Project

rights of child in criminal proceedings

Updates
0 new
0
Recommendations
0 new
0
Followers
0 new
0
Reads
0 new
6

Project log

Katarzyna Osiak-Krynicka
added 5 research items
Przesłuchanie małoletniego w postępowaniu karnym jest jedną z najtrudniejszych czynności procesowych. W celu uzyskania wiarygodnego materiału dowodowego, konieczne jest jej staranne przygotowanie. Jednym z najważniejszych etapów przygotowania przesłuchania, jest przygotowanie do niego małoletniego pokrzywdzonego. Celem niniejszego artykułu jest opisanie, na czym polega ta czynność oraz jak ogromne ma ona znaczenie, zarówno dla małoletniego jak i wymiaru sprawiedliwości.
Małoletni, który został pokrzywdzony przestępstwem nie działa samodzielnie w procesie karnym, lecz przez swoich przedstawicieli ustawowych, którymi w procesie karnym są, co do zasady jego rodzice lub opiekunowie. Jednakże, w sytuacji, gdy sprawcą przestępstwa na szkodę małoletniego jest jego rodzic lub małżonek rodzica, nie może być on reprezentowany przez rodzica niekrzywdzącego. Dla tego małoletniego ustanawia się wówczas kuratora procesowego. Celem artykułu jest próba przybliżenia instytucji kuratora procesowego dla małoletniego pokrzywdzonego oraz ocena obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych.
Przestępstwa wskazane w art. 197-199 Kodeksu karnego są najbardziej dotkliwymi przestępstwami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Pozostawiają ślady nie tylko na ciele ofiary, ale także w jej psychice. Ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony pokrzywdzonego przed wtórną wiktymi- zacją, a także pogłębieniem się traumy doznanej na skutek przestępstwa na tle seksualnym, w 2013 r. wprowadzono art. 185c do Kodeksu postępowania karnego. Celem tego przepisu było zapewnienie minimalnych standardów przesłuchania ofiar przestępstw pokrzywdzonych czynem z art. 197-199 k.k. Jednakże, jak okazało się w praktyce, przepis ten nie zapewnia wystarczającej ochrony przed wtórną wiktymizacją. Wobec tego w 2019 r. dokonano nowelizacji treści art. 185c k.p.k., określając nowe warunki przesłuchania w tym szczególnym trybie. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie, opisa- nie, ocena wprowadzonych zmian oraz określenie ich znaczenia dla pokrzywdzonych przestępstwem z art. 197-199 k.k.
Katarzyna Osiak-Krynicka
added a research item
Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości wskazują, że z roku na rok wzrasta liczba przesłuchiwanych dzieci w trybie art. 185a Kodeksu postępowania karnego (kpk). Świadczy to o tym, że organy wymiaru sprawiedliwości uznają dziecko za wiarygod-ne źródło dowodowe. Trzeba mieć jednak na uwadze, że każde takie przesłuchanie niesie ze sobą ryzyko wtórnej wiktymizacji przesłuchiwanego małoletniego. Dlatego też jak każdemu świadkowi, tak i przesłuchiwanemu małoletniemu pokrzywdzo-nemu przysługują podczas tej czynności określone prawa i obowiązki. Prawa moż-na podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należy zaliczyć te, które wynikają wprost z kpk, czyli: prawo do odmowy składania zeznań, do uchylenia się od odpowiedzi na pytanie oraz prawo do odmowy składania zeznań i uchylenia się od odpowie-dzi na pytanie w przypadku szczególnie bliskiego stosunku z podejrzanym/oskar-żonym. Do drugiej grupy należy zaliczyć te, które wynikają pośrednio z przepisów kpk oraz piśmiennictwa dotyczącego problematyki przesłuchania dziecka w try-bie art. 185a kpk, czyli prawo do przygotowania dziecka do przesłuchania i prawo do ochrony przed wtórną wiktymizacją. Natomiast do obowiązków, które ciążą na małoletnim, należy zaliczyć: obowiązek stawiennictwa i pozostawania do dyspo-zycji organu procesowego oraz składania zeznań i mówienia prawdy. Prawa i obo-wiązki małoletniego są silnie ze sobą sprzężone, a organ procesowy, oczekując od małoletniego efektywnych zeznań, musi sam jednoczenie stworzyć odpowiednie warunki do jego realizacji.