ô‚¯‡Ï È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ
˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ Æ˙ÂÈÁ ˙˘‚¯‰ Ìȯ¯ÂÚÓ‰ ÌÈÈ˙Ú·‰ ÌÈÎ¯Ú Ì‰ÈÏÚ ÍÈÏ˘‰Ï ÔÂÈÓ„‰ ˙‡
¯Â¯ÈÚÏ — ÌÈÈÏÂȈ˜ÂÙ ÌÈÓÈÒ· ÔÈ·Â ÌÈÈ·È˘ه ÌÈίڷ ÔÈ· — Ìȇ˙‰ ¯ÂˆÈÈ ‡È‰
˙‡˘Â ÔÎ ˙ÂÓ‡‰ ÈÎ ¨Ú·Â Ô‡ÎÓ Æ‰· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ˙‡ ‰˘ÈÙÓ ¯˘‡ ˙ÂÈÁ ˙˘‚¯‰
˙È‚¯Â‡‰Â ˙ÈÏËȉ ˙‰Ӊ ‡Ï‡ Âȇ ˙ÂÓ‡· ÏÎÂÓ‰ ÈˆÈÁ‰ ÔÎÂ˙‰ ÆÈˆÈÁ ÔÎÂ˙
˙‡ ‰¯Âˆ· ‚ˆÈÈÏ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ Ɖ· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ ÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ‰ ¨ÔÂÈÓ„‰ Ï˘
ÌÈÎ¯Ú È„È ÏÚ — ÏÏÁ·Â ¨ÌÈÈÏÂȈ˜ÂÙ ÌÈÓÈÒ È„È ÏÚ — ڷˉ Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰ ˙‰Ӊ
Ï˘ ˙Ó‡‰ ˙‡ ˙‚ˆÈÈÓ ˙ÂÓ‡‰ ∫¯˘ÈÙ ÌÚ „¯·„Ïȉ ÌÈÎÒÓ ÂÊ ‰„˜· ÆÌÈÈ·È˘ه
‰‰ÊÓ „¯·„Ïȉ ͇ ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ‰ ¨˙È‚¯Â‡‰ Â˙»ÈÁ ‡È‰˘ ¨Ú·Ë‰
˙Ó‡‰˘ ÌÈÎÒÓ „¯·„Ïȉ Æ˙ÂÈÏÏÁ ÌÚ ¯˙ÂÈ ˙ÂÈ¯Âˆ ÌÚ ˙ÂÁÙ ˙È‚¯Â‡ ˙Ó‡ ‰˙‡
˙Ó‡ Â˙Ú„Ï Í‡ ¨ÔÂÈÓ„‰ Ï˘ ˙˘ÙÂÓ ‰‡Â··Î ˙ÂÓ‡· ˙‚ˆÂÈÓ Ú·Ë‰ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰
ȯ‰˘ ¨˙˘ÙÂÓ‰ Â˙ÂÈÏÏÁ· ‡Ï‡ ڷˉ Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰ Â˙ÂÈ¯Âˆ· ˙ÓÏÂ‚Ó ‰ȇ ÂÊ
ÆÈ·È˘ه‰ ÏÏÁ‰ ˙‡ ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙
˙ÂÂÚÏ ˙ÂÎʉ Ì‚ ‰Â˙ ˙ÂÓ‡Ï ¨Ú·Ë‰ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙ӇΠÏÏÁ‰ ˙‡ ‚ˆÈÈÏ È„Î
Âȇ ÏÏÁ‰ ÆÏÏÁ‰ Ï˘ ÈËÓÈÓ ¯Â‡È˙Ï ˙˘¯„ ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰ ÆÌÈÈË¯‰ȇ‰ ÂÈÎ¯Ú ˙‡
ÏÏη Èڷˉ ÚÙÂÓ‰ ÏÚ ˙È·È˘ÈÈ·ÂÒ ‰‡È„ȇΠÍÏ˘ÂÓ ‡Ï‡ ¨¢˙È·È˘Èȷ‡¢ ÌÈȘ
Ï˘ ˙Ó‡‰ Ì‚ ‡È‰˘ — ÏÏÁ‰ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙Ó‡‰ ÔÎÏ Æ˯ٷ È˙ÂÓ‡‰ ÚÙÂÓ‰ ÏÚÂ
¨ÔÂÈÓ„‰ Ï˘ ‰Ê˙ÈÒ· ‡Ï‡ ¨Ú„Ó· ¨È¯˜ ¨‰·˙‰ Ï˘ ‰ÊÈÏ‡· ˙ÈÏ‚ ‰ȇ — ڷˉ
Æ˙ÂÓ‡· ¨È¯˜
