ArticlePDF Available
Değerli okuyucular,
Geçtiğimiz Ağustos ayında ilkini
Bursa’da oluşturduğumuz Da-
nışma Kurullarının ikincisini bu ay
içerisinde Gaziantep’te oluştur-
duk. Kamu kurum ve kuruluşları,
sivil toplum kuruluşları, ticaret ve
sanayi odaları, üniversiteler ve
organize sanayi bölgeleri temsilci-
leriyle bir araya geldiğimiz bu ku-
rullarla ülkemizin kalite altyapısının
geliştirilmesini, doğru kalite anla-
yışının toplumun her kesiminde
hâkim konuma getirilmesini, tüke-
ticilerde kalite bilincinin artırılması-
nı hedefliyoruz.
Son zamanlarda başlattığımız
yeni bir uygulama ise firma rehberliği hizmeti. Bu uygulama çerçevesinde İs-
tanbul Sanayi Odası’nın hazırladığı Türkiye’nin ilk ve ikinci en büyük 500 firma-
sı sıralamasında yer alan 1000 firmaya Enstitümüzün hizmetleri ile ilgili birebir
rehberlik hizmeti vereceğiz. Bu uygulamayı “Ürün ve Hizmet Belgelendirme” ile
“Kalite Yönetim Sistemleri Belgelendirme” hizmetlerimiz kapsamında firmalarla
yaptığımız görüşmelerde, firmalar tarafından dile getirilen talepler doğrultusunda
başlatma kararı aldık. TSE Firma Rehberliği uygulamasını hayata geçirmemizde-
ki temel amacımız söz konusu firmalara TSE’yi ve hizmetlerini daha iyi tanıtmak
ve Enstitü ile firmalar arasındaki paydaşlığı en üst seviyeye çıkararak firmaların
karşılaştığı problemleri azami süratte çözmek. Uygulamanın hızlı ve bir o kadar
da faydalı olmasını sağlayacak nokta ise, ‘Firma Rehberi’ olarak görevlendirilen
uzman personel ile firmalar arasında karşılıklı iletişim bilgilerinin yer aldığı bir veri
tabanı oluşturulması. Bu sayede her bir ‘Firma Rehberi’, sorumlu olduğu firma-
larla birebir iletişim kuracak, firmalardan gelen taleplerin cevaplandırılması, dile
getirilen sorunların çözümü yönünde yaptıkları faaliyetleri de aylık raporlar halin-
de firma yönetimine sunacak.
Değerli okuyucular, son olarak geçtiğimiz ay içerisinde Kanada’nın Toronto şeh-
rinde açtığımız ‘Çözüm Ortağı Ofisi’ ile yurt dışında açmış olduğumuz ofis sayı-
sının 15’e yükseldiği bilgisini sizlerle paylaşmak istiyorum. Kısa zaman içerisinde
bu sayıyı elbette daha da yükselteceğiz. Çünkü sanayicilerimizin yurt dışındaki
çetin rekabet ortamında onlara gerekli altyapıyı hazırlamak ve itici güç olmak
bizim olmazsa olmazlarımızdan.
Saygılarımla
Basyazı
,
Yıl: 51 • Sayı: 605 • EKİM 2012
Sahibi
Türk Standardları Enstitüsü Adına
Hulusi ŞENTÜRK
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Bilal DURDALI
Yayına Hazırlayanlar
Semra AYTEMİZ
A. Sabit YÖNEY • Türkay BİRBEN
Aslıhan KÖKER • Canan DOĞAN
Belgin TAŞDİREK • Mehmet Fatih IŞIK
Ebru CEM
Yönetim Yeri
TSE
Halkla İlişkiler ve Yayın Müdürlüğü
OFİM 100. Yıl Bulvarı No: 99
06374 Ostim / ANKARA
Tel: 0 312 592 50 86 • 592 50 85
Faks : 0 312 592 50 91
e-mail: standarddergi@tse.org.tr
Reklam ve Abone
Ayşe Nedret GÜNEŞ
Tel: 0 312 592 50 83
2012 Yılı Reklam Tarifesi
Arka Kapak: 2000 TL + KDV
Kapak İçleri: 1500 TL + KDV
Son Sayfa: 1500 TL + KDV
İç Tam Sayfa: 1300 TL + KDV
Grak Tasarım
Aydın TUTÇALI
Tasarım, Baskı, Dağıtım
KORZA YAYINCILIK
Basım San. ve Tic. Ltd. Şti.
