Waldemar Kitler

Waldemar Kitler
Akademia Sztuki Wojennej · Wydział Bezpieczeństwa Narodowego

Professor of Social Science

About

198
Publications
141,922
Reads
How we measure 'reads'
A 'read' is counted each time someone views a publication summary (such as the title, abstract, and list of authors), clicks on a figure, or views or downloads the full-text. Learn more
402
Citations
Citations since 2016
67 Research Items
329 Citations
20162017201820192020202120220102030405060
20162017201820192020202120220102030405060
20162017201820192020202120220102030405060
20162017201820192020202120220102030405060
Introduction
Waldemar Kitler currently works at the Faculty of National Security at War Studies University in Warsaw (Poland). Scientifically and didactically he deals with the issues of national security, national defense and administration. He is particularly interested in issues related to the national security system of the Republic of Poland, its mission, objectives, scope of activity, legal basis and organization.
Additional affiliations
March 2019 - present
War Studies University
Position
  • Managing Director
October 2017 - March 2019
War Studies University
Position
  • Managing Director
October 2011 - October 2014
National Defense Academy
Position
  • Head of Faculty
Education
October 1989 - July 1991
National Defence Academy
Field of study
  • national security
October 1978 - July 1982
General Tadeusz Kościuszko Land Forces Military Academy
Field of study
  • military education

Publications

Publications (198)
Chapter
Full-text available
Choć na ogół wszyscy jesteśmy zgodni, co do tego, iż dyscyplinę naukową określa się przez wskazanie na jej genezę, przedmiot, cel i funkcje, metodę i strukturę, to nadal toczy się dyskusja (żeby nie powiedzieć spór) o tożsamość, domenę i miejsce nauk o bezpieczeństwie w systemie nauk społecznych. Debata ta dotyczy nie tylko statusu nauk o bezpiecz...
Article
Full-text available
Celem niniejszego opracowania jest zaprezentowanie koncepcji organów zarządzających bezpieczeństwem narodowym na szczeblu rady ministrów i ministrów kierowników działów administracji rządowej. Odpowiedzi wymagają następujące pytania: Jaką organizację aparatu zarządzającego bezpieczeństwem należałoby przyjąć, by był nie tylko złożonym zbiorem różnyc...
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest wizualizacją referatu wygłoszonego podczas konferencji naukowej w WSPol, dotyczącego dyskusji nad wpływem ewolucji zewnętrznych zagrożeń państwa i sytuacji pokrewnych na organizację bezpieczeństwa narodowego (RP). Autor odniósł się do problematyki interpretacyjnej zewnętrznych zagrożeń państwa, w rozumieniu przepisów polskiego praw...
Book
Full-text available
W numerze Wiedzy Obronnej tom 277 no. 4 (2021) znalazły się głównie artykuły wprowadzające do problematyki badań dotyczącej zagadnień prawno-administracyjnych i organizacyjnych funkcjonowania państwa w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i w czasie wojny.
Article
Full-text available
Jak wskazują współczesne konflikty zbrojne i wydarzenia natury polityczno-militarnej, cele wojny osiąga się innymi sposobami niż do tej pory, a tym samym państwo, jego władze publiczne (w tym administracja), społeczeństwo, gospodarka i poszczególni obywatele muszą również osiągnąć zdolność do funkcjonowania w warunkach odmiennych niż klasyczny konf...
Article
Full-text available
Mimo starań przedstawicieli różnych środowisk naukowych, i rosnącego zapotrzebowania ze strony praktyków, nadal brakuje systemowego ujęcia zagadnień prawno-administracyjnych i organizacyjnych funkcjonowania państwa w warunkach jego zewnętrznego zagrożenia, w razie napaści zbrojnej i w czasie wojny, ze szczególnym uwzględnieniem strefy bezpośrednich...
Article
Full-text available
Such bodies as the Council of Ministers, the Prime Minister and ministers in charge of departments of government administration, in order to exercise competencies in the field of defence, should have the ability to perform administrative functions to satisfy missions, goals and tasks in this matter assigned to them by the legislator. Their authorit...
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest ilustracją do wybranych problemów aktualnego stanu badań autora nad istotą, funkcjami, domeną, zadaniami i relacjami między elementami systemu bezpieczeństwa narodowego. Autor przedstawia również modele organizacji SBN oraz aparatu zarządzającego całokształtem zagadnień bezpieczeństwa narodowego na szczeblu centralnym terenowym adm...
Book
Full-text available
The purpose of the publication indicates its theoretical, practical, and educational utility. Therefore, the author hopes that the monograph will find a place amidst other works in the field of security sciences as a contribution to the knowledge about the subject of the research, will serve as an inspiration for other researchers to broaden their...
Article
Full-text available
The second part of the report on the research on the organizational preparation of administrative offices supporting the supreme government administration bodies in the implementation of defense tasks is devoted to the characteristics and assessment of the organization of organizational units of administrative offices supporting the Council of Mini...
Article
Full-text available
This article constitutes the first part of the research report on the organizational preparation of the supreme bodies of government administration, specifically the administrative offices serving them for the management of defense tasks. This part is devoted to the characteristics of the concept and scope of defense tasks, their objective and subj...
Chapter
Full-text available
Od 2011 roku nastąpiła ożywiona dyskusja nad tożsamością nauk o bezpieczeństwie, co sprowokowały administracyjno-prawne zabiegi w zakresie ustalania dyscyplin, dziedzin, a nawet obszarów nauki. Organy ustalające owe podziały, tj. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów (2011 r.) oraz Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2011 i 2018), nigdy nie pod...
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest ilustracją do wykładu nt. "Przygotowanie gier kierowniczych"
Presentation
Full-text available
OMÓWIENIE PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ PROCESU PRZYGOTOWANIA, PROWADZENIA I OPRACOWANIA WYNIKÓW GIER KIEROWNICZYCH (DECYZYJNYCH)
Article
Full-text available
The author is of the opinion that the commonly accepted view about the identity, the concept, and the content of state security and national security in Poland is burdened with numerous flaws, which is confirmed by the legislative practice, planning, and the organizational activity of the state. The author poses a question whether mutual relationsh...
Article
Full-text available
Jednym z wiodących, a zarazem niedocenionych w naukach o bezpieczeństwie, systemów funkcjonujących w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego RP jest system ochrony państwa i jego porządku konstytucyjnego. Wiele uwagi, szczególnie na gruncie nauk o polityce i administracji publicznej oraz nauk prawnych, poświęca się jego poszczególnym elementom, a szcz...
Book
Full-text available
Zasadniczym celem niniejszej monografii jest usystematyzowanie wiedzy o pojęciu i organizacji bezpieczeństwa narodowego, określenie kierunków jego rozwoju oraz przedstawienie modelu, który odpowiadałby współczesnym uwarunkowaniom bezpieczeństwa w jego najistotniejszym obszarze, jakim jest zapewnienie wolnych od wszelkich zakłóceń (wyzwań i zagrożeń...