Âȇ ͇ ¨ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙ ÏÚ ˙Â¯Â‰Ï ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ‰ÁÂÎ ˙‡ ÌÓ‡ ˙ÈÁÙÓ „¯·„Ïȉ
Ï˘ „ÂÒȉ ˙Á‰Ï ̇˙‰·˘ ¨È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ˙‚ˆÈÈÓ ÔÈÈ„Ú ˙ÂÓ‡‰ ÆÏÈÏÎ ÂÏË·Ó
Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰ ˙‰Ӊ ‡Ï‡ Âȇ ¨ÈË˙Ò‡‰ ¯˘˜‰· ÈÏË„ˆÒ¯Ë‰ ÌÊÈχȄȇ‰
͇ ¨È·È˘Èȷ‡ ÏÏÁ ˙‚ˆÈÈÓ ‡Ï ˙ÂÓ‡‰ ∫ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ‰ ¨Ú·Ë‰
ƉÒÈÙ˙Ï Ô˙È‰ „ÈÁȉ ÏÏÁ‰ ‡Â‰˘ ¨È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÏÏÁ ˙‚ˆÈÈÓ ËÏÁ‰· ‡È‰
‚ˆÈÈÏ ‡È‰ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ∫¢È·È˘ÈÈ·ÂÒ¢ ÌÊÈχȄȇ ‡Â‰ „¯·„Ïȉ Ï˘ ÌÊÈχȄȇ‰
Æ˙È·È˘ÈÈ·ÂÒ ‰‡È„ȇΠÏÏÁ‰ ˙‡
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
16
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 16
Æ„˙ÂÈ˙¯ȯ˘Â ˙ÂÈÒÁÈ ∫¯ÈÒÂÒ „¯·„Ïȉ
¯·Ò‰ ÏÎÏ ÒÈÒ·‰ ‡È‰˘ — ˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó ˜ÈÚÓ‰ È˘Ù‰ ¯˘ÂÎÎ ‰·˙‰ ˙ÈÈÁ„
‰Èˆ˜Â„¯Ï ˙˙È ‰ȇ ˙ÂÓ‡‰˘ ‰ÚÈ·˜‰ ‰˙‡Â ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ
Ô‚¯‡Ó‰ ÚÙÂÓÎ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙ÒÈÙ˙Ï „¯·„Ïȉ ˙‡ ¯ÂӇΠ˙ÂÏÈ·ÂÓ ¨˙È‚˘ÂÓ
‰Ê‰ ¯·ÚÓ‰ ˙‡ ÆÈÓÂ¡ ÈË˙Ò‡ Í¯Ú ˙ÏÚ· ‰¯Â˘¯ËÒ· · ‚ˆÂÈÓ‰ ˙»‡¯ ˙‡
¯‡˙Ï Ì‚ ¯˘Ù‡ ¢˙ÈÓÈÙ¢ ˙ÂÚÓ˘Ó ˙ÈÈ˜‰Ï ˙ÂÓ‡Ï ¢˙ÈˆÈÁ¢ ˙ÂÚÓ˘Ó ˙ÈÈ˜‰Ó
ƢȘÙ‡¢Ï ¢ÈÎ‡¢ ˙ÂÚÓ˘Ó Ï„ÂÓÓ ¯·ÚÓÎ
¨¯ÈÒÂÒ ∫¯ÈÒÂÒ Ï˘ ÈËÒÈϯ¢¯ËÒ‰ ‰Ù˘‰ Ï„ÂÓÓ ¨¯˙ȉ ÔÈ· ¨‰ÁÂ˜Ï ÂÊ ‰Á·‰
‰‡Â¯ ‡Â‰ ˙‡Ê ˙Á˙ ÆÈÂ˘Ï–ıÂÁ ¯Â˜ÓÏ ‰‡¯Â‰Ó ÈÂ˘Ï‰ ÔÓÈÒ‰ ˙‡ ˜˙Ó ¨Ú„ÈÎ
–„Á ‰‡¯Â‰Ó ¯Ê‚ Âȇ ÔÓÈÒ‰ ˙„ÈÁÈ Ï˘ ÈÂ˘Ï‰ ͯډ ‰·˘ ¨‰¯Â‚Ò ˙ίÚÓ ‰Ù˘·
ÌÈÓÈÒ‰ ÏÏÎÏ ÒÁÈ· ‰Ó˜ÈÓÓ ‡Ï‡ ¨Â‰˘ÏÎ ÈÂ˘Ï–ıÂÁ ÔÓÂÒÓ Ï‡ ˙Èίږ„Á
ÒÙ˙ ¯˘‡ — ÔÓÈÒ‰ Ï˘ ÈÂ˘Ï‰ ͯډ ¨˙È˙¯ÂÒÓ‰ ‰ÒÈÙ˙Ï „‚È· Æ˙ίÚÓ·
© ÈϘ‰ ÈÂËÈ·‰ ‡Â‰˘ ¨ÔÓÒÓ Ï˘ ˙„Á‡Î
imagesound
‚˘ÂÓ‰ ‡Â‰˘ ¨ÔÓÂÒÓ ¨®
© Ϙ· ‡Ë·Ӊ
concept
ÔÂÂÈÎ ¨˙‡Ê ÆÈ˙¯ȯ˘Â ÈÒÁÈ ‡Ï‡ ¨ÈÁ¯Î‰Â ËÏÁÂÓ Âȇ — ®
¯Èˆ‰Ó ‡Ï‡ ¨ÈÂ˘Ï–ıÂÁ ¯Â˜ÓÏ ÔÓÈÒ‰Ó ÍÈÏÂÓ‰ ¨¢ÈÎ‡¢‰ ¯Èˆ‰Ó ¯Ê‚ Âȇ ‡Â‰˘
