Project

Freedom of Information / Openbaarheid van bestuur

Goal: Freedom of Information and Open Government belongs to Caroline Raat 's specialities.

Updates
0 new
0
Recommendations
0 new
0
Followers
0 new
1
Reads
0 new
22

Project log

Caroline Raat
added a research item
Artikel in Sdu PB 2021/1-2. Caroline Raat verkent de begrippen openbaarheid, openheid, transparantie en waarheid.
Caroline Raat
added a research item
Noot bij uitspraak Raad van State ECLI:NL:RVS:2020:2609 (‘dividendafspraken met Shell’) Op 4 november 2020 deed de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak. De boodschap van de Afdeling: u bent aan het verkeerde adres. Kijkend naar de wet en de jurisprudentie daarover – waarbij RTL ook betrokken was – was dat te verwachten. RTL kan zich alsnog tot de burgerlijke rechter wenden, maar vanwege het verstrijken van de tijd sinds medio 2018 is de kans dat die oordeelt dat anno 2021 nog een ‘groot maatschappelijk belang’ bij openbaarmaking van de afspraken met Shell bestaat, verminderd.
Caroline Raat
added a research item
In deze bijdrage bespreekt Caroline Raat de achtergrond van de Wob en de Woo door deze te relateren aan de begrippen openbaarheid van bestuur, openheid, transparantie en vrijheid van informatie. De zes functies en drie leidende beginselen van openbaarheid maken duidelijk waarom het een belangrijke overheidstaak is, in het belang van de burger en de overheidsorganisatie zelf. Openbaarheid is gericht op het ideaal van de waarheid.
Caroline Raat
added a research item
Noot zoekslag en Wob Tussen burger en overheid bestaat een hoge mate van informatie-asymetrie: de overheid heeft-zeker in het datatijdperk-zeer veel informatie. Dat maakt automatisch dat anderen die ook willen hebben, en de Wob kent als hoofdregel dat zij daar ook recht op hebben. De behoefte aan informatie is groter als sprake is van incidenten of als een betrokkene het idee heeft dat de overheid niet helemaal eerlijk is. Vaak heeft de overheid zelf geen idee welke informatie zij allemaal in huis heeft, totdat zij met een vergaarplicht wordt geconfronteerd. Over die plicht wordt regelmatig geklaagd door de medewerkers die met de afhandeling van het Wob-verzoek zijn belast, omdat zij lang niet altijd geëquipeerd zijn om die uit te voeren. Dit leidt tot vertraging en berichten als 'wij hebben niets'. Dat wakkert-begrijpelijkerwijs-de argwaan van verzoekers alleen maar aan. Zij hebben immers geen idee van wat er binnen de organisatie zich afspeelt en zien alleen dat het resultaat niet is wat zij hadden gehoopt. Ik bespreek in deze noot de 'aannemelijkheidsformule' zoals die door de jaren heen verandert en concludeer dat deze is opgeschoven naar een 'verzwaarde motiveringsplicht'. Een bewijsvermoeden of zelfs omkering van de bewijslast komt dichterbij. De Afdeling geeft in deze uitspraak aan wat er van de overheid wordt verwacht bij Wob-verzoeken en de verantwoording daarover. Zoeken is een kwestie is van het inzetten van de juiste applicaties door informatiespecialisten. Zonder uitleg 'niet vinden' wordt dus ook steeds meer een kwestie van 'bewuste onbekwaamheid'.
Caroline Raat
added a research item
Open overheid, big data en privacy Gemeenten en andere overheden hebben te maken met snelle technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Enerzijds is de vraag om meer informatie groot, anderzijds wordt verwacht dat privacygevoelige informatie niet openbaar wordt en dat deze goed beschermd blijft. Beide ontwikkelingen vertegenwoordigen belangrijke waarden in de rechtsstaat: transparantie en privacy. In debatten worden deze tegenover elkaar geplaatst: of je bent voor meer transparantie, of voor meer privacy. Deze bijdrage begint met de vraag of die tegenstelling wel zo scherp is. Vervolgens bespreek ik wat de juridische regels zijn voor openbaarheid en privacy in Nederland: de Wet openbaarheid van bestuur, de Wet hergebruik overheidsinformatie, de Algemene verordening gegevensbescherming en de Gemeentewet. Het vergt soms wat praktische aanpassing, maar voldoen aan openbaarheids- en privacy-eisen is te doen. De problemen van ontbrekende wetgeving en versnipperd beleid over open data en artificiële intelligentie (AI) worden aan het slot besproken. Profilering, geautomatiseerde besluitvorming, bias door datamining: het lijkt ver weg, maar het ís er al.
Caroline Raat
added a research item