Book
Full-text available
Za główny cel monografii przyjęto przedstawienie koncepcji powszechnego obowiązku obrony w nowych uwarunkowaniach bezpieczeństwa i nowo tworzonym systemie bezpieczeństwa narodowego RP. Cele szczegółowe zaś przyjęły następującą treść: 1) określenie istoty, znaczenia i zakresu przedmiotowo-podmiotowego powszechnego obowiązku obrony, 2) usystematyzowa...
Chapter
Full-text available
Rozdział poświęcono omówieniu kontekstu konstytucyjnego obrony Ojczyzny, analizie znaczenia składników językowych definicji legalnych i naukowych z zakresu powszechnego obowiązku obrony, a głównie ustaleniu zakresu podmiotowego i przedmiotowego oraz kompetencji poszczególnych podmiotów w przedmiotowym zakresie.
Chapter
Full-text available
Rozdział drugi wprowadza nas w świat doświadczeń historycznych i kształtowania się obecnej postaci powszechnego obowiązku obrony, począwszy od obowiązku wojskowego i rozległych obowiązków realizacji świadczeń i ciężarów publicznych na rzecz wojska, działań obronnych i wypraw wojennych, przez nowatorskie rozwiązania Konstytucji 3 Maja, po współczesn...
Chapter
Full-text available
Ostatni z rozdziałów, piąty, dedykowano omówieniu, na tle wybranych zagadnień bezpieczeństwa państwa (narodowego), problematyki miejsca i roli powszechnego obowiązku obrony w systemie bezpieczeństwa narodowego. Wyodrębniono trzy modele powszechnego obowiązku obrony, tradycyjny, udoskonalony i innowacyjny. Kierując się prakseologicznymi regułami rac...
Article
Full-text available
Złożony i wielopłaszczyznowy charakter misji, celów i zadań państwa w dziedzinie bezpieczeństwa sprawia, że ich podmiotowym (organizacyjnym) odpowiednikiem powinien być jednolity, kolektywny i uporządkowany zbiór elementów, zdolny do skoordynowanego działania we wszystkich warunkach i okolicznościach funkcjonowania państwa. Zbiór elementów, na któ...
Book
Full-text available
"System Bezpieczeństwa Narodowego" W numerze Wiedzy Obronnej vol. 268 no. 3 znajdują się artykuły naukowe z zakresu bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej, których tematem przewodnim są zagadnienia prawno-organizacyjne i systemowe w zakresie organizacji bezpieczeństwa narodowego RP. Numer ten poświęcony jest też doniosłej rocznicy 100 - leci...
Presentation
Full-text available
Prezentacja stanowi ilustrację do referatu autora podczas warsztatów metodologiczno-dydaktycznych w naukach o bezpieczeństwie. UP-H Siedlce 25-26 kwietnia 2019 r. tytuł referatu: Domena nauk o bezpieczeństwie – aspekty metodologiczne (treściowe, funkcjonalne i instytucjonalne)
Book
Full-text available
Oddawany do rąk Czytelnika Komentarz do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jest wspólnym dziełem ośmiu autorów, pracowników naukowych i praktyków prawa zajmujących się problematyką ochrony cyberprzestrzeni, a w szczególności analizą narzędzi, instytucji i instrumentów prawnych służących zapewnieniu bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni rozu...
Presentation
Full-text available
prezentacja do referatu naukowego nt. System ochrony infrastruktury bezpieczeństwa narodowego. Podstawowe założenia tej problematyki powstały podczas prac autora w ramach Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego w 2012 r. oraz realizacji projektu naukowego "System Bezpieczeństwa Narodowego RP" w latach 2013-2014.
Presentation
Full-text available
Jest to prezentacja do referatu autora nt. Pojęcie i istota zagrożeń bezpieczeństwa państwa (bezpieczeństwa narodowego) – ujęcie legalne i formalne
Presentation
Full-text available
Prezentacja wykładu podczas konferencji szkoleniowej organizowanej przez Wojewodę podkarpackiego w dniu 16 kwietnia 2019 r. Uczestnicy: marszałek województwa podkarpackiego, starostowie, prezydenci miast, burmistrzowie, wójtowie, kierownicy rządowej administracji zespolonej, kadra kierownicza Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie.
Book
Full-text available
Problematyka niniejszego opracowania dotyczy podmiotowych, przedmiotowych, procesualnych i funkcjonalnych aspektów działalności organów samorządu terytorialnego oraz współdziałających z nimi organów administracji rządowej, zespolonej i niezespolonej w obronie narodowej RP. Z tego względu, że administracja samorządowa przejęła odpowiedzialność za re...
Chapter
Full-text available
1. Zadania obronne samorządu terytorialnego w świetle obowiązujących przepisów prawnych 1.1. Pojęcie, istota i zakres zadań obronnych Chociaż jednym z najczęściej stosowanych terminów z zakresu obrony narodowej jest termin "zadania obronne", to znalezienie jednoznacznej stosowanej w teorii, jak i praktyce definicji zadań obronnych jest bardzo trudn...
Chapter
Full-text available
Rozpatrywanie wszelkich relacji zachodzących pomiędzy poszczególnymi organami administracji publicznej w województwie rodziłoby potrzebę dokonania szczegółowych analiz kilkuset aktów prawnych. Stąd też nieodzowne jest przyjęcie pewnych ograniczeń i skupienie się nad pakietem regulacji wpływających w zasadniczy sposób na możliwości realizacji zadań...
Chapter
Full-text available
Zarządzanie bezpieczeństwem w samorządach terytorialnych w czasie pokoju, kryzysu polityczno-militarnego i w warunkach innych nadzwyczajnych zagrożeń jest realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami (w tym wytycznymi wojewodów w zakresie obronności, zarządzania kryzysowego i obrony cywilnej) w ramach podsystemu kierowania bezpieczeństwem narodo...
Chapter
Full-text available
Poruszana w tym zagadnieniu problematyka nie jest dostatecznie zbadana a poza tym jest dość trudna do opisania, z uwagi na trwający proces legislacyjny, dotyczący realizacji zadań obronnych. Poza tym treść tych zadań ma charakter niejawny i nie może być podana do publicznej wiadomości. Jednak posługując się istniejącymi już aktami prawnymi, jak rów...
Book
Full-text available
Wstęp Oddawany do rąk Czytelnika Komentarz do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jest wspólnym dziełem ośmiu autorów, pracowników naukowych i praktyków prawa zajmujących się problematyką ochrony cyberprzestrzeni, a w szczególności analizą narzędzi, instytucji i instrumentów prawnych służących zapewnieniu bezpieczeństwa w cyberprzestrzen...
Chapter
Full-text available
Presentation
Full-text available
Prezentacja służy ilustracji zagadnień dotyczących klasycznych funkcji zarządzania w odniesieniu do zarządzania bezpieczeństwem narodowym.
Presentation
Full-text available
Prezentacja służy omówieniu relacji między zarządzanie bezpieczeństwem narodowym i bezpieczeństwem państwa, roli i kompetencji organów władzy publicznej w zarządzaniu bezpieczeństwem narodowym oraz rodzajów i zakresu organizacji aparatu kierowania państwem w tym zakresie.
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest ilustracją do wykładu omawiającego zagadnienia zarządzania bezpieczeństwem, w tym zarządzania bezpieczeństwem narodowym w ujęciu nauk o bezpieczeństwie.