Büyük San. 1. Cadde 95/1 İskitler-Ankara
Tel:0 312 342 22 08 • Fax: 0 312 341 14 27
www.korzabasim.com.tr
Yayın Türü: Yerel Süreli
Basım Tarihi: 22/10/2012
Dergide yayınlanan yazılardaki görüşler
yazarına ait olup Derginin ve yazarın
adı alınarak iktibas edilebilir. Dergimize
gönderilen yazılar yayınlansın veya
yayınlanmasın iade edilmez.
Hulusi ŞENTÜRK
TSE Başkanı
E-ATIKLAR
Günümüz Kentsel Madenciliğinde
E-Atıklar
Özellikle bilgi ve haberleşme teknolojisinin gelişmesiyle
birlikte, elektrikli ve elektronik cihazların kullanımı son
20 yıl içinde yükselişe geçmiştir. Kullanım ömrü dolan
veya diğer nedenlerle atıl duruma gelen elektrik-elekt-
ronik ürünler/malzemeler (bilgisayar, televizyon, baskılı
devre kartları vb.), ürün sahipleri tarafından atığa ayrıl-
maktadır. Atığa ayrılan elektrik-elektronik cihazlar kısa-
ca, elektronik atık (E-atık) olarak ifade edilmektedir [1].
Bu hızla gelişen teknoloji ve toplumun refah düzeyi-
nin artması ile birlikte elektronik ürünlerin çeşitliliği ve
kullanımı hızla artmakta; ancak, bu ürünlerin kullanım
65 EKİM 2012
Mühendis Merve ŞAHİN
Kimyager - Biyolog Ceren ERÜST
Okutman Ayşenur TUNCUK
Prof. Dr. Ata AKCIL
Mineral-Metal Kazanımı ve
Geri Dönüşüm Araştırma Grubu
Süleyman Demirel Üniversitesi
66
ömürleri de aynı hızla azalmaktadır. Dünyada bilgisayar
satışları ortalama % 10 oranında, ülkemizde ise daha
yüksek oranda (>% 14) artmaktadır. Diğer taraftan bir
bilgisayarın ömrü 2-3 yıla ve bir işlemcinin (CPU) ömrü
2 yıla düşmüştür. Ülkemizde 2008 yılında yaklaşık bir
milyonun üzerinde satıldığı tahmin edilen cep telefonla-
rının kullanım ömürleri ise 2 yıldan daha aza gerilemiş-
tir. Tüketimdeki bu hızlı artış ile birlikte hurdaya ayrılan
atık elektrikli ve elektronik ekipman (AEEE veya E-atık)
miktarı da önemli oranda artmakta, hatta yıllık ortalama
% 3-5 artış hızı ile Avrupa’da en hızlı büyüyen atık türü
olarak belirtilmektedir. Kişi başına üretilen e-atık mikta-
rının 14-20 kg/yıl olduğu tahmin edilmektedir. E-atıklar,
evsel atıklara oranla 3 kat daha hızlı artmakta ve
buna paralel olarak e-atıkların evsel atıklar içindeki
payı % 8’e ulaşmaktadır. Dünyada olduğu gibi ülke-
mizde de e-atıkların önemli bir kısmı, evsel atıklarla bir-
likte depolanmaktadır. E-atıkların önemli oranlarda ağır
metaller içermesi, çevresel açıdan önemli sorunlar ya-
ratmaktadır. Diğer taraftan bu atıklar, doğal kaynaklarla
karşılaştırıldığında yüksek oranda Cu, Au, Ag ve Pd gibi
değerli metalleri içermeleri nedeniyle önemli bir ekono-
mik potansiyele sahip ikincil kaynak durumundadırlar.