·ˆ˜¢ ¯Â˙· ‰Ù˘‰ ˙‡ ÔÂÎÓ‰ ȯ‡ÈÏ Ûˆ¯Ï ÌÈÓÈÒ‰ ÏÂÏÎÓ ˙‡ ¯·ÁÓ‰ ¨¢È˜Ù‡¢‰
‡Ï‡ ÔÓÈÒ‰ Ï˘ È‚ÂÏÂË‡‰ „˜Ù˙Ó „ÂÚ ¯Ê‚ Âȇ˘ — ÈÂ˘Ï‰ ͯډ Æ¢˜ÏÁÓ
ÒÙÂ˙ ÔÓÈÒ‰˘ ̘ÓÏ Ì‡˙‰· ‰ÏÈÏ˘‰ ͯ„ ÏÚ ¯„‚ÂÓ — Èϯ¢¯ËÒ‰ „˜Ù˙Ó
ÔÂÓË ¯ÈÒÂÒ Ï˘ ˘Â„ÈÁ‰ ¯˜ÈÚ ÆÌȯÁ‡ ÌÈÓÈÒÓ ÂÏ˘ Ï„·‰Ï ̇˙‰· ¨È¯˜ ¨˙ίÚÓ·
Æ˙ÈÂ˘Ï–ıÂÁ ‰‡¯Â‰Ó ˜Â˙È ¨ÈÂ˘Ï‰ ÔÓÈÒÏ ˙ÂÈ˙¯ȯ˘Â ˙ÂÈÒÁÈ ˙ÈÈ˜‰· ‡ÂÙ‡
˙ÂÓ‡· ‰Ê ÈÂ˘Ï Ï„ÂÓ Ï˘ ‰ÏÈ·˜Ó ÔÈÚÓ ˙‡¯Ï ¯˘Ù‡ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙·
¨‰¯Â‚Ò ˙ίÚÓÎ ÒÙ˙ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨¯ÈÒÂÒ Ï˘ ‰Ù˘‰ Ï„ÂÓÏ ‰Ó„· ∫˙È˙ÂÊÁ
¨Âχ ˙„ÈÁÈ ÆÌÈÈ„ÓӖ„‰ ÌÈÁˢӉ ˙¯„Ò Ô‰ ‡Ï‰ ¨˙ÂÏ„· ˙„ÈÁÈÓ ˙·Î¯ÂÓ‰
ͯډ ˙‡ ¨È¯˜ — ÈË˙Ò‡‰ ÔÎ¯Ú ˙‡ ˙¢Î¯ ¨¯ÈÒÂÒ Ïˆ‡ ÔÓÈÒ‰ ˙„ÈÁÈÏ ˙ÂÏÈ·˜Ó‰
ÍÎ ÍÂ˙Ó ¢ÈÎ‡¢ ÔÙ‡· ‡Ï ¨Ô‰ÈÈ· ÌÈÒÁȉ ÍÂ˙Ó ¢È˜Ù‡¢ ÔÙ‡· — Ô‰Ï˘ ÈÏÏÁ‰
Ï˘ ÈÏÏÁ‰ ͯډ ¨„¯·„Ïȉ Ï˘ ÁÂÈӷ Ɖ˘ÏÎ È˙ÂÓ‡–ıÂÁ ÔÎÂ˙ ˙‚ˆÈÈÓ Ô‰˘
ÌȯˆÈÈÓ Ì‰˘ ÍÎÓ ‡Ï‡ ¨ÏÏÁ ÌÈ‚ˆÈÈÓ Ì‰˘ ÍÎÓ Ú·Â Âȇ ÌÈÈ„ÓӖ„‰ ÌÈÁˢӉ
‡Â‰˘ ÔÂÂÈÎ ¨ÈÒÁÈ ‡Â‰ ˙Á‡ ÁË˘Ó ˙„ÈÁÈ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ˘ ¨Ú·Â Ô‡ÎÓ ÆÏÏÁ
‡Â‰ Ôȇ˘ ÔÂÂÈÎ ¨È˙¯ȯ˘ Ì‚ ‡Â‰Â ¨‰Ï ÍÂÓÒ·˘ ˙„ÈÁȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ Í¯Ú‰Ó ¯Ê‚
ÆÈ˙ÂÓ‡–ıÂÁ ÔÎÂ˙ ‚ˆÈÈÓ ¯Ê‚
Ï˘ ‰Èˆ·ÈËÂÓ‰ ÈÎ ˜ÙÒ Ôȇ Ɖ˜ÏÁ· ˜¯ ‰ÂÎ ÂÊ ‰ÚË ¨Âȇ¯˘ ÈÙΠ͇
Ô¯˜Ú Ô΢ ¨˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‡È‰ ˙ÂÈË¯‰È‡Ï ˙ÂÈ·È˘ه ÔÈ· ‰Á·‰· „¯·„Ïȉ
‡Â‰ ¨˙‡Ê ÌÚ ÆÈ‚˘ÂÓ ÔÎÂ˙ ·Â¯ÈÚÓ ˙ÂÚÓȉ Ï˘ ȇ˙‰ ¯Á‡ ‡ÏÓÓ ˙ÂÈ·È˘ه‰
∫È·È˘ÈÈ·ÂÒ–ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙ ˙ÂÓ‡Ï ˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙ÈÈ˜‰ ÍÈω˙Ï ¯È„ÁÓ ÔÈÈ„Ú
¨¯Ï„ÈÙÎ ‡Ï˘ ͇ Æ˙ÂÈ·ÈË˜Ù‡Ï ¯Ï„ÈÙ Ï˘ ¢˙∆‡¯¢‰ ‚˘ÂÓ ˙‡ Ì‚¯˙Ó „¯·„Ïȉ
17
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 17
ÔÙÂ‡Ó Ì‚ ÌÈÚ·Â ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈÂÈÙ‡‰˘ ÔÚÂË ‡Â‰
ÌÈÈ·È˘ه‰ ÌÈίڷ ‰Á·‰‰˘ ¨Ú·Â Ô‡ÎÓ ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È·È˘ÈÈ·ÂÒ‰ Â˙ÂÒÙ˙ȉ