Nederland scoort hoog op allerlei internationale rankings. Dat is mooi. Zo staat Nederland al jaren op plaats 8 in Transparency International's CPI. Dat staat in schril contrast met een eveneens zeer hoge plaats als 'facilitator' van juridische en nanciële constructies ten behoeve van het wegsluizen en witwassen van crimineel geld. Op de CPI is kritiek, omdat er slechts een perceptie van corruptie wordt gemeten, en onder meer de welvaart van het land als belangrijke factor wordt meegewogen. De CPI meet dus 'van alles'. Dat het met openbaarheid van bestuur niet best gesteld is, is inmiddels common knowledge. De Nederlandse Wob staat op een treurige plek 73 in de RTI Rating. De praktijk van die wet is niet beoordeeld in de ranking, maar de ervaring van journalisten en burgers spreekt boekdelen: daar zou de ranking nog wel eens lager kunnen liggen. In dit artikel ga ik in op de hoge ranking van de Nederlandse rechtspraak en de merkwaardige manier waarop die tot stand komt. Ook stel ik vragen bij al die zaken die de TV niet halen: klopt het beeld van de gemiddelde burger wel? Verder pleit ik voor zelfreflectie en transparantie bij rechters, ook als dat moeilijk is.
Caroline Raat
added a research item
Dit praktische boek is bedoeld voor zowel ambtenaren en bestuurders die met Wob-verzoeken te maken krijgen als rechtsbijstandsverleners, burgers, journalisten en organisaties die een Wob-verzoek willen doen of die met een procedure te maken krijgen. In het boekje staan veel praktische tips en voorbeeld-documenten. https://berghauserpont.nl/winkel/boeken/gids-openbaarheid-van-bestuur-van-wob-naar-wet-open-overheid/
Caroline Raat
added 6 research items
Onlangs heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eindelijk uitspraak gedaan in de zaak waarbij een appellante feitelijk de dupe is van het gedrag van haar gemachtigde. Er is volgens deze uitspraak sprake van misbruik van recht door bestuursrechtelijke procedures als bedoeld in artikel 3:13 van het BW. Hoewel het terecht is dat misbruik in het bestuursrecht wordt aangepakt, blijft dit juridisch niet al te zuiver-de Awb-wetgever heeft immers niet gekozen voor een anti-misbruikbepaling naast die van artikel 8:75 (misbruik van procesrecht)? De Afdeling heeft hiermee feitelijk een nieuw ongeschreven ontvankelijkheidsvereiste geïntroduceerd naast dat van het actuele procesbelang. Ik zou zeggen: deze uitspraak maakt het wetsvoorstel Plasterk overbodig. De Afdeling vindt dat het de verzoeker moet gaan om openbaarmaking voor een ieder. Het opvragen van stukken met het doel die te kunnen gebruiken in een procedure, maakt dat feitelijk geen sprake is van een Wobverzoek. Dit lijkt mij niet stroken met de wet en de wetsgeschiedenis. Het komt ook mogelijk in strijd met de artikelen 6 (equality of arms), 8 (right to know) en 10 (freedom of information) van het EVRM. Ik zou zeggen: iemand die een Wobverzoek doet, neemt bewust het risico dat stukken voor een ieder openbaar zijn. Maar volgens artikel 3 van de Wob, hoeft dit zijn oogmerk helemaal niet te zijn. Een verzoeker hoeft zelfs geen belang te stellen. Daarbij speelt ook nog dat bestuursorganen die niet uit zichzelf alle op de zaak betrekking hebbende stukken indachtig de artikelen 7:4, 7:18 en 8:42 van de Awb ter inzage leggen of aan de Rechtbank, sturen vrijuit gaan. Er is immers geen rechtsmiddel tegen, en dat lijkt de Afdeling geheel te miskennen. Want laten we wel wezen: wanneer is een bestuursrechter zo wakker was om indachtig artikel 8:28 van de Awb een bestuursorgaan te sommeren om alle stukken op te sturen omdat dat bestuursorgaan een eigen selectie maakt van wel relevante stukken? De Wet bescherming persoonsgegevens biedt ook geen soelaas bij overheden die hun productieplicht verzaken, omdat die wet alleen gaat over bestanden. En als die overheid belangrijke stukken niet in een persoonsdossier of zaaksdossier stopt, maar verspreid bewaart, dan staat de belanghebbende met lege handen. In elk geval zal van de bestuursrechter en met name van de griffie grotere alertheid mogen worden verwacht op dit punt. Het einde van de antimisbruikdiscussie is nog niet in zicht. Gevolg zal zijn dat elke verzoeker-ook als hij dat niet echt meent-zal melden dat hij algemene openbaarmaking beoogt. Alleen als meer dan aannemelijk is dat een verzoeker helemaal niet geïnteresseerd is de door hem gevraagde informatie, kan hieraan volgens een recente uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland een halt toe worden geroepen. Caroline Raat is specialist in behoorlijk bestuur Klik hier voor alle vaca
Dit rapport is in december 2018 voor het laatst herzien.
Caroline Raat
added a project goal
Freedom of Information and Open Government belongs to Caroline Raat 's specialities.