ArticlePDF Available

[Acetropis longirostris Put. and Oxycarenus pallens (H.-S.) – two species of true-bugs (Hemiptera: Heteroptera) new for the Polish fauna, with a checklist of species collected in a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid]

Authors:
  • Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej

Abstract and Figures

Acetropis longirostris Puton, 1875 (Miridae: Stenodemini) and Oxycarenus (Euoxycarenus) pallens (Herrich- Schaeffer, 1850) (Oxycarenidae) are recorded for the first time from Poland; both species were collected in a mountain meadow in a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid Mts. The adult specimen of O. pallens, collected at the end of August, 2013 represents the summer generation of this species. Additionally, a list of all 54 true-bug species recorded from a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid Mts is provided.
Content may be subject to copyright.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
Acetropis longirostris Put. i Oxycarenus pallens (H.-S.)
– dwa gatunki pluskwiaków różnoskrzydłych (Hemiptera:
Heteroptera) nowe dla fauny Polski, z wykazem gatunków
zebranych w okolicach Bystrej w Beskidzie Śląskim
B
ARBARA
L
IS
1
,
G
RZEGORZ
D
UBIEL
2
1
Zakład Zoologii Bezkręgowców, Katedra Biosystematyki
Uniwersytet Opolski, Oleska 22, 45-052 Opole
2
Fałata, 2d/2, 43-360 Bystra
e-mail:
1
canta@uni.opole.pl;
2
gdubiel@o2.pl
Abstract. [Acetropis longirostris Put. and Oxycarenus pallens (H.-S.) – two species of
true-bugs (Hemiptera: Heteroptera) new for the Polish fauna, with a checklist of spe-
cies collected in a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid]. Acetropis longirostris
Puton, 1875 (Miridae: Stenodemini) and Oxycarenus (Euoxycarenus) pallens (Herrich-
Schaeffer, 1850) (Oxycarenidae) are recorded for the first time from Poland; both spe-
cies were collected in a mountain meadow in a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid
Mts. The adult specimen of O. pallens, collected at the end of August, 2013 represents
the summer generation of this species. Additionally, a list of all 54 true-bug species rec-
orded from a vicinity of Bystra in the Silesian Beskid Mts is provided.
Key words: Hemiptera, Heteroptera, Miridae, Oxycarenidae, faunistics, first country
record, Silesian Beskid Mts, Poland.
Wstęp
Fauna Heteroptera jest w naszym kraju z roku na rok poznawana coraz
lepiej; dzięki badaniom pracowników i studentów Katedry Biosystema-
tyki Uniwersytetu Opolskiego, jak również dzięki współpracy z bada-
czami z innych ośrodków oraz osobami nie zajmującymi się zawodowo
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
34
entomologią, w ostatnich latach stwierdzono występowanie w naszym
kraju wielu gatunków Heteroptera do tej pory nieznanych z Polski (np.:
Dicyphus annulatus – B. Lis 2000; Emblethis duplicatus – B. Lis i J.A.
Lis 2002; Charagochilus weberiB. Lis i in. 2004; Coranus wood-
roffei – J.A. Lis i B. Lis 2004; Heterogaster cathariae – B. Lis i J.A. Lis
2006; Leptoglossus occidentalis – J.A. Lis i in. 2008; Corythuca ciliata
– B. Lis 2009; Arocatus longiceps Gil i in. 2011; Scolopostethus
grandis – B. Lis i Konciała 2012).
Niniejsza praca przedstawia wyniki odłowów faunistycznych prowa-
dzonych przez drugiego autora (G. Dubiel) w okolicach Bystrej w Beski-
dzie Śląskim. Owady odławiane były głównie czerpakiem entomologicz-
nym (2 x 50 uderzeń) na czterech stanowiskach stanowiących nieużyt-
kowane pola uprawne na terenach podgórskich podlegające obecnie
naturalnej sukcesji. Każde ze stanowisk odwiedzane było minimum raz
w miesiącu od maja do początku listopada 2013 roku.
Gatunki nowe dla fauny Polski
Oxycarenus pallens (Herrich-Schaeffer, 1850) (Oxycarenidae)
(Ryc. 1-3)
Materiał: 1 samica, Beskid Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA61],
24. 08. 2013, (czerpak), leg. G. Dubiel.