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest ilustracja do wykładu wprowadzającego do problematyki podstaw zarządzania bezpieczeństwem narodowym.
Presentation
Full-text available
Jest to kolejna prezentacja służąca omówieniu zagadnień zarządzania bezpieczeństwem, tym razem jako rodzaju zarządzania w ogóle.
Presentation
Full-text available
Prezentacja jest kontynuacją ilustracji do wykładu nt. Podstaw zarządzania bezpieczeństwem narodowym. Omawia podmioty bezpieczenstwa, podstawy prawne kompetencji organów w tym zakresie, a także wybrane zagadnienia organizacyjne.
Presentation
Full-text available
Prezentacja ilustruje stan faktyczny i poglądy dotyczące funkcji i organizacji samorządu lokalnego w zakresie bezpieczeństwa narodowego.
Presentation
Full-text available
Prezentacja stanowi pomoc dydaktyczną do zajęć z zakresu obronności państwa.
Presentation
Full-text available
prezentacja stanowi materiał pomocniczy do zajęć dydaktycznych.
Presentation
Full-text available
Prezentacja stanowi ilustrację do wykładów i konferencji naukowych.
Chapter
Full-text available
Wprowadzenie do teorii wniosków z praktyki, z faktów, jest w przekonaniu wielu badaczy punktem wyjścia teorii w naukach społecznych. Mając świadomość dorobku danej dziedziny wiedzy i obserwując otaczającą nas rzeczywistość możemy weryfikować i falsyfikować wiedzę dotychczasową i budować nowe, śmiałe hipotezy, dając przy tym praktykom odpowiedź na n...
Chapter
Full-text available
Cyberprzestrzeń stała się nowym środowiskiem bezpieczeństwa. Pociąga to za sobą konieczność dokonania licznych zmian zarówno w pragmatyce, jak i w prawno-organizacyjnym wymiarze funkcjonowania systemu bezpieczeństwa narodowego. Organizacja bezpieczeństwa narodowego jest całością, a zbiór części składowych tworzących tę całość oraz zachodzące między...
Book
Full-text available
Współczesne społeczeństwo często jest nazywane społeczeństwem informacyjnym, społeczeństwem trzeciej fali lub cyberspołeczeństwem. Na określenie nowej cywilizacji używane są również takie terminy, jak: era informacyjna, era kosmiczna, era elektroniczna czy też globalna wioska. Istnieje wiele definicji. Można przyjąć, że społeczeństwo informacyjne t...
Book
Full-text available
W niniejszej monografii odnosimy się do jednego z kluczowych współcześnie czynników rozwoju ludzkości w różnych dziedzinach życia społeczno-gospodarczego, kulturowego i funkcjonowania państwa, jakim jest informacja, mając przede wszystkim na uwadze związane z nią zagadnienia bezpieczeństwa informacyjnego. Każdy postęp, wiążący się z przejściem do n...
Book
Full-text available
Interdyscyplinarność i wielowymiarowość badań w naukach o bezpieczeństwie wyłaniają nie tylko nowe obszary eksploracji, ale również konieczność poszukiwania nowych narzędzi badawczych. Wychodząc naprzeciw nowym wyzwaniom, kierowaliśmy się intencją poszukiwania i efektywnego wdrażania nowych formuł badawczych i edukacyjnych. Chodzi zatem o tożsamość...
Chapter
Full-text available
Prawo wojskowe rozumieć można jako ustanowiony i uznany przez uprawnione organy władzy publicznej zespół norm prawnych regulujących podstawy i zasady funkcjonowania sił zbrojnych, żołnierzy i personelu cywilnego oraz stosunki zachodzące między nimi a innymi podmiotami krajowymi i międzynarodowymi, a także zbiór przepisów szczególnych dotyczących si...
Chapter
Full-text available
Siły zbrojne są organem państwa, który od tysięcy lat wykorzystywany jest do ochrony realizacji interesów państwa w wymiarze zewnętrznym jak i wewnętrznym. Przede wszystkim służą przeciwdziałaniu agresji i utrzymaniu pokoju, są też gwarantem potęgi państwa, stojąc na straży suwerenności (niepodległości) państwa, nienaruszalności granic i integralno...
Chapter
Full-text available
Rozdział wskazuje na rangę informacji w życiu człowieka, a jednocześnie na wzywania i zagrożenia z tym związane. Autor podkreśla, że informacja obejmuje wszystkie dziedziny działalności państwa i innych podmiotów, a jednocześnie pozyskiwana jest, przetwarzana, przechowywana i dystrybuowana przy wykorzystania niezliczonych urządzeń, sieci i systemów...
Chapter
Full-text available
Prawo wojskowe może być postrzegane jako szczególny rodzaj działalności poznawczej służącej odkrywaniu prawdy o rzeczywistości. Istnieje zespół norm prawnych, który ze względu na przedmiot regulacji, bezpośrednio lub pośrednio związany jest z funkcjonowaniem sił zbrojnych, żołnierzy i personelu cywilnego, a także w sposób szczególny dotyczy sił zbr...
Book
Full-text available
Podstawą podjęcia badań w zakresie problematyki prawnej organizacji i funkcjonowania sektora wojskowego w RP jest świadomość braku teoretycznej refleksji nad pojęciem i zakresem prawa wojskowego, a w konsekwencji chęć wyposażenia praktyków w wiedzę służącą usprawnieniu funkcjonowania Sił Zbrojnych RP oraz administracji wojskowej. Rezultatem badań j...
Chapter
Full-text available
Celem niniejszego rozdziału jest przedstawienie wyników analizy funkcjonalności struktur organizacyjnych podsystemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, powołanych w urzędach administracji publicznej na potrzeby obronne oraz zarządzania kryzysowego, a także analizy efektywności współdziałania resortu obrony narodowej z innymi resortami w obszarz...
Book
Full-text available
U podstaw badań prowadzonych w zakresie problematyki jaką jest bezpieczeństwo narodowe, będącej jedną z dziedzin działalności zespolonej administracji rządowej na rzecz społeczności regionalnej, leży usprawnienie funkcjonowania bezpieczeństwa narodowego. Teoretyczny charakter badań, jak i utylitarność, wynikające z odpowiedniego doboru narzędzi bad...
Chapter
Full-text available
Najdoskonalszą dotąd formą zabezpieczenia potrzeb człowieka (jednostki) i grupy społecznej w zakresie bezpieczeństwa jest państwo. Z tego też względu dominacja państwa jako organizatora działań na rzecz zapewnienie wolnych od zakłóceń warunków bytu i rozwoju jest od wieków bezsporna. Istota państwa demokratycznego polega na m.in. tym, że podejmuje...
Book
Full-text available
Monografia to zwarte opracowanie badawcze z dziedziny nauk o bezpieczeństwie, w którym zaprezentowane treści i wyrażone poglądy stanowią ujęcie dociekań młodych naukowców. Zaprezentowany w publikacji zbiór artykułów w sposób interesujący, konstruktywny a zarazem logiczny wyjaśnia kwestie dotyczące bezpieczeństwa euroatlantyckiego, bowiem w ubiegłym...