Bu nedenlerden dolayı, e-atıkların geri dönüşümü en
uygun atık yöntemi olarak ortaya çıkmaktadır. Son yıl-
larda e-atık yönetimini düzenleyen yasal düzenleme-
ler yapılmış ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından,
2002/96/EC sayılı “Waste Electrical and Electronic
Equipment (WEEE) (Atık Elektrik ve Elektronik Cihazla-
rı)” yönergesi yayımlanmıştır. Ülkemizde de T.C. Çevre
ve Şehircilik Bakanlığı tarafından “Atık Elektrikli Elektro-
nik Eşyaların (AEEE) Kontrolü Yönetmeliği” ve “Elektrikli
ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanı-
mının Sınırlandırılmasına Dair Yönetmelik” için çalışma-
lar tamamlanmış ve 2012 yılında AEEE Kontrolüyle ilgili
yeni yönetmelik yayınlanmıştır. Bu yönetmeliğin ama-
cı; elektrikli ve elektronik eşyaların üretiminden nihai
bertarafına kadar, çevre ve insan sağlığının korunması
amacıyla elektrikli ve elektronik eşyalarda bazı zararlı
maddelerin kullanımının sınırlandırılması, bu sınırlandır-
malardan muaf tutulacak uygulamaların belirlenmesi,
elektrikli ve elektronik eşyaların ithalatının kontrol altına
alınması, elektrikli ve elektronik atıkların oluşumunun ve
bertaraf edilecek atık miktarının azaltılması için yeniden
kullanım, geri dönüşüm, geri kazanım yöntem ve he-
deflerine ilişkin hukuki ve teknik esasları düzenlemektir
[2]. Bu yönetmelikle, ülkemizde de elektronik atıklardan
geri dönüşümün/kazanımın artık yasal olarak zorunlu
hale gelmiştir. Ancak ülkemizde e-atıkların değerlendi-
rilmesine yönelik çalışmalar henüz başlangıç aşamala-
rındadır. Geliştirilen projelerin çoğu atıkların toplanması
ve ayrıştırılması ile ilgili olup, baz ve değerli metallerin
(Cu, Al, Ni, Au, Ag, Pd) kazanımına yönelik teknolojik
projelerin sayısı sınırlıdır.
Elektronik atıklar, içerdikleri baz (Cu, Al, Fe gibi) ve de-
ğerli metallerin yanı sıra çok sayıda (>1000) ve önemli
bir bölümü çevreye zararlı etkisi olan organik (klorlu/
bromlu alev geciktiriciler vb.) ve inorganik (Hg, Pb vb)
maddeler içermektedir [3]. Teknolojik yeniliklerin art-
ması ve teknoloji pazarının hızla büyümesiyle birlikte
elektrik-elektronik cihaz tüketimi de hızlı bir artmış ve
bu tüketimin sonucu olarak da dünya genelinde her
yıl 20 ila 50 milyon ton arasında elektronik atık oluş-
tuğu ve bu miktarın her geçen yıl % 3-5 oranında bir
artış gösterdiği belirtilmiştir [4]. Çizelge 1’de elektrikli
ve elektronik eşya kategorisine giren ekipmanlar ve bu
ekipmanların geri kazanım hedefleri verilmiştir [2].
Çizelge 1. Geri Kazanım Hedeeri
Elektrikli ve Elektronik Eşya
Kategorileri
Yıllar
2013 2018
Ağırlıkça (%)
Büyük Ev Eşyaları 75 80
Küçük Ev Aletleri 55 70
Bilişim ve Telekomünikasyon
Ekipmanları 60 75
Tüketici Ekipmanları 60 75
Elektrikli ve Elektronik Aletler 50 70
İzleme ve Kontrol Aletleri 50 70
Otomatlar 70 80
Giderek artmakla birlikte 1994 ve 2003 yılları arasında
yaklaşık 500 milyon kişisel bilgisayarın (PC) kullanım
süreleri dolmuş ve atık haline dönüşmüştür. Atık haline
gelmiş bu bilgisayarlar yaklaşık olarak 2.872.000 ton
plastik, 718.000 ton kurşun, 1.363 ton kadmiyum ve
287 ton cıva içermektedir [5].