Zasięg tego gatunku ma postać pasa ciągnącego się od Europy i pół-
nocnej Afryki, przez zachodnią i środkową Azję, po północne Chiny i
Indie (Péricart 1999). W Europie północna granica tego gatunku prze-
biega przez centralną Francję, południowe Niemcy, Czechy, Słowację i
Ukrainę (Péricart 2001; Wachmann i in. 2007). U naszych południo-
wych sąsiadów występuje już od lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia
(Krist i Kment 2006; Stehl
í
k i Vavřinová 1996).
Analizując dane zawarte w pracy Krista i Kmenta (2006) można
stwierdzić stopniowe przesuwanie się granicy zasięgu tego gatunku ku
północy, a ostanie dane z Moraw dotyczą stanowisk oddalonych zaled-
wie kilkadziesiąt kilometrów od granicy naszego kraju.
Gatunek pokarmowo związany z różnymi roślinami z rodziny Aste-
raceae, np. Cirsium sp., Sonchus sp., głównie jednak podawany jest z
Centaurea sp. (Putshkov, 1969; Péricart, 1999).
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
35
Ryc. 1-3. 1 – samica Oxycarenus pallens, 2-3 – miejsce odłowu okazu.
Figs. 1-3. 1 – female of Oxycarenus pallens, 2-3 – collecting locality.
Cykl życiowy tego gatunku jest nie do końca poznany. Zwykle trak-
towany jako biwoltynny, jednak zarówno Putshkov (1969), jak i Wach-
mann i in. (2007) sugerują, że ukończenie rozwoju drugiego pokolenia
nie zawsze jest możliwe. Nimfy drugiego pokolenia, które licznie wystę-
pują pod koniec lata, nie są odnajdywane wiosną (Stehl
í
k i Vavřinová
1996).
Podobne zjawisko zaobserwowano w przypadku gatunku Eremoco-
ris plebejus (Fallén) (Konciała i B. Lis 2013). W obu wypadkach wydaje
się, że gatunki te, które w południowej części Europy mają pełne dwa
pokolenia, nie kończą pełnego cyklu rozwojowego w krajach Europy
Środkowej ze względu na krótsze lato i niższe średnie temperatury mie-
sięcy letnich.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
36
Okaz znaleziony w Polsce to przedstawiciel nowego pokolenia, co
można poznać po jasno zabarwionej głowie i jasnobrązowym pasie w
przedniej części przedplecza (u osobników po przezimowaniu zarówno
głowa, jak i pas na przedpleczu, mają barwę ciemnobrązową lub czar-
ną).
Acetropis longirostris Puton, 1875 (Miridae)
(Ryc. 4-6)
Materiał: 1 samiec, Beskid Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA51],
9. 06. 2013, leg. G. Dubiel.
Gatunek wschodnioeuropejski (Remane i Günther 2008), podawany
z Austrii, Czech, Słowacji i Węgier. Na wschodzie swego zasięgu sięga
Uralu i północnych wybrzeży Morza Czarnego i Kaspijskiego (Kerzhner i
Josifov 1999).
Z Polski wymieniane były do tej pory dwa gatunki zaliczane do ro-
dzaju Acetropis Fieber, mianowicie A. gimmerthalii (Flor) i A. carinata
(Herrich-Schaeffer) (Gorczyca 2004).
A. longirostris od obu wymienionych gatunków różni się przede
wszystkim długim labium sięgającym co najmniej II (a często nawet IV)
sternitu odwłokowego (Remane i Günther 2008) (Fot. 5). U wymienio-
nych wcześniej gatunków labium sięga najwyżej pomiędzy biodra tyl-
nych odnóży. Dodatkowo A. longirostris osiąga większe rozmiary ciała
(długość ciała: 7-8mm; u A. gimmerthalii: 4,7-6,7mm; u A. carinata:
5,5-7,4mm).
A. longirostris różni się również kształtem głowy – tylus jest krótki i
dość tępo zakończony, nie zakrywa od góry nasady labium, podczas gdy
u dwóch pozostałych gatunków tylus jest wydłużony, zaostrzony (co jest
dobrze widoczne z boku) i zakrywa nasadę labium.
Różnice pomiędzy gatunkami występującymi w Polsce dotyczą także
narządów genitalnych samców, szczególnie kształtu pygoforu i paramer
(Lattin i Schwartz 1986; Remane i Günther 2008). Ponadto, wezyka
penisa u A. longirostris zaopatrzona jest w trzy spikule (Lattin i Sch-
wartz 1986; Remane i Günther 2008), natomiast u A. gimmerthalii i A.
carinata występują tylko dwie spikule.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
37
Ryc. 4-6. 4-5– samiec Acetropis longirostris (4, widok z góry; 5, widok z dołu, pokazu-
jący długie labium), 6 – miejsce odłowu okazu.