Chapter
Full-text available
Kryteria systematyzacji prawa bezpieczeństwa narodowego RP mogą by różnorodne, w zależności od podstawy przyjętego rozróżnienia. Z prawnego punktu widzenia właściwe wydaje się stosowanie kryterium związanego z hierarchią źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Polsce. Zatem to ustrojodawca w Konstytucji RP wytycza podstawowe elementy, którymi nal...
Article
Full-text available
Niewątpliwie w ostatnich latach uczyniono w Polsce wiele, by szerzej spojrzeć na zagadnienia dotyczące zbudowania nowoczesnego systemu bezpieczeństwa narodowego. Było to podjęcie szeregu działań natury legislacyjnej, doktrynalnej i organizacyjnej. W niniejszym artykule skupimy swoją uwagę na Białej Księdze Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej...
Chapter
Full-text available
Wraz z powołaniem do życia nowych dyscyplin naukowych nauki o bezpieczeństwie i nauki o obronności, naukowcy stanęli przed dylematem określenia ich tożsamości tak pod względem formalnym (ze względów administracyjnych), jak i metodologicznym (pod względem treściowym, czynnościowym i instytucjonalnym). Obie dyscypliny są nowe i jako takie przejęły sp...
Chapter
Full-text available
Zapewnienie rozwoju narodowego w wymiarze międzynarodowym i wewnętrznym wymaga sprawnie działającego systemu bezpieczeństwa narodowego, składającego się z wzajemnie powiązanych, wewnętrznie skoordynowanych elementów połączonych ze sobą podsystemem relacji porządkujących. System ten opierać się musi na rzeczywistej strukturze władzy publicznej, a pr...
Chapter
Full-text available
Organizacja bezpieczeństwa narodowego jest odzwierciedleniem organizacji państwa, stopnia jego rozwoju, typu i ustroju politycznego, społecznego i gospodarczego. Nie ma więc jednej, wspólnej i typowej organizacji bezpieczeństwa narodowego (systemu bezpieczeństwa narodowego) dla wszystkich państw na świecie, choć bez wątpienia, by zachować kluczowe...
Chapter
Full-text available
Zapowiadane w strategiach bezpieczeństwa z 2000, 2003 i głównie z 2007 roku, zaś szeroko zaawansowane w „Strategicznym Przeglądzie Bezpieczeństwa Narodowego” oraz „Strategii rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego 2022” prace nad zbudowaniem „Systemu Bezpieczeństwa Narodowego RP” stanowią doskonałą okazję do szerokiej eksploracji naukowej tej nie...
Chapter
Full-text available
Wyznaczenie i opisanie stanu stosunków społecznych w dziedzinie wymagającej interwencji organów władzy publicznej tworząc system bezpieczeństwa narodowego rozpocząć należałoby od przedstawienia projektowanych misji, celów zadań tego systemu. Ustalenie tych elementów będzie determinowało wskazanie pożądanych kierunków zmian. Przedmiotem niniejszych...
Chapter
Full-text available
Podstawowe cele polityki bezpieczeństwa państwa związane są z ochroną suwerenności i niezawisłości Rzeczypospolitej, utrzymaniem nienaruszalności granic i integralności terytorialnej kraju. Polityka państwa zogniskowana jest na zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli, praw człowieka i podstawowych wolności oraz demokratycznego porządku w kraju, stworz...
Chapter
Full-text available
Kluczową rzeczą w organizacji SBN jest bez wątpienia kwestia uporządkowania aparatu zarządzającego – nadrzędnego (naczelnego) i wykonawczego na szczeblu centralnym. Duża liczba podmiotów wykonawczych nie jest największą przeszkodą. Tę stanowi głównie brak możliwości „opanowania” kwestii planistycznych i koordynacyjnych o znaczeniu strategicznym na...
Chapter
Full-text available
Dynamiczny rozwój procesów, zjawisk, zdarzeń w rzeczywistości społecznej przełomu wieków skłania do refleksji nad bezpieczeństwem państwa oraz bezpieczeństwem narodowym w kontekście nadchodzących dekad. Bezpieczeństwo to jest zjawiskiem złożonym, a sytuacja ta wynika z dynamiki zmian, jakie mają miejsce w rzeczywistości społecznej oraz powstawania...
Chapter
Full-text available
Jak pisał Horacy „Siła bez rozwagi upada pod własnym ciężarem” (Vis consilii expres mole ruit sua). Takiej rozwagi – sądzę – potrzeba również w dyskusji nad rolą Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych (ND SZ) w systemie obronnym państwa, a nie ma cienia wątpliwości, że problematyka ta na szczególnym znaczeniu zyskuje z chwilą mianowana tego konstytucyjne...
Chapter
Full-text available
Bezpieczeństwo państwa można pojmować, jako obszar wiedzy, który nie tylko objaśnia działanie mechanizmów rządzących zapewnieniem ładu, porządku, stabilności społeczności ludzkich, towarzyszących temu koncepcji, metod, form postępowania, lecz także, jako sztukę i naukę skutecznego przetrwania w czasie i przestrzeni w oparciu o skuteczną realizację,...
Chapter
Full-text available
Zbyt daleko idąca swoboda w interpretacji pojęcia bezpieczeństwa narodowego prowadzi do wypełnienia jego treści problematyką, która powoduje, że w zasadzie staje się ono swoistym „workiem bez dna”. Takie podejście nie wytrzymuje jednak próby czasu, a co za tym idzie sprawia, że każdy niemal problem związany z jakimkolwiek zagrożeniem, jakiegokolwie...

Questions

Questions (4)
Question
Ponownie zapraszam Państwa do kontynuacji dyskusji, dotyczącej przygotowania urzędów administracyjnych obsługujących naczelne organy administracji rządowej na rzecz realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa narodowego, w tym głównie obronnych. Stąd też kolejne pytanie: Jaka jest i jaka powinna być organizacja urzędów administracyjnych obsługujących naczelne organy administracji rządowej na rzecz koordynacji zadań obronnych, i innych zadań pokrewnych z zakresu bezpieczeństwa narodowego?
Proponuję dyskusję odnosząc się do następującej hipotezy badawczej: Obecna organizacja urzędów administracyjnych na rzecz koordynacji zadań obronnych i innych zadań pokrewnych z zakresu bezpieczeństwa narodowego stanowi dobrą postawę do stworzenia optymalnych warunków organizacyjnych w przedmiotowym zakresie, ale mimo to jest nadal niedoinwestowana i nieadekwatna do obecnych i przyszłych uwarunkowań bezpieczeństwa narodowego, a w konsekwencji misji, celów i zadań naczelnych organów administracji rządowej w tym zakresie, i wymaga działań na rzecz osiągnięcia zdolności do realizacji tego typu funkcji. Jeśli w doskonaleniu aparatu administracyjnego państwa weźmie się pod uwagę misje, cele i zadania naczelnych organów administracji rządowej w dziedzinie obronnej, i innych dziedzinach bezpieczeństwa narodowego (np.: bezpieczeństwo polityczne, ekonomiczne, społeczne, publiczne, powszechne, w cyberprzestrzeni, informacyjne, kulturowe), wówczas organizacja urzędów administracyjnych, na szczeblu naczelnych organów administracji rządowej, zapewni osiągnięcie ich gotowości do realizacji kompetencji o charakterze decyzyjnym i informacyjnym (opiniodawczo-doradczym i sztabowym) oraz wykonywania funkcji: antycypacyjnej (przewidywanie), prewencyjnej (uprzedzanie), preparacyjnej (przygotowywanie), detekcyjnej (wykrywanie), reakcyjnej (reagowanie), destrukcyjnej (niszczenie) i odtwarzania (odbudowy), na rzecz zapewnienia wolnych od wszelkich zakłóceń warunków bytu i rozwoju narodowego, a w tym zagrożeń militarnych.