Diğer taraftan elektronik atıklar, içerdikleri baz ve de-
ğerli metaller nedeniyle potansiyel bir ikincil kaynak
durumundadır (Çizelge 2). Örneğin tipik bakır ve altın
cevherleri sırasıyla % 0,5-1 bakır ve 1-10 g/ton altın
içerirken elektronik atık içeriğinde bu oran bakır için %
20, altın için 250 g/ton’a kadar çıkabilmektedir [1].
67 EKİM 2012
Çizelge 2. Çeşitli E-Atık Tipleri ve İçeriklerindeki Metal Oranları [6]
Elektronik Atık Türü Ağırlık (%) Ağırlık (g/ton)
Fe Cu Al Pb Ni Ag Au Pd
TV Kartları 28 10 10 1.0 0.3 280 20 10
PC Kartları 7 20 5 1.5 1 1000 250 110
Cep Telefonu Kartları 5 13 1 0.3 0.1 1380 350 210
Taşınabilir Video Oynatıcılar 23 21 1 0.14 0.03 150 10 4
DVD Oynatıcılar 62 5 2 0.3 0.05 115 15 4
Hesap Makineleri 4 3 5 0.1 0.5 260 50 5
Bilgisayar Ana Kartları 4.5 14.3 2.8 2.2 1.1 639 566 124
Baskılı Devre Kartları 12 10 7 1.2 0.85 280 110 -
Televizyonlar - 3.4 1.2 0.2 0.038 20 <10 <10
Elektronik Hurdalar 8.3 8.5 0.71 3.15 2.0 29 12 -
Bilgisayarlar 20 7 14 6 0.85 189 16 3
Çeşitli Elektronik Hurdalar 8 20 2 2 2 2000 1000 50
E-Hurda 1 37.4 18.2 19 1.6 - 6 12 -
E-Hurda 2 27.3 16.4 11.0 1.4 - 210 150 20
Baskılı Devre Kartı 5.3 26.8 1.9 - 0.47 3300 80 -
E-Hurda 1972 26.2 18.6 - - - 1800 220 30
Çeşitli Elektronik
Malzemeler/Ekipmanlar 36 4.1 4.9 0.29 1.0 - - -
Değerli metallerin farklı elektronik parçalar içindeki (telefon, hesap makinesi ve baskılı devre kartları) dağılım
oranları bu cihazların ekonomik değerlerinin % 70’ten fazlasını, TV kartları ve DVD oynatıcıların ekonomik değer-
lerinin ise yaklaşık % 40’lık bir kısmını oluşturmaktadır [7]. Elektronik atıklar içerdikleri yüksek metal ve değerli
metal oranları dikkate alındığında önemli bir ikincil kaynak olarak değerlendirilebilir. Elektronik atıklardan metallerin
68
geri kazanım süreci hem ekonomik hem de çevresel
yönden çeşitli avantajlara sahiptir. Bu avantajlar şöyle
sıralanabilir [7] ;
• Birincil kaynakların tükenme hızının azaltılması,
• Katı atık miktarının azaltılması,
• Metal dışı malzemenin (plastik vb.) kazanılması,
• Demir, demir dışı (çelik, Al, Cu) ve değerli metallerin
(Au, Ag, Pd vb.) kazanılması,
• Cevherlerden metal üretimiyle karşılaştırıldığında
yüksek oranlarda enerji tasarrufu sağlanması (Çi-
zelge 3),
• E-atıklardaki ağır metaller, solventler, alev geciktiri-
ciler, plastik ve gazlar gibi tehlikeli maddelerin do-
ğaya karışmasının engellenmesi.