‚ˆÂÈÓ‰ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ È·È˘ه‰ ͯډ˘Â ¨Ë˜ÈÈ·ÂÒ‰ ·Â¯ÈÚ ˙‡ ˙·ÈÈÁÓ ‡˘ÂÓ‰ Ï˘
Æ· Ú˜Â˘Ó‰ È·È˘ÈÈ·ÂÒ‰ ÔÎÂ˙· ÈÂÏ˙ ˙ÂÓ‡·
˘ÂÓÈ˘‰˘ ȯ‰ ¨˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ Ô· ‡È‰ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰Èˆ·ÈËÂÓ‰˘ ÁÈ ̇
ÌÓ‡ ‡È‰ ∫ÏÂÙÎ ÔÎÂÒÎ ˙„˜Ù˙Ó ˙ÂÈ·È˘ه‰ ÆÂȯÎÂÚ· ‡Â‰ È·È˘ه‰ Ô¯˜ÈÚ·
˜ÏÁ ˙ÏËÂ ‡È‰˘ Íη È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈÏ ¢˙ȘÙ‡¢ ˙ÂÚÓ˘Ó ˙ÈÈ˜‰Ï ˙ÚÈÈÒÓ
ÈÎÎÂ˙Ï È·È˘ه ÔÎÂ˙ Ï˘ ‰¯È¯‚‰ ͇ Æ˙ÂÏ„· ˙„ÈÁÈ ˙ÏÚ· ‰¯Â˘¯ËÒÏ Â¯ÂÊÈ··
Ú·˜ ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú˘ ÔÂÂÈÎ ¨¢˙ÈÎ‡¢ ˙ÂÚÓ˘Ó ˙ÈÈ˜‰Ï ˙Ó¯Â˙ Ì‚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ
ÆÂÓˆÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈÏ ÈˆÈÁ ‡Â‰˘ ¨Â· Ú˜Â˘Ó‰ È·È˘ÈÈ·ÂÒ‰ ÔÎÂ˙Ï Ì‡˙‰· Ì‚
˙ÂÈ˙ÂÊÁ‰ ˙„ÈÁȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ¨¯ÈÒÂÒ Ï˘ ‰Ù˘‰ Ï„ÂÓÏ „‚È· ¨ÔÎÏ
‡Â‰ Ôȇ˘ ÔÂÂÈÎ ¨È˙¯ȯ˘ ‡Ï ͇ ¨ÈÒÁÈ ÌÓ‡ ‡Â‰ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡ ˙·ÈίӉ
–È·È˘ه‰ ÔÎÂ˙Ï Ì‡˙‰· Ì‚ ‡Ï‡ ¨È˙ÂÊÁ‰ Ûˆ¯· ÔÓ˜ÈÓÏ Ì‡˙‰· ˜¯ Ú·˜
¯Ê‚ ÏÂÏÎÓÎ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú ¨ÍÎÈÙÏ ÆÔ‰· Ú˜Â˘Ó‰ È·È˘ÈÈ·ÂÒ
ÆȂˆÈȉ ¯˘ÂÎÓ Ì‚
Ì‚ ÆÔÂÈÓ„‰ ·Â¯ÈÚ Û˜Â˙Ó ÌˆÚÂÓ ˙ÂÚÓ˘Ó‰ ˙ÈÈ˜‰ ÍÈω Ï˘ ¢ÈÎ‡¢‰ ÈÙ‡‰
ÒÂÙ˙Ï Â˙ÏÂÎÈ· Ô΢ ¨˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‡È‰ Â˙ÏÏÎ‰Ï ‰Èˆ·ÈËÂÓ‰ ∫ÏÂÙÎ „˜Ù˙ ÔÂÈÓ„Ï
Á¯Î‰· ˙·¯ÚÓ ÔÂÈÓ„‰ ˙ÒÈÙ˙˘ ÔÂÂÈΠ͇ ÆÌÈ‚˘ÂÓ· ˘ÂÓÈ˘ ‡ÏÏ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ˙‡
˙‡ ˙ÂÓ‡Ï ˜ÈÚÓ‰ ¯˘ÂÎΠ· ˘ÂÓÈ˘‰ ¨È·È˘ÈÈ·ÂÒ–È·È˘ه ÔÎÂ˙ Ï˘ ‰ÎÏ˘‰
ÍÏ˘ÂÓ‰ ¨ÈˆÈÁ–È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ Ï˘ ˙‚ˆÈÈÓÏ ˙‡Ê Ïη ˙ÂÓ‡‰ ˙‡ ÍÙ‰ ‰˙ÂÚÓ˘Ó
ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ‰ÈÏÚ
‡Â‰ ÔÂÈÓ„· ˘ÂÓÈ˘‰ Ï˘ ˙ÂÈËÒÈχȄȇ‰ ˙ÂÎÏ˘‰Ï ¯Â˜Ó‰