Figs. 4-6. 4-5– male of Acetropis longirostris (4, general habitus; 5, ventral view show-
ing long labium), 6 – collecting locality.
Przedstawiciele rodzaju Acetropis są pokarmowo związani z różnymi
gatunkami traw. Dla A. longirostris wymieniany jest gatunek Alopecu-
rus pratensis (Wachmann i in. 2004).
Wykaz gatunków
Acanthosomatidae
Elasmucha grisea (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra, na ligustrze,
11. 10. 2012, leg. G. Dubiel.
Anthocoridae
Orius minutus (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a
Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013, leg. G. Dubiel.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
38
Berytidae
Berytinus minor (Herrich-Schaeffer): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka w Bucz-
kowicach, stoki Skalitego [CA51], 14. 08. 2013, leg. G. Dubiel.
Coreidae
Coreus marginatus (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice, łąka
[CA51], 29. 04. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląki, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA51], 9. 06. 2013, leg. G. Dubiel.
Cymidae
Cymus claviculus (Fallén): 1 ex.: Beskid Śląski, pola Meszna/Bucz-
kowice [CA51], 15 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Lygaeidae
Kleidocerys resedae (Panzer): 3 exx.: Beskid Śląski, pola Bystra/ Mesz-
na, na Betula sp., 12. 08. 2011, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, Bucz-
kowice [CA51], na Betula sp., 3. 08. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid
Śląski, łąka, Buczkowice [CA51], 13. 10. 2013, leg. G. Dubiel.
Lygaeus equestris (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra, na murze
budynku, 31. 12. 2012, leg. G. Dubiel.
Nithecus jacobaeae (Schilling): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną
a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Miridae
Acetropis longirostris Puton: 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a
Buczkowicami [CA51], 9. 06. 2013, leg. G. Dubiel – gatunek nowy dla
fauny Polski.
Adelphocoris quadripunctatus (Fabricius): 2 ex.: Beskid Śląski, Mesz-
na/Buczkowice [CA51], łąka, 3. 08. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid
Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013, leg.
G. Dubiel
Adelphocoris seticornis (Fabricius): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Be-
skid Śląski, Meszna/Buczkowice [CA51], łąka, 3. 08. 2013, leg. G. Du-
biel.
Capsodes gothicus (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice [CA51],
łąka, 10. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
39
Chlamydatus pullus (Reuter): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną
a Buczkowicami [CA51], 9. 06. 2013, leg. G. Dubiel.
Dryophilocoris flavoquadrimaculatus (De Geer): 1 ex.: Beskid Śląski,
Bystra [CA61], łąka, 19. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Halticus apterus (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice [CA51],
łąka, 10. 07. 2013, leg. G. Dubiel; 2 exx.: Beskid Śląski, Mesz-
na/Buczkowice [CA51], łąka, 3. 08. 2013, leg. G. Dubiel.
Leptopterna dolabrata (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51], stoki Skalitego, łąka, 21. 06. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid
Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G.
Dubiel; 3 exx.: Beskid Śląski, Buczkowice [CA51], łąka, 10. 07. 2013, leg.
G. Dubiel.
Lopus decolor (Fallén): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice [CA51], łąka,
10. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Lygus pratensis (Linnaeus): Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka, 2 exx.:
19. 05. 2013, 2 exx.: 2. 06. 2013; 2 exx.: 22. 09. 2013, leg. G. Dubiel
Megaloceroea recticornis (Geoffroy): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Notostira erratica (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną
a Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013, leg. G. Dubiel; Beskid Śląski, By-
stra [CA61], łąka, 22 09. 2013, leg. G. Dubiel; Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA51], 1 exx.: 5. 07. 2013, 3 exx.: 28. 08. 2013,
leg. G. Dubiel.
Orthops campestris (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Mesz-
ną a Buczkowicami [CA51], 09. 06. 2013, leg. G. Dubiel.
Orthops kalmii (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra, na kwiatostanie
rośliny baldaszkowatej, 16. 08. 2011, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
Bystra, pod korą Alnus sp., 4. 02. 2012, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Ślą-
ski, Buczkowice [CA51], łąka, 13. 10. 2013, leg. G. Dubiel.