Serdecznie zapraszam do dyskusji. Mile widziane odniesienia do rozwiązań innych państw.
Question
Przez ostatnie 30 lat zaszły znaczące zmiany, które wpłynęły na zdolność wypełniania przez organy naczelne polskiej administracji rządowej funkcji zarządzania w dziedzinie obronnej, a głównie w dziedzinie planowania, organizowania i koordynowania realizacji zadań obronnych (przygotowawczych i operacyjnych). Zlikwidowano jednostki organizacyjne (departamenty, biura) w ministerstwach, zajmujące się sprawami obronnymi, uzasadniając to spadkiem poziomu zagrożeń militarnych albo też kierując się najzwyklejszymi oszczędnościami etatowymi i finansowymi. I mimo uzasadnionej narracji o potrzebie integracji organizacyjnej na rzecz zarządzania bezpieczeństwem narodowym w ogóle, nadal dostrzega się braki w tym zakresie. Pewne korzystne zmiany, dające nadzieję na przyszłość, zaszły po 2018 roku, ale i tak jest jeszcze wiele do zrobienia. Uzasadnienie dla zmian znajdziemy uświadamiając sobie ogrom zadań obronnych spoczywających na naczelnych organach administracji rządowej jako liderach działalności obronnej państwa.
Czy obecna organizacja KPRM i ministerstw umożliwia koordynację realizacji zadań obronnych przez Radę Ministrów, premiera i ministrów - kierowników działów administracji rządowej?
Jaką zatem organizację powinny posiadać naczelne urzędy administracji rządowej (KPRM, ministerstwa) i jakie zadania powinny realizować powołane w tym celu komórki organizacyjne?
Question
Kontynuując dalej debatę nad konsekwencjami ustanowienia procedury postanawiania przez Prezydenta RP o "czasie wojny", pragnę zachęcić do jej kontynuacji, przypominając dylematy natury organizacyjnej i proceduralnej. Warto bowiem wziąć pod uwagę konieczność stworzenia warunków do przeprowadzenia przez Radę Ministrów i Prezydenta RP procedur decyzyjnych w przedmiotowym zakresie. Mało tego nie tylko o postanowienie o „czasie wojny” chodzi, lecz wiele innych wspólnych działań tych organów, które bez ich wzajemnego zgodnego udziału nie mogą się odbyć. A dotyczy to m.in. następujących zagadnień związanych z obronnością państwa.
Przepis art. 126 ust. 2 Konstytucji stanowi, iż „Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium”. W zależności od charakteru i stopnia zagrożenia zewnętrznego państwa, prezydent może zarządzić, na wniosek prezesa RM, powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej (art. 136 Konstytucji). Kolejną, istotną kompetencję głowy państwa, uzależnioną od wniosku Rady Ministrów, ustala art. 234 Konstytucji stanowiący, że: „Jeżeli w czasie stanu wojennego Sejm nie może zebrać się na posiedzenie, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów wydaje rozporządzenia z mocą ustawy w zakresie i w granicach określonych w art. 228 ust. 3-5”. Ta norma konstytucyjna daje szczególne uprawnienia prezydentowi do dysponowania, w określonej sytuacji zaistniałej w państwie i w ściśle określonym czasie, uprawnieniami przynależnymi zarówno władzy ustawodawczej jak i władzy wykonawczej. Podkreślić należy, iż tylko ten organ został wyposażony w takie kompetencje, co potwierdza jego wiodącą rolę w systemie bezpieczeństwa narodowego. Ponadto na podstawie postanowień Konstytucji, Prezydent RP, w dziedzinie obronności państwa m.in. w razie zewnętrznego zagrożenia państwa, zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji - na wniosek Rady Ministrów - może wprowadzić stan wojenny na części, albo na całym terytorium państwa (art. 229), na czas wojny Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, mianuje Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. W tym samym trybie może on Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych odwołać (art. 134 ust. 4),
Kompetencje prezydenta RP w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa zostały również określone w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Rozwinięcie ogólnej normy konstytucyjnej, zawartej w przepisie art. 126 ust 2 Konstytucji, zostało dokonane w tej ustawie, gdzie zgodnie z przepisem art. 4a ust.1 ustawy, Prezydent RP: zatwierdza, na wniosek prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa narodowego, wydaje, na wniosek prezesa RM, w drodze postanowienia, Polityczno-Strategiczną Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne dokumenty wykonawcze do strategii bezpieczeństwa narodowego, zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego i kieruje ich przebiegiem, postanawia, na wniosek prezesa RM, o wprowadzeniu albo zmianie określonego stanu gotowości obronnej państwa, może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych o informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa, inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw patriotycznych i obronnych w społeczeństwie. W 2015 roku weszły w życie nowe regulacje ustawy, w brzmieniu: „w razie konieczności obrony państwa postanawia (Prezydent RP – W.K.), na wniosek Rady Ministrów, o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym samym trybie postanawia o dniu, w którym czas wojny kończy się” oraz „kieruje obroną państwa, we współdziałaniu z Radą Ministrów, z chwilą mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i przejęcia przez niego dowodzenia” ( Ustawa z dnia 15 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, art. 1 pkt 1, Dz.U. z 2015 r., poz. 529).
Powołana ustawa określa również zasady sprawowania, również uzależnionego od udziału organów naczelnych administracji rządowej, zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi. Na wniosek Ministra Obrony Narodowej, prezydent określa główne kierunki ich rozwoju oraz przygotowań do obrony państwa (art. 5 pkt 1), a także może uczestniczyć w odprawach kierowniczej kadry MON i SZ RP (art. 5 pkt 2). Ponadto, na mocy postanowień ustawy regulującej użycie lub pobyt sił zbrojnych poza granicami państwa, prezydent, na wniosek Rady Ministrów lub prezesa RM, decyduje o ich użyciu poza granicami kraju. Dotyczy to udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom (Zob. ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej poza granicami państwa, art. 2 pkt 1; art. 3 ust. 1, Dz.U. z 1998 r., nr 162 r., poz. 1117 z późn. zm.).
Chociaż specyfika kierowania obroną państwa wymaga przyjęcia zasady jednoosobowego kierowania (wręcz dowodzenia) i ponoszenia jednoosobowej odpowiedzialności, to w okresie obowiązywania stanu wojennego, prezydent kieruje obroną państwa, we współdziałaniu z Radą Ministrów, z chwilą mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i przejęcia przez niego dowodzenia.