˙‡ ‰ÏÈÎÓ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ‰·ÓÏ ÔÂÈÓ„‰ ‰·Ó ÔÈ· ¯ˆÂÈ ‡Â‰˘ ‰Ï·˜‰‰ ∫Ë‡˜
˙Ï‚Ï‚˙Ó ÂÊ ˙È·Ó ‰Ï·˜‰ Ô΢ ¨˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ˙ÈËÒÈχȄȇ‰ ˙ÂÚÓ˘ÓÏ ÔÈÚ¯‚‰
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ‰·ÓÏ ÏÈ·˜È ÔÂÈÓ„‰ ‰·Ó˘ ̘ӷ ∫˙ÈÎÂ˙ ˙‰ÊÏ
‰·˙‰ ˙ÙÏÁ‰ Ï˘ Ò¯Ëȇ‰˘ Û‡ ÆÈ·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ÂÈÏÚ ÍÈÏ˘Ó ¯˘‡ ÔÂÈÓ„Ï ÛÙÎÂÓ
Æ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ‰ÈˆÊÈχȄȇ‰ ‡È‰ ÏÚÂÙ· ‰‡ˆÂ˙‰ ¨ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‡Â‰ ÔÂÈÓ„·
„¯·„Ïȉ ÆÌÊÈÏ‡È„È‡Ï ‰¯ÊÁ „¯·„Ïȉ ˙‡ ‚ÈÒÓ ÔÂÈÓ„·Â ˙ÂÈ·È˘ه· ˘ÂÓÈ˘‰
ÔÎÂ˙ ÏÈÎÓ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ˘ ÔÚÂË ‡Â‰˘ Ú‚¯‰Ó ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ‰ÈˆÊÈχȄȇ· Í·˙ÒÓ
© Ï˘Ëȯ Íȯ„ȯÙÏ Â·˙ÎÓ „ÈÚÓ˘ ÈÙÎ
Ritschl
ÍÂ˙Ó ÔÂÈÓ„· ˘Ó˙˘Ó „¯·„Ïȉ ¨±∏∑¥–Ó ®
Ï‚ÂÒÓ‰ ¯˘ÂÎÎ ÔÂÈÓ„· ˘ÂÓÈ˘·˘ ˙Â·È˘Á‰ ˙‡ ¯‡˙Ó ‡Â‰ ·˙ÎÓ· ÆÔÈÚ„ÂÈ· ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‰Èˆ·ÈËÂÓ
‡Â‰ ˙ÂÓ‡· È·È˘Èȷ‡ ÔÂÈ„˘ ÈÏ ‰‡¯¢ ∫Â‚È˘Ó‰Ï ÈÏ· ‡˘ÂÓ‰ Ï˘ ÌÈÈ˯˜˜‰ ÂÈÂÈÙ‡ ˙‡ ÒÂÙ˙Ï
˙È‚˘ÂÓ ‰·È˘ÁÓ Â˙‡ ÔÈÁ· ¨ÔÂÈÓ„ ‡¯˜‰ Â˙·˘ÁÓ· „ˆ Â˙‡ ˘È‚„ ÔΠ̇ ‡Ï‡ ¨È¯˘Ù‡ È˙Ï·
˙‡ ÌÈ‚˘ÂÓÏ ÍÂÙ‰Ï ÌÈËÂ ÌÈ˘‡ ¨˛ÆÆƸ ˙È‚˘ÂÓ‰ ˙ÂÏÈÚÙ‰ Ï˘ ¯·Â‚ Íω‰ ÁÂÙÈˉ Ï˘· Æ˛ÆÆƸ
ª¢˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÌÂÁ˙‰ ÏÎ ˙‡ „ˆ· ÌȯÈ˙ÂÓ Íη ¨˙ÂÓ‡ ˙¯ÈˆÈÓ ÈÚ·Ë ÔÙ‡· Ï·˜˙Ó‰ È˘ÂÁ‰ Ì˘Â¯‰
ψ‡ ËˈÓ
Empathy, Form andH. F. Mallgrave and E. Ikonomou, Introduction, in
, p. 31 Space: Problems in German Aesthetics 1873–1893
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
18
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 18
Ï˘ ‰ÎÏ˘‰‰ ÆÂ˙Â‰Ó Ï˘Â Ú·Ë‰ Ï˘ ˙‚ˆÈÈÓÏ ˙ÂÓ‡‰ ˙‡ ÍÙ‰ ‡Â‰ Íη ÆÈ·È˘ه
˙ÙÈ˘Á ˙‡ ˙¯˘Ù‡Ó ÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ÏÚ È·È˘ÈÈ·ÂÒ–È·È˘ه ÔÎÂ˙