Plagiognathus chrysanthemi (Wolff): 4 exx.: Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Stenodema calcaratum (Fallén): 1 ex.: Beskid Śląski, Meszna/ Buczko-
wice [CA51], pola, 15. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 2 exx.: Beskid Śląski,
Bystra [CA61], łąka, 19. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
40
Stenodema holsatum (Fabricius): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51), stoki Skalitego, łąka, 2. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Stenodema laevigatum (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51], łąka, 29. 04. 2013, leg. G. Dubiel.
Stenotus binotatus (Fabricius): 2 exx.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51], łąka, 10. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Nabidae
Himacerus mirmicoides O. Costa: 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61],
łąka, 22. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Nabis brevis Scholtz: 5 exx.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka, 19. 05.
2013, leg. G. Dubiel; 2 exx.: Beskid Śląski, Bystra [61], łąka, 2. 06. 2013,
leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami
[CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel; Beskid Śląski, Buczkowice [CA51],
stoki Skalitego, łąka, 2. 09. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
Bystra [CA61], łąka, 22. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Nabis flavomarginatus Scholtz: 4 exx.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51], łąka, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka, 22.
07. 2013, leg. G. Dubiel.
Nabis limbatus Dahlbom: 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a
Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
Buczkowice [CA51], łąka, 10. 07. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Ślą-
ski, Meszna/Buczkowice [CA61], łąki, na roślinności zielnej, 14. 07.
2012, leg. G. Dubiel.
Nabis rugosus (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra, nieużytki, na
chrzanie, 19. 09. 2012, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra
[CA61], łąka, 6. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, Buczkowi-
ce [CA51], stoki Skalitego, łąka, 2. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Oxycarenidae
Oxycarenus (Euoxycarenus) pallens (Herrich-Schaeffer): 1 ex.: Beskid
Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013,
(czerpak), leg. G. Dubiel – gatunek nowy dla fauny Polski.
Pentatomidae
Aelia acuminata (Linnaeus): 2 exx.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka,
19. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a
Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013, leg. G. Dubiel.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
41
Carpocoris fuscispinus (Boheman): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA61], 24. 08. 2013, leg. G. Dubiel.
Carpocoris purpureipennis (De Geer): 3 exx.: Beskid Śląski, Bystra
[CA61], łąka, na chrzanie, 8. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Dolycoris baccarum (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61],
łąka, na chrzanie, 8. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka
między Meszną a Buczkowicami [CA61], 25. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Eurydema oleraceum (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między
Meszną a Buczkowicami [CA61], 29. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 2 exx.:
Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka, 2. 06. 2013, leg. G. Dubiel.
Eysarcoris aeneus (Scopoli): 1 ex.: Beskid Śląski, łąki między Meszną a
Buczkowicami [CA61], 10. 05. 2013 leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
Bystra [CA61], łąka, 19. 05. 2013, leg. G. Dubiel; Beskid Śląski, Buczko-
wice [CA51], łąka, 1 ex.: 10. 07. 2013, 1 ex.: 20. 10. 2013, leg. G. Dubiel; 1
ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną a Buczkowicami [CA61], 24. 08.
2013, leg. G. Dubiel;1 ex.: Beskid Śląski, Meszna [CA61], łąka, 09. 10.
2013, leg. G. Dubiel.
Graphosoma lineatum (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra/Meszna,
łąki, na Apiaceae, 8. 08. 2012, leg. G. Dubiel.
Palomena prasina (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka między Meszną
a Buczkowicami [CA61], 10. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: ; 1 ex.: Be-
skid Śląski, Bystra, przy budynku, 27. 10. 2011, leg. G. Dubiel.
Palomena viridissima (Poda): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka,
na chrzanie, 8. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Piesmatidae
Piesma maculatum (Laporte): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka, Bystra [CA61],
6. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Pyrrhocoridae
Pyrrhocoris apterus (Linnaeus): 2 exx.: Beskid Śląski, Wilkowice
[CA61], park, 19 04. 2013, leg. G. Dubiel.
Rhopalidae
Corizus hyoscyami (Linnaeus): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka,
19. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
42
Rhopalus subrufus (Gmelin): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra [CA61], łąka,
6. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Rhyparochromidae
Peritrechus geniculatus (Hahn): 1 ex.: Beskid Śląski, pola Meszna/
Buczkowice [CA51], 15. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Scolopostethus thomsoni Reuter: 1 ex.: Beskid Śląski, Meszna/ Bucz-
kowice [CA51], pola, 15. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
Bystra [CA61], łąka, 19. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski,
łąka między Meszną a Buczkowicami [CA51], 5. 07. 2013, leg. G. Dubiel.
