Project

Ratiomorphism and primary of intuition in human mind

Goal: The concept of ratiomorphism as the theory of intuitive processing during perception and thinking are presented in this article. In a precise sens the ratiomorphism, according Brunswik theory, means the proces of the hipothesis formation and testing on the unsonscious or subconscious level of procesing. What ratiomorphic view on intuition means in the lights of contemporary theories? The answers on this question are presented in the context of procedural memory theories (Tulving, Reber) and neurobiology of consciousness organization (Damasio).

Updates
0 new
0
Recommendations
0 new
0
Followers
0 new
8
Reads
1 new
131

Project log

Czeslaw Nosal
added a research item
Article present a new tentative version of the method for measure the expert personality traits and cognitive competence.
Czeslaw Nosal
added a research item
Prologue to the book The analysis of the role of intuition in cognition is aptly expressed by Henri Bergson, an evolutionary philosopher (1907/2004), who said that intuition is earlier than reason, rationality and concepts because it is connected with the primeval instinct of life. Bergson stressed that we do not fully express the content of complex, intuitive messages in conceptual thinking and language. By combining reason with the conscious, operational mechanisms of language, the question arises about the role of evolutionarily ancient intuition in any mental process, that is, in thinking and language. The development of cognitive psychology and neurobiology has confirmed Bergson's views on the primitiveness of intuition. They have also been confirmed by the theory of the evolution of cognition as a process of ratiomorphic formation, resulting from which intentionality and purposefulness emerged in animal minds, and later rationality in the human mind (Lorenz, 1977). Herman von Helmholtz (1921) explained the speed and accuracy of perception processes through his determination based on intuitive, unconscious inferring. The processes of primary perception determined by intuition are the basis of life earlier than reason. Helmholtz's explanation, therefore, fits in with Bergson's view and makes it concrete. What are the functions of pre-emptive intuition, rational reason and language use? The first one is the global estimation of the situation, and the second is the speed of decision-making. These are the basic functions of adaptation mechanisms to the uncertainty of the environment, accurate perception, and linguistic expression. The puzzle is the globalization of the perception of situations as a key aspect of intuition. We do not fully know the
Czeslaw Nosal
added a research item
Herman’s Witkin discovery of the field-dependent/independent cognitive styles in the gestalt psychology paradigm (abstract) Witkin’s discovery of the cognitive styles is closely related to a revolutionary paradigm of the Gestalt psychology. His theory describe one's field dependence-independence cognitive style or, in other words, the theory of developmental growth in personality differentiation. This theory has a long history rooted in Witkin’s professional life and his fruitful collaboration with prominent Gestalt scholars such as Heinz Werner, Wolfgang Köhler, Max Wertheimer, and Kurt Lewin. Witkin’s theory has the potential to move forward contemporary approaches in the area of the cognitive psychology and the individual differences psychology. Especially, the general mechanisms of the Figure and Background processing (as measured by the Embedded Figures Test) now can be treated in a novel way. From today's point of view, such an important data might be interpreted as a measure of one’s general tendency to gain Gestalt and cognitive insight.
Czeslaw Nosal
added 2 research items
This article presents the process of constructing and validating the Polish version of the Remote Associates Test (RAT-PL). The test consists of 17 items of three words that are remotely associated with the solution (fourth word). This test has high reliability and moderate difficulty. As expected, the results of RAT-PL were positively associated with intelligence, questionnaire measures of intuitive processing as well as with openness to ideas and values. However, when controlling for intelligence and intuition in the regression analysis, relationships with openness were not statistically significant. The RAT-PL can be a valuable tool for Polish researchers who study intuition, insight and creativity.