˘ÙÂÓ Â· ‚ˆÂÈÓ‰ ڷˉ˘ ÍÎ ÍÂ˙Ó — Â˙ÂÈÏÏÁ ‡È‰ Ô„ ‰¯˜Ó·˘ — ڷˉ ˙‰Ó
ÆÂÓˆÚ ÂÏ˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙‰Ӊ ˙‡ ÂÈÏÚ ÍÈÏ˘Ó ¯˘‡ ¨Â˙‡ ÒÙÂ˙˘ ¯˘ÂΉ Ï˘ ÔÎÂ˙·
ڷˉ ˙Â‰Ó ∫¢È·È˘ÈÈ·ÂÒ¢ ÌÊÈχȄȇ ¯ÂӇΠ‡Â‰ „¯·„Ïȉ Ï˘ ÌÊÈχȄȇ‰
ÆÔÂÈÓ„‰ È„È ÏÚ ÂÈÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ ‡Ï‡ ¨¢ÂÓˆÚ¢ Ú·Ë· ‰ȇ ˙ÂÓ‡· ‚ˆÂÈÓ‰
˙‡Â¢‰ ÆÂ˙Â‰Ó ˙‡ ÌÏ‚Ï È„Î Ú·Ë‰ ˙‡ ˙ÂÂÚÏ ˙ÂÎʉ ‰Â˙ ˙ÂÓ‡Ï ¨ÂÊ ‰ÈÁ·Ó
˙„ÓÂÚ‰ ˙„‚ÂÓ‰ ˙ÂÁ‰‰ ˙‡ ËÈÏ·‰Ï ‰ÏÂÎÈ Ú·Ë‰ ˙ÂÂÈÚÏ ˙Â¢‰ ˙ÂȈ·ÈËÂÓ‰
˙˙ÂÂÚÓ ‡È‰˘ ‡ ¨Ú·ËÏ ‰˘È„‡ ˙ÂÓ‡‰˘ ‡ ¨ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ Ï„ÂÓ‰ ÈÙÏ ∫ÔÒÈÒ··
È¯Âˆ ÌÏ‚ ¯ÓÂÁÏ Â˙‡ ˙ÎÙ‰ ¨‰ÓˆÚ ‰Ï˘ Èϯ¢¯ËÒ‰ ¯„ÒÏ Ì‡˙‰· ڷˉ ˙‡
‚ˆÈȉ ÏÚ È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ˙ÎÏ˘‰ ¨ÈËÒÈχȄȇ‰ Ï„ÂÓ‰ ÈÙÏ Æ‰Èίˆ ÈÙÏ Ô‚¯Â‡Ó‰
‰¯Â˜Ó˘ ˙Â‰Ó ¯Â˙· ڷˉ ˙Â‰Ó ˙‡ ‚ˆÈÈÓ ‡Â‰˘ Íη ڷˉ ˙‡ ˙˙ÂÂÚÓ È˙ÂÓ‡‰
‚ˆÈÈÏ ¨˙È·È˘ه ‡È‰ ÏÏÁ‰ ˙‰Ӣ ÔÂÂÈÎ ¨„¯·„Ïȉ Ï˘ Â˙Ù˘·Â Æ˘ÈÈ·ÂÒ·
ÆÌÈÈË¯‰ȇ‰ ÂÈÎ¯Ú ˙‡ ˙ÂÂÚÏ ˙ÂÎʉ ‰Â˙ È˙ÂÓ‡‰
˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ˘ ‰ÁÈÓ ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ‰˘È‚‰˘ ¨ÍÎÓ Ú·Â ‰Ê Ï„·‰
ÛÂÙÎ Âȇ˘ ¨ÈÓÂ¡ ÈËÓȇ ÌÂÁ˙Î ˙ÒÙ˙ ˙ÂÓ‡‰ ∫ȂˆÈȉ ‰ÁÂη ÔÂÓË Âȇ
¨Ú·ËÏ ‰Ï˘ ¯„Ò‰ ˙‡ ‰·È˙ÎÓ ˙ÂÓ‡‰ ¨ÍÙ‰Ï Æ‰Ï ÌÈÈˆÈÁ ÌÈÎ˙ Ï˘ ÌÈ·È˙Î˙Ï
˙ÈÏÎ˙˘ ‰ÁÈÓ ˙ÈËÒÈχȄȇ‰ ‰˘È‚‰ ¨˙‡Ê ˙ÓÂÚÏ Æ‰· ‚ˆÂÈÓ Ô· ‡Â‰˘ ‰¯˜Ó·
˙‰Ӣ Ú·Â ˙È‡ÈË‡˜‰ ‰ÎÙ‰Ó‰Ó˘ ÔÂÂÈΠ͇ Æڷˉ ˙Â‰Ó ‚ˆÈÈ· ‰ÂÓË ˙ÂÓ‡‰
È„È ÏÚ ‰˘Ú ˙Â‰Ó ‰˙‡ Ï˘ È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ ¨Ì„‡‰ ˙Â‰Ó ÈÙ ÏÚ ˙·ˆÚ˙Ó Ú·Ë‰
ÆÌÈÈ·È˘Èȷ‡‰ ÂÈÎ¯Ú ˙ÂÂÈÚ ¯ÈÁÓ· ‰˜ ¨Ú·Ë‰ ˙˘Ù‰
˙ÂÒÈÙ˙ È˙˘ ÔÈ· ¯˙ÂÈ ˜ÂÓÚ „‚È ÏÚ ˙˙˘ÂÓ ÌÊÈÏ‡È„È‡Ï ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ ÔÈ· ‰Ê „‚È
‡Â‰ ˘È‰˘ ‡È‰ ˙ÈËÒÈχȄȇ‰ ‰˘È‚‰ „ÂÒÈ· ˙„ÓÂÚ‰ ˙È‚ÂÏÂË‡‰ ‰Á‰‰ ∫ÌÏÂÚ
˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ Æ„ÂÒÈ ÂÏ ˙˘Ó˘ÓÂ È˘ÂÁ‰ ÂÓÂÏÈ‚Ï ¯·ÚÓ ˙ÁÎÂ ¯˘‡ ¨˙Â‰Ó ÏÚ·