Çizelge 3. Birincil Kaynaklarla Kıyaslandığında Geri Kazanımla Elde
Edilen Metallerin/Malzemelerin Enerji Tasarruf Oranları [8]
Metal/Malzeme Enerji Tasarrufu (%)
Alüminyum 95
Bakır 85
Demir ve Celik 74
Kurşun 65
Çinko 60
Kağıt 64
Plastik >80
Birleşmiş Milletler Çevre Programı, Dünya çapında
yaklaşık 20-50 milyon ton arasında e-atık oluştuğunu
ve yıllık artış miktarının diğer atıklardan 3 kat daha fazla
olduğunu belirtmiştir [9]. Şekil 1’de 2005 yılında Avru-
pa Birliği’nde meydana gelen E-Atık türlerinin dağılımı
verilmiştir [10].
Şekil 1. 2005 Yılında Avrupa Birliği’nde Meydana Gelen E-Atık
Türlerinin Dağılımı
Ağır metaller bakımından basılmış devre kartları (PCB)
yaklaşık % 30 metal ve % 70 metal olmayan maddeler
içermektedir. PCB’lerde bulunan metallerin % 20’si ba-
kır % 8’i demir, % 4 teneke, % 2 nikel, % 2 kurşun, %
1 kurşun, % 0,2 gümüş, % 0,2 altın ve % 0.005 palad-
yumdur [11]. Atık PCB’lerde bulunan metallerin saığı
bulunduğu minerallerindekinden 10 kat daha fazladır
[12]. Diğer bir araştırmaya göre ise, bir ton basılmış
devre kartı yaklaşık olarak 80 – 1500 g altın, 160 – 210
kg bakır içermektedir. Bu oran ABD altın üretimi yapılan
bölgelerde bulunan altın konsantrasyonundan 40-800
69 EKİM 2012
kat, aynı şekilde bakır üretimi yapılan bölgelerdeki bakır
konsantrasyonundan 30-40 kat daha yüksek cevher
içeriğini ortaya koymaktadır [13]. PCB’lerin bu kadar
değerli olmasının en önemli nedenleri, yüksek miktar-
da arsenik ve cıva gibi değerli metalleri içermesi, içeri-
ğindeki sülfürün tekrar geri kazanılabilir olması ve geri
kazanım işleminde uzaklaştırılması zorunlu zararlı metal
içeriklerinin az olmasıdır [12].
E-atıklardan baz ve değerli metallerin kazanımı için
fiziksel, pirometalurji, hidrometalurji ve biyohidrome-
talurji gibi geleneksel yöntemler kullanılmakta/de-
nenmektedir. Fiziksel yöntemler basit ve çevre dostu
olmalarına rağmen, özellikle değerli metal kaybının
yüksek olması nedeniyle, ancak ön işlem olarak tercih
edilebilmektedir. Pirometalurjik yöntemlerin kullanılması
ise, geri kazanım sürecinde metallerin cürufa karışması
ve açığa çıkan zararlı gazların (dioksinler ve furanlar)
çevreye olan olumsuz etkilerinden ötürü günümüzde
tercih edilmemektedir. Hidrometalurji (liç) gibi kimyasal
yöntemlerin günümüz koşullarında elektronik atıklar-
dan değerli metal kazanımı için diğer geleneksel geri
kazanım yöntemlerine oranla daha fazla avantaja sa-
hip olması, geri kazanım için kimyasal liç yönteminin
seçilmesinde etkili olmaktadır. Hidrometalurjik süreçler
laboratuvar ölçekli testlerle sınırlı olduğundan, araştır-
mada ticarileşme amacıyla pilot ölçekli testlerin geliş-
tirilmesine odaklanılmalıdır [15]. Çevre dostu biyolojik
yöntemlerle ikincil kaynaklardan metal geri kazanımı;
yatırım giderlerinin düşük olması, ileri teknoloji gerek-
tirmemesi, çevresel etkilerinin az olması gibi sebepler-
le yenilikçi bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ayrıca yeni kaynaklara duyulan talebi azalttığından
bu yöntem gelişmekte ve büyümekte olan ülkelerde
potansiyel kullanımı giderek artmaktadır [14]. Fakat
biyohidrometalurjik yöntemlerin çevresel etkisinin az
olmasına rağmen metal çözündürme veriminin düşük
olması gibi dezavantajlar, bu yöntemin de kullanılabilir-
liğini kısıtlamaktadır.