Celem przeprowadzonych badań było zweryfikowanie związków między cechami temperamentu, przekonaniami gracza dotyczącymi wygranej i angażowaniem się w gry hazardowe. Dotychczasowe badania wskazują na związek temperamentu z angażowaniem się w hazard. Dodatkowo badacze podkreślają, że zniekształcenia myśli związanych z grą łączą się z rozwojem patologicznego hazardu. Dotychczas w literaturze nie określono jednak, jaką rolę odgrywają przekonania graczy. Czy przekonania graczy związane są z utrzymywaniem dalszej motywacji do grania? Czy stanowią raczej racjonalizację podjętych działań? Przeprowadzone badanie stanowi próbę udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania. W badaniu wzięło udział 353 hazardzistów, którzy wypełnili stworzony przez nas kwestionariusz przekonań i zachowania gracza. Otrzymane rezultaty wskazują na istotny związek temperamentu z przekonaniami hazardzistów: osoby o większej impulsywności, wytrwałości w dążeniu do celu i wrażliwości na nagrodę charakteryzowały się silniejszym poczuciem, że wygrana jest możliwa i prawdopodobna. Dodatkowo przekonania gracza pozwalały istotnie przewidzieć zaangażowanie w hazard nawet przy kontroli cech temperamentu i wrażliwości na niepewność.
Czeslaw Nosal
added 2 research items
Odkrycie przez Hermana Witkina stylów poznawczych zależność-niezależność od pola w paradygmacie psychologii postaci Wstęp Odkryty przez Hermana Witkina (1916-1979), podstawowy wymiar stylów poznawczych, charakteryzowanych przez dwa przeciwstawne bieguny, zależność-niezależność od pola, ma ważne znaczenie, ponieważ, jak wykażę później, obejmuje ogólniejszy mechanizm regulacji. Odkrył go i opisał Witkin, pionier i twórca psychologicznej wiedzy o różnicach indywidualnych w zakresie stylów poznawczych. Historycznie biorąc, gdy uwzględni się daty publikacji, Witkin niewątpliwie był prekursorem badań nad stylami poznawczymi. Ciekawa jest historia tego odkrycia, związana z przebiegiem kariery naukowej Witkina i późniejszymi zastosowaniami jego teorii. Rzadko zwraca się uwagę, że odkrycie Witkina wiąże się ściśle ze znanym, ważnym przełomem w psychologii, powstaniem nowego paradygmatu psychologii gestalt. Teoria Witkina w oryginalny sposób wiąże ten paradygmat z różnicami indywidualnymi w zakresie łatwości-trudności wyodrębniania figury z tła, a więc wykrywania wzorca poznawczego w warunkach wpływu dystraktorów. W gruncie rzeczy Witkina można uważać za psychologa postaci, który ten paradygmat, najważniejszy przecież dla rewolucji w psychologii, zastosował w badaniu różnic indywidualnych. Znacznie wcześniej psychologowie postaci, w wielu 1
Jak starzeje się umysł? Starzenie się inteligencji Wskutek starzenia się mózgi i umysły ludzi podlegają procesom stopniowego obni-żania się ich sprawności lub nagłej dezorganizacji z powodu zmian chorobowych. W odniesieniu do mózgu nasza niewiedza jest ogromna, ponieważ nie znamy jeszcze dokładnie przyczyn i mechanizmów neurodegeneracji. Znacznie więcej wiemy jednak o jej różnych objawach, widocznych w funkcjonowaniu umysłów. Mózgi i umysły nie są systemami jednorodnymi. Różnice indywidualne obejmują w nich zarówno ogólną morfologię mózgu, neuronalne mechanizmy, jak też dyspozycje umysłowe reprezento-wane przez inteligencję ogólną, zdolności specjalne i szerokie spektrum poznawania, od percepcji do złożonego myślenia. Starzenie mózgu zaczyna się w bazie neuronal-nej, co w dalszej konsekwencji wpływa na powstawanie zakłóceń w przebiegu elemen-tarnych i złożonych procesów poznawczych. Do procesów elementarnych należą zmiany w dynamice uwagi, pamięci krótko-trwałej, roboczej, asocjacyjnej i trwałej. W gruncie rzeczy sprawne funkcjonowanie umysłu opiera się na zsynchronizowaniu działania tych podstawowych mechanizmów łączących uwagę z wszystkimi rodzajami pamięci. Ich centralną część stanowi pamięć robocza, integrująca informacje napływające do niej z dwóch kierunków, tj. od strony tego, czego dostarczają rezultaty zmiennych stanów uwagi, utrwalanych przejściowo w pamięci krótkotrwałej, i od strony struktur wiedzy oraz doświadczenia gromadzonego w pamięci trwałej. Jednakże dostęp do tych struktur nie jest możliwy bezpośrednio, lecz poprzez pamięć asocjacyjną. Gdy pamięć robocza, via system asocjacyjny, działa nie-zawodnie, szybko i trafnie, nawet nie zauważamy jej istotnej roli. Z chwilą jednak, gdy potrzebna informacja (np. nazwisko, wzór, termin) nie pojawia się, chociaż wiemy, że tkwi ona w pamięci trwałej, dostrzegamy istotną rolę mechanizmów pamięci asocja-cyjnej, utrudniających lub blokujących procesy poznawcze wyższego rzędu. Umysł sta-rzeje się "od środka", tj. od strony węzła sieci neuronalnej łączącej pamięć krótkotrwałą z roboczą i asocjacyjną. Umysł działa jako system poczwórnie ograniczony 1 , tj. od strony uwagi, pamięci trwałej, intuicji i kontroli poznawczej. Funkcję operacyjnego centrum pełni w nim pa-* Prof. dr hab. Czesław S. Nosal (cnosal@swps.edu.pl), SWPS Uniwersytet Humanistycznospo-łeczny, II Wydział Psychologii, Filia we Wrocławiu 1 Ograniczenia te przedstawiłem dokładniej w innych pracach (Nosal 2010, 2011).