Â˙ÂÚÓ˘Ó˘ ÌÂÁ˙Î ˙ÒÙ˙ ˙ÂÓ‡‰ ÔÎÏ Æ‰˙‡ ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÎÓ ˙Â‰Ó ‰˙‡ Û¢ÁÏ
‰˜ÈË˙Ò‡ Ï˘ ¯˘˜‰· ÆÂ˙Â‰Ó Ï˘ ÌÂÏÈ‚Ï ÈÂÏÈ‚Ï ÌÂÈ„ÓÎ ˙˘Ó˘Ó ¨˘È‰Ó ˙¯Ê‚
‡Ï‡ ‰ȇ ˙ÂÓ‡· ˙ÈÏ‚‰ ˘È‰ ˙Â‰Ó ¨ÈÏË„ˆÒ¯Ë‰ ÌÊÈχȄȇ‰ ÏÚ ˙ÎÓÒ‰
ÆÂÏ˘ „ÂÒÈÏ ˙ÎÙ‰ ˘È‰ ÏÚ ˙ÎÏ˘ÂÓ‰ ¨ÂÓˆÚ Ë˜ÈÈ·ÂÒ‰ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙‰Ӊ
¨˙Â‰Ó ¯„Ú ˘È‰˘ ‡È‰ ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ‰˘È‚‰ „ÂÒÈ· ˙„ÓÂÚ‰ ˙È‚ÂÏÂË‡‰ ‰Á‰‰
‰ȇ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ¨ÍÎÈÙÏ Æ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ‰ÈÈÚÓ ‰ȇ ͇ ˙ÓÈȘ ÂÊ ˙‰Ӣ ‡
ÈÓÂ¡ ÌÂÁ˙Î ˙ÒÙ˙ ˙ÂÓ‡‰ Æ˘È‰ ˙‡ ˙„ÒÈÈÓ‰ ȉ˘ÏÎ ˙Â‰Ó ‚ˆÈÈ· ‰ˆÓ˙Ó
ÆÂÓˆÚ ÂÓÓ ˙ÈËÓȇ Ú·Â ‡Ï‡ ¨˘È‰ ‚ˆÈÈ· ÈÂÏ˙ Âȇ ÈË˙Ò‡‰ ÂÎ¯Ú˘
È˘Ï ‡ˆÂÓ ˙„˜ ˙‰Ӡ¨Ë‡˜ Ï˘ ‰˜ÈË˙Ò‡· ˙ÂÁÎÂ ˙Á‡Î Âχ ˙Â˘È‚ È˙˘
È˙˘ Ɖ¯˘Ú–Ú˘˙‰ ‰‡Ó‰ Ï˘ ‰ÈÈ˘‰ ˙ȈÁÓ· ‰ÈÓ¯‚· ÌÈÁ¯‰ ÌÈÈË˙Ò‡‰ ÌÈӯʉ
˙‡ „¯·„Ïȉ ıÓ‡Ó ¯Ï„È٠ͯ„ ∫„¯·„Ïȉ ψ‡ ˙ÈÓʖ· ˙ÂÁÎÂ Ì‚ Âχ ˙Â˘È‚
19
†††„¯·„Ïȉ Ï˘ ‰¯˜Ó‰ ∫‰˜ÈË˙Ò‡· ÌÊÈχȄȇ ÌÊÈÏÓ¯ÂÙ
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 19
¯ÓÂÏÎ ¨ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙ ÏÚ ‰‡¯Â‰· ÔÂÓË Âȇ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ˘ ¨‰Á‰‰
Ï˘ ˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ‰È‚˯ËÒ‡‰ ˙‡ Ì‚ ıÓ‡Ó ‡Â‰ ÍÎ ÍÂ˙Ó Æڷˉ ‚ˆÈÈ· ÈÂÏ˙ Âȇ
͇ Æ„·Ï· ‰˙‡¯ ÍÂ˙Ó ‰¯È·Ò‰Ï ‰Ùȇ˘‰ ˙‡ Ì‚ ÂÓÎ ¨‰·˙‰Ó ˙ÂÓ‡‰ ˜Â˙È
¯Ê‚ ÔÎ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ‰Î¯Ú˘ ¨‰Á‰‰ ˙‡ ıÓ‡Ó Ì‚ „¯·„Ïȉ ¯˘È٠ͯ„
˙‡ ıÓ‡Ó Ì‚ ‡Â‰ ÍÎ ÍÂ˙· Æڷˉ ˙Â‰Ó ˙‡ ‚ˆÈÈÏ ÔÎ ‰˙ÈÏÎ˙˘Â ¨È‚ˆÈȉ ‰ÁÂÎÓ
È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈÈ· ڷˉ Ï˘ ˙È‚¯Â‡‰ ˙‰Ӊ ÌÂÏÈ‚ Ï˘ ˙ÈËÒÈχȄȇ‰ ‰È‚˯ËÒ‡‰
ÆÔÂÈÓ„· ˙È˙ÙÓ‡‰ Â˙˘Ù‰ È„È ÏÚ
Ôȇ ∫Á¯ÂÎÓ ‡Ï‡ ‰¯ÈÁ·Ó ˙Ú·Â ‰ȇ ˙Á‡ ‰È¯Â‡È˙· Âχ ˙Â˘È‚ È˙˘ ˙ÏÏΉ
Ô¯˜ÈÚ‰ Æ˙ÂÓ‡Ï ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ¯·Ò‰ ˜ÙÒÏ ‡È‰ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰Ùȇ˘‰ ÈÎ ˜ÙÒ