Stygnocoris fuligineus (Geoffroy): 1 ex.: Beskid Żywiecki, Soblówka
[CV67], łąka, pułapka ziemna, 11. 09. 2013, leg. G. Dubiel.
Stygnocoris sabulosus (Schilling): 2 exx.: Beskid Śląski, Buczkowice
[CA51], łąka, 20. 10. 2013, leg. G. Dubiel.
Scutelleridae
Eurygaster testudinaria (Geoffroy): 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra, łąki, na
Carduus sp., 25. 07. 2012, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, Bystra,
łąka [CA61], 19. 05. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka, Bucz-
kowice, 29. 04. 2013, leg. G. Dubiel.
Tingidae
Acalypta marginata (Wolff): 2 exx.: Beskid Śląski, stary sad, Bystra
[CA61], 4. 05. 2013, leg. G. Dubiel.
Derephysia foliacea (Fallén): 1 ex.: Beskid Śląski, łąka w Buczkowicach
[CA51], 10. 07. 2013, (czerpak), leg. G. Dubiel.
Dictyla humuli (Herrich-Schaeffer): 2 exx.: Beskid Śląski, łąka w Bystrej
[CA61], 22 .07. 2013, leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka w Bystrej
[CA61], 22. 09. 2013, (czerpak), leg. G. Dubiel; 1 ex.: Beskid Śląski, łąka,
Bystra [CA61}, leg. G. Dubiel.
Piśmiennictwo
G i l R., L i s B., K a d e j M. (2011) Arocatus longiceps Stål (Hemiptera:
Heteroptera: Lygaeidae) nowy dla fauny Polski gatunek pluskwiaka oraz
inne pluskwiaki różnoskrzydłe zimujące pod korą platanów we Wrocławiu
(Dolny Śląsk). Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica 3: 25–35.
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
43
G o r c z y c a J. (2004) Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera). [w:] Bogda-
nowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. Fauna Polski – charakte-
rystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa,
509 ss.
K e r z h n er I. M., J o s i f o v M. (1999) Miridae Hahn, 1933, pp. 1-577. [w:]
Aukema B., Rieger Ch. (eds.). Catalogue of the Heteroptera of the Palaearc-
tic Region. Vol. 3. Cimicomorpha II. The Netherlands Entomological Socie-
ty, Amsterdam.
K o n c i a ł a M., L i s B. (2013) Pluskwiaki różnoskrzydłe (Hemiptera: Hete-
roptera) zimujące w ściółce w różnych typach zbiorowisk leśnych okolic Tu-
rawy i Szczedrzyka (woj. opolskie). Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica
6: 21–32.
K r i s t M., K m e n t P. (2006) Blánatka světlá (Oxycarenus pallens) (Hete-
roptera, Oxycarenidae) na střední Moravě. Zprávy Vlastivědného muzea v
Olomouci 285-7: 77–81.
L a t t i n J. D., S c h w a r t z M. D. (1986) A review of Acetropis americana
Knight in North America (Hemiptera: Miridae: Stenodemini). Journal of
the New York Entomological Society 94 (1): 32–38.
L i s B. (2000) Dicyphus annulatus (Wolff) – gatunek pluskwiaka różno-
skrzydłego (Hemiptera: Heteroptera: Miridae). Przegląd Zoologiczny 44
(1-2): 83–84.
L i s B. (2009) Corythucha ciliata (Say, 1832) (Hemiptera: Heteroptera: Tin-
gidae) – gatunek pluskwiaka nowy dla fauny Polski. Nature Journal (Opole
Scientific Society) 42: 119–122.
L i s B., K o n c i a ł a M. (2012) Scolopostethus grandis Horváth (Hemiptera:
Heteroptera: Rhyparochromidae) – nowy dla fauny Polski gatunek plusk-
wiaka. Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica 5: 25–28.
L i s B., L i s J. A. (2002) Emblethis duplicatus Seidenstücker, 1963 (Hemip-
tera: Heteroptera: Rhyparochromidae) – a ponto-mediterranean species
new for the Polish fauna. Polskie Pismo Entomologiczne 71: 317–321.
L i s B., L i s J. A. (2006) Emblethis denticollis and Heterogaster cathariae
(Hemiptera: Heteroptera) in Poland, with remarks on ten other heteropter-
ans rarely collected in Poland. Nature Journal (Opole Scientific Society)
39: 51–56.