E-atıkların içerdiği potansiyel çevresel zarar ve yüksek
metal oranları göz önüne alındığında, e-atıklar için en
uygun seçeneğin geri dönüşüm/kazanım olduğu orta-
ya çıkmaktadır [16]. E-atıkların geri kazanım süreçleri
ile değerlendirilmesi potansiyel çevresel zararları en
aza indirmektedir [17]. Geri kazanma ile ülke içinde de-
ğerli metallerin rezervi korunmuş olacak ve ülkemizin
bu bakımdan dışarıdan ihtiyaç duyup satın almaya ça-
lışacağı metaller bulunabilecektir [10]. Bu nedenlerden
dolayı Ülkemizde de çığ gibi büyüyen E-atıkların emni-
yetli ve güvenli şekilde toplama, bertaraf etme ve geri
dönüşümü bir sektör haline dönüşmelidir. Bu sektör
önemli miktarda iş gücüne istihdam olanağı sağlaya-
bilir. E-atıkların uygun yöntemlerle geri kazanımı hem
çevreci hem de önemli ölçüde iş sahası yaratabilecek
önemli bir pazar olabilir. Madde akışı döngüsünün den-
geli bir şekilde işletilmesi amacıyla bu konuda hassasi-
yet göstermemiz gerekmektedir.
Kaynaklar
1. Deveci, H. Yazıcı, E.Y., 2009. E-Atıklardan Metallerin Geri Kazanımı. Ma-
dencilik, 48, 3, 3-18.
2. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/05/20120522-5.htm
3. He, W., Xu, M., Huang, C., Ma, X., Li, G., Huang, J., 2006. WEEE Re-
covery Strategies and the WEEE Treatment Status in China. Journal of
Hazardous Materials B136, 502-512.
4. Schwarzer, S., Bono, A.D., Peduzzi, P., Giuliani, G., Kluser, S., 2008.
E-Waste, the Hidden Side of IT Equipment’s Manufacturing and use. En-
vironmental Alert Bulletin UNEP. http://www.grid.unep.ch/product/publi-
cation/download/ew ewaste.en.pdf.
5. Puckett, J., Byster, L., Westervelt, S., Gutierrez, R., Davis, S., Hussain,
A., Dutta, M., 2002. Exporting Harm: the High-Tech Trashing of Asia.
Basel Action Network and Silicon Valley Toxics Coalitio. http://www.ban.
org/EWaste/ technotrashfinalcomp.pdf.
6. Cui, J. ve Zhang L., 2008. Metallurgial Recovery of Metals from Electro-
nics Waste: A Reiwev. Journal of Hazardous Materials, 158, 2-3, 228-
256.
7. Zhang, S., Forssberg, E., 1998. Mechanical Recycling of Electronics
Scrap - The Current Status and Prospects. Waste Management & Rese-
arch, 16, 2, 119-128.
8. Cui, J., ve Forssberg, E., 2003. Mechanical Recycling of Waste Electric
and Electronic Equipment: A Review. Journal of Hazardous Materials,
99, 3, 243-263.
9. Burke, M., 2007. The Gadget Scrap Heap. Chem.World UK 4, 45-48.
10. Çiftlik, S., Handırı, İ., Beyhan, M., Akçil, A., Ilgar, M., Gönüllü, M.T., 2010.
Evaluation of Management, Economy and the Potential of Metal Reco-
very of Electrical and Electronic Wastes (E-Waste), Journal of Engineering
and Natural Sciences, Sigma 28, 262-268.