Ï˘ ¢È˜Ù‡¢‰ „˜Ù˙‰ ÍÂ˙Ó È˙ÂÓ‡‰ ‚ˆÈȉ Í¯Ú ˙‡ ¯ÂÊ‚Ï ÂÏ ¯˘Ù‡Ó ÈË˙ÒȘ‰
ÂÊ ˙ȂˆÈÈ ‡Ï ‰ÒÈÙ˙ Ô΢ ¨ÏËÂ·Ó Âȇ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‚˘È‰‰ ÂÊ ‰ÈÁ·Ó ÆÂÈ·Èί
ÆÌÈÓ„ ÌÈÏ„ÂÓ ˙ÂÁÙÏ „Á‡ ¯Â„· ‰ÓÈ„˜Ó ˙ÂÓ‡‰ Ï˘
π
ÈË˙ÒȘ‰ Ô¯˜ÈÚ‰˘ Û‡ ͇
ÂÏ˘ ‰È¯Â‡È˙‰ ˙‡ Ú˜˘Ó „¯·„Ïȉ ¨˙ÂÓ‡Ï ¨¢È˜Ù‡¢ ¨È˘„Á ¯·Ò‰Ï ͯ„ Á˙ÂÙ
˙ÂÓ‡‰ ¯Â¯Á˘ χ ͯ„‰ ˙ȈÁÓ· ¯ˆÚ Íη ¨˙ÂÈ·È˘ه‰ Ï˘ ¢ÈÎ‡¢‰ Ô¯˜ÈÚ·
ÈÎ ¨È˙¯ȯ˘ Âȇ ͇ ¨ÈÒÁÈ ÌÓ‡ ˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ÈË˙Ò‡‰ ͯډ ∫ȂˆÈȉ ‰„ȘÙ˙Ó
ÏÚ È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ Ï˘ ‰ÎÏ˘‰‰ ÆÈˆÈÁ È·È˘ÈÈ·ÂÒ ÔÎÂ˙ ‰· Ú˜Â˘Ó ÔÈÈ„Ú
ÈˆÈÁ ÔÎÂ˙Ï Ï·Ș ÈÏÎÏ ‰˙‡ ˙ÎÙ‰ ¨‰Ï˘ ˙ÂÈÓÂ¡‰ ˙‡ ˙ÏË·Ó Ì‚ ˙ÂÓ‡‰
Æ˙ÂÚÓ˘Ó ‰Ï ˜ÈÚÓ˘ ¯˘ÂΉ È„È ÏÚ ‰ÈÏÚ ÍÏ˘ÂÓ‰
˙ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‰„Â˙Ó Ï˘ ÌÈȇÏÎ ¯ÈˆÈ ¯ÂӇΠ‡È‰ „¯·„Ïȉ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙‰
‡ÂÏÓ· ¯ÈÎ‰Ï ÔÈÈ„Ú Ï‚ÂÒÓ Âȇ „¯·„Ïȉ˘ ÔÂÂÈÎ ¨˙ÈËÒÈχȄȇ ‰ÂÂÎ ˙˙¯˘Ó‰
˜ÈÊÁÓ ÔÈÈ„Ú ‡Â‰˘ ÔÂÂÈΠ¨˙ÂÓ‡‰ Ï˘ ȂˆÈȉ ‰¯˘ÂÎ ÏÚ ¯Â˙ȉ Ï˘ ˙ÂÎÏ˘‰‰
Ɖ‚ˆÈÈÏ ˙ÂÓ‡‰ ˙ÈÏÎ˙ ÔÈÈ„Ú ¨Ë˜ÈÈ·ÂÒ· ‰¯Â˜Ó ̇ Ì‚˘ ¨˙Â‰Ó ˘È Ú·ËÏ˘ ‰Á‰·
˙ÏÂÎȉ ¯ÒÂÁ· ˙˘‚˙Ó ˙ÂÓ‡Ï ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ¯·Ò‰ ˜ÙÒÏ ˙ÈËÒÈ¯„ÂÓ‰ ‰Ùȇ˘‰
˙Ú· ‡Â‰ ‰Ù˜˙‰ Ô·Î — „¯·„Ïȉ Æ˙ÈËÒÈχȄȇ „ÂÒÈ ˙Á‰Ó ¯¯Á˙˘‰Ï
ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ‰ ˘Â„ÈÁ‰ ∫ÈËÒÈÏÓ¯ÂÙ ËÒÈχȄȇ ÈËÒÈχȄȇ ËÒÈÏÓ¯ÂÙ ˙Á‡ ‰ÂÚ·Â
Ï˘ ˙˘ÙÂÓ‰ ˙‰Ӊ ‚ˆÈÈ Ï˘ ˙ÈËÒÈχȄȇ ‰ÂÂÎÏ Ì˙¯ ˙ÂÈË˙ÒȘ‰ Ô¯˜Ú·˘
Æڷˉ
ÌÈÏ˘Â¯È· ˙ȯ·Ú‰ ‰ËÈÒ¯·È‡‰
π
Ï˘ ‰Ù˘¢Î ˙ÒÙ˙ ˙ÂÓ‡‰ Âψ‡ Ô΢ ¨˙ÂÓ‡Ï ‰ÊÎ ¯·Ò‰ ˙˜ÙÒÓ ¯Ï„ÈÙ Ï˘ ‰È¯Â‡È˙‰ Ì‚
ÂÊ ÏÚ ‰·¯ ‰„ÈÓ· ˙ÎÓÒ „¯·„Ïȉ Ï˘ ˙Â˘„Á‰Â ¨ËÒÈÏÓ¯ÂÙ ‡Â‰ ¯Ï„ÈÙ Ì‚ ¨ÂÊ ‰ÈÁ·Ó Æ¢˙¯ˆ
ƯτÈÙ Ï˘
ÏŒËŒÓÈœt ¯Â¯„†††
20
Pimental layout 8/2/05 3:22 PM Page 20
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
ResearchGate has not been able to resolve any references for this publication.