L i s B., W o l s k i A., L i s J. A. (2004) Charagochilus weberi Wagner, 1953
(Hemiptera: Heteroptera: Miridae) - a species new to the Polish fauna, and
Heteroptera Poloniae – Acta Faunistica, vol. 7: 33-44. Opole, 31 XII 2013 ISSN 2083-201X
a list of species collected in the Polish Tatras. Polskie Pismo Entomologicz-
ne 73 (4): 317–322.
L i s J. A., L i s B. (2004) Coranus woodroffei P.V. Putshkov, 1982 (Hemip-
tera: Heteroptera: Reduviidae) – new to the Polish fauna. Polskie Pismo
Entomologiczne 73 (4): 339–341.
L i s J. A., L i s B., G u b e r n a t o r J. (2008) Will the invasive western
conifer seed bug Leptoglossus occidentalis Heidemann (Hemiptera: Het-
eroptera: Coreidae) seize all of Europe? Zootaxa 1740: 66–68.
P é r i c a r t J. (1999) Faune de France et regions limitrophes. Vol. 84B. Hé-
miptères Lygaeidae Euro-Méditerranéens. Vol. 2. Fédération Française des
Sociétés de Sciences Naturelles, Paris, iii + 453 pp + 9 pls.
P é r i c a r t J. (2001) Family Lygaeidae Schilling, 1829 – Seedbugs, pp. 35-
220. [w:] Aukema B., Rieger Ch. (eds.). Catalogue of the Heteroptera of the
Palaearctic Region. Vol. 4. Pentatomomorpha I. The Netherlands Entomo-
logical Society, Amsterdam.
P u t s h k o v V. G. (1969) Fauna Ukraini. Tom 21. Vipusk 3. Ligeidi. [Fauna of
the Ukraine. Vol. 21/3. Lygaeidae]. Naukova Dumka, Kiiv, 388 ss.
R e m a n e R., G ü n t h e r H. (2008) Acetropis stysi, a new species from
Spain (Hemiptera: Heteroptera: Miridae). Acta Entomologica Musei Na-
tionalis Pragae 48 (2): 389-394.
S t e h l í k J. L., V a v ř í n o v á I. (1996) Results of the investigations on Het-
eroptera in Slovakia made by the Moravian Museum. Acta Musei Moraviae,
Sci. nat. 80 [1995]: 163–233.
W a c h m a n n E., M e l b e r A., D e c k e r t J. (2004) Wanzen. Band 2.
Cimicomorpha. Microphysidae (Flechtenwanzen), Miridae (Weichwan-
zen). Die Tierwelt Deutschlands, 75 Teil, Goecke & Evers, Keltern, 288 ss.
W a c h m a n n E., M e l b e r A., D e c k e r t J. (2007) Wanzen. Band 3.
Pentatomomorpha I. Aradidae, Lygaeidae, Piesmatidae, Berytidae, Pyr-
rhocoridae, Alydidae, Coreidae, Rhopalidae, Stenocephalidae. Die Tierwelt
Deutschlands, 78 Teil, Goecke & Evers, Keltern, 272 ss.
Article
Full-text available
Studies on the true-bugs (Hemiptera: Heteroptera) were conducted during five months, from 18. May to 24. September in 2013. Investigations have been carried out in selected meadow communities of the Nature 2000 area „Meadows in the vicinity of Kluczbork by the Stobrawa river” located in nearby areas of two cities, i.e., Kluczbork and Wołczyn (Opole voivodship, Poland). Samples have been taken in the following plant communities: Artemisietea vulgaris, Molinio-Arrhenatheretea, Cuscuto-Calystegietum sepium, Junco-Molinietum, Phalaridetum arundinaceae, Rudbeckio-Solidaginetum and Urtico-Aegopodietum podagrariae. 868 specimens representing 42 species of seven families of Heteroptera were collected, including Acetropis longirotris, the species recorded hitherto only from a single locality in Poland.
Article
Full-text available
Scolopostethus grandis Horváth (Hemiptera: Heteroptera: Rhyparo-chromidae) – a bug species new to the Polish fauna]. Two specimens of Scolopostethus grandis were found overwintering in a litter in two localities in southern regions of Po-land (Upper Silesia). The third specimen of this species (collected also in Upper Silesia) was found in the H. Nowotny's collection at the Upper Silesian Museum in Bytom. It is the seventh species of the genus Scolopostethus known from Poland.