W czasie obowiązywania stanu wojennego kompetencje prezydenta są wyraźnie zależne od współdziałania z organami administracji rządowej, a w szczególności: postanawia, na wniosek RM, o przejściu organów władzy publicznej na określone stanowiska kierowania, postanawia, na wniosek RM, o stanach gotowości bojowej SZ RP, określa, na wniosek RM, zadania sił zbrojnych w czasie stanu wojennego, może mianować, na wniosek prezesa RM, Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych (ND SZ); zatwierdza, na wniosek ND SZ, plany operacyjnego użycia SZ; uznaje, na wniosek ND SZ, określone obszary RP za strefy bezpośrednich działań wojennych” (Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, art. 10 ust. 2 pkt 1-6, Dz.U. z 2002 r., nr 156, poz. 1301).
Powyższe przykłady świadczą przede wszystkim o silnym związaniu dwóch kluczowych organów egzekutywy, tj. Prezydenta RP oraz Rady Ministrów, a także prezesa RM, który szczególnie w stanie wojennym, gdy Rada Ministrów nie może zebrać się na posiedzenie, wykonuje również konstytucyjne kompetencje tego organu (Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym…, art. 11 ust. 2).
Dwa tak silnie powiązane organy egzekutywy w dziedzinie obronnej muszą „mieć w dyspozycji” sprawny aparat opiniodawczo-doradczy oraz sztabowy, a ten - niestety – po stronie Rady Ministrów nie jest do tego należycie przygotowany. Nie ma bowiem przy Radzie Ministrów organu opiniodawczo-doradczego ds. bezpieczeństwa narodowego, a także organu sztabowego, które miałyby kompetencje i możliwości w stosownym zakresie.
Bez wątpienia powołany przy Radzie Ministrów Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego podmiotowo, w składzie zasadniczym i rozszerzonym, byłby niemal optymalnym rozwiązaniem, lecz przedmiotowy zakres jego działalności jest ograniczony do spraw z zakresu zarzadzania kryzysowego, i to tylko w zakresie regulowanym ustawą (Ustawa z dnia 26 kwietnia 2006 r. o zarządzaniu kryzysowym, Dz.U. z 2007 r., nr 89, poz. 590 z późn. zm.). Wystarczy tu, moim zdaniem, tylko jeden krok ku lepszemu, tj. powołanie Komitetu Rady Ministrów ds. Bezpieczeństwa Narodowego i nadanie mu należytej pozycji ustawą o kierowaniu bezpieczeństwem narodowym, której potrzebę uchwalenia uważam za nader pilną.
Gorzej jest z organem sztabowym przy Radzie Ministrów. Wbrew wszelkim próbom i działaniom, roli tej nie może pełnić Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, które jednego dnia podaje prognozę pogody i ostrzeżenia o możliwych oblodzenia dróg, zaś innym razem koordynuje opracowanie Raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego RP lub Krajowego planu zarządzania kryzysowego, którego treścią jest m.in. ustalanie sposobów wprowadzania stanów nadzwyczajnych, a w tym stanu wojennego (!?). Niewątpliwie uzasadnione jest istnienie krajowego centrum ds. bezpieczeństwa cywilnego, ale to nie to samo, co bezpieczeństwo narodowe (państwa).
Koniecznym jest powołanie organu sztabowego, który realizowałoby m.in. następujące zadania:
- zapewnienie premierowi i Radzie Ministrów merytorycznej obsługi ich kompetencji w zakresie bezpieczeństwa narodowego - przygotowywanie projektów koncepcji, planów i programów strategicznych w zakresie bezpieczeństwa narodowego, w tym obronnej,
- analiza i ocena warunków bezpieczeństwa państwa i zagrożeń interesów narodowych,
- obsługa prac Komitetu Rady Ministrów ds. Bezpieczeństwa Narodowego,
- zapewnienie (pod względem organizacyjnym, technicznym, funkcjonalnym) Radzie Ministrów, premierowi i Komitetowi Rady Ministrów ds. Bezpieczeństwa Narodowego warunków do pracy w sytuacjach kryzysowych i w czasie konfliktu zbrojnego,
- czuwanie nad interesami państwa w sferze przemysłu zbrojeniowego i nowoczesnych technologii obronnych,
- koordynacja planowania w wymiarze ogólnokrajowym (np. Planu Reagowania Obronnego RP, Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego, Raportu o Zagrożeniach Bezpieczeństwa Narodowego RP itp.)
- koordynacja ćwiczeń i gier decyzyjnych w skali krajowej,
- koordynacja prac nad organizowaniem i rozwijaniem Centralnego Stanowiska Kierowania Obroną Państwa w wymaganym zakresie,
- koordynacja działań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa o charakterze międzyresortowym, wymagających aktywności Rady Ministrów i (lub) premiera,
- koordynacja zadań służb specjalnych, porozumień międzynarodowych i prac legislacyjnych w tym zakresie,
- koordynacja opracowywania dokumentów strategicznych w zakresie bezpieczeństwa narodowego, w tym w dziedzinie obronnej,
- koordynacja działań na rzecz ochrony tajemnicy w dziedzinie obronnej i bezpieczeństwa narodowego,
- koordynowanie badań naukowych i projektów technologicznych w zakresie obrony i bezpieczeństwa, uwzględniając w szczególności ochronę narodowych interesów strategicznych w tej dziedzinie,
- koordynacja polityki bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni,
- współudział i koordynacja przygotowywania projektów (założeń) porozumień międzynarodowych i prac legislacyjnych dotyczących bezpieczeństwa,
- ścisła współpraca z Biurem Bezpieczeństwa Narodowego oraz właściwymi departamentami w ministerstwach i urzędach podległych lub nadzorowanych przez premiera,
- i inne.
Nie mniej ważnym zagadnieniem jest podobne natury działanie doskonalące na poziomie ministerstw, województw, powiatów i gmin. Tam sytuacja gotowości organizacyjnej i kompetencyjnej aparatu administracyjnego do realizacji zadań obronnych i szerzej bezpieczeństwa narodowego nie jest zadowalająca. To wszystko „odbije się” gotowością i zdolnością administracji publicznej do podjęcia szerokiej natury wyzwań w „czasie wojny”, a ściślej w czasie zewnętrznego zagrożenia państwa i razie napaści zbrojnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zapraszam do dyskusji nad dylematami legislacyjnymi, organizacyjnymi i funkcjonalnymi w tym zakresie.
Kolejne zaproszenie do dyskusji niebawem.
Question
Potrzeba jednolitego i systemowego ujęcia problematyki terminologicznej z zakresu obrony narodowej, traktującej całościowo zagadnienia definicyjne dotyczące przygotowania i funkcjonowania państwa na wypadek wystąpienia jego zewnętrznych zagrożeń lub zbrojnej napaści, wynika zarówno z potrzeb natury teoretycznej jak i praktycznej. Przyczynę owego stanu rzeczy stanowi m.in. częściowa dezaktualizacja niektórych obowiązujących aktualnie terminów, a także utrata ich precyzji z uwagi na wielokrotnie nowelizowane przepisy oraz rozproszenie zagadnień dotyczących problematyki obronnej w wielu aktach prawnych. Istotnym mankamentem obecnego stanu prawnego jest brak terminologii regulowanej ustawowo lub regulowanie niektórych, szczególnie ważnych pojęć aktem prawnym rangi rozporządzenia. Nieobce jest też zjawisko przeregulowania lub nadmiernego i nieprzekonującego zabiegania o doprecyzowanie terminów konstytucyjnych jak choćby „czasu wojny”. Często też, co jest zjawiskiem wyjątkowo nagannym w stanowieniu prawa, zagadnienia definicyjne ujmowane są w dokumentach strategicznych, poradnikach, wytycznych lub innych dokumentach niemających charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego.