Czeslaw Nosal
added a research item
EXPERIENCE OF NUMINOSUM, COGNITION OF BEING AND VARIOUS WAYS TO RELIGION This article attempts at integration of the basic components of the concept of numinosum (as understood in the theological theory developed by R. Otto) and the attributes of cognition of Being (as understood in A. Maslow’s theory cognition of Being). It must be stressed that the both theoretical frameworks are complementary. Experience of numinosum (misterium tremendum) represents an invariant in terms of the manifested emotions and feelings, while cognition of Being involves the tendency to searching for, capturing and evaluation of a whole from the context of personal values. Four ways to religion (experience of numinosum) are described as related to different types of consciousness according to Jung’s theory of psychological types. Key words: psychology of religion, experience of numinosum, cognition of Being, types of mind, Jung’s theory, Maslow’s theory.
Czeslaw Nosal
added a research item
EXPERIENCE OF NUMINOSUM, COGNITION OF BEING AND VARIOUS WAYS TO RELIGION Summary This article attempts at integration of the basic components of the concept of numinosum (as under- stood in the theological theory developed by R. Otto) and the attributes of cognition of Being (as understood in A. Maslow’s theory). It must be stressed that the both theoretical frameworks are complementary. Experience of numinosum (misterium tremendum) represents an invariant in terms of the manifested emotions and feelings, while cognition of Being involves the tendency to search- ing for, capturing and evaluation of a whole from the context of personal values. Four ways to reli- gion (experience of numinosum) are described as related to different types of consciousness accor- ding to Jung’s theory of psychological types. Key words: psychology of religion, experience of numinosum, cognition of Being, types of mind, Jung’s theory, Maslow’s theory.
Czeslaw Nosal
added 2 research items
The main thesis of this article is that the set of different form of intuitive processing are neglected in theory of functioning the mind as a global system. For this reason it seems crucial to respect different pattern of interaction between conscious, cognitively controlled processing and large scope of intuitive processing. Generally can be stated that intuitive processing determine structural aspect of cognitive functioning while intelligent (metacognitive) processing infl uence on the changes in specifi c, analytic criteria. In this article the manifestations of intuitive processing are presented and the hypothesis dealing with possible connections between intelligence and intuitive processing. It is proposed that probably the working memory mechanisms are more strongly and weakly related with the defi nite components of intuitive vs intelligent mode of information processing. In this perspective the process of implicit learning of different structures is accepted as epistemic roots of intuition (Reber, 1989) but coding the frequencies seems to be another basis of automatic, intuitive processing. It must be accented that dispositional and processing aspect of human mind functioning are integrated of in the proposed new theoretical framework. "Prawdopodobnie nie ma procesu poznawczego, którego niedocenianie wynika z tak ogromnej luki midzy fenomenologiczn realnoci a naukowym rozumieniem /…/. Operacje identyfi kowane w obrbie uczenia si implicite reprezentuj epistemiczne jdro intuicji". Arthur Reber (1989) CZEGO DOTYCZY NOWA KONCEPCJA? W przedstawionej w tym artykule nowej koncepcji funk-cjonowania umysu nawizuj do kilku moich wczeniej-szych prac podejmujcych problem ogranicze poznaw-czych umysu, mechanizmów warunkujcych globalno przetwarzania i komplementarno intuicji w stosunku do inteligencji. Nie