Article
Full-text available
Data on truebugs (Hemiptera: Heteroptera) overwintering in the forest litter are still scarce and insufficient. Specimens for the study have been collected from October 2011 to April 2013, during the accumulation of a litter and a high probability of bugs overwintering. As a result, new localities for 19 species of Heteroptera in Turawa and Szczedrzyk (Opole voivodship) were presented. During the studies, two specimens of a bug species new to the Polish fauna, i.e., Scolopostethus grandis Horv. (Hemiptera: Heteroptera: Rhyparochromidae) were found overwintering in a litter in two localities (data already published as a separate paper; see: Lis B. & Konciała 2012); additionally, several specimens of four Heteroptera species rarely recorded in Poland were also collected. Results of this analysis confirm, for some species of Heteroptera, a possibility to overwinter in the larval stages, and they prove the effectiveness of searching a litter for finding an overwintering and rare insects, as well.
Article
Full-text available
Abstract. [Arocatus longiceps Stål (Hemiptera: Heteroptera: Lygaeidae) – a species new for the Polish fauna, and other true-bugs overwintering underthe bark of plane trees in Wrocław (Lower Silesia)]. The paper presents results of the studies on true-bugs overwintering under the bark of plane trees (Platanus sp.) in Wrocław (Lower Silesia). 138 specimens representing seven species have been collected, namely: Anthocoris nemoralis (Fabricius) (Anthocoridae), De-raeocoris(Knightocapsus) lutescens(Schilling) (Miridae), Liocoris tripustula-tus(Fabricius), Arocatus longicepsStål (Lygaeidae), Scolopostethus pictus (Schilling) (Rhyparochromidae), Corythucha ciliata(Say)(Tingidae), and Phy-satocheila dumetorum (Herrich-Schaeffer) (Tingidae). Arocatus longiceps Stål (Lygaeidae) is new to the Polish fauna.
Article
Full-text available
Corythucha ciliata (Say) is recorded for the first time from Poland. Data on its present distribution in Europe is summarized.
Article
Full-text available
New records of ten Heteroptera rarely collected in Poland are presented, as follows: Dufouriellus ater (Anthocoridae) and Ischnodemus sabuleti (Blissidae) – both the second record in Lower Silesia and the first after 70 years break; Elatophilus nigricornis (Anthocoridae) – the third Polish record and the first in Lower Silesia; Himacerus major (Nabidae) – the first record in Eastern Sudetes; Acalypta carinata (Tingidae) – the first locality in Lower Silesia; Tingis crispata (Tingidae) – the third locality in Poland; Hypsoloecus visci (Miridae) – the second locality in Poland; Pseudoloxops coccinneus (Miridae) – the first record in Eastern Sudetes; Aellopus atratus (Rhyparochromidae) – the first record in Pomeranian Lake District; Pionosomus opacellus (Rhyparochromidae) – the second record in Poland. The occurrence of Emblethis denticollis (Rhyparochromidae) in Poland, species not included in the recent checklist of Polish Heteroptera, is confirmed. Moreover, Heterogaster cathariae (Heterogastridae) is recorded for the first time in our country; because of its collecting site character its presence in natural conditions should be confirmed in Poland.
Article
Full-text available
In our day, thanks to high-speed transport systems, people are moving living species (intentionally or not) across ecosystems and countless borders. As we know, most introduced species usually do not survive, because they find neither a tolerable environment nor an available ecological niche. Sometimes, successful establishment may also require multiple introductions (Balcom 2004). Of those species that do become established, only a limited number spread and become damaging. Such invasive species are a major threat to our environment because they not only may replace native species (especially beneficial ones) but sometimes they even can change an entire habitat, severely reducing its structure and diversity. Their full effects often are not detected, because the invasion process usually is very long and goes through a series of stages, such as import, release or escape, establishing a population, spreading, becoming a problem, and others (Balcom 2004, Williamson 2006). Moreover, the place of origin of an alien species also plays a role in the process of establishing a population in a new habitat; in Central Europe (i.e., Austria and Switzerland, where the studies were conducted) among the alien intercepted insects, 40% were associated with commodities from Asia, 32% from other European regions, and only 2% from North America (Kenis et al. 2007). Therefore, any new European record of invasive insect species originating from North America is of a great importance, because it helps to document its spreading in a new environment and facilitate preparation for its controlling. One recent introduction from North America to Europe was that of the western conifer seed bug (Leptoglossus occidentalis Heid.). It was originally restricted in its distribution to the western United States, Canada, and Mexico, and is considered a severe pest on conifer seed orchards; it sometimes also causes serious alarm in the autumn, when large numbers of adults suddenly invade houses looking