Project

Economic history of the Ottoman Empire

Goal: Under this title, studies on Ottoman Economic History will be included.

Updates
0 new
0
Recommendations
0 new
0
Followers
0 new
4
Reads
0 new
28

Project log

Ali Gökhan Gölçek
added a research item
Osmanlı Devleti’nde yönetimsel ve mali bunalım ilk olarak 16. yüzyılda kendini göstermiş ve etkileri derinleşerek 19. yüzyıla kadar devam etmiştir. Neticede 19. yüzyılın son çeyreği Osmanlı Devleti için sonun başlangıcı niteliği taşımıştır. Mali bunalımın kronikleşmesi devletin dağılmasına yol açmıştır. Bu bunalımın etkilerinin silinmesini sağlamak için, 19. yüzyılın ortalarında Tanzimat Fermanı ilan edilmiş ve ferman ile bazı reform uygulamaları da hayat bulmuştur. Temettüat Tahrirleri, mikro ölçekte bölgelerdeki hane-halkının sosyoekonomik durumuna ilişkin ayrıntılı bilgiler veren; emlak, arazi, hayvanat ve temettü üzerinden alınan vergilerin tek bir defterde tutulmasını sağlayan kayıtlardır. Çalışmanın konusunu Karaman Eyaleti, Niğde Sancağına bağlı Kalkanlı Kazası Bâzirgân Karyesi ile Anduğu Kazasına bağlı Ortaköy Karyesinin temettüat defterleri oluşturmaktadır. Temettüat defterlerinde yer alan bilgiler ışığında, söz konusu kazalardaki gelir dağılımı ve göreli yoksulluk oranı tespit edilmiştir. Yapılan hesaplamalar neticesinde ilgili kazalarda, Gini Katsayısı 0,3477 ve göreli yoksulluk oranı ise % 24 çıkmıştır. Bu bağlamda vergi uygulamalarının, gelir dağılımda eşitsizliği tetiklediği ve regresif sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.
Ali Gökhan Gölçek
added a research item
Although Ottoman Empire overcame several political and economic crises during her lifespan of six centuries, the industrialization of West and the initiation of the distribution of new economic systems under its control; the occurring crises began to be intensified with extensive changes. Except foreign conjectural movements, crisis and chaos became a chronic disease for Ottoman Empire with the beginning of the deadlock in the existing systems and organizations in the country. Ottoman Empire, which sought a way out from crisis and assisted it with reform movements, became an economic market for the foreign countries despite her all efforts and exertions. The Turkish-Soviet relations which had been changed after World War I, will be explained through foreign trade in the first chapter of this study. In the next part, the relationship between Turkey and Soviet Russia in early republican period; will be expressed in the context of the economic journal of “Iktisad Bulteni” (Economics Bulletin) which was published regularly in those years. The unique side of this study is that the customs and foreign trade relationships between Russia will be elucidated in consideration of “iktisad bulteni” which was dated 1926 and was not in the literature.
Ali Gökhan Gölçek
added 6 research items
Kamu kesimi tarafından sunulan hizmetlerin en önemli finansman kaynağı olarak görülen vergi, toplumsal hayatta yer almanın bir bedeli olarak düşünülmekle birlikte esas olarak bireysel karşılığı bulunmayan bir mali yükümlülük biçimimde değerlendirilmektedir. Bu özelliğiyle vergi, devletin egemenlik hakkına dayalı olarak toplanan ve ödeyen tarafa bu yönde bir inisiyatif tanımayan genel bir finansman kaynağıdır. Daha önceleri taşıdığı egemenlik hakkı nedeniyle "algı" olarak da anılan vergi, toplumsal hafızada esas olarak olumsuz izler bırakmış ve toplumda vergiye gönüllü uyumu zorlaştırmıştır. Nitekim yapılan çeşitli ampirik analizlerde verginin; gasp, haraç, el koyma veya çalma biçiminde tanımlandığı da görülmektedir. Bu bağlamda Türkiye'de tarihsel süreç kapsamında ortaya çıkan vergi algısı, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada, kamu hizmetlerinin finansmanı adına katlanılan bir mali yükümlülük olarak vergiye toplum tarafından nasıl bakıldığı, toplumsal hafızayı en iyi biçimde yansıtan türkü, şiir ve atasözleri gibi folklorik argümanlar kullanılarak incelenmiştir. Betimleyici yöntemin kullanıldığı analizde, genel olarak vergiye gönüllü uyumun, yaşanan olumsuz vergi uygulamaları nedeniyle bozulduğu ve vergi algısının toplumda olumsuz cümleler çağrıştırdığı tespit edilmiştir. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde yaşanan ağır mali bunalım, kaybedilen savaşların hazine üzerinde meydana getirdiği yük ve gaza malının sona ermesi sonucu ortaya çıkan finansman sıkıntısının beraberinde daha ağır vergileri getirmesinin, toplum nezdinde vergiye olan bakışı bozduğu görülmüştür.
Faiz, geçmişten günümüze kadar birçok medeniyette ekonomik yaşamın içinde yer almasına rağmen, üzerinde bir görüş birliğine varılamamış ve çoğu kez hoş karşılanmamış bir kavram olarak nitelendirilebilir. Paranın yaygınlaşmasıyla birlikte kullanım alanını ge-nişleten faiz, birçok dinde olduğu gibi, İslam dininde de yasak olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nde faiz uygulamaları incelenerek, kadı sicillerinde yer alan örnek olaylar üzerinden bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan kadı sicilleri, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırma Merkezi (İSAM) tarafından yayın-lan sicil kayıtlarından oluşturulmuş ve örnek kararlar sadeleştirilerek kullanılmıştır. Bir Türk-İslam devleti olan Osmanlı Devleti'nde faiz diğer bir ifadeyle, riba, yasak olmasına rağmen, fıkhi bazı düzenlemeler ile bu yasak aşılmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, riba yasağına rağmen Osmanlı Devleti'nde uygulanan faiz uygulamaları incelenmiş olup, hangi alanlarda bu duruma rıza gösterildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Ali Gökhan Gölçek
added a project goal
Under this title, studies on Ottoman Economic History will be included.