11. Guo, J., Rao, Q., Xu, Z., 2008. Appliction of Glas-Nonmetals of Waste
Printed Circuit Boards to Produce Phenolic Moulding Compound. Jour-
nal of Hazardous Materials, 153, 728-734.
12. Bleiwas, D., Kelly, T., 2001. Obsolote Computers,Gold Mine sor High
Tech Trach Resource Recovery from Recyling. United States Geological
Survey, 7.
13. Veldhuizen, H., Sippel, B., 1994. Mining Dicarded Electronics, 3-4, 17,
7-11.
14. Erüst, C., Tuncuk, A., Akcil, A., 2012. İkincil Kaynaklardan Metal Geri
Kazanımında Çevresel Bir Yaklaşım: Biyoliç (An Environmental Approach
in Metal Recovery from Secondary Resources: Bioleaching). Recycling
Industry, Sayı: 61 (Basımda).
15. Tuncuk, A., Stazi V., Akcil, A., Yazıcı, E.Y., Deveci, H., 2012. Aqueous
Metal Recovery Techniques from E-Scrap: Hydrometallurgy in Recycling.
Minerals Engineering 25, 28–37.
16. Akcil, A., Yazıcı, E., Deveci, H., 2009. E-Atıklar: Geleceğin Madenleri/E-
Wastes: Mines of Future. Recycling Tecnology (Atık Yönetimi, Geri
Kazanım ve Çevre Teknolojileri Dergisi).
17. Yazıcı, E., Deveci, H., Akcil, A., 2009. Geridönüşümden Kazanmak:
E-Atıklar (Recovery from Recycling: E-Wastes), Recycling Industry, 26,
80-84.
ResearchGate has not been able to resolve any citations for this publication.
Article
Full-text available
Teknolojideki hızlı ilerlemenin bir sonucu olarak elektrik-elektronik ürünlerin kullanım süreleri ise giderek azalmaktadır. Dünyada bilgisayar satışları yılda ortalama >%10 artmaktadır (Kang ve Schoenung, 2005). Ülkemizde kişi başına düşen kişisel bilgisayar sayısı 1993-2000 yılları arasında %198 artmıştır (Anon, 2009a). Bilgisayarların temel birimlerinden biri olan işlemcinin (CPU) ömrü 1997-2005 yılları arasında 4-6 yıldan 2 yıla (1997-2005), bir bilgisayarın ömrü ise 4,5 yıldan 2-3 yıla gerilemiştir (Culver, 2005; Modesitt ve Gilbert, 2005). Bilgisayarların yanısıra özellikle son yıllarda cep telefonu tüketimi hızla artmış ve bu telefonların kullanım ömürleri 2 yıldan daha kısa bir süreye düşmüştür (MBM, 2001; Gartner Inc., 2005). Kullanım ömrünü tamamlayan ya da arıza gibi durumlar sonucu atıl hale gelen çeşitli elektrik-elektronik ürünler ve malzemelerin (cep telefonu, bilgisayar, televizyon, baskılı devre kartları vb.) oluşturduğu atıklar “elektronik atık (e-atık)” olarak tanımlanmaktadır. Elektrik-elektronik ürün tüketiminin artmasıyla e-atıkların artış miktarları da önemli oranlara ulaşmıştır. E-atıkların %3-5 büyüme hızı ile Avrupa’da en hızlı büyüyen atık türüdür (Bertram vd., 2002; EC, 2006).
Article
Of the various mechanical metal recycling techniques employed in electronic scrap processing, air table separation, magnetic separation and eddy current separation technolo gies have proved to be the most commercially successful. In addition, it is very important, even indispensable, that, prior to the physical processing of electronic scrap, selective dis mantling and identification (if necessary) be employed. It is, however, recognized that problems such as process optimiza tion and organics handling remain and that in-depth charac terization of electronic scrap will be essential in this context.