for overwintering sites (cf. Mitchell 2000). In Europe, the species was first established in 1999 in northern Italy, where it was accidentally introduced to different localities (Taylor et al. 2001, Tescari 2001, Villa et al. 2001). Then the species quickly expanded its range towards the west and north of the continent; over a period of eight years it had invaded Slovenia, Croatia, Hungary, Switzerland, Austria, Germany, and Czech Republic to the north, and France to the west (Gogala 2003, Jurc & Jurc 2004, Tescari 2004, Rabitsch & Heiss 2005, Harmat et al. 2006, Kment & Baňař 2007, Moulet 2006, Werner 2006, Dusoulier et al. 2007); in 2003 it was also independently recorded in Spain (Ribes et al. 2004, Ribes & Escol ŕ 2005). In early 2007, it was unexpectedly collected at Weymouth College in England (Malumphy & Reid 2007), and a few months ago it was found also in Belgium in Oostendse (information posted on the 16th of October 2007 to http://www.zwvlkoepel.be/iwg; and Aukema & Libeer 2007). In contrast to all previous records (except that from Spain), because of the place of collecting, the latter two might suggest two independent introductions rather than invasions from southern Europe. Recently, in October 2007, two populations of this species were recorded in the southern part of Poland (Lower Silesia: Wrocław, on a building's window, close to a group of Pinus strobus, 18.10.2007, leg. J. Gubernator - see Photo; Cracow-Wieluń Upland: Miechów near Cracow, on window sill, 10.10.2007, leg. J. Szafarska, groups of Pinus silvestris nearby). These are the first records of this invasive bug in Poland. The available evidence (especially the collecting sites, present area of species distribution, and the speed of spread - see Dusoulier et al. 2007) suggest that L. occidentalis entered Poland from the Czech Republic, where it too was recorded for the first time in 2007 (Kment & Baňař 2007), and where it has quickly spread its range furtherto the north. The species is quite easily distinguished from all other Central European species of the Coreidae, because of its reddish-brown body with a white zig-zag line across the center of the wings, and the characteristic expansions on the hind tibia (see the Photo). In its natural habitat the nymphs and adults spend the summer on pines and other coniferous trees, feeding on green cones and needles, causing a high incidence of conelet abortion and a reduction in the yield and quality (vitality) of seeds. As the weather cools in September, western conifer-seed bugs search for sheltered places to hibernate, and therefore are often seen around homes in the autumn. Its host plants include white pine (Pinus strobus), red pine (Pinus resinosa), Scots pine (Pinus sylvestris), Austrian pine (Pinus nigra), mugo pine (Pinus mugo), lodgepole pine (Pinus contorta), white spruce (Picea glauca), Douglas-fir (Pseudotsuga menziesii), several other conifers, and pistachio (Pistacia vera) (Rice et al. 1985, Blatt 1994, Bates 2000, Mitchell 2000). When we consider the speed of spread of this invasive species (Dusoulier et al. 2007) and the area of its host plants occurrence in Europe, we can ask what happens when this introduced species is successful in its new European habitats. Unfortunately, because L. occidentalis has only recently arrived in the "old continent," only its first records in different countries were usually documented, so far. Nevertheless, we should realize that any new species takes up space and food resources and therefore has some effect on a local ecosystem; the scale of the consequences can depend on the population size the invader reaches, which could lead native species to be displaced to less optimal niches, or to the local extirpation of the native species altogether. For the next few years, more detailed research on the population biology of L. occidentalis in Europe instead of just documentation of new European country records should be emphasized. National Plant Protection Organisations in different European countries should cooperate in conducting a survey of the distribution and population characteristics of this true bug, as was done in the Netherlands and Belgium for the invasive New Zealand wheat bug Nysius huttoni White (Hemiptera: Heteroptera: Lygaeidae) (Smit et al. 2007). If appropriate measures are not taken, L. occidentalis may indeed spread over all Europe; then we will not only have a beautiful "tropical-like species" to admire (Fig. 1), but a regularly breeding invasive species making changes in our coniferous forest ecosystems.
Article
Acetropis stysi sp. nov. is described from Sierra de Gredos of Ávila province in Central Spain. The new species is most similar to A. longirostris Puton, 1875, but in some respects is also similar to A. carinata (Herrich-Schaeffer, 1841). Males are macropterous, females macropterous and submacropterous. The new species is clearly distinguished from A. longirostris and A. carinata by the structure of the pygopore and from A. carinata and all other Acetropis species by the shape and partly by the numbers of vesical spiculae. It differs from the remnant species, A. gimmerthalii (Flor, 1860), A. sinuata Wagner, 1951, and A. atropis Reuter, 1895, by many characters.