miaem dotychczas pomysu na ogól-niejsz ram teoretyczn, porzdkujc ogó mechani-zmów przetwarzania, w taki sposób, aby intuicyjno i analityczno (racjonalno) oraz wiedza o ogranicze-niach poznawczych tworzyy wyran cao. Podejmu-jc problem ogranicze poznawczych zwróciem uwag na to, e umys przetwarzajcy informacje na bieco, "w ruchu", jest poczwórnie ograniczony: od strony pola uwagi i pamici roboczej, od strony procesów przeszuki-wania pamici trwaej i zgromadzonego dowiadczenia podmiotu, od strony programów wiadomej regulacji toku przetwarzania (tj. programów metapoznawania), od strony procesów aktualizujcych wzorce i struktury tkwice w podwiadomoci i niewiadomoci (por. Nosal, 2010). Wszystkie te ograniczenia dotycz liczby elemen-tów i tempa przetwarzania oraz dostpnoci do rónych zakresów informacji. Ograniczenia te s na bieco kom-pensowane pod wieloma wzgldami dziki procesom przetwarzania intuicyjnego, ich rezultat stanowi kszta-towane w umyle poczucie wzgldnej staoci i global-noci przetwarzania oraz orientacji w wiecie. Na tym polega podstawowa funkcja intuicji. To, e nasze umysy funkcjonuj pomimo tych wie-lu ogranicze zawdziczamy dwóm rodzajom procesów, jedne warunkuj dowiadczanie sensu i poczucia spój-noci zewntrznego wiata, inne determinuj globalno przetwarzania w kontekcie nabytego dowiadczenia. Pierwsze z tych procesów wiemy z szeroko pojmowa-n racjonalnoci i inteligencj, drugie za z mglist in-tuicyjnoci. Zatem nieustanna interakcja inteligencji z intuicj tkwi u podstaw funkcjonowania umysu jako caoci. Wzorce tych interakcji mog by róne, z odmien-nymi wagami tych dwóch gównych komponent, a w dal-szej konsekwencji róne mog by behawioralne rezul-taty odmiennych sposobów interakcji, w obrbie których dominuje analityczno lub intuicyjno. Caociowe kon-cepcje umysu nie mog ju jednostronnie koncentrowa si na przetwarzaniu wiadomie kontrolowanym, anali-tycznym. Rozwój psychologicznej wiedzy o poznawaniu prowadzi bowiem do koniecznoci uwzgldnienia "mgli-stej intuicyjnoci" jako niezbywalnego skadnika umy-su, zarówno w funkcjonalnym jak i w dyspozycyjnym znaczeniu. Funkcjonalny aspekt oznacza, e intuicyjno nie jest wyjtkowym, lecz powszechnym, uniwersalnym,
In this study, we aimed to explore the relationships between intuitive abilities, intelligence (explicit cognitive ability) and personality. We found that intuition is not homogenous and there are three types of intuitive ability: Coherence & Insight, Implicit Learning and Subjective Intuitive Abilities that showed different patterns of relationships with explicit cognitive ability and personality. Coherence & Insight was predicted by intelligence and Openness to Aesthetics. Implicit Learning was weakly predicted by explicit cognitive ability. Subjective Intuitive Abilities was predicted only by Openness subscales: Fantasy, Action and Ideas. We demonstrated that intuition is not a unitary psychological construct but rather a complex cognitive conglomerate that incorporates diverse processes and mechanisms and these intuitive abilities are largely independent from psychometric intelligence.
Czeslaw Nosal
added a research item
New theory of relations between archetypes and personality w the framework of triade of archetypes: shadow, ego, and persona
Czeslaw Nosal
added a project goal
The concept of ratiomorphism as the theory of intuitive processing during perception and thinking are presented in this article. In a precise sens the ratiomorphism, according Brunswik theory, means the proces of the hipothesis formation and testing on the unsonscious or subconscious level of procesing. What ratiomorphic view on intuition means in the lights of contemporary theories? The answers on this question are presented in the context of procedural memory theories (Tulving, Reber) and neurobiology of consciousness organization (Damasio).