Sytuacji tej nie sprzyja również brak zgodności w poglądach naukowych, wynikających często z braku należytych podstaw wiedzy merytorycznej lub analizy istoty definiowanej problematyki w oparciu o ugruntowaną wiedzę teoretyczną i praktykę problemu.
W kontekście powyższego uzasadnienia istnieje potrzeba podjęcia wstępnych analiz kluczowych wyrażeń i terminów z zakresu obrony narodowej RP, przedstawienia ich kontekstów teoretycznych i praktycznych, by w rezultacie przeprowadzonych badań określić istniejące niedomagania i konieczne działania na rzecz poprawy takiego stanu rzeczy.
Zapraszam więc Państwa do dyskusji nad problematyką natury definicyjnej i poszukiwania uzasadnień dla co najmniej dwóch odmiennych stanowisk dotyczących uregulowania „czasu wojny” wobec towarzyszących mu w konstytucji terminów „stan wojny” i „stan wojenny”.
Jak przekonująco zauważył M. Dura w „Defence 24” z dnia 10.10.2014 r. „BBN, wprowadzając nową ustawę o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, wykorzystał istnienie w Konstytucji RP dwóch określeń: <<stan wojny>> i <<czas wojny>>. W intencji autorów ustawy zasadniczej oba te pojęcia miały dotyczyć tego samego, dlatego w Konstytucji RP określono jedynie jak ogłasza się <<stan wojny>>. Uznano bowiem, że zgodnie z logiką wprowadzenie przez Sejm <<stanu wojny>> automatycznie oznacza, że mamy do czynienia z <<czasem wojny>> i nikt tego <<czasu wojny>> nie musi już dodatkowo ogłaszać”.
W przekonaniu inicjatorów zmian w/w pojęcia są całkiem odmienne, i wymagające oddzielnych procedur wprowadzania. Warto jednak zauważyć, iż zmiany, które nastąpiły, nie dotyczą przyjęcia definicji „czasu wojny” chociażby przez ustalenie przesłanek jego wprowadzenia, a jedynie ustalenia procedury ogłaszania (postanawiania o nim). Wydaje się więc, iż nastąpiło kilka wyzwań interpretacyjnych i proceduralnych, których źródeł należy upatrywać m.in. w fakcie wprowadzenia dodatkowego środka nadzwyczajnego w drodze zwykłej regulacji ustawowej, naruszenia konstytucyjnej procedury postanawiania o stanie wojny, a także wprowadzenia nowej niezinterpretowanej konieczności postanawiania o „czasie wojny” w postaci „konieczności obrony państwa”. Rodzi się bowiem najprostsze z pytań o to, kiedy nastąpi konieczność obrony państwa? czy będą to przesłanki tożsame z przesłankami „stanu wojny” czy też „stanu wojennego”. A może będą to jeszcze inne, które S. Koziej i inni poumieszczają w tak zwanej „szarej strefie” lub w „konflikcie poniżej progu wojny”?
A cóż to jest ta „szara strefa” lub „konflikt poniżej progu wojny”? Czy są ku temu przesłanki natury materialnej i formalnej? Czy język potoczny, publicystyczny ma prawo bytu w systemie prawa? A może jednak czas ku temu, by system prawa i normy nadążały za galopująca ewolucją środowiska bezpieczeństwa narodowego (państwa)?
A może zgodnie z wolą ustawodawcy, „konieczność obrony państwa” rzeczywiście nastąpi w razie wystąpienia przesłanek, których nie przewidziano pośród przesłanek „stanu wojny” lub „stanu wojennego”? Czy zatem mogą wystąpić jeszcze inne okoliczności niż, odpowiednio: zbrojna napaść na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji (art. 116 ust. 2 Konstytucji RP z 1997 r.) albo zewnętrzne zagrożenie państwa, w tym spowodowane działaniami o charakterze terrorystycznym lub działaniami w cyberprzestrzeni, zbrojna napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji (ustawa o stanie wojennym, art. 2 ust. 1)? A jeśli tak, to w czym tkwi cały szkopuł?
Interesująco rysuje się nadal dyskusja nad zagadnieniami prawnymi, organizacyjnymi i proceduralnymi w tym zakresie. W pierwszym wypadku chodzi też o to, że poza wyżej wymienionymi dylematami dochodzi jeszcze do ograniczenia uprawnień Prezydenta, który postanawiając awaryjnie o „stanie wojny”, czynił to bez konieczności oczekiwania na wniosek Rady Ministrów (ew. premiera), po czym z formalnego punktu widzenia następował „czas wojny”. Tymczasem od nikogo niezależne postanowienie przez Prezydenta o „stanie wojny” (nie jest wymagany niczyj wniosek formalny) nie da jemu i wielu innym organom możliwości podjęcia kroków na „czas wojny”, bowiem te mogą się rozpocząć dopiero od postanowienia Prezydenta, ale pod warunkiem złożenia wniosku przez Radę Ministrów. „Pogorszenie” sytuacji Prezydenta jest jak widać oczywiste, podobnie zresztą jak w przypadku kierowania obroną państwa we współdziałaniu z Radą Ministrów, które zostało uzależnione koniecznością mianowania Naczelnego Dowódcy SZ RP i przejęcia przez niego dowodzenia.
W materii organizacyjnej i proceduralnej warto wziąć pod uwagę konieczność stworzenia warunków do przeprowadzenia przez Prezydenta i Radę Ministrów procedur decyzyjnych w przedmiotowym zakresie. Dwa tak silnie powiązane organy egzekutywy w dziedzinie obronnej muszą mieć w dyspozycji sprawny aparat opiniodawczo-doradczy i sztabowy, a ten - niestety – po stronie Rady Ministrów nie jest do tego należycie przygotowany (tu odsyłam do skąpej nadal literatury z zakresu kierowania bezpieczeństwem narodowym i organizacji bezpieczeństwa narodowego RP).
Jakie jest Państwa zdanie na ten temat?
Zachęcam do dyskusji!
P.S. Interesują mnie opinie z punktu widzenia nauk prawnych, nauk o bezpieczeństwie, nauk o polityce i administracji oraz o zarządzaniu, wszystkie rzecz jasna zważywszy na przedmiot kierowania bezpieczeństwem narodowym.

Network

Cited By

Projects

Projects (27)
Project
Metodologiczne uwarunkowania bezpieczeństwa narodowego (państwa) W warunkach dynamicznego pojmowania kategorii związanych z bezpieczeństwem, zmienności priorytetów i wyzwań stawianych państwu jako gwarantowi bezpieczeństwa szczególnie aktualne a wręcz naglące stają się formułowane w naukach o bezpieczeństwie postulaty w kierunku konieczności zdefiniowania systemu bezpieczeństwa narodowego oraz wskazania jednoznacznych, ustawowych regulacji prawnych tworzących systemu bezpieczeństwa narodowego RP (SBN RP). Takie podejście jest kluczowe jeśli mielibyśmy traktować System Bezpieczeństwa Narodowego, jako celowo wyodrębniony ze struktury państwowej, a przede wszystkim wewnętrznie skoordynowany zbiór elementów organizacyjnych, ukierunkowanych na ochronę bytu i rozwoju narodowego, a także przeciwdziałanie wszelkim zagrożeniom godzącym w wartości, cele i interesy narodowe [W. Kitler, System bezpieczeństwa narodowego RP – aspekty prawno-organizacyjne, Zeszyty Towarzystwa Wiedzy Obronnej, Nr 3 (268)/2019 s. 13]. Jak wskazuje W. Kitler, złożony i wielopłaszczyznowy charakter misji, celów i zadań państwa w dziedzinie bezpieczeństwa sprawia, że ich podmiotowym (organizacyjnym) odpowiednikiem powinien być jednolity, kolektywny i uporządkowany zbiór elementów, zdolny do skoordynowanego działania we wszystkich warunkach i okolicznościach funkcjonowania państwa” (W. Kitler, System bezpieczeństwa narodowego RP … s. 5). Zdefiniowanie ram bezpieczeństwa narodowego wymaga jednakże w pierwszej kolejności uporządkowania wartości, celów oraz interesów narodowych jako determinantów obszaru regulacyjnego, zarówno współcześnie jak i w przyszłości oraz przeszłości. Kluczowe jest więc podejście aksjologiczne. Pilna potrzeba wyodrębnienia systemu bezpieczeństwa narodowego wynika również faktu, iż termin „bezpieczeństwo narodowe” oraz „zadania w obszarze bezpieczeństwa narodowego” stanowią z punktu widzenia funkcjonowania Polski w ramach UE punkt kluczowy dla określania sfery decyzyjności Unii Europejskiej oraz te obszary oraz interesy krajowe, które poddane są wyłącznie władztwu państw narodowych. Pojęcie „bezpieczeństwa narodowego” wyznacza bowiem punkty zwrotne granicy między obszarami regulacyjnymi objętymi prawem Unii Europejskiej a krajowymi porządkami prawnymi (J. Kurek, Bezpieczeństwo państwa w warunkach hybrydowej regulacji danych osobowych w dobie analizy Big data. Aspekty prawne, organizacyjne i systemowe, Warszawa 2021, s. 61). Celem projektu jest systematyzacja oraz metodologiczne uporządkowanie wartości, celów oraz interesów narodowych determinujących grancie bezpieczeństwa narodowego (państwa) oraz podziały na cztery kluczowe filary, które stanowi: bezpieczeństwo ustrojowe państwa, bezpieczeństwo powszechne, bezpieczeństwo publiczne oraz bezpieczeństwo militarne państwa. Ujęcie w spójne ramy aksjologii bezpieczeństwa narodowego (państwa) zarówno w sposób przekrojowy - historyczny jak również poprzez projekcję wyzwań stawianych państwu i jego organom na przyszłość stanowić powinno punkt wyjścia do zdefiniowania postulowanego przez W. Kitlera systemu bezpieczeństwa narodowego oraz wskazania jednoznacznych, ustawowych regulacji prawnych tworzących systemu bezpieczeństwa narodowego RP. Ustalenia oraz systematyzacja metodologii stanowiły będą punkt wyjścia do rozpoczęcie prac nad systemowym ujęciem oraz definicyjnym uporządkowaniem czterech filarów bezpieczeństwa narodowego (państwa). Proponowana jest systematyzacja wg. jednolitej struktury: I. Część ogólna (1) Aksjologiczne podstawy wyodrębnienia danej kategorii bezpieczeństwa powszechnego/publicznego/militarnego/ustrojowego jako elementu systemowego bezpieczeństwa narodowego (państwa) (2) Przegląd definicyjny (3) Podziały (4) Rys historyczny (kształtowanie się poglądów) (5) Źródła prawa (Konstytucja, ustawy wiodące, rozporządzenia) (6.) Instytucje i organy właściwe (ujęcie podmiotowe) II. Wybrane zagadnienia uzależnione od kluczowych priorytetów w danym obszarze bezpieczeństwa.
Project
Charakterystyka współczesnych formalnych uwarunkowań zagrożeń bezpieczeństwa państwa (zagrożeń państwa) i napaści zbrojnej, a także określenie prawno-administracyjnych i organizacyjnych aspektów funkcjonowania państwa, jego władz publicznych, administracji, gospodarki narodowej, organizacji społecznych i obywateli w tych warunkach.
Archived project
Celem badań jest wyjaśnienie zakresu, roli, uprawnień i powinności SZ RP w ramach obowiązującego na jej terytorium systemu prawa wojskowego. Konsekwencją będzie określenie związków jakie zachodzą między SZ RP a organami administracji publicznej na różnych szczeblach ich funkcjonowania, w realizacji misji obrony narodowej dla tworzenia sprawnego Systemu Bezpieczeństwa Narodowego. Zawarte w wynikach badań rozważania skoncentrują się na trzech aspektach: 1) tworzenia teorii systemu prawa wojskowego w militarnej części, ale również w relacji z sektorem cywilnym oraz jej praktycznego wykorzystania przez administrację publiczną i SZ RP; 2) poznania rzeczywistości, w której funkcjonują SZ RP i administracja publiczna w oparciu o uprzednio zdefiniowaną teorię; 3) eksplanacji rzeczywistości za pomocą prawa wojskowego jako podstawy wiedzy i nauki w tym zakresie. Celem badań jest określenie doświadczeń praktycznych oraz wskazanie kierunków rozwoju prawa wojskowego w relacji ze sferą cywilną. W związku z tym, celami szczegółowymi są: 1) wyjaśnienie zagadnień związanych z prawem wojskowym jako dyscypliną naukową; 2) określenie statusu, uprawnień i roli SZ RP w sferze obronności i stanach nadzwyczajnych; 3) określenie gwarancji socjalnych i ekonomicznych żołnierzy; 4) określenie zakresu prawa karnego w części wojskowej; 5) określenie zakresu powszechnego obowiązku obrony i szkolnictwa wojskowego; 6) charakterystyka wojskowych organów ochrony prawnej; 7) określenie zasad pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju; 8) charakterystyka zagadnień prawnomiędzynarodowych i porównawczych w zakresie konfliktów zbrojnych; 9) określenie stanu i zakresu ochrony danych osobowych i informacji niejawnych w SZ RP. Celem poznawczym jest wniesienie zarówno nowych wartości do teorii bezpieczeństwa narodowego, w części dotyczącej materii prawnej, organizacyjnej i funkcjonalnej, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji i powinności administracji publicznej na szczeblu terenowym w osiąganiu celów obrony narodowej, jak i wartości kiedyś zaniechanych. Celem pragmatycznym jest twórcze wykorzystanie proponowanych mechanizmów i rozwiązań w sferze organizacji administracji publicznej w zakresie obrony narodowej, oraz kreowanie rozwiązań praktycznych w tym zakresie opartych również na doświadczeniach z poprzednich okresów funkcjonowania Polski.