Article
Film Available: VHS format video with the same title: "Exporting Harm". For $50 donation. Please send check to the Basel Action Network (BAN).
Article
a b s t r a c t Waste of electric–electronic equipment (WEEE) with an annual growth rate of about 3–5% is the fastest growing waste stream in municipal wastes. Notwithstanding their environmental pollution potential, waste of electrical and electronic equipment (WEEE) with their high content of base and precious metals, in particular, are regarded as a potential secondary resource when compared with ores. For the recovery of metals from WEEE, various treatment options based on conventional physical, hydrometallurgical and pyrometallurgical processes are available. These process options with particular reference to hydromet-allurgical processes were reviewed in this study. With their relatively low capital cost, reduced environ-mental impact (e.g. no hazardous gases/dusts), potential for high metal recoveries and suitability for small scale applications, hydrometallurgical processes are promising options for the treatment of WEEE. Since the metals are present in native form and/or as alloys, an oxidative leaching process is required for the effective extraction of base and precious metals of interest. A two-stage process based on oxidative acid leaching of base metals (Cu in particular) followed by leaching of precious metals using cyanide, thiosulfate, thiourea or halide as lixiviant(s) can be suitably developed for the hydrometallurgical treat-ment of WEEE. However, further research is required to develop new, cost effective and environmentally friendly processes and/or refine existing ones for leaching and, in particular, downstream processes.
Article
The production of electric and electronic equipment (EEE) is one of the fastest growing areas. This development has resulted in an increase of waste electric and electronic equipment (WEEE). In view of the environmental problems involved in the management of WEEE, many counties and organizations have drafted national legislation to improve the reuse, recycling and other forms of recovery of such wastes so as to reduce disposal. Recycling of WEEE is an important subject not only from the point of waste treatment but also from the recovery of valuable materials.
Article
The electric and electronic equipment has been developed, applied, and consumed world wide at a very high speed. Subsequently, the ever-increasing amount of waste electric and electronic equipment (WEEE) has become a common problem facing the world. In view of the deleterious effects of WEEE on the environment and the valuable materials that can be reused in them, legislations in many countries have focused their attention on the management of WEEE, and new techniques have been developed for the recovery of WEEE. In China, rapid economic growth, coupled with urbanization and growing demand for consumer goods, has increased the consumption of EEE in large quantity, thus made the WEEE manifold rapidly, posing a severe threat to the environment and the sustainable economic growth as well. This article reviewed the implementation of strategies of WEEE treatment and the recovery technologies of WEEE. It presented the current status of WEEE and corresponding responses adopted so far in China. The concept and implementation of scientific development is critical to the sector of electronics, one of the important industrial sectors in China's economy. To achieve this objective, it is significant to recycle WEEE sufficiently to comply with regulations regarding WEEE management, and to implement green design and cleaner production concepts within the electronics industry to comply with the upcoming EU and China legislation in a proactive manner.
Article
The aim of this study was to investigate the feasibility of using glass-nonmetals, a byproduct of recycling waste printed circuit boards (PCBs), to replace wood flour in production of phenolic moulding compound (PMC). Glass-nonmetals were attained by two-step crushing and corona electrostatic separating processes. Glass-nonmetals with particle size shorter than 0.07 mm were in the form of single fibers and resin powder, with the biggest portion (up to 34.6 wt%). Properties of PMC with glass-nonmetals (PMCGN) were compared with reference PMC and the national standard of PMC (PF2C3). When the adding content of glass-nonmetals was 40 wt%, PMCGN exhibited flexural strength of 82 MPa, notched impact strength of 2.4 kJ/m(2), heat deflection temperature of 175 degrees C, and dielectric strength of 4.8 MV/m, all of which met the national standard. Scanning electron microscopy (SEM) showed strong interfacial bonding between glass fibers and the phenolic resin. All the results showed that the use of glass-nonmetals as filler in PMC represented a promising method for resolving the environmental pollutions and reducing the cost of PMC, thus attaining both environmental and